Het verraad van de democratie op de kandidatenlijst

Op een kandidatenlijst van een partij plaats nemen alleen om stemmen te trekken en zonder de bereidheid ook daadwerkelijk als verkozene een zetel te bezetten, staat gelijk aan een verkiezingsprogramma opstellen en dan na de verkiezingen zeggen dat je je er niet aan gehouden voelt omdat het alleen bedoelt was voor het trekken van stemmen.
Vrijwel alle politieke partijen maken zich schuldig aan het plaatsen van beroemde Nederlanders of landelijke politici op hun kandidatenlijsten, wetende dat deze mensen nooit de rol gaan vervullen waarvoor het volk op ze stemt. De verdediging van deze praktijk is meestal een eenvoudig “de mensen weten heus wel dat de lijstduwers er alleen maar op staan voor hun bekendheid”. En in een enkel geval blijkt zelfs de lijsttrekker geen zin te hebben.
Deze praktijk staat in mijn ogen gelijk aan terrorisme verraad. Het is immers een bewuste actie die de Staat (de democratie) ondermijnt.

Hoe wil je dat burgers ooit de politiek respecteren als je bij de eerste stap, de verkiezingen, al de kluit volledig belazert? Hoe kan je een politieke partij ooit nog geloven als ze een basisbeginsel van de democratie verkrachten omwille van de marketingplannen voor het winnen van zieltjes?

Uit ervaring weet ik dat het lastig is om voldoende geschikte mensen te vinden voor een kandidatenlijst. En ik heb zelf ook wel eens als “vulling” op zo’n lijst gestaan. Maar ik heb daar alleen maar ja tegen gezegd nadat ik voor mezelf had besloten ook daadwerkelijk een zetel te bezetten in het onwaarschijnlijke geval dat de partij plots heel groot werd of het iets waarschijnlijker geval dat er gedurende de zittingsduur de nodige raadsleden zouden afvallen.
Iedereen die zichzelf op een kandidatenlijst laat plaatsen wetende dat hij/zij nooit zijn/haar verantwoordelijkheid zal nemen, is een verrader.
En als er dan te weinig mensen zouden zijn om te kunnen deelnemen aan een verkiezing, is dat een duidelijk bewijs dat je als partij niet in staat bent je democratische rol te vervullen en moet je gewoon een ronde overslaan.

  1. 1

    Inderdaad: simpele waarheid.

    Nog erger: lijst aanvoeren en alleen premier willen worden of minister.

    Politici mogen geen eisen stellen aan kiezers (hoort omgekeerd te zijn).

    Een zetel = een zetel.

  2. 4

    Ik vind dat je over lijstduwers overdrijft. Het is inderdaad algemeen bekend dat die geen zetel ambiëren en er dus voor zullen bedanken als de de voorkeursdrempel halen. Zie het als politieke folklore. Politieke partijen moeten er overigens wel serieus rekening mee houden dat iemand die met voorkeursstemmen wordt gekozen wél zijn/haar zetel gaat innemen.

    Het wordt wat anders als lijsttrekkers alleen maar voor een plek in het dagelijks bestuur gaan, zoals bijvoorbeeld Marco Pastors in Rotterdam. Zou Balkenende echt in de Tweede Kamer willen? En Bos?

  3. 5

    wetende dat deze mensen nooit de rol gaan vervullen waarvoor het volk op ze stemt.
    Nee hoor, die mensen maken het vooraf als het goed is volkomen duidelijk dat ze alleen als lijstduwer fungeren. Het is gewoon een signaal aan de kiezer: deze prominent staat achter onze standpunten. Wat is daar mis mee?

    Je stemt op een vertegenwoordiger omdat je vertrouwen in zijn beslissingen hebt, en als hij besluit dat het beter is voor zijn partij en de gemeente dat een andere vertegenwoordiger die zetel bekleed, dan is dat toch fantastisch?

    Je draait echt door om van terrorisme te spreken.

  4. 6

    Ik snap dat u zich druk maakt om deze trend, maar door het gelijk te stellen aan terrorisme wordt uw opwinding zo potsierlijk dat het niet serieus te nemen is. Als deze praktijk in uw ogen gelijk staat aan terrorisme, is het tijd om eens langs de heer Hans Anders te gaan, want dan is er iets goed mis met uw ogen. Terrorisme wil wel wat meer dan alleen maar de staat ondermijnen. De samenleving ontwrichten door angst te zaaien bijvoorbeeld.

  5. 7

    nou nou nou, kiezers zijn niet debiel, en dus bekend met het fenomeen lijstduwer. Ze weten dat die mensen wel een partij of idee steunen maar niet in de raad willen. Veel lijstduwers zijn daar ook kraakhelder over. Goede zaak, zeker mee doorgaan! Partijen die het niet doen hebben kennelijk geen interessante mensen in hun achterban die willen. pathetisch. Ik zou er nooit op stemmen…

  6. 8

    Dat zelfs mevrouw Froukje Pechtold zich laat verkiezen en vervolgens bedankt voor een raadszetel!!
    Dat zijn dus de DEMOCRATEN(????)66! Is het gek dat mensen cynisch worden jegens de politiek?

