Een volksmenner als politicus

COLUMN - Wilders gekozen tot volksmenner, pardon, politicus van het jaar: Dat zegt een hoop over wat we van een politicus verwachten. Niet dat een politicus verbindingen legt, eerlijke voorlichting geeft, verantwoordelijkheid draagt en open is in ieder geval.

Van alle kanten kreeg Wilders veel felicitaties voor zijn verkiezing tot politicus van het jaar. Ook van mensen die zijn mening niet delen, zelfs verafschuwen. Want hij weet toch maar aandacht te trekken, zaken te agenderen en (virtuele) zetels te scoren. Een terechte verkiezing dus?

Wie dat vindt, heeft een heel rare kijk op de taken van een politicus. Er zijn een heel aantal kwaliteiten van een politicus die Wilders volkomen mist: verbindingen leggen, eerlijke voorlichting geven, verantwoordelijkheid dragen en openheid geven. Kwaliteiten die het publiek kennelijk niet van een politicus verwacht. Dat zegt veel over onze politieke cultuur.

Waar Wilders ongetwijfeld meester in is, is media-aandacht trekken. De methode die Wilders hiervoor volgt, is mensen die nooit op hem zullen stemmen shockeren. Met deze methode weet Wilders wel veel fans te kweken, maar ook veel tegenstanders. En dat maakt het extreem moeilijk een regering te vormen, die toch iets van nationale eenheid zou moeten uitstralen.

Als de politicus van het jaar de beste potentiële bestuurder zou zijn, dan zou Wilders dus niet in aanmerking komen. Kennelijk verwachten we van een politicus geen bestuurlijke kwaliteiten. En ook als het een kwaliteit zou zijn van een politicus om mensen te verenigen en bruggen te bouwen, dan krijgt Wilders een dikke onvoldoende. Kennelijk verwachten we ook dat niet van een politicus. En dat geldt voor meer zaken die als we goed nadenken voor een politicus van belang zouden moeten zijn.

Ik zou bijvoorbeeld zeggen dat een belangrijke kwaliteit van de politicus is mensen goed voor te lichten over de situatie, en geen onmogelijke dingen beloven. Wij hebben immers een indirecte democratie om de volksvertegenwoordigers de tijd te geven de zaken uit te zoeken waar wij gewone burgers geen tijd voor en geen toegang toe hebben, en om deze aan ons uit te leggen. Als zij dat niet doen, dan is er eigenlijk geen enkele reden dat wij volksvertegenwoordigers kiezen en niet alles regelen via referenda.

Maar het verdiepen en voorlichten, dat doet Wilders niet. Integendeel. Hij schildert liever vluchtelingen af als verkrachters. Overigens is Wilders niet de enige die zo’n loze haatcampagne begint. Ook Zijlstra en Buma (en niet te vergeten Dijsselbloem – van de gewezen sociaaldemocraten moet je het maar hebben), hebben ervoor gewaarschuwd dat de vluchtelingen de verzorgingsstaat zouden ondermijnen, terwijl dat getalsmatig gezien een enorme onzinuitspraak is. Maar de koning van de haat- en angstcampagnes is natuurlijk Wilders zelf.

Verder zou een goed politicus ook verantwoordelijkheid moeten nemen, en ervoor moeten waken geen deel van het probleem te worden dat hij zelf signaleert. Ook dat doet Wilders niet. Hij doet er alles aan zijn achterban op te stoken, en neemt hij onvoldoende afstand van het “verzet” waar hij zelf toe opgeroepen heeft. De PVV stemde nota bene tegen een debat over de gebeurtenissen in Geldermalsen. Overigens laat hij hiermee ook de mensen waarvoor hij zegt op te komen in de steek.

Door zijn kiezers tegen mensen met een islam-achtergrond op te zetten werkt hij bovendien ook radicalisering onder moslimjongeren in de hand. Dit is geen loze kreet, maar onlangs nog door onderzoek bevestigd. En dat terwijl hij oplossingen die radicalisering daadwerkelijk effectief tegen bleken te gaan (buurtregisseurs) tegenhoudt als ‘te soft’.

Wilders werkt radicalisme dus aan twee zijden in de hand, en weigert zich hierop te bezinnen. Qua verantwoordelijkheid krijgt Wilders dus een dikke onvoldoende.

Ook zou een politicus mijns inziens helder en transparant moeten zijn over wiens woord hij spreekt, en daarmee over zijn financiering. Daar is Wilders ook al niet helder in. En tenslotte zou een goed politicus goed moeten luisteren naar de eigen achterban. Ook voor dat punt zou Wilders een dikke onvoldoende krijgen, want democratie in zijn beweging is afwezig en dissidenten verlaten vanzelf de partij of worden eruit gewerkt.

En toch wordt Wilders door het publiek van één Vandaag voor de zoveelste keer gekozen tot ‘politicus van het jaar’. De stemmers van dat programma malen dus niet om het leggen van verbinding, eerlijkheid, het dragen van verantwoordelijkheid en openheid. Een goede volksmenner, dat is hoe wij een politicus zien.

