In het defensief

COLUMN - Eind jaren zeventig hielden we ’s avonds fakkeltochten in de straten in Amsterdam, Nijmegen, Groningen, Den Haag en Utrecht, met als leus: ‘Vrouwen eisen de nacht terug’. Het was het eerste publieke verzet tegen seksueel geweld op straat. Er zouden nog flink wat campagnes tegen allerlei vormen van seksueel geweld volgen: tegen verkrachting binnen het huwelijk, tegen mannen die na een afspraakje seks afdwongen, tegen bazen die werkneemsters chanteerden om seks los te peuteren. In 2011 kwam er nog een moderne variant van de oude Heksennachten aan te pas: de Slettenmars, waarbij vrouwen zich verzetten tegen het idee dat hun eigen gedrag en kleding aanleiding waren voor seksueel geweld.

Toch duurde het tot 2017 voor er een massaal gedragen beweging tegen seksueel geweld ontstond, die in vrijwel alle landen en door alle nieuwsmedia werd opgepikt: #MeToo. Al even nieuw was dat ditmaal ook mannen van zich lieten horen. Niet alleen mannen die zelf slachtoffer waren geweest van seksueel geweld spraken zich nu uit, maar ook mannen die hun buik vol hadden van het schijnbaar geaccepteerde machtsmisbruik door hun seksegenoten. En voor het eerst rolden er koppen op hoge posities, en werden er sociale sancties verbonden aan seksueel machtsmisbruik.

Dat is pure winst.

Iets vergelijkbaars gebeurt nu in de VS rond schietpartijen op school.

Er zijn er sinds het bloedbad op Columbine High in 1999 bijna elk jaar meer. Had 2017 in totaal 65 dergelijke schietpartijen, 2018 is nu al een gruwelijk dieptepunt: in de eerste twee maanden van dit jaar waren er al achttien school shootings.

Maar terwijl eerder elke commotie effectief de kop werd ingedrukt door tegenstanders van elke vorm van wapenbeheersing, met steun van de machtige lobby van de National Rifle Association, keert nu het tij. Emma Gonzalez, student aan de middelbare school waar de meest recente schutter huishield, werd de spreekbuis van het protest tegen de schier tomeloze verspreiding van vuurwapens, en wist in twee weken tijd op Twitter meer aanhangers te vergaren dan de NRA zelf heeft. Plotseling zeiden duizenden Amerikanen publiekelijk hun lidmaatschap van de NRA op en trokken allerlei grote bedrijven hun steun aan de NRA in.

Op scholen organiseren studenten protesten en walk-outs. Ze bereiden zelfs een nationaal protest op 24 maart voor. Terwijl sommige schoolbesturen – hoofdzakelijk in Florida en Texas – daar straf op willen zetten en dreigen met schorsing van elke scholier die om die reden staakt, kondigden tal van universiteiten prompt aan dat een dergelijke schorsing hun kans op toelating totaal niet in de weg zou staan.

Er is iets gaande. Ineens heeft een oud gevecht momentum gekregen. Dat betekent niet dat de wapenlobby nu acuut het pleit heeft verloren – was dat maar waar! – maar voor het eerst zitten ze onverwacht in het defensief.

Soms duurt het lang, maar vaak overwint het goede.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    We zullen zien. De wapenlobby heeft een lange adem en diepe zakken, 24 maart is nog ver weg, dan is men vermoed ik al weer overgegaan tot de orde van de dag…. Momentum komt en gaat.

  2. 2

    Ik word paranoïde. Inderdaad viel het mij ook al op; met MeToo en nu met de wapenlobby. het lijkt haast wel alsof er grote sociale experimenten worden uitgevoerd in de VS. Hoe social media in te zetten om bottom-up grasroot bewegingen daadwerkelijk veranderingen in gang te zetten….

  3. 3

    Wensdenken. De grassroots ant-NRA-initiatieven zijn al bijna allemaal herleid tot astroturfing door de Democraten & CNN. Of in hun taal: ‘community organizing’ met de bijbehorende eenvormige talking points.

    Amerikanen zijn ook niet gek en horen ook dat het grote probleem hier de totaal politiek gecorrumpeerde sheriff van broward county is, die niet tot ingrijpen overging (20-40 calls alleen al over die Cruz de afgelopen jaren?) omdat dat niet paste in het aldaar in Broward County heersende dogma over identity politics. Democratisch bolwerk. Het is in het belang van de Democraten om het hier NIET over te hebben. Dus daarom maar een (vrij onsuccevol) rondje NRA bashing…

    https://morningconsult.com/2018/02/28/firms-see-negative-responses-to-cutting-business-ties-with-nra/

  4. 4

    @3: “Amerikanen zijn ook niet gek en horen ook dat het grote probleem hier de totaal politiek gecorrumpeerde sheriff van broward county is”
    Potverdikkie zeg, één sheriff die dé oorzaak is voor alle 83 schietpartijen op scholen van dik een jaar? Waarom heeft Trump dan niet eerder ingegrepen, als de oplossing zo simpel was geweest?

  5. 5

    De ironie is wel dat dit onder Trump in beweging komt en niet onder Mr. Hopey Changy Nobel Peace Price. Je zou Slavoj Zizek zomaar gelijk geven met zijn bewering dat Trump een blessing in disguise is.
    Maar de VS blijven natuurlijk een kapseizende wereldmacht met een veelheid aan problemen.

  6. 6

    tegen bazen die werkneemsters chanteerden om seks los te peuteren

    Tegen werkneemsters die (ex-) bazen met seksverhalen chanteren om geld los te peuteren.

  7. 8

    @5: Het valt nog maar te bezien of er onder Trump iets in beweging komt. Bij hem is het nogal onderhevig aan de stand van de wind die dag. Blijkbaar is ie na een gesprekje met de NRA (waar “hij niet bang voor is“) alweer helemaal teruggekrabbeld van zijn plannen ten aanzien van gun control. Het is ook nog lang naar de volgende presidentsverkiezingen, dus nog tijd genoeg om zijn uitspraken te vergeten voor hij weer campagnegeld van de NRA nodig heeft en dus nog meer gun control maatregelen van Obama terugdraait (zoals hij ook al in zijn eerste jaar heeft gedaan, al wil hij dat liever buiten beeld houden).

  8. 9

    @5: joh gek die je bent! Dat mag hier helemaal niet!

    ̷d̷a̷t̷ ̷T̷r̷u̷m̷p̷ ̷e̷e̷n̷ ̷b̷l̷e̷s̷s̷i̷n̷g̷ ̷i̷n̷ ̷d̷i̷s̷g̷u̷i̷s̷e̷ ̷i̷s̷

  9. 10

    @8: een klein verstand voor binnen de lijntjes verstaat geen buitennissige ideeën en dito aanpak. Hee, Obama die was goed he?

  10. 12

    @11: dat stukje zelfreflectie, komt dat ooit?

    Als in: waarom ben ik zo aktief aan het meningen spuien over strapatsen van Trump, Baudet. Waarom sta ik achter alles wat D66, NRC, CNN en Twan Huys hebben te bieden. Dat hele pakket staat (mij dan) zo vreselijk tegen, wat bezielt je?