  7. 10

    Twee maal onzin: ten eerste mogen we toch aannemen dat die kiezer weet dat die prominenten alleen maar op de lijst staan om deze te promoten, en niet omdat ze werkelijk zitting willen nemen in de raad.

    Ten tweede slaat de gelijkstelling met terrorisme nergens op, aangezien terrorisme fysiek geweld tegen burgers inhoudt om politieke doeleinden af te dwingen.

    Vermoedelijk weet Steeph dat ook wel, en schrijft hij het alleen maar op om aandacht te trekken. Volgende stap is dat we dergelijke sensatiezucht zelf als ‘terroristische daad’ aanmerken.

  8. 12

    @10 Niet iedereen volgt het politieke nieuws goed en kunnen (bejaarden) best dnken dat hun keuze serieus genomen wordt door de kandidaat. Het biljet hoeft echt geen polonaise van nepkandidaten en clowns te worden.

  9. 13

    @eli, anoniem, Hanedop en Wiesenthal: Ten eerste vraag ik me af of dat voor iedereen even duidelijk is. Ten tweede kan je je afvragen waarom dan zoveel mensen op die “niet beschikbaren” stemmen? En mocht men dat laatste toch doen, wetende dat die persoon niet gaat doen waar ze voor gekozen zijn, is de corruptie in dit systeem al zo normaal dat niemand er meer bij nadenkt.

  10. 14

    @Thijs, Anoniem, Molovich en Wiesenthal: Het woord terrorisme was onterecht nog blijven staan van een eerdere versie van dit stuk. Het moet dus verraad (en daarmee Staatsgevaarlijk) zijn. Anders klopt de titel ook niet meer.

    Aangepast dus. Sorry.

  11. 15

    En hoewel het wettelijk gezien lastig te bewijzen valt (zeker als men zijn mond houdt en alleen op het laatst zeg de eer aan zich voorbij te laten gaan), vind ik dat iedereen die dit doet zowel het actieve als het passieve kiesrecht ontnomen zou moeten worden.

  12. 16

    @Steeph; als je wilt weten waarom die mensen op een niet-verkiesbare lijstduwer stemmen, dan moet je daar onderzoek naar doen.

    Lijkt me best een scriptie waard.

  13. 17

    Zo ook de handelswijze van mevr. Pechtold, maar ooit eerder had haar man, Alexander Pechthold, de politiek al als “vunzig” benoemd.

  14. 18

    @13, ik denk dat voor veruit de meeste mensen de partijkeuze de primaire keuze is, de keuze op de persoon is alleen een teken van waardering, niet bedoeld om een politiek verschil te maken (kandidaat komt door de positie op de lijst sowieso al in de kamer of heeft al gezegd niet in de kamer te willen).

    Dat is de motivatie voor mensen die stemmen op overduidelijke lijstduwers, mensen stemmen op mevrouw Pechtold om te laten zien dat ze Alexander Pechtold waarderen, mensen stemmen op de eerste vrouw op de kandidatenlijst om te laten zien dat ze het belangrijk vinden dat er vrouwen in de fracties zitten, mensen stemmen op Maarten van Rossum omdat ze zijn inbreng in het politieke debat waarderen, mensen stemmen op Georgina Verbaan omdat ze het waarderen dat zij zich als bekend figuur inzet voor de arme diertjes. Mensen stemden op Rita Verdonk om te laten zien dat ze haar liever als partijleider hadden dan Mark Rutten.

    Is dat corruptie?

  15. 20

    @Anoniem #18: Ja, dat is toch corruptie? Wanneer je een systeem anders gebruikt dan waar het voor bedoeld is (namelijk het kiezen van volksvertegenwoordigers) met als doel zoveel mogelijk stemmen winnen zonder de bijpassende verantwoordelijkheid te nemen, dan is dat corruptie.

    @Anoniem #19: Dat weet ik. Maar hoe beantwoord je een ondemocratische actie? Met een ondemocratisch maatregel?

  16. 22

    @Anoniem: Even een andere insteek. Ik heb de eerste zin namelijk niet voor niets zo lang gemaakt.
    Vind je het wel acceptabel als politieke partijen in hun verkiezingsprogramma elementen opnemen waarvan ze weten dat ze er niet achter staan, maar waarvan ze verwachten dat ze veel stemmen zullen winnen?

    En zo niet, wat is dan het verschil?

  17. 23

    @Anoniem, #7 die mensen maken het vooraf als het goed is volkomen duidelijk dat ze alleen als lijstduwer fungeren

    Ja? Ik heb het in geen enkel verkiezingsprogramma, kandidatenlijst of stembiljet ook maar enige communicatie zien staan over het fenomeen lijstduwer en wie dat dan wel zouden zijn. Het is misschien volkomen duidelijk voor mensen die ervoor kiezen bepaalde (antieke?) media te consumeren, maar via de voor verkiezingen reguliere kanalen worden dergelijke zaken niet gecommuniceerd hoor. “Volkomen duidelijk” is het dan ook absoluut niet.

    Een kiezer zou voor de grap eens zo’n neplijstduwer moeten aanklagen voor oplichting. Waarschijnlijk kom je daar niet ver mee omdat van een ‘transactie’ geen sprake was, maar dan kun je natuurlijk altijd nog de reclame code commissie eropaf sturen.