Een volk dat zo naar de politiek kijkt, verdient politici als Wilders. Maar ook alle ellende die hij met zich meebrengt.

  1. 1

    Een volk dat zo naar de politiek kijkt, verdient politici als Wilders.

    Helemaal juist. Gelukkig bestaat ‘het volk’ niet.

    Maar ook alle ellende die hij met zich meebrengt.

    Ook hier is een stukje gerechtigheid. Alle doemscenario’ s die hij schetst gaan alleen op voor zijn eigen achterban. De islamisering van Nederland gaat aan mijn neus voorbij.

  2. 3

    Er zijn een heel aantal kwaliteiten van een politicus die Wilders volkomen mist: verbindingen leggen, eerlijke voorlichting geven, verantwoordelijkheid dragen en openheid geven.

    Klokwerk, je mist het belangrijkste punt. Wilders zit al bijna 20 jaar in Den Haag. En wat heeft hij nou bereikt als politicus? Juist ja, de Caviapolitie. Volgens mij is Wilders, zelfs naar Haagse maatstaven, een totale prutser. De Caviapolitie van die gast met al zijn geblèr.

  3. 4

    Haha Frank – inderdaad, mooie toevoeging. Maar… op zich kan je natuurlijk wel volhouden dat Wilders de VVD rechts houdt, en dat de straffenverzwaring en de idiote immigratiepolitiek wel degelijk zijn werk is. Sowieso is het inderdaad een criterium dat besproken had mogen worden als we het hebben over de eigenschappen van een politicus. … Een volgende keer ;).

  4. 5

    Ik begrijp nooit zo goed wat stukjesschrijvers ermee hopen te bereiken om (een deel van) het electoraat de schuld te geven voor zijn voorkeuren. Dat ‘hadden we maar betere kiezers!’ is een beetje een eng conservatieve reflex ook. Als dat immers je analyse van het probleem is, dan kunnen daar alleen maar autoritaire oplossingen uit volgen.

    Maar als je nou eens voorbij die eerste reflex kijkt, zie je dan misschien nog ergens anders een falen? Mensen die het ergens laten liggen?

    Als je je in Nederland zorgen maakt om (al dan niet ingebeelde) problemen rond immigratie en met name islam in Nederland, waar kom je dan terecht?

    Dan kan je zeggen dat die zorgen niet terecht zijn, omdat die problemen overdreven worden en vooral op misvattingen gestoeld zijn, maar dat betekent volgens mij alleen dat onze politici er een schone taak aan hebben om dat goed uit te leggen. Die taak laten ze liever liggen, want moeilijk en vergt begrip en leiderschap en zo, ‘foei!’ roepen is veel makkelijker, dus laten ze het adresseren van die zorgen maar gewoon helemaal over aan Wilders … die dat vervolgens inderdaad op een destructieve manier oppakt.

    Dat neemt niet weg dat als de rest van de politiek het niet zo zou laten liggen, dat er dan voor Wilders dan in elk geval minder op te pakken viel.

    En in hoeverre is de angst voor immigratie en islam überhaupt niet geworteld in het verdwijnen van economische zekerheden? Dat levert angst en onzekerheid op, en die angst en onzekerheid worden vervolgens afgewenteld op beige mensen die geen kerst vieren omdat ze zogenaamd ‘onze banen inpikken’ en ‘uitkeringen trekken’ e.d. Zie, persoonlijk vind ik dat niet zo ongeloofwaardig klinken en lijkt het me voor tenminste een deel de angst verklaren.

    In zoverre zijn dus vrijwel alle Nederlandse partijen medeschuldig aan Wilders, aangezien het hun neoliberale consensus is die maakt dat kiezers hun heil bij hem moeten zoeken.

    De schuld ligt wat mij betreft dus vooral en in de eerste plaats bij politici die ruimte voor xenofobie creëren en die vervolgens ook alle ruimte blijven gunnen door het niet te adresseren.

  5. 7

    @0

    “Ook Zijlstra en Buma hebben ervoor gewaarschuwd dat de vluchtelingen de verzorgingsstaat zouden ondermijnen, terwijl dat getalsmatig gezien een enorme onzinuitspraak is”

    En Jeroen Dijsselbloem – de slechtste minister uit Rutte II – niet te vergeten

  6. 8

    @6: De pers koos Klaas Dijkhof, een dag nadat er in de Kamer een motie van afkeuring met klein verschil was verworpen.

    Het succes van Wilders is omgekeerd evenredig aan de tekorten van andere politici. Zijn voedingsbodem is het onvermogen van de rest om een antwoord te geven op kritiek uit de samenleving. Het is niet altijd redelijke kritiek, maar je moet wel een goed antwoord weten te vinden. De meeste politici stellen zich op als bestuurder en verdedigen hun beleid tot het bittere eind aan de hand van de adviezen van hun spindoctors: als ik het hoofd maar boven water kan houden.

