Israelische universiteiten bieden studies in propaganda

Een van mijn favoriete Israëlische bloggers, Yossi Gurvitz, komt met het nieuws dat er nu twee universiteiten in Israël zijn die in hun pakket studieprogramma’s hebben opgenomen voor hasbara. Ik vind dat behoorlijk sensationeel en verontrustend. Hasbara is de Israëlische vorm van propaganda. De eigenlijke betekenis van het woord is ‘verklaring, verduidelijking’, en hasbara was oorspronkelijk ook niet meer dan voorlichting in de hoop dat zaken die omstreden waren wel duidelijk zouden worden als de feiten maar bekend werden gemaakt. In de loop van de jaren heeft hasbara echter de reputatie verworven van een machine die de feiten verdraait, desnoods door het distribueren van vervalst materiaal, en die erop uit is critici van Israel zo zwart en verdacht mogelijk te maken.

Tot een paar jaar geleden was hasbara vooral in de handen van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken, dat een speciale afdeling hasbara en media had. Onder premier Ehud Olmert werd dat flink uitgebreid. En onder Netanyahu is er zelfs een speciaal ministerie van Hasbara en zaken betreffende de Diaspora gekomen (onder minister Yuli Edelstein). Dit ministerie heeft een situation room die in vijf talen naar buiten komt en volgens de eigen Hebreeuwse webpagina 100.000 vrijwilligers kan bedienen die  actief zijn in de sociale media, evenals een niet genoemd aantal bloggers (ik ontleen dit aan een eerder stuk van een andere Israelische blogger, Noam Sheizaf)

Verder heeft het bureau van de minister-president een hasbara afdeling, heeft het leger een internationale hasbara-arm die zich niet beperkt tot het geven van voorlichting geven over leger-activiteiten, speelt de Jewish Agency (een organisatie die vanouds de contacten tussen Israël en Joodse gemeenschappen elders onderhield) zich bezig met hasbara en doen ad hoc ook de ministeries van Cultuur en van Toerisme eraan.

Heel veel hasbara-activiteiten zijn overigens uitbesteed aan niet-gouvernementele organisaties als Stand With Us, The Israel Project en andere (ook Watchdog organisaties als NGO-Monitor, en in de VS Honest Reporting en CAMERA kunnen in dit verband worden genoemd, terwijl ook de speciaal op de Palestijnen en Arabisch wereld gerichte Watchdogs als Palestinian Media Watch en MEMRI ook niet ongenoemd mogen blijven). De belangrijkste van deze organisaties – met name de eerste twee in dit rijtje – opereren in nauwe samenwerking met de Israëlische overheid. Veel energie van deze organisaties gaat zitten in het beïnvloeden van opiniemakers. Journalisten en bloggers worden regelmatig vergast op reisjes onder deskundige leiding van Israëlische functionarissen (ook het Nederlandse CIDI doet daaraan mee – onder meer met reizen voor beginnende journalisten), terwijl grote groepen oud-diplomaten, journalisten en militairen worden ingeschakeld om lezingen te geven op universiteitscampussen, voor think tanks en bij tal van evenementen (instructief is bijvoorbeeld de lijst van sprekers die geregeld kan worden via The Israel Project.

Maar nu is er dus weer een nieuwe loot aan de hasbara-stam en dat zijn twee studieprogramma aan de universiteiten van Haifa en van Tel Aviv. De betrouwbaarheid van beide kan onder meer worden afgeleid aan de hand van het feit dat in allebei een rol is weggelegd voor Neil Lazarus, een soort hasbara spindoctor die vermaardheid verwierf doordat hij een jaar geleden een video in roulatie bracht waarop een homo het verhaal verteld dat hij mee wilde doen met de Free Gaza Flotilla maar op grond van zijn seksuele geaardheid ruw door de organisatoren was afgewezen. De video werd al na enkele dagen ontmaskerd als een doorzichtige, met behulp van een acteur in scene gezette poging de Free Gaza Flotilla verdacht te maken. We mogen, als Lazarus één van de docenten van beide cursussen is, dan ook aannemen dat de cursisten wordt bijgebracht hoe ze moeten liegen.