  18. 24

    Even twee relevante artikelen uit de Kieswet. De eerste:
    http://wetten.overheid.nl/BWBR0004627/AfdelingII/HoofdstukH/ArtikelH4/geldigheidsdatum_12-01-2010

    De kandidatenlijst moet vergezeld gaan van handtekeningen van kiezers bij het indienen. Zouden de mensen ook hun handtekening zetten als een kandidaat expliciet zou aangeven wel op de lijst te staan maar eigenlijk geen kandidaat te zijn?

    En dat dit artikel:
    http://wetten.overheid.nl/BWBR0004627/AfdelingII/HoofdstukH/ArtikelH9/geldigheidsdatum_12-01-2010

    Artikel H 9
    1.Bij de lijst wordt overgelegd een schriftelijke verklaring van iedere daarop voorkomende kandidaat dat hij instemt met zijn kandidaatstelling op deze lijst.

    2.Een overgelegde verklaring van instemming kan niet worden ingetrokken.

    Oftewel, willens en wetens op de lijst gaan staan terwijl je niet serieus kandidaat bent, is een overtreding van de kieswet.

    Maar valt moeilijk strafrechtelijk te vervolgen.

  19. 25

    Lijstduwers vallen op zijn netst in de categorie volksverlakkerij. “U heeft wel op mij gestemd, brave kiezer, maar daar heb ik gewoon lak aan. En de partij steunt mij.”
    Je wordt als kiezer op die manier al voor de verkiezingen belazerd. Doet me denken aan de discussie over de NEE/NEE sticker en toch een folder door de bus.

    Ik ben het met Steeph eens. Als je het vertrouwen in de politiek wil herstellen hou dan eens op met de kiezer niet serieus te nemen middels lijstduwers.

  20. 26

    @24, ik denk niet dat we deze discussie middels het aanhalen van juridische teksten kunnen beslechten. Ik voel me als kiezer belazerd door een lijstduwer en ben niet de enige. Blijkbaar heeft niet iedereen dat, maar daarmee heb je mijns inziens nog steeds gelijk dat lijstduwers het vertrouwen in de politiek juist niet herstellen, doch doen afnemen.

  21. 27

    @22 Het verschil is
    1. dat lijstduwers vooraf bekend maken dat ze slechts lijstduwer zijn (dit is ook een bekende en wijdverbreide praktijk zodat zelfs de kiezer die dit niet van een specifieke kandidaat weet het kan afleiden uit diens plaats op de kandidatenlijst)
    2. dat je een vertegenwoordiger kiest omdat die in jou ogen in staat is de beste beslissingen voor jou te nemen, en die beslissing kan ook zijn afstand te nemen van de zetel ten behoeve van een andere kandidaat (die bijvoorbeeld beter ter zake kundig is of meer tijd te besteden heeft)

    @23 Ik kan ook met mijn handen voor mijn ogen naar het stemlokaal proberen te lopen en dan bij het bekijken van de kandidatenlijst op de ‘Partij voor de Vrijheid’ stemmen omdat ik ook voor vrijheid ben. De partijen gebruiken de media om naar de kiezer te communiceren en doen alsof dat niet zo is getuigt niet van enig realisme. En de media besteden volop aandacht aan het fenomeen lijstduwer.

  22. 28

    @Anoniem: Ik vind de redenering “iedereen doet het en iedereen zou inmiddels kunnen weten dat dit zo is” wel een heel makkelijke manier om een grondrecht te verkwanselen. What’s next.
    Nog even los van het feit dat ik denk dat niet iedereen (de kiezer dan) echt bewust is van dit feit. Het wordt ook verwarrender als tussendoor een Rita Verdonk haar eigen rol op het politieke toneel rechtvaardigt met de voorkeursstemmen die ze heeft gekregen in 2006 bij de VVD.
    Dus wanneer is nu je voorkeurstem serieus en wanneer niet?

  23. 29

    @anoniem #27: Ik ben trouwens op zoek naar een uitspraak van een lijstduwer die verder gaat dan “ik ben trots de lijstduwer te mogen zijn van ….”.
    De uitspraak zou moeten zijn “ik ben trots de lijstduwer te mogen zijn van … maar ik verklaar hierbij al dat ik nooit of te nimmer de zetel zal bezetten, ook al stemt heel Nederland op me.”
    De wereld zou te klein zijn.
    Achteraf, prima (kennelijk). Vooraf, not done.

  24. 32

    @Anoniem, #27 de media

    Welke media dan? SBS’ Hart van Nederland ofzo? Ik doe voor de verkiezingen even wat testjes, lees wat partijprogramma’s en lul hier op sargasso wat. Dat was het. Geen lijstduwer gezien, gehoord of geroken.

  25. 33

    Is er ooit een onderzoek gedaan naar het effect van lijstduwers? Dus of hun lijstduwerschap extra stemmen heeft opgeleverd?

  26. 35

    Ik beken schuld aan indirect verraad aan de democratie! Ik heb op Paul Schnabel gestemd.

    Wat een onzin allemaal. Ik stem op een partij en op standpunten.