  7. 9

    De aandacht die onze media aan dat volwassen probleemkind schenken valt normaal slechts ten deel aan dictators van landen als Turkmenistan of Noord-Korea (maar ja, daar moet men wel) dus logisch dat het grauw roept dat de kop die ze het meest hebben gezien op de idiot box, de beste politicus is. En zodra je suggereert dat het ook hier orders van boven betreft, word je voor complotgekkie uitgemaakt. Wat gaan we toch vooruit.

  8. 10

    @0 Ik snap dat er veel te zeggen valt over wat Wilders niet is. Mij interesseren zijn opponenten. Wat hebben zij niet dat W. zo groot maakt? Waar schieten zij tekort? Van de Wilders-critici in de Kamer hoef je geen antwoord te verwachten. Of ze gaan mee met Wilders zoals de VVD en het CDA (en dan verliezen ze alsnog, want tweedehands verliest het altijd van het origineel). En ter linkerzijde heb ik nog een adequaat antwoord gehoord. Ook daar heersen de spindoctors die de reputatie hoog moeten houden. Daar kijken mensen toch snel doorheen, maar niemand schijnt dat te beseffen.

  9. 11

    Sjesus wat een vooringenomen stukje. En weinig empatisch. Een beetje oud links. Heel subjectief maar ingebed in objectieve woorden waardoor je je eigen subjectiviteit niet meer ziet. Enfin. De aanhang van Wilders en anderen vinden Wilders juist open en eerlijk. Dat jij dat niet vind betekent niet dat hij het niet is. De toekomst zal het leren.
    En dat hij politicus van het jaar is geworden zegt natuurlijk helemaal niets. Dat zijn gewoon reaguurders en andere klaplopers die uit onvrede de moeite nemen zich door zo een online enquete te worstelen.

  10. 12

    @8: Op sommige kritiek hoeft een politcus geen antwoord op te hebben, behalve: “wat u beweert/zegt/vindt klopt niet en is onzin”. Niet elke hersenscheet van mensen die soms van toeten noch blazen weten, verdient een respons.

  11. 13

    @11: Over empathie gesproken: na de aanslagen op 13 november in Parijs ben ik eens gaan kijken wat Wilders zoal te twitteren had (https://twitter.com/geertwilderspvv). Wat mij buitengewoon verbaasde: In al zijn tweets kwam ik geen enkel woord van medeleven voor de slachtoffers van de aanslagen tegen; alles staat louter en alleen in het teken van zijn eigen gelijk en rancune. Eigenlijk staat alles wat hij doet en poneert alleen maar in het teken van Geert Wilders. Als je zijn twitteraccount ziet, zie je alleen maar een zelfbevestigende bewierooking van de grote leider en zijn ferme uitspraken.
    En nergens in die uitspraken, of dat gedachtegoed (voor zover aanwezig) is ook maar iets te vinden van betrokkenheid op de medemens – tenzij het politiek te gebruiken is.
    Ik heb lang getwijfeld of Wilders alleen maar een narcist is; ik vrees echter dat we inmiddels te maken hebben met een regelrechte psychopaat.

  12. 14

    Eigenlijk staat alles wat hij doet en poneert alleen maar in het teken van Geert Wilders.

    Ik ben van mening dat hij slechts een narcist is. Ik verdenk Wilders er van dat hij nog altijd een gevoelsleven heeft.

  13. 15

    @Krekel: Een stukjesschrijver als ik schrijft in eerste instantie gewoon over wat hem bezig houdt. Daarnaast hoop ik wel dat ik een mening mag hebben over wat andere kiezers denken. Dat is tenslotte ook een verworvenheid van de democratie, dat je niet alleen stemt, maar ook mag debatteren over wat juist is en waarom.

    De analyse dat Wilders een product zou zijn van de neoliberale consensus is populair onder mensen die niet zoveel hebben met die neoliberale consensus. Maar dan steek je volgens mij toch onterecht via een omweg de aanhang van Wilders in je zak. Ook in de tijd voor Fortuijn, 911 en zelfs de gastarbeid was er in de volkswijken genoeg discriminatie, angst voor het vreemde, intolerantie en conservatisme. Dat is echt niet zo nieuw. Het is iets anders er een volksbeweging van te maken.

    Ik vind eigenlijk ook dat er in de rest van de politiek niet veel wijsheid te vinden is, maar Wilders is toch voornamelijk zelf verantwoordelijk voor in welke pot hij roert, denk ik, en de mensen zelf voor welk alternatief ze zoeken.

    @Lord Flash: Daar zeg je wat, die rat was ik nog helemaal vergeten. Ik vind het zo belangrijk, ik zet het in de tekst bij.

    @Micocowo: Inderdaad, de pers is zeker medeschuldig. Blondie is goed in relletjes, en de pers die eigenlijk het parlementaire proces zou moeten verslaan, duikt daar liever op. Want dat verkoopt! Het is daar, waar Wilders ongetwijfeld meester in is.