De cursus in Haifa is bedoeld voor Israëli’s, de cursus in Tel Aviv voor buitenlanders. Het programma in Haifa wordt gesponsord door het ministerie van Hasbara en dat in Tel Aviv door het ministerie van Buitenlandse Zaken. De Canadian Jewish News meldt over de cursus in Haifa, die geleid wordt door Eli Avraham, een docent communicatie, dat de studenten geleerd wordt hoe ze de ‘nieuwe media’ terug moeten veroveren om daar Israels versie van gebeurtenissen en van de geschiedenis aan de man te brengen. De cursus die ‘Ambassadors Online’ heet  leert de studenten onder meer hoe ze entries in Wikipedia moeten schrijven en redigeren, hoe ze een pro-Israël Facebook-pagina moeten onderhouden, en hoe ze in fora en chatrooms in moeten gaan tegen ‘anti-Israël standpunten’. Voor de cursus zijn 30 studenten geselecteerd uit een aantal van 56 aanmeldingen. De studenten krijgen onder meer les in geschiedenis en ‘public diplomacy’ en krijgen gastcolleges van docenten als Reda Mansour, voormalig consul van Israël in Atlanta, kolonel b.d. Miri Eisen, ex-persadviseur van de premier, en Neil Lazarus, die een ‘externe adviseur’ van het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt genoemd. Docent Avraham wil de cursus volgend jaar ook toegankelijk maken voor buitenlandse studenten.

De cursus in Tel Aviv is wat geheimzinniger. Er zijn geen publicaties over. Blogger Gurwitz kon de informatie alleen van derden krijgen. De cursus heet “Ambassador Club” en bestaat uit zeven lessen, medeorganisator is de NGO ‘Stand with Us’. De studenten krijgen ‘studiepunten’ als ze alle zeven volgen. Alle colleges worden gegeven door rechtse hasbara-deskundigen, afgezien van één dat gegeven wordt door  Dr. Khalil Shikaki, een bekende Palestijnse opiniepeiler.

Het eerste college werd gegeven door Ari Varon, een voormalige adviseur van de premier, het volgende zal zijn met de kolonist Itamar Marcus, de baas van de virulent anti-Palestijnse Palestinian Media Watch, en vicevoorzitter van het  Central Fund for Israel, een rechts fonds dat onder meer geld geeft aan de rechtse studenten-club Im Tirzu en de rechtse NGO Honenu, een organisatie die juridische bijstand geeft aan de schaarse soldaten en kolonisten die als gevolg van gewelddaden jegens Palestijnen met justitie te maken krijgen. Het derde college is met luitenant-kolonel Avital Leibovich, van de woordvoering van het leger, dan volgt Dr. Shikaki, daarna Neil Lazarus. De zesde spreker is kolonel b.d. Miri Eizen, die de studenten zal rondleiden in Jeruzalem, en de laatste les wordt gegeven door Mark Regev, de woordvoerder van het bureau van de premier voor de buitenlandse pers.

Dat universiteiten zich lenen voor dit soort propagandadoeleinden is een zorgwekkende ontwikkeling. Het is de eerste stap op een hellend vlak dat op termijn de geloofwaardigheid van zo’n wetenschappelijk instituut geheel op losse schroeven zal zetten.

Foto: De hoge muur tussen Israëlische en Palestijnse gebieden heet in hasbara-termen ‘een hek’ (credit: severinelaville)

  1. 1

    Verhelderend stuk.

    Het is de eerste stap op een hellend vlak dat op termijn de geloofwaardigheid van zo’n wetenschappelijk instituut geheel op losse schroeven zal zetten.

    Ach, dat mag je betwijfelen. Propaganda kan je ook zien als wetenschap zoals psychologie en sociologie dat is. Behaviourisme kun je ook zien als de basis van propaganda : Psychology as the behaviorist views it is a purely objective experimental branch of natural science. Its theoretical goal is the prediction and control of behavior. Ik zie niet zo’n groot verschil met wat er in Israël gebeurt.

    Wat niet wegneemt dat ik die ontwikkeling ook zorgwekkend vind.

  2. 3

    Ach, ik denk dat verstandige mensen hun beeld over Israel en de regio allang klaar hebben. Het zaakje duurt tenslotte al zo lang en echt nieuwe inzichten zullen er niet meer komen. Discussies spinnen zich dan ook vaak toe op hoe de historie te interpreteren. Wie deed wat eerst, wie was schuld aan zus en waarom reageerde die zo..echt geneuzel en nooit een vruchtbare discussie.
    Hier zal straks ook wel weer oeverloos geluld worden door pro-israel propagandisten en plo-shawltjes; ik hoop dat ze beseffen dat er een gelukkig een hele rits mensen zijn, die daar meewarig naar kijken.

  3. 4

    @goochem

    ‘Meewarig-kijken’ naar hoe het ene land het andere, tegen alle internationale regels en wetten in, onderdrukt en de bevolking ervan afknijpt en het leven onmogelijk maakt…?

    Pure onverschilligheid zul je bedoelen…
    Mensonterende onverschilligheid die overgaat in schuld aan misdaden tegen de menselijkheid…!!

  4. 5

    Dus nu is ook al de Israelische academische vrijheid onderwerp van kritiek. Want in Israel zijn natuurlijk ook studierichtingen die flinke kritiek op het Israelische overheidsbeleid hebben. In Israel kan dat allemaal.