    Als je je druk wil maken over kiezersbedrog zou ik me op de stemwijzer/kieskompas storten. Wat een klein bier thema’s. De echte keuzes waar de gemeenteraad zich (helaas) over buigt komen daarin niet aan de orde.

  27. 37

    Blijkbaar is er behoefte aan het fenomeen lijstduwer. Partijen stellen ze op, kiezers stemmen op ze. En het percentage kiezers dat echt denkt dat zo iemand zijn zetel gaat bezetten lijkt me erg klein. Misschien moeten we dit fenomeen maar eens bij wet regelen. Gewoon een of meer daadwerkelijk onverkiesbare personen op de lijst zetten. Je mag wel op ze stemmen, maar de stemmen komen automatisch toe aan de lijsttrekker of gelden als ‘blanco’ stem op de betreffende partij.

    Meer moeite heb ik met mensen op verkiesbare plaatsen die alleen maar premier/wethouder/minister willen worden of zelfs het politieke toneel helemaal niet willen betreden. Ik zou dat echter niet willen verbieden.

    Zodra ik gestemd heb mag de partij van mijn keuze met mijn stem doen wat ze willen. Als de keuzes van mijn partij mij niet kunnen bekoren, kan ik protesteren en hopen dat ze luisteren en/of gewoon volgende keer op een andere partij stemmen. Kiezersbedrog is iets tussen kiezer en gekozenen. Daar hoeft de wet zich niet mee te bemoeien.

  28. 38

    Ik vind de manier waarop TON utrecht omgaat met kiezers pas een staaltje lamlendigheid:

    De partij won woensdag één zetel in Utrecht maar de nummers één tot en met vijf willen niet namens de partij van Rita Verdonk in de raad. De nummer zes is wel bereid de zetel van Trots op Nederland in te nemen.

    link

  29. 39

    @Anoniem: I stand corrected.

    Overigens schoot me de vraag te binnen waarom die lijstduwers niet gewoon publiekelijk hun steun kunnen geven in spotjes en zo. Daarvoor hoeven ze toch niet op de lijst te staan?
    Oftewel, wat is de toegevoegde waarde van het op de lijst staan (anders dan de suggestie wekken dat je werkelijk kandidaat bent).

  30. 41

    @gronk en Daniël: Dat stond ook in het linkje onder “enkel geval” :-)

    Maar TON is een onvolwassen partij die desondanks geprobeerd heeft in zoveel mogelijk gemeenten mee te doen. Met het voorspelbare resultaat.

  31. 42

    @steeph: toch zijn lijstduwerschap en ‘het gevalletje TON’ IMO 2 verschillende dingen. Bij de lijstduwer mag je in alle redelijkheid aannemen dat-ie *niet* in ’t college deelneemt. Bij de lijsttrekker ligt dat toch even een stukje anders.

  32. 44

    @steeph #31

    Nu.nl (is dat breed genoeg is?) stond in de week voor de verkiezingen iedere dag een interview met een lijstduwer. Daarbij werd altijd als laatste vraag gesteld: en ga je ook in de raad bij voldoende vookeursstemmen. Hier de link naar het laatste interviewtje met Vincent Bijlo, lijstduwer voor Groenlinks in Utrecht (de anderen staan eronder/ernaast in een blokje). Niet dat de antwoorden allemaal even duidelijk zijn, behalve deze misschien van rapper Hind Hakki (PvdA) uit Tilburg: “Ik ga gewoon uit van het beste! Think positive and keep faith!”

    Ik vind trouwens dit hele punt van die lijstduwers een beetje een onbenullig detail. Deze hele parlementaire monarchie is gewoon een achterlijk systeem waarin mensen zich continu laten verraden.

  33. 45

    @39 Ik denk vooral symbolisch, met op de lijst staan verbind je je naam toch iets sterker aan de partij dan als je alleen in een paar interviews roept dat je op hen gaat stemmen.

  34. 46

    Lijstduwer Hazes blijft toch wel mijn favoriete duwer. En na het duwen er gewoon gaan zitten, waarvan geen dag nuchter. Ik mocht dat wel.

  35. 47

    @45: Dat komt omdat wanneer je je op de kandidatenlijst laat zetten je kandidaat bent voor een zetel, daarom is dat een sterkere verbinding. Als je daarna verkozen blijkt te zijn, maar niet je zetel inneemt hol je die sterkere verbinding uit. Misschien lost het probleem zich op deze manier vanzelf wel op. Echt goed voor het vertrouwen in de democratie lijkt het me overigens niet.