    @Jos: Inderdaad, het antwoord is zwak of gekunsteld, normaliter. Soms zegt er één toevallig wat aardigs, maar over het algemeen zijn ze veel te bang voor Wilders’ achterban om de man echt aan te pakken. Wilders zelf heeft daarentegen volkomen schijt aan welke achterban dan ook die niet van hem is. Zit daar het verschil?

    @Sjap: Dat Wilders geen reële voorstelling van zaken geeft is vrij makkelijk objectief te bewijzen hoor. Zo ook zijn selectieve blik.

    @Willem: Klopt, het is treurig. Ook de mensen in Geldermalsen die zich zorgen maakten over asielzoekers en niet tot geweld overgingen liet hij als een baksteen vallen door er vooral niet over te willen debatteren. Wilders staat nog net niet opzichtig te juichen bij iedere aanslag door een moslim, hoewel het niet veel scheelt…

  14. 16

    @14: Weet je wat het is? Ik heb helemaal geen zin meer me te verdiepen in het wel of niet aanwezig zijn van een gevoelsleven bij GW, omdat GW op geen enkele wijze blijk geeft van interesse in een gevoelsleven bij willekeurig welke anderen.

  15. 18

    @16:
    Volgen mijn heeft hij wel gevoel, al is dit dan wel in de vorm van een enorme smak egoïsme ;-)
    Het geen onder andere wel blijkt uit, wat je zelf al in #13 schreef.

    @17:
    indien je van de vele omschrijvingen deze simpele gebruikt, kom hij er toch wel voor in aanmerking:

    psychopaat
    psychopaat zelfst.naamw. psychologie iemand die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis die antisociaal gedrag veroorzaakt Voorbeeld: `w:en:Robert_D._Hare|Robert D. Hare, expert op het vlak van psychopathie, en Paul Babiak, ontdekten dat 1% van de Amerikaanse bazen psychopaten zijn `&…………..enz.

  16. 19

    @17: We zouden een interessante discussie kunnen opzetten over persoonlijkheidsstoornissen en de definitie van afwijkend gedrag, c.q. psychopathie in het bijzonder, maar daar heb ik op dit uur niet meer zo’n zin in. Bovendien hebben wij beiden GW niet als patiënt onder behandeling, dus blijft mijn uitspraak ‘psychopaat’ tegenover jouw ‘narcist’ louter theoretisch.
    @18: Wat ik in #13 schreef was m.i. het tegendeel van wat jij beweert. Ik stel namelijk dat GW geen enkel (nou ja, bitter weinig) gevoel heeft voor zijn medemens. Tenzij het hem politiek uitkomt. Dus geen gevoel.

  17. 21

    @11 De aanhang van Wilders en anderen vinden Wilders juist open en eerlijk. Dat jij dat niet vind betekent niet dat hij het niet is. De toekomst zal het leren.

    Ik begrijp echt niet hoe mensen de woorden “open” en “Wilders” aan elkaar kunnen verbinden. De man heeft oogkleppen op en aan de binnenkant staat: De islam is een gevaar. Hij staat totaal niet open voor nieuwe ideeën of theorieën. Daarnaast zegt hij niet wat hij daadwerkelijk denkt, hij speelt een politiek spelletje. Bijvoorbeeld zijn bekende “het probleem is de islam, niet de moslims” is een nuancering, uiteindelijk is het een kapstok en draait het alleen maar om eigen belang. Er is dus geen toekomst nodig, het heden toont aan dat het niet zo is.

  18. 23

    @19

    Alle reacties hier zijn louter theoretisch. Je dacht toch niet dat er met ons reageren hier iets verandert? En nee, ik heb Geert niet onder behandeling. Ik vraag mij alleen af hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen met die arme Geert. Ik denk dat de scheidslijn tussen de mens GW en de politicus GW is weggevallen. En dat Geert het typetje wat hij neerzet is gaan zien als zichzelf en adoreert.

    Geert…de geniale politicus die het hele debat beheerst en overheerst in Nederland. Nagezeten door moslimextremisten, maar dat maakt hem niks uit. Desnoods sterven als martelaar.

    Oeps..nu valt zelfs de scheidslijn tussen Geert en diezelfde moslimextremisten weg….

  19. 24

    het leggen van verbinding, eerlijkheid, het dragen van verantwoordelijkheid en openheid

    Klokwerk lijkt hier geen onderscheid te zien tussen de rol van een volksvertegenwoordiger en die van een bestuurder. Een volksvertegenwoordiger draagt primair verantwoordelijkheid voor het uitdragen en realiseren van het partijprogramma: dáárom is hij/zij namelijk in de Kamer terecht gekomen. De Regering heeft een wat andere rol: die moet het land besturen en wordt weliswaar door de regeringspartijen in het zadel geholpen, maar hoeft niet (volledig) uit Kamerleden te bestaan. Wilders geen bestuurder noemen is dus flauw.

