Detailpolitiek (8): Friese universiteit

Nu de provinciale statenverkiezingen naderen, kunnen we ons afvragen welke vormen van detailpolitiek er in de provincie te vinden zijn. Enkele jaren geleden schreef Klaartje Peters het boek ‘het opgeblazen bestuur’, waarin ze het functioneren van de provinciale bestuurslaag bekritiseert. Provincies zouden grossieren in PR-projecten om het imago van de provincie op te vijzelen en de provincie belangrijk te doen lijken, terwijl de belangrijke, relatief onzichtbare taken van de provincie worden verwaarloosd.

Peters wijt dit probleem aan het feit dat er volksvertegenwoordigers zijn die stemmen moeten winnen en moeten laten zien dat ze goed werk doen voor de burger. Op provinciaal niveau betekent dit dat de provincie allerlei taken op zich neemt die voor burgers belangrijk zouden zijn en waarmee politici in het nieuws kunnen komen. Of ze echt nuttig zijn is iets heel anders.

De PR-universiteit
Een voorbeeld van zo’n PR-project kunnen we vinden in Friesland. In 2009 verscheen daar een notitie over UCF: een University Campus Fryslân. Er zou in Leeuwarden een ‘academische netwerkorganisatie’ moeten komen. Dit zou geen nieuwe universiteit moeten zijn, maar een samenwerkingsverband van allerlei bestaande Friese kennisinstellingen en bestaande universiteiten. Dit alles om ‘het bestaande academische netwerk in Fryslân in de komende jaren (verder) te versterken en uit te breiden’.

Inmiddels is er een plan geschreven voor UCF en dit is in januari 2011 door de provinciale staten aangenomen. Het doel is gericht in academische activiteiten te investeren en de kennisinfrastructuur te versterken. Zo worden ‘optimale voorwaarden’ geschapen voor innovatie en duurzame ontwikkeling in Friesland. Er komt onderwijs, onderzoek en valorisatie in ‘wisselende allianties’. Binnen tien jaar is er in Leeuwarden volgens de provincie een ‘bloeiende internationale kennisgemeenschap’. Eerste stappen zijn een master watertechnology en een master multilingualism.

Hoezo belangrijk?
Dit project illustreert Peters’ betoog perfect: UCL klinkt heel belangrijk, maar in feite is het een PR-project. Bedrijven die in Friesland willen innoveren, kunnen hun kennis al bij enorm veel Friese en niet-Friese kennisinstellingen halen. Die kunnen onderling ook allang met elkaar samenwerken. Niemand heeft ooit om een UCL gevraagd. Er zijn al hogescholen in Leeuwarden en de dichtstbijzijnde universiteit ligt op 35 minuten treinafstand. Niemand weet waarom er in Friesland meer of beter aan innovatie of duurzame ontwikkeling gewerkt kan worden als er straks een UCL is.

UCL zal nooit een ‘internationale kennisgemeenschap’ worden, maar zal een universitair detail zijn binnen de Nederlandse ‘kennisinfrastructuur’. In de provinciale detailpolitiek wil niemand dat toegeven, en dat hoeft ook niet. Het gaat er immers alleen maar om als provincie heel belangrijk te lijken. En dat zal op korte termijn zeker lukken met een project van 16.4 miljoen euro.

  1. 1

    Bedrijven die in Friesland willen innoveren, kunnen hun kennis al bij enorm veel Friese en niet-Friese kennisinstellingen halen. Die kunnen onderling ook allang met elkaar samenwerken

    OK. Is dat goed of is dat slecht? Als het goed is, is de stimulans vanuit de provincie welkom. Als het selcht is, is het weg gegooid geld. Helaas geeft het artikel geen uitsluitsel: “Niemand weet waarom er in Friesland meer of beter aan innovatie of duurzame ontwikkeling gewerkt kan worden als er straks een UCL is”. Zonder daar veel dieper in te duiken, kan ik daar ook weinig zinnigs over zeggen en is wat ik er over zeg, niet meer dan mijn gut feeling.

    Op de site van de UCF staan heel wat documenten. Voor de liefhebber een mooie uitdaging om die documenten allemaal eens door te nemen en te analyseren, en daar onafhankelijke studies naast te leggen, zodat we kunnen beoordelen, of het slechts een PR project is, en ik het gevoel kwijt raak, dat de mening, dat het een PR project is, ook niet meer dan een gevoel is.

  2. 2

    @1 Ik denk dat we die inschatting wel degelijk kunnen maken.
    Het is vrij eenvoudig: op allerlei plaatsen in de samenleving en het bedrijfsleven is kennis nodig. Die kennis is te leveren door bestaande kennisinstellingen. De vraag is: wat is de meerwaarde van een extra netwerk in Friesland? De keuze is: met de auto of trein naar de RUG (Groningen) of in Leeuwarden blijven. Dat is een minimaal voordeel: als een ondernemer niet naar Groningen zijn kennis wil halen… dan is die kennis kennelijk niet zo belangrijk.
    Ander voordeel van UCF zou kunnen zijn dat er meer samenwerking tussen instellingen komt. Ook dat kan nu door instellingen allang zelf worden opgepakt. Als zij daar nu geen tijd, zin of inspiratie voor hebben, zal dat niet veranderen als er straks een UCF is.

  3. 3

    @2: het is goed om de feiten achter een dergelijk initiatief te controleren en daar vragen bij te stellen, maar ik ben te politiek correct om daar op basis van mijn persoonlijke inschatting een oordeel over te geven. Een inschatting zonder degelijke onderbouwing is een gut feeling.

  4. 4

    @3 Nee, dat is op basis van logisch nadenken een hypothese. Als de verdediger van deze stelling open staat voor tegenargumenten, dan is er geen probleem. En toevallig hoor ik graag wat de waarde van dit project is. Mijn indruk is: compleet overbodig.

  5. 5

    @4: mij heb je nog niet overtuigd, dat het geen waarde heeft en ik vraag me ook af, wat de waarde is. Je vraagtstelling is juist, maar ik vraag me af waar je conclusie op is gebaseerd.

    Mij hoef je niet te overtuigen en ik heb geen stelling geponeerd. Je zult de Friese gedeputeerden moeten overtuigen. En die zullen volgens mij niet onder de indruk zijn van een indruk of een inschatting, als ze zelf allerlei notities en studies hebben laten doen.