  36. 48

    @13: (sorry, ’t is een stukje terugscrollen) ja steeph, mensen weten dat ze op duwers stemmen. mensen stemmen ook vrij massaal op overleden personen die op de lijst staan. is nu een keer of wat gebeurd, afgelopen verkiezing weer. Ze stemmen uit eerbetoon, uit nagedachtenis of om andere redenen. omdat ze iemand kennen (dat zal met lijstduwers vaak het geval zijn) omdat ze iemand bewonderen (idem) omdat ze altijd op de laatste persoon op een lijst stemmen, of de eerste op de lijst uit hun stad, streek of wijk, of de eerste vrouw, of de eerste allochtoon. of wat voor criterium dan ook. Kiezers kunnen kennelijk wat volwassener omgaan met de partijpolitiek dan jij. Ze weten dat een stem op een persoon niet bestaat, maar altijd een stem op een partij is. zo werkt dat in Nederland. dat de kieswet iets wauwelt over dat gekozenen zitten ‘zonder last of ruggespraak’ geeft aan dat wetten welhaast per definitie achter de werkelijkheid aanhobbelen als naieve koorknapen achter een pater.
    Als je je nu ergens boos over wilt maken, schrijf dan over mensen die op lijsttrekkers stemmen die leuk overkomen, een lekker kontje hebben of net als zij werkende moeder zijn, allemaal criteria die op geen enkele manier duiden of iemand een goede leider is. En op die manier fietsen we met onze partijdemocratie wel honderden anonieme, weinig capabele politici onze raden in. Lijstduwers zijn dan echt je minste probleem.

  37. 49

    Het is inderdaad kiezersbedrog, door Verdonk en Wilders kennelijk gelegaliseerd.
    Zowel de smurf in Den Haag als de lijsttrekker in Utrecht waren helemaal nooit van plan echt raadswerk te gaan doen.
    Het was, zoals bij deze twee abjecte groepen te doen gebruikelijk, uitsluitend geratel voor de bühne.

  38. 50

    Helemaal eens met Hanedop. Lijstduwers zijn gewoon een van de vele marketingtechnieken die politieke partijen hanteren; en zoals vaak zit daar inderdaad een vorm van misleiding bij. Natuurlijk kan het fenomeen uit de hand lopen, en moet je dan die partij daarop aanspreken (TON in dit geval).

    Het lijkt erop dat Steeph een beetje doorschiet in het belang wat hij hecht aan het juist volgen van de procedures, wetten en regelgeving. Iets meer gedoogbeleid graag.

  39. 51

    Zijn Tweede-Kamerleden die bij de gemeenteraadsverkiezingen een lijst aanvoeren maar te kennen geven dat zij geen wethouder willen worden ook Volksverlakkers en/of Verraders?

  40. 52

    @49: door Verdonk en wilders gelegaliseerd? waarom die vooringenomenheid tegen die twee partijen. Kijk even alle lijsten van de afgelopen tien jaar verkiezingen na, Adriana. Kom je het fenomeen overal tegen, bij links, bij rechts, bij groot, bij klein, bij landelijk, bij lokaal. Als je een stok zoekt om de hond te slaan, zoek dan de goede stok. Misschien een leuk Sargasso-lijstje:(lees je even mee Adriana?) Regilio Tuur (Ouderenpratij), Jules Deelder, Rijk de Gooijer (beide iets in R’dam), Annie MG Schmidt (de Groenen) Maarten ’t Hart (PvdD)Vincent Bijlo (GroenLinks) etc etc etc

  41. 54

    Prof Maarten van R. te Utrecht? Zou niet zitten, maar afstandverklaring is nog niet getekend. Dit is gewoon gallen om aandacht, tot de volgende schnabbel.
    Of de eega van kereltje Pecthold? Verkozen, maar helaas enorm veel te druk met andere dingetjes.

  42. 56

    @51 Wethouders hoeven niet uit de gemeenteraad te komen (dat was vroeger wel zo). Als je alleen maar wethouder wilt worden is het eerder misleidend op op de lijst voor de gemeenteraad te gaan staan dan om dat niet te doen. Dus nee, geen probleem als de lijsttrekker geen wethouder wil worden, wel als zij/hij niet in de gemeenteraad wil.

  43. 57

    ‘Deze praktijk staat in mijn ogen gelijk aan [terrorisme] verraad. Het is immers een bewuste actie die de Staat (de democratie) ondermijnt.’ Steeph, draaf je niet een beetje door? En de term ‘terrorisme’ gebruiken, weer doorhalen maar toch laten staan is flauw en laf – want je gebruikt ‘m nu terwijl je tegelijkertijd weigert je erop te laten aanspreken.

    Terrorisme is angst aanjagen, mensen doodsbenauwd maken en dood & verderf zaaien. Me dunkt dat dat hier bepaald niet het geval is, en ik vind het daarom een buitengewoon misplaatste opmerking. Van de democratie ondermijnen is al evenmin sprake. En áls je die laatste stelling al inneemt, zou je met even veel recht kunnen beargumenteren dat voorkeursstemmen uitbrengen ondemocratisch is: dat doorkruist immers de zorgvuldige afweging van kandidaten die een partij heeft gemaakt. Om je kennis op te frissen: voorkeursstemmen zijn ingevoerd als een correctiemechanisme, zodat iemand – meestal een vertegenwoordiging van een stroming of minderheid – door gericht campagne te voeren, alsnog hoger kan eindigen dan de partij waarvoor hij of zij deelneemt, heeft bedoeld.

    Lijstduwerschap is al decennia ingeburgerd en als het echt een ondemocratische praktijk was, was daar in de kieswet allang korte metten mee gemaakt. Met lijstduwers fleuren partijen hun lijsten op: het gaat om min of meer bekende mensen die in het betreffende disrict wonen. Zo heb ik voor GroenLinks herhaaldelijk als lijstduwer op de deelraadslijst, de gemeenteraardslijst, de provinciale dan wel de Europese lijst gestaan. (Ik zaai kennelijk al zo’n jaar of vijftien terreur. Duh. Het is tijd dat iemand me eens oppakt.)

