Luchtkwaliteit en Brussel

Zonder de strikte milieu-normen van de EU had de Nederlandse overheid haar burgers gewoon laten stikken in haar eigen uitlaatgassen. Maar nu in 2005 -overigens geheel voorzien- het plafond van de uitstootnormen is overschreden worden ze (door Brussel) gedwongen roetfilters te subsidiëren en de maximum snelheid rondom grote steden aan te passen (iets wat in Californië al jaren normaal is).

In de toekomst kunt u waarsschijnlijk zelf online realtime checken of de luchtkwaliteit in uw stad aan de normen voldoet. YourAir geeft gedetailleerde satellietinformatie van de luchtkwaliteit in Londen. Maar het is de bedoeling dit project ook naar andere europese steden uit te breiden.

  1. 1

    Geheel in de traditie van de milieubeweging deze post..

    Het gaat toch om “fijn stof” in de lucht? Ik heb begrepen dat maar 9% afkomstig is van uitlaatgassen. 35 % komt van autobanden en de overige 56% heeft natuurlijke oorzaken. ( komt aanwaaien van zee, zout in de lucht bv)

    Lokaal, bij autosnelwegen of aan het strand is die concentratie misschien hoger.

    Hoorde ik trouwens niet ergens dat Brussel ons verbiedt om roetfilters verplicht te stellen?

    Ik zou wel eens willen weten wat die milieumaatregelen uit Brussel ons kosten. Daarnaast zou ik wel eens willen weten of die kosten tegen de baten opwegen.

  2. 2

    Ik woon aan een straat waar vrij veel autobussen en vrachtwagens passeren.
    Als ik de vensters heb schoongemaakt liggen die na drie weken weer bedekt met een laagje zwarte roetdeeltjes.
    Ik denk niet dat dat van 80 km verderop uit de zee kwam aanwaaien.
    Een beetje commen sense vermijdt soms het weggeanalyseer.

  3. 3

    Roetfilters zijn er voor roet, niet voor zeezout.
    Ik woon alweer zo’n 10 jaar in straten waar mijn balkon en kozijnen (net als bij Crachat) na 3 weken weer een laagje zwarte roetdeeltjes bevatten. Hoe mijn longen er inmiddels uitzien wil ik niet weten…

  4. 4

    Als brussel het ons toestaat roetfilters verplicht te stellen zeg ik: doen! Alle beetjes helpen.

    Ik vind echter dat de discussie ook zou moeten gaan of de baten van die wetgeving uit Brussel (schonere lucht) opwegen tegen de kosten. Door die wetgeving mag in de Randstad bijna niet meer gebouwd worden(woningnood) er geen wegen meer worden aangelegd (in de file staan) etc. Dat brengt veel economische schade met zich mee.

    Dat geld dat die regelgeving ons kost kunnen we misschien beter besteden aan nijpender kwesties.

    Zo zie ik bijvoorbeeld liever meer geld besteed worden aan de mensen in de verpleegtehuizen dan aan mensen die klagen over roetdeeltjes op hun balkon ;-)

  5. 5

    @Sickbock
    het gaat natuurlijk niet om die roetdeeltjes op het balkon maar om die in je longen. Verpleeghuizen vol met longpatienten? De baten zijn dankzij die schonere lucht gezondere mensen (minder kosten voor de gezondheidszorg?)
    Ik vind het kostenaspect in deze discussie erg moeilijk. Economische schade tegeover gezondheidsproblemen?

  6. 6

    Ik vraag me dan ook af of er cijfers beschikbaar zijn.

    Het is namelijk een bekend gegeven dat er soms regels worden opgesteld die gebaseerd zijn op onjuiste en “gekleurde” interpretaties van cijfermateriaal.

    Vaak ligt dat ook aan lobbyclubs die (ondanks hun goede bedoelingen)de plank soms finaal misslaan..

  7. 8

    @ 7. Anguilla

    Ik zie nergens hoeveel vroegtijdiger dan. In Rotterdam-Overschie bij de A13 (wie kent ‘m niet) blijkt vroegtijdig sterven 10 maanden eerder te zijn. De gemiddelde leeftijd is daar 77 jaar en twee maanden t.o.v. 78 jaar.

    ‘There are lies, damn lies, and statistics.’