    Ga liever Syrie, Egypte enz. enz. bekritiseren voor hun gebrek aan academische vrijheid, in plaats van de enige democratie in het Midden-Oosten.

  5. 7

    Als dit een cursus Hasbara is en geen wetenschappelijke benadering van Hasbara is (voor en nadelen behandelen e.d.), is het op zijn best een HBO cursus, die tegenwoordig vaak ook op Nederlandse universiteiten worden onderwezen (niet voor niks zijn een aantal HBO instellingen “universiteiten geworden”. Wat dat betreft is er niet zo veel aan de hand. Sponsoring door het ministerie van propaganda wijst natuurlijk wel op een niet erg wetenschappelijke benadering van het onderwerp…

    Aan de andere kant kan dit ook op een heel andere ontwikkeling wijzen. Blijkbaar heeft het land steeds meer moeite met het uitleggen van haar standpunten. Vroeger was daar geen behoefte aan en werd het Israëlische standpunt veel gemakkelijker geaccepteerd. Uiteindelijk zal er dus geen andere keus zijn dan het aanpassen van bepaalde standpunten.

    Dat geldt trouwens voor clubs als Hamas net zo zeer hoor. Ook die standpunten zijn op den lange duur niet houdbaar.

  6. 10

    Israël is geen democratie, maar een ethnocratie. Zo hebben bepaalde ethniciteiten meer recht dan anderen. Neem bijvoorbeeld het recht op terugkeer. Die geldt voor Joden, maar niet voor gevluchtte Arabieren.

  7. 12

    Editor – Blogger “Abu Pessoptimist” invents a very wide indictment, without a factual foundation. For example, “Abu P” wrongly asserts that the Israeli government outsources responses to demonization using watchdog organizations like NGO Monitor (“Israelische universiteiten bieden studies in propaganda,” March 26, 2012). In fact, NGO Monitor receives no funding from the Israeli government. NGO Monitor and other organizations referenced in the article were actually founded because the government’s efforts in certain areas – public outreach, media monitoring, and others – were insufficient to deal with the massive political warfare against Israeli citizens.

    This is entirely different from examples involving the Dutch government and the EU, in which tens of millions of Euros in taxpayer funds are secretly given to NGOs such as the pro-BDS Electronic Intifada. This official funding for such groups causes major damage to the peace process based on mutual understanding and respect, and instead inflames the anti-Israel hatred and discrimination that has continued since 1948. If Abu P. is worried about abuse of taxpayer funds for political propaganda, the place to start is in Europe.

    Jason Edelstein
    Communications Director
    NGO Monitor

  8. 14

    In fact, NGO Monitor receives no funding from the Israeli government.

    I don’t see Abu referring to funding, only to the outsourcing of activities. And as far as i can see you are perfectly willing to persue your activities without state funding.

  9. 15

    Wel grappig hoe Jason Edelstein de stelling van Abu Pessoptimist volledig onderschrijft.

    Een paar jaar geleden mocht ik een paar maanden het forum van stand.nl bijhouden. Het kan niet anders of enkele van die ‘100 000 vrijwilligers’ zijn ook daar actief. Elke vorm van kritiek op Israël werd binnen de kortste keren in de antisemitische hoek gedrukt, waarmee de discussie uiteraard meteen ontspoorde. Of doodsloeg.

    Ook opvallend: een stelling die kritisch was over Israël kon in eerste instantie heel veel medestand krijgen, maar een dag later was de uitslag ineens omgekeerd, maar wel met verhoudingsgewijs duizenden stemmen meer dan bij andere stellingen. Rara, waar komen al die stemmers ineens vandaan?

    Sneu wel. Je zou toch willen dat ze in Israël meer energie zouden steken in het vredesproces dan de waarheid constant te willen verdraaien.

  10. 16

    “taxpayer funds are secretly given to NGOs such as the pro-BDS Electronic Intifada”.
    Zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten.

    “This official funding for such groups causes major damage to the peace process based on mutual understanding and respect, and instead inflames the anti-Israel hatred and discrimination that has continued since 1948”
    Tsja, met dat soort vrienden heeft Israël geen vijanden meer nodig. Alle morele en werkelijke steun, die we al die tijd lang hebben verleend aan Israël, wordt met dat ene zinnetje opzij geschoven. Hij wil gewoon gehaat worden, want dat geeft hem bestaansrecht.

    Gelukkig ken ik persoonlijk heel wat genuanceerdere Israëliërs, want dit soort types zouden em er anders tot de haat brnegen, waar hij aan refereert… Het is gewoon de Israëlische tegenhanger van Hamas.