    Het is hoogst uitzonderlijk dat een lijstduwer zoveel voorkeursstemmen haalt dat hij of zij gekozen wordt. Het is Diana Ozon een keer overkomen (Stadsdeel Westerpark, meen ik), en nu Maarten van Rossum en mij. Ozon, Van Rossum noch ik hebben campagne gevoerd om maar vooral op ons te stemmen. Wie lijstduwer is, dient als vlag: kijk, dit vinden wij een goede partij.

    En wie meent met een modderschuit te zitten als de vlag niet zelf in de raad wil, heeft überhaupt op de verkeerde partij gestemd.

  44. 58

    @Karin Spaink: Het woord “terrorisme” stond in de eerste versie omdat ik me meende te herinneren ooit ergens een wetstekst gelezen te hebben waarin dat begrip werd uitgelegd als bewust staatsgevaarlijk zonder het element geweld.
    Die tekst heb ik niet meer kunnen vinden, dus ging ik over op verraad. Echter, er stond nog 1 keer dat woord. En aangezien wij geen eindredactie hebben, zag iedereen het.
    Echter, een fout veranderen (anders dan spelfouten) doe ik nooit zonder de fout zelf zichtbaar te houden. Al was het maar omdat anders het stuk discussie dat over die fout gaat niet meer te begrijpen is.
    Meestal plaats ik een update onderaan het stuk, dan was het duidelijker geweest. Dit keer had ik, mede door tijdsdruk vanwege een familie die ook aandacht verdient, daar geen zin in.

    Met betrekking tot voorkeursstemmen het volgende. Ooit werden men op persoonlijke titel gekozen en bestonden politieke partijen niet zoals we ze nu kennen. Ergens zijn de politieke partijen dominant geworden en verdween de individuele democratische strijder uit beeld. Voorkeursstemmen zijn een van de weinige manieren om onder de partij discipline uit te komen. Een politieke partij die een stemlijst samenstelt is geen 100% democratie (al was het maar omdat je er lid van moet zijn). En dus is die uitzondering noodzakelijk.
    Sterker nog, in mijn ogen is het voor een levende democratie juist wenselijk dat gekozen bestuursleden meer op persoon er zitten dan vanwege het aantal stemmen dat hun partij haalt. Dat zou hun onafhankelijkheid namelijk ten goede komen en ze uit de anonimiteit van de partijdiscpline halen.
    En ja, hier wijk ik dus een beetje af van mijn laatste alinea in mijn oorspronkelijke stukje. Niet voldoende doordacht, sorry.

    Dat het lijstduwerschap al decennia praktijk van alle dag is, is mij bekend. Maar daarmee accepteer ik het nog niet. Ook het argument dat de kiesraad er iets tegen had kunnen doen is een zwakke. Kennelijk vindt men ook daar dat het “acceptabel” is. Of misschien is men wel (net als ik) tot de conclusie gekomen dat je het niet met regels kunt stoppen. Lijstduwers houden dan namelijk gewoon hun mond en doen vrolijk mee aan het circus. Probeer ze er maar op te pakken.

    Maar een belangrijker punt vind ik nog de kromme redenering voor het lijstduwerschap. Waarom moet een bekende Nederlander op de lijst staan om stemmen te trekken? Waarom kan de bekende Nederlander niet een dansje doen voor de TV of een rare hoed dragen? Of gewoon heel publiekelijk te verklaren aan een partij steun te geven.
    En dan nog veel principiëler (dus ongeacht de inmiddels gangbare gewoonte), als je op een KANDIDATENlijst staat, ben je dan kandidaat of niet? Als je dat namelijk niet bent, ben je dus een leugenaar (zo, ik word weer kwaad).
    Het simpele feit dat heel veel mensen door rood rijden, maakt nog niet dat door rood rijden legaal is.

    En voor mij betekent het knagen aan de basisbeginselen van een democratie (actief en passief kiesrecht) puur omwille van de partijbelangen een ernstige daad tegen die democratie. En dan interesseert het me niet dat het “gewoonte” is. Dan kijk ik verlangend uit naar een principiële partij die zegt “wij doen niet mee aan deze schijnvertoning”. Waardoor er weer wat vertrouwen in die democratie kan terugkomen.
    Het lijkt niet belangrijk, het lijkt een acceptabel leugentje. Maar iedere keer dat je liegt sterft het vertrouwen een beetje.

    En ja Anoniem ea, er bleek wel degelijk meer publieke aandacht dan ik had gezien voor lijstduwers die zeiden niet verkiesbaar te zijn. Daar zat ik dus mis. Maar daarmee ben ik het er nog steeds niet mee eens.

  45. 59

    Steeph, of jij iets wel of niet accepteert is één. Mensen die anders doen dan jij voorstaat vervolgens verwijten dat ze ‘de democratie ondermijnen’ een heel ander ding. Je opmerking over terrorisme laat ik maar, hoewel het je beter zou bekomen die gewoon volledig in te trekken.