  20. 25

    @19:
    Wat ik in #18 schreef was:

    volgens mijn heeft hij wel gevoel, al is dit dan wel in de vorm van een enorme smak egoïsme ;-)

    Wat nu niet bepaald weergeeft, dat dat ik hem van van er van beschuldig, dat hij enig medemenselijke gevoelens heeft.

    N.B.
    In quote “volgens” dus maar met een s geschreven ;-)

  21. 26

    Ook een politicus die zijn partijprogramma uitgevoerd wil krijgen zal verbinding moeten zoeken zolang hij niet meer dan 50% van de stemmen heeft. En zich verantwoordelijk moeten voelen voor de gevolgen van zijn acties voor de doelen van zijn programma. En openheid en eerlijkheid, wil je echt zeggen dat dit geen wenselijke eigenschappen zijn van een volksvertegenwoordiger? Als dat er niet is, wat vertegenwoordigt hij dan?

    Noem het maar flauw: ik vind het bijzonder raar dat mensen kennelijk het vak van politicus als een clownsrol met een populariteitspol zien. Natuurlijk moet een politicus aandacht trekken en zaken agenderen. Maar daar houdt het niet op.

  22. 27

    @26

    Als je je verdiept in het verschijnsel ‘Wilders’ dan zie je dat verbinding niet aan de orde kan zijn. De PVV is een vehikel om een bepaalde gedachte uit te dragen. De 2e kamer is slechts het podium en tegenspelers zoals Pechtold zijn van levensbelang om hem uit de verf te doen komen.

    Jij hebt een bepaald sjabloon van hoe een politicus zou moeten zijn. En legt dat sjabloon op Wilders.

  23. 28

    @26: Het zal voor de PVV niet meevallen verbinding te vinden als zo ongeveer alle andere partijen die verbinding a priori afwijzen. Maar vele jaren demoniseren van Wilders en zijn partij hebben de weg terug steeds moeilijker gemaakt, zelfs nu het falen van de EU in vele opzichten steeds duidelijker wordt en de nauwelijks geremde immigratie naar Westerse landen tot heel vervelende problemen leidt.

  24. 29

    @Lutine: Dat klopt en dat past slecht.

    @Kaceebee: Koning van het demoniseren is Wilders zelf. Niet alleen van moslims, ook van de PvdA, GroenLinks, de linkse kerk, Brussel, het parlement, de ‘elite’, Rutte. Vergeleken met de tater die Wilders naar deze partijen opzet, waarbij de verwijzing naar fascisme te pas en te onpas valt, is het antwoord poeslief. Dus ga nu alsjeblieft niet beweren dat het aan de anderen ligt dat Wilders niet kan samenwerken, want dat is de wereld op zijn kop.

  25. 30

    @Klokwerk

    Je kan je eigen sjabloon niet tot maat der dingen nemen.
    Volgens mijn eigen sjabloon had Wilders al lang al een politieke dood moeten sterven.

    Wat er hier gebeurt is dat jij een sjabloon bedenkt hoe een politicus er uit moet zien. Zo lees ik:

    Ik zou bijvoorbeeld zeggen dat een belangrijke kwaliteit van de politicus is mensen goed voor te lichten over de situatie, en geen onmogelijke dingen beloven.

    Volgens dit soort criteria zijn er nauwelijks mensen die uberhaupt aan het predikaat ‘politicus’ voldoen.

    Het is niet zo dat ik het oneens ben met het gestelde. Maar zo werkt de politiek helemaal niet. En dat beperkt zich niet tot Wilders. Een politicus die goed voorlicht en alleen mogelijke dingen belooft die wordt niet gekozen.

    In feite deugen onze politici wel, maar ‘wij’ als kiezer deugen niet.

  26. 31

    Ja, dat snap ik ook wel dat het in praktijk zo niet werkt, was dat wel het geval dan hoefde ik er ook geen stuk over te schrijven. Wat ik echter hoop is dat mijn geschrijf mensen – niet eens de Wilders-stemmers zelf, maar mensen die hem ondanks dat ze het niet met hem eens zijn ‘een goede politicus’ noemen – ertoe aanzet zelf na te gaan denken over wat volgens hen een politicus zou moeten zijn, en hopelijk ook inzien dat je er met aandacht trekken en virtuele zetels scoren nog niet bent. Vooral het punt dat een politicus niet alleen maar een spreekbuis kan zijn maar ook voorlichting dient te geven vind ik belangrijk. En inderdaad, die functie verwaarlozen ze eigenlijk allemaal, maar niemand maakt het bonter dan Wilders.

  27. 32

    En over je eigen sjabloon tot maat der dingen nemen… tsja, dat doen we toch allemaal? Volgens Protagoras* kunnen we er zelfs niet omheen ;). Met formuleringen als “ik zou bijvoorbeeld zeggen” geef ik hopelijk aan dat er wat mij betreft zeker wel ruimte voor discussie is.

    *Protagoras: “de mens is de maat van alle dingen”, relativist die hiermee aangaf dat er geen hogere maatstaven waren dan die van het volk of de individuele mens – lees iets als: de mens vindt zijn maatstaven zelf uit.