  8. 9

    ‘Voortijdige sterfte aan hart- en vaatziekten en longaandoeningen. Het betreft vooral
    oudere mensen die deze ziekten al onder de leden hadden en ongeveer 1-2 jaar eerder zijn
    overleden als gevolg van de blootstelling aan fijn stof.’
    http://www.ggd.nl/kennisnet/paginaSjablonen/raadplegen.asp?display=2&atoom=29079&atoomsrt=2&actie=2

    Over de ernst kan je twisten, maar de effecten zijn er wel degelijk. Fijn stof is onzichtbaar en er is geen hoofddader aan te wijzen. Dat leidt tot onverschilligheid.

    Mooi verschil in risicoperceptie: als een hoogbejaarde Amsterdammer vroegtijdig overlijdt door contact met een TBSer is het land te klein, als er een paar duizend hoogbejaarden voortijdig overlijden door contact met fijn stof was hun tijd blijkbaar gekomen.

  9. 10

    Ik ga vanavond die studie waarop het RIVM zich baseert eens bekijken..

    Ik wil vervuiling niet bagatelliseren maar ik zou wel willen weten hoe ze kunnen vaststellen dat mensen A: vroegtijdig overlijden en dat B: de oorzaak daarvan fijn stof is.

    lijkt me vrijwel onmogelijk.. ik neem aan dat het schattingen zijn en natte vingerwerk..

    Misschien gaat het zo: roep een paar jaar lang in de media dat er jaarlijks 1000′ en mensen stikken door de uitlaatgassen, wijs op het roet in je vensterbank en “common sense” doet de rest..

  10. 11

    @9: Ik en het helemaal met je eens! De staat mag best duizenden mensen vermoorden door totaal niets te doen aan luchtvervuiling, maar niet eentje door een TBSer te laten ontsnappen.

    Ik trek daaruit de conclusie dat nederlanders die duizenden doden (en gerelateerde gezondheidsprolemen) een lage prijs vinden voor economische groei en geprivatiseerd openbaar vervoer.

  11. 12

    Skepsis is prachtig totdat het overgaat in ongefundeerd cynisme.

    Maar zelf ff checke is altijd goed

    Het onderzoek naar effecten van fijn stof gaat grofweg zo: er worden groepen mensen vergeleken die onder verschillende fijnstof concentraties leven, en vervolgens na eindeloos corrigeren voor andere factoren (tropische temperaturen, socio economische status, overlijdensomstandigheden) komt er een oversterfte uit.

    Onderzoek daarnaar is goed mogelijk, en gelijkluidende conclusies zijn ook elders in Europa behaald. Maar dat kan natuurlijk evenzeer een monstercomplot van politiek & media zijn; Neil Armstrong heeft immers ook niet op de maan gelopen.

  12. 13

    @ Bismark;

    Ik kan die gedachte ook wel volgen. Je gaat echter een beetje kort door de bocht: de staat vermoord niemand en luchtvervuiling is relatief..

    Ik las net het linkje over Saddam Hoessein in de waan van de dag: daarin schrijft men dat hij smetvrees heeft..

    Zo zie ik de milieubeweging in Nederland ook wel eens. Als ze net de de vaat hebben gedaan gaan ze er met een microscoop naar kijken: en wat blijkt? er zit nog verschrikkelijk veel vuil op de borden!

    We leven in een geindustrialiseerde maatschappij met veel auto’s veel mensen en veel industrie. Een zekere vervuiling is daarmee onvermijdelijk..

    Daarbij gaat de milieubeweging voorbij aan het feit dat de kwaliteit van het milieu in de westerse wereld de afgelopen decennia juist enorm verbeterd is.

    Laten we ons dan ook geen “smetvrees” aan laten praten maar de juiste prioriteiten stellen op basis van realistische doelstellingen..

    maar goed, ik rook dan ook twee pakjes per dag ;-)

  13. 14

    @Anguilla: Ik ben niet cynisch.. wel heb ik mij in het verleden bijvoorbeeld verdiept in statistische onderzoeken op het gebied van roken en meeroken..

    Ik kan je verzekeren dat ook daar geen eensgezindheid bestaat. Ook bij statistici en onderzoekers zit trouwens veel kaf tussen het koren.

  14. 15

    @14 OK, als daar reden voor is ik zie graag de fundamenten onder inmiddels onbetwiste getallen blootgelegd.

    Terzijde, vorige week had Plasterk een aardige column in de Volkskrant over het EU-onderzoek naar geluid en leerprestaties. Bleef weinig van heel.

  15. 17

    @Anguilla: heb Lomborg er even op nageslagen. Het blijkt inderdaad erg ingewikkeld te zijn. Het lijkt er echter wel op dat fijne stof de gevaarlijkste vervuiler is. Dat komt met name omdat de deeltjes zo klein zijn en diep in de longen doordringen. 10 % van alle fijn stof is van antropogene oorsprong, maar komt wel met meest voor in en rond de steden. Tot zover niets nieuws.