    Je vergelijking met door rood rijden is dom. Door rood rijden is, ongeacht of je gesnapt wordt of niet en ongeacht hoeveel mensen dat ook doen, simpelweg strafbaar. Lijstduwer zijn en niet de bedoeling hebben gekozen te worden, is dat niet.

    Sterker, er staan zat mensen op zo’n lijst die niet verwachten gekozen te worden en die dat ook helemala niet willen. Alleen bij sommige lijstduwers wordt dat ineens zichtbaar. Vind je al die andere kandidaten die niet daadwerkelijk een zetel willen innemen, ook leugenaars?

  46. 60

    @Karin,een lijstduwer fleurt een partij niet op
    Uw functie is die van de bandjes zwart maken de kilometerstand terugdraaien en pretenderen een oud vrouwtje te zijn.
    Als dat opfleuren is broeva haro . job well done.
    Maximaliseer je marginale bekendheid maar hou je VIP propaganda waarde buiten het kiesbiljet a.u.b.
    Het is gewoon ordinaire bladvervuiling.

  47. 62

    @Karin Spaink: Even helemaal terug naar de basis, het principe. Dit staat in de kieswet:
    Artikel H 9
    1.Bij de lijst wordt overgelegd een schriftelijke verklaring van iedere daarop voorkomende kandidaat dat hij instemt met zijn kandidaatstelling op deze lijst.

    2.Een overgelegde verklaring van instemming kan niet worden ingetrokken.

    Als je dan op de kandidatenlijst gaat staan, wetende dat je geen echte kandidaat bent, belazer je dan de boel ja of nee? (of je dat nu liegen of bewust ondermijnen van de democratie vindt is een tweede).

    En ja, zoals je in mijn stukje kunt lezen vind ik andere mensen die als lijstvulling dienen zonder dat ze werkelijk kandidaat zijn ook in die categorie vallen.
    Het is immers een scherts als veel partijen meedoen zonder dat ze voldoende mensen hebben die daadwerkelijk bereid zijn de zetel in te nemen en die ook daadwerkelijk in staat zijn die rol te vervullen.
    Het is voor mij liegen naar de kiezers. Heel basaal: Zie hier onze kandidaten. U kunt op ze stemmen. Eigenlijk zijn het geen kandidaten.

    Dat is voor mij hetzelfde als zeggen: Zie hier onze standpunten voor deze verkiezingen, maar eigenlijk zijn het geen standpunten en dat weten we nu al.

  48. 64

    Tja, is het potdomme Geert himself die het gelijk van Steeph onderstreept, zij het omgekeerd. Niemand ging ervanuit dat hij in de raad zou gaan, en nou doet-ie het toch.

    Slimme zet natuurlijk weer: de PVV komt waarschijnlijk in de oppositiebankjes, waarvandaan het makkelijk schreeuwen is naar de ‘bestuurselite’.

  49. 65

    Het is ook overzichtelijker voor ons tellers in het stembureau als er geen lijst opvulkandidaten onder het realistische aantal staat. De VVD had in Amsterdorp een enorme lijst kandidaten, veel meer dan alle anderen. Elk biljet moet je snel scannen om te controleren of niet iemand twee keer een kruisje heeft gezet. Dan moet je toch die lange lijst kandidaten af. Niet dat we het niet zullen doen, maar het is zo onzinnig.

  50. 66

    Wanneer Geert straks een beetje water bij de wijn laat formeren, dan wordt hij vanzelf gewilder door collegas. Doet hij dat niet, dan wordt hij vanzelf gewilder door het volk. Et voila.

  51. 70

    We hebben het hier over lijstduwers en dan wordt er ook een partijprogramma bijgehaald. Hele harde woorden vallen er. Maar waar ik niemand over hoor is het volgende (immers, die iijstduwers zien er vooraf (al eerder aangekondigd of niet) van af. Wat te denken van die Raadsleden die in de Raad gaan en zich daarna niet kunnen vinden in de ingenomen standpunten. Die splitsen dan af en/of haken af. Kennelijk krijgen die dan wel de volle Raadsperiode wachtgeld oid. Dat is bedrog en volledig ongeloofwaardig voor de burger. Daarmee wordt het signaal afgegeven dat Politiek dus echt niet meer serieus genomen moet worden. Dat zie je nu in de hedendaagse politiek. Ach je doet dit er gewoon even bij en als het je niet meer bevalt dan haak je toch gewoon af. Tja, en dan die partij programma’s. hebben we allemaal goed gelezen waar al die Politieke partijen voor gaan? Wat komt daar na vier jaar van terecht? Hoeveel wordt er gedurende een raadsperiode al op ingeleverd? Kijk, dat is nog erger dan een lijstduwer die gewoon een lijst duwt. Laten we vooral naar de lijsttrekker kijken, maakt deze waar wat hij/zij beloofd. Maar, vooral de middenmoot is van belang, die haken heel er snel af.

  52. 73

    Weet je wat ook een scriptie waard is?

    Waar haalt de staat het recht vandaan om de burgers te belasten, het geweldsmonopolie in te nemen, en ons een ‘systeem’ aan te bieden, waarin wij ‘zelf’ de dingen kunnen ‘veranderen’ (haha-not)?