  28. 33

    @31

    Die intentie had ik niet gezocht achter je stukje. Waar jij het over hebt is het grote manco van democratie. Politici die van alles beloven en die ook vooral de directe tegenstander verbaal helemaal de grond in boren zijn nu eenmaal populair bij ‘de kiezer’.
    De kiezer die meestal niet verder kijkt dan het eigenbelang. Een van de redenen waarom ik tegenstander ben van een districtenstelsel. En sinds kort ook tegenstander van referenda.

  29. 34

    @32

    Ik probeer mijn eigen sjabloon niet tot maat der dingen te nemen.
    Als ik kijk naar hoe ‘de kiezer’ en onze maatschappij in elkaar steekt, dan is Wilders een toppoliticus. Hij is een kat met negen levens. En ik heb al vele malen gedacht dat het met hem gedaan zou zijn.

    Waarbij ik dus de conclusie trok dat mijn sjabloon nu niet bepaald breed gedeeld wordt. En als ik het sjabloon van ‘de kiezer’ over Wilders heen leg, dan doet hij het prima. Hij is in het gat van Fortuyn gesprongen en doet dat nog beter dat Fortuyn zelf.

    Iedere keer als ik denk: “dit pikt de kiezer niet meer” dan blijkt dat Wilders ‘de kiezer’ beter kent dan ik.

  30. 35

    Dat laatste herken ik, dat heb ik ook. Wilders behoort inderdaad tot de absolute top, maar van wat? Wat is een politicus?

    Ik neem niet zomaar mijn eigen sjabloon als maatstaf (hoewel ik denk dat je daar in eerste instantie niet buiten kan, kan je het wel open breken), maar ik vind het ook te makkelijk om dat wat de meerderheid vindt of hoe deze handelt zomaar als maatstaf te nemen.

    Democratie is volgens mij meer dan alleen stemmen, het is ook overleg, bruggen bouwen, waarheid proberen te vinden door zoveel mogelijk te horen. Ja, dat komt in ons huidige systeem nogal slecht naar voren.

    Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat je om heeft doen slaan naar voorstander van referenda? Ik ben er ook zo één, die jaren tegen was, met de bekende tegenargumenten sinds Plato (sorry, maar ik ben een beetje in de filosofenmood vrees ik), maar tegenwoordig een sterke voorstander ben – onder bepaalde voorwaarden dan. Ik zie directe democratie niet als vervanger voor indirecte democratie, maar wel als iets dat een belangrijk correctiemechanisme kan zijn van de tekorten daarvan.

  31. 36

    @35

    Ik ben tegenstander van referenda omdat ik ‘het volk’ vrees.
    Ooit geloofde ik in een bepaald vooruitgangsdenken.
    Onder invloed van het populisme en internet zie ik dat ik het fout had. Wellicht zit er vooruitgang in het denken, maar gaat het helemaal niet zo snel als ik dacht.

    Met referenda is het des te duidelijker dat er met “goed voorlichten” een loopje wordt genomen.

    In zekere zin ben ik nog steeds voorstander, maar ik denk niet ‘we’ er aan toe zijn. Onder druk ben ik dus tegenstander. Omdat ik nu met eigen ogen zie hoe gevoelig ‘het volk’ is voor populisme.
    En dat is toch wat anders dan als je het in een geschiedenisboek lees.

  32. 37

    @27: Jij hebt een bepaald sjabloon van hoe een politicus zou moeten zijn.

    Hij is niet de enige met dit “sjabloon”. Voor 100k per jaar mag je wel wat meer doen dan gore kroegpraat uitslaan.

  33. 38

    @37

    Meer dan 1 miljoen mensen lopen weg met die kroegpraat.
    En diezelfde mensen klagen ook al weer over ‘zakkenvullende’ politici en ‘kleven aan het pluche’. De waarnemer is hetgeen hij waarneemt…..

    Wat zoveel wil zeggen dat al die kroegpraters zelf maar al te graag hun zakken zouden vullen op het pluche.

  34. 39

    Misschien raar, maar ik vind het eerlijk gezegd niet zo erg dat 1 miljoen mensen in die kroegpraat trappen. Als de rest het maar niet serieus neemt.

    Over het referendum: een referendum als het goed wordt opgezet en uitgevoerd bevordert juist de inhoudelijke discussie. Met goed uitgevoerd bedoel ik:
    * een vrij eenvoudige ja/nee stelling, geen heel verdrag
    * een voorstel met een financiële dekking
    * altijd op aanvraag van een substantieel deel van de bevolking (geen verplichte referenda bijvoorbeeld)
    * altijd bindend
    * voorstel botst niet met hogere wetgeving (anders moet er maar een referendum komen over die hogere wetgeving)

    Als het in die vorm zou worden doorgevoerd, en er wordt natuurlijk per referendum wel de tijd genomen, dan is het denk ik een prima aanvulling op de democratie zoals die er nu is. Het debat wordt losgetrokken van personen, jijbakken en sensatienieuws, en gaat over de inhoud. Het is een stok achter de deur voor het doordrukken van minderheidsstandpunten of het tegenhouden van wat de meerderheid wil middels coalitieafspraken. En het is een prima antwoord op de klacht dat de politiek ‘toch niet luistert’ (een bekend argument ook van mensen die hun zin niet krijgen als ze in feite een minderheidsstandpunt hebben).