    Lomborg leidt uit internationale onderzoeken af dat Amerikanen daardoor nu gemiddeld 3/4 jaar korter leven en Engelsen 1 jaar. ( geen NL cijfers)

    Het zijn inderdaad de ouderen die het loodje leggen door fijn stof, die hebben namelijk het langst blootgestaan aan de vervuiling die zich heeft ophoopt.

    Het goede nieuws is dat vervuiling door fijn stof sinds 1960 in de VS is afgenomen met 62 % en in de UK “rook” met ongeveer 95 % is afgenomen.

    De kleinere deeltjes ( PM10) worden in de VS pas structureel gemeten sinds 1988. Van 1988 tot 2000 is in de VS een afname van 25% gemeten.

    Er zijn geen exacte cijfers beschikbaar over extreem kleine deeltjes (PM2.5) maar het is waarschijnlijk dat (voorzichtige schatting van L.) die sinds 1960 zijn afgenomen met 50%.

    Lomborg heeft in zijn boek voldoende gegevens geanalyseerd om van een trend te kunnen spreken. (= afname van fijn stof, ook in de toekomst) Onder andere dank zij milieumaatregelen.

    Even kort door de bocht mijn eigen conclusie: momenteel sterven er met name oudere mensen die hun hele leven fijn stof ingeademd hebben. Die concentraties fijn stof lagen vroeger veel hoger..

    Daaruit zou je kunnen concluderen dat hoe later mensen geboren zijn, hoe minder fijn stof ze gemiddeld gedurende hun leven zullen binnenkrijgen en hoe minder de levensverwachting daalt op dit punt. Ik denk dan ook dat – ook als we nu “niets meer zouden doen”- de sterfte door vervuiling gemiddeld zal afnemen. Misschien zullen mensen juist gemiddeld langer blijven leven.

    Ik vind het frappant dat de luchtkwaliteit de laatste decennia enorm is verbeterd, ondanks enorme economische groei. De tegenstelling tussen milieu en economie is dus geen noodzakelijke..

    Iedereen aan het roetfilter of op LPG en Bouwen dus met die huizen en wegen ;-)

  16. 19

    @Sikbock
    Mooi overzicht. Fijn stof is dus weer een milieuprobleem waarvan het bewustzijn over het bestaan opkomt, terwijl de vervuiling zelf alweer op zijn retour is

  17. 20

    @Sikbock: Jij hoort dus bij de mensen die die doden op de koop toe nemen voor de economie (zo proef ik uit de bewoordingen). Jammer dta je onderzoek zich beperkt to fijn stof en sterfte in het VK en de VS (daar zitten wij immers niet) en tot een gemiddelde concentratie.

    Helaas zijn lokale trends niet altijd gelijk aan landelijke gemiddeldes. In Maastricht (meest verstofte stad van nederland) blijken ook kinderen wel degelijk het slachtoffer. Ze hebben hier gemiddeld maar 90% van het ademvolume tov. nederland. Het is dus echt niet een kwestie van alleen oudjes die eerder sterven.

    Daarnaast kon je op die leuke wereldranglijstjes pagina zien dat nederland op 1 stond qua longaandoeningen, die overigens niet alleen gevolg kunnen zijn van stofdeeltjes, maar ook stikstof-oxiden/ozon. De voorbeelden van mensen woonachtig in straten waar elke drie weken weer het stof gepoetst moet worden van de ruiten geven ook aan dat dat “retour” erg relatief is…

  18. 21

    @ Bismarck: vanzelfsprekend is vervuiling relatief. Maar het is een stuk minder erg dan pakweg 40 jaar geleden.

    Je kunt wel moralistisch lopen doen over economie en vervuiling, maar zoals ik al aangaf: die twee sluiten elkaar niet uit. Ik zeg niet dat de situatie nu al ideaal is maar er zit forse verbetering in. Wat die cijfers betreft: er zijn idd geen cijfers uit NL: het dichtst in de buurt komt Duitsland met een afname van 58% fijn stof.

    Ik vind in zijn algemeenheid dat men zich redelijk moet opstellen en je niet te dogmatisch. Als je minder vervuiling wilt dan redelijk is, moet je niet in een welvarend dichtbevolkt land willen wonen. Zo simpel is het.

  19. 23

    @ Sickbock: Omdat verhuizen naar het platteland een toename van het autogebruik in de hand werkt, met als gevolg onder andere meer “fijn stof” in de lucht.