    Hoezo is een eenzijdig opgelegt kontrakt rechtsgeldig? wanneer heeft u getekend, dat u akkoord gaat met het stemsysteem, en dat u bereid bent daarvoor een groot gedeelte van uw inkomen alswel het recht op zelfverdediging op te geven?

    Het stemsysteem is een fopneus: tegen de tijd dat je doorhebt dat je geen enkele invloed hebt, ben je 5 keer 4 jaar verder, achter in de veertig, met huis, hypotheek, kind hond en auto, en denk je: ach, fuck it…

    maar belasting betalen: doe je elke dag. En als de belasting hoger word: zeg je ja en amen. Want de belastingheffer is toevalligerwijze ook de geweldsmonopolist.

    Ik kan me alleen niet herinrren dat ik ooit een lidmaatschap van de club ‘nederland’ heb getekend.

    Het is een beetje alsof een japanse firma ons elke dag de helft van ons geld afpakt, en ons heeft wijsgemaakt, dat we eens in de vier jaar 5 seconden kunnen bellen met de baas, om daartegen dan onze klachten uit te leggen. Niet in woorden, nee, in door de jappen bedachte gebaren, tien in aantal, en die mogen wij dan kiezen. Bijvoorbeeld: ‘wind’

    wij proberen nu van de dagelijkse belasting af te komen, door eens in de vier jaar een cryptische boodschap af te geven aan ‘het systeem’. ‘d66’ bijvoorbeeld.

    Maar nooit krijgen wij de macht, om te vragen, wanneer wij ooit een contract met de staat hebben getekend, laat staan, om daar vanaf te komen.

    De staat heeft drie hoofdtaken:
    -geld aftroggelen van de burgers (parasiteren, op de rug klimmen van de burgers voor een ‘free ride’)
    -de burgers een systeem aanbieden dat hoop bied van de parasiet af te komen (een wortel tonen)
    -die hoop nooit maar dan ook nooit waarmaken (die wortel aan een stok binden)

    Het paspoort is een teken dat ik lid ben van een club. wie heeft mij lid gemaakt. Mijn ouders. waarom. omdat dat verplicht is, omdat ze anders de gevangenis inmoeten.

    Hoe kan ik mij uitschrijven uit die club. Niet. Wanneer is dit systeem in werking gezet. Eeuwen geleden. Hoe kunnen de slachtoffers van de parasitaire staat zich van dit systeem bevrijden?

    Ik heb nooit een kontrakt met de staat getekend. waarom doet de staat net, of ik een kontrakt heb getekend. Hoe rechtsgeldig is een kontrakt, dat ik nooit getekend heb.

    Hoe kan ik statenloos worden.
    Hoe rechtsgeldig is dat zogenaamde kontrakt dat ik nooit getekend heb met de staat.

    Volgens ‘de wet’ mag je elk kontrakt opzeggen binnen een maand: Ik wil graag mijn lidmaatschap van de club ‘nederland’ opzeggen, met ingang van 15 april 2010.

    Eventuele belasting na die tijd blief ik niet: ik stel op verder verlening van de diensten van ‘nederland’ geen prijs, ik vind de kosten namelijk niet opwegen tegen de baten…

    Dus: helaas. Hierbij zeg ik mijn kontrakt met de nederlandse staat op.

    En als dat niet ‘kan’, claim ik dat ik nooit een kontrakt heb getekend. Laat maar zien, dat kontrakt dat ik getekend zou hebben met de nederlandse staat dan.

    Er zit een bloedzuiger in mijn nek, die inmiddels de helft van mijn bloed wegzuigt, en ik schijn er maar niet vanaf te kunnen komen, klote is dat zeg.

    De staat zuigt de helft van uw energie op. En als u vraagt waarom, schijnen we dat met zijn allen ooit eens te hebben afgesproken.

    Kan iemand mij een kopietje sturen van de vergadering waarin mijn verre voorouders de staat het recht op belasting, het geweldsmonopolie, en het stemsysteem hebben geakkordeerd? Dat ontbreekt nog in mijn administratie.

    En kan een jurist uitzoeken of ik mijn kinderen kan opzadelen met een abbonement op de Donald Duck tot in de 10e generatie, als dat slechts tien procent van hun totale inkomen per jaar zou kosten, lijkt me dat een goede keuze voor ze. Ik denk dat ik vast een kontrakt teken voor al mijn kinderen, diens kinderen, en diens kinderen, tot in het oneindige. En voor het geval ze dat niet zouden willen, leg ik ook vast, dat ze er niet vanaf kunnen komen. Wat zullen ze blij zijn!

  53. 74

    @73:
    En als je er nu een beetje visionair bestuur voor terug kreeg, vooruit. Maar veel meer dan steeds extra regeltjes verzinnen terwijl men met een half oog op de winkel past en hier en daar een prestigeproject lanceert is het helaas niet.

    Hopeloos onvoorbereid op deze globale systeemcrisis, de breuken in het falend systeem vullend met papieren beloftes en praatjes, ondertussen onderling vechtend om de meest lucratieve baantjes.