    In Zwitserland hebben ze al meer dan 100 jaar een systeem dat aardig in de buurt komt. Ze nemen niet altijd de meest snuggere beslissingen maar het is zeker geen bananenrepubliek. Een voorstel om de grenzen te sluiten voor vluchtelingen werd onlangs weggestemd.

    Waarom zouden wij dat niet kunnen hebben? Volgens mij komt de cultuur vanzelf als je zoiets instelt. Als je gaat wachten tot het Nederlandse volk er klaar voor is, en ondertussen doorgaat op dezelfde manier, kan je lang wachten denk ik.

  35. 40

    Het is het Nederlandse systeem van vertegenwoordigende democratie die maakt dat de 1 miljoen kroegpraters niet zo veel schade aanrichten. Ons systeem maakt dat de waan van de kroeg (nog) niet regeert.

    In Frankrijk zagen we afgelopen zondag dat traditioneel links en rechts samenwerkten om de kroeg buiten het regionale bestuur te houden. Iets waar we in Nederland ook mee te maken kunnen krijgen. Als het niet al zo is (het huidige kabinet.)

    De wijze waarop in Nederland momenteel het raadgevend referendum wordt vorm gegeven is wederom door de kroeg. Erg doordacht ziet het er niet uit. De hele kroeg schreeuwt dat Oekraine niet in de unie mag, dat ze geld kosten, dat ze corrupt zijn (hetgeen niet tegen te spreken valt). Maar daar gaat het referendum niet over. Eigenlijk gaat het referendum over iets waar vrijwel niemand zich in verdiept heeft.

    En ergens ben ik ook wel weer blij met dat referendum en dat het gekaapt is door de kroeg. Nu wordt zichtbaar hoe referenda in de praktijk werken. En de kwestie ‘Oekraine’ is tamelijk onschuldig. Maar ga eens in Geldermalsen een referendum over een AZC houden….

  36. 41

    Volgens mij moet je als je wilt weten hoe referenda in praktijk werken naar Californië of Zwitserland kijken. Die ad-hoc referenda hier neem ik niet serieus en richten meer schade dan goed aan: maar dat is ook niet zoals ik het instituut van een referendum zou benaderen.

    Overigens is dat referendum dat hier komt over het associatieverdrag nog lang niet door de tegenstanders gewonnen. Laat ze maar komen, zou ik zeggen.

    Het is juist ons systeem van indirecte democratie dat de onvrede voedt. Ook al bepaalt een meerderheid van de kamer iets, altijd kunnen burgers zeggen dat ‘ze toch niet luisteren’ omdat ‘ze’ altijd iets anders doen dan hun kiezers willen.

    Een cordon sanitaire gaat ook echt niet helpen dat sentiment te doen afnemen. Het is daarentegen juist een goede prikkel voor het ontstaan van ‘verzet’ zoals we dat de afgelopen weken hebben gezien naar ik vrees.

    Een referendum schept helderheid. Je afzetten tegen de wil van het parlement is makkelijker dan je afzetten tegen de uitslag van een referendum. Een referendum geeft klaarheid, en dat is de grootste reden waarom ik voor ben. Als het referendum over de vluchtelingen in Zwitserland er niet was geweest, waren er wellicht ook daar dezelfde taferelen te zien als hier in Geldermalsen. Want dan hadden tegenstanders altijd kunnen blijven volhouden dat de politiek over de hoofden van de mensen reageert. Nu is die claim onmogelijk vol te houden.

    Los van dat dwingt een referendum ook tot reden. Debatten worden er inhoudelijker op, want onze verkiezingen gaan met name over poppetjes en oneliners. Dat is echt niet genoeg om een democratisch proces vorm te geven. De niet-bindende inspraakrondes zijn vooral geschikt om het publiek op te stoken en zich vervolgens gepasseerd te voelen.

    Nee, ik denk juist dat het gebrek aan democratie het grote probleem is van onze samenleving. En dat probleem wordt groter hoe meer elitair de politiek gaat reageren. Dat leidt alleen maar tot explosieve reacties: nog meer PowNews, PostOnline, PVV, GeenStijl, Telegraaf die ageert tegen de ‘elite in den Haag’ en het inhoudelijke debat verder overschreeuwt – van mij hoeft dat echt niet.

  37. 42

    PS: Ik zou de uitslag van dat referendum in Geldermalsen overigens heel graag willen zien. De grootste bekken zijn niet altijd in de meerderheid en ik zie liever geen kans voorbij gaan om de grote bekken dat duidelijk te maken. Tenslotte, als de bevolking besluit of dat centrum er komt in plaats van de gemeenteraad – wie willen die terroristen die nu de gemeenteraadsleden bedreigen dan bedreigen? Iedereen? Wordt een verdomd lastige klus.

  38. 43

    Het probleem van referenda blijft toch dat de inhoud niet begrepen wordt. Zie ook het referendum over de Europese grondwet. De hele kroeg meent dat er ‘niet naar ze geluisterd is’. Dat we al sinds jaar en dag verdragen afsluiten en dat het Verdrag van Lissabon een van de velen is, is aan dovemansoren gericht.

    Hoeveel zijn er niet die denken dat Zalm de euro heeft ingevoerd?
    Als je over het verdrag van Maastricht begint dan weten ze niet waar je het over hebt.

    Hier op Sargasso zijn regelmatig wat cijferfetisjisten bezig omdat ze denken dat dat hen ondersteunt in de be-argumentering. Maar dat telt in de kroeg helemaal niet! Zo zal dat rond debatten met betrekking tot een referendum ook gaan.

    Ik pleit niet voor een cordon sanitaire, ik betoog dat een deel van het volk naar ‘de wereld’ kijkt op een manier die gerelateerd is aan hoe ze zelf zijn. In de representatieve democratie is Wilders daar het boegbeeld van. Wilders die ageert tegen de “Haagse elite”, maar er ondertussen zelf gewoon onderdeel van is. Die kroegpraat van “ze luisteren niet naar ons” is onontkoombaar. Juist omdat men in de kroeg denkt ‘het volk’ te vertegenwoordigen.

    PS. Als dat referendum in Geldermalsen wordt gewonnen door pro-AZC zal er wel weer een kop van Jut gevonden worden om tegen te schoppen. Men roept dan over fraude of de dictatuur van de meerderheid. Het kroegvolk is niet voor rede vatbaar. Dat waren ze deze week ook niet. Er was een waslijst van mensen die inspraak hadden. Maar uitgerekend ‘de kroeg’ verstoorden het democratische proces.

    Maak niet de fout om te denken dat PowNews, PostOnline, PVV, GeenStijl, Telegraaf begaan is met democratie. Zij zien zichzelf als representanten van ‘het volk’. Zolang Nederland niet is ingericht zoals zij willen, zullen ze ook niet rusten. Laat ze hun blogjes, kranten en zendtijd vullen met hun onzin. En bedenk ondertussen hoe je effectief deze praat onschadelijk maakt.

  39. 44

    Even een snelle reactie (ik ben onderweg): je ziet niet voor niets dat het referendum over de grondwet strijdig is met het eerste criterium dat ik voor een referendum noem (en trouwens nog wel meer).

    Dat een deel van het volk slecht luistert en weinig begrijpt is waar, maar ik denk dat we daar op een heel domme manier mee omgaan. Al due partijen die ik noemde maken dankbaar gebruik van dat gat in onze democratie voor eigen gewin.

  40. 48

    @47: Nederland is maar een klein landje met nogal beperkte inspraak in de EU. Verder hebben we niet veel meer te vertellen. Volgens Wikipedia:

    Richtlijnen verplichten lidstaten om hun wetgeving aan te passen zodat zij eenzelfde welbepaald eindresultaat beogen, maar laten de keuze van de methode over aan elke lidstaat.

    Ik vind dat als Nederlander een behoorlijk gat in de democratie, groter dan de mogelijkheid van een raadgevend (!) referendum. Eigenlijk is zo’n referendum helemáál geen gat in de democratie.

  41. 49

    In de EU is Nederland geen klein landje, maar een middelgrote staat. En de invloed van NL op het EU-beleid is in praktijk nog groter geweest. Geen invloed waar ik trots op ben trouwens, maar veel van de architecten van de EU, met zijn marktwerking, vasthouden aan de 3% normen, zijn juist door Nederlanders bevochten, denk voor recente name dan aan Bolkestein, Jan-Kees de Jager en Dijsselbloem.

    Los daarvan vind ik het juist zo jammer aan de EU dat inspraak met name nationaal geregeld is. Wij worden in de EU nu vertegenwoordigd door Rutte, zijn kabinet, Dijsselbloem en Timmermans. Die hebben we geen van allen rechtstreeks gekozen. Ik zou zelf zo graag zien dat de EU veel meer geregeerd werd door de fracties in het Europarlement, waar we wel rechtstreeks op kunnen stemmen.

    Ik ben het dus wel met je eens dat de EU zoals die nu ingericht is mij lang niet democratisch genoeg is. Maar ook een EU-breed referendum (dus niet stemmen per land, maar met alle EU-burgers) staat al tijden op mijn verlanglijstje.

    Een raadgevend referendum vind ik trouwens een enorme wassen neus.

  42. 50

    “Richtlijnen verplichten lidstaten om hun wetgeving aan te passen zodat zij eenzelfde welbepaald eindresultaat beogen, maar laten de keuze van de methode over aan elke lidstaat.”
    Zoiets als de verhouding tussen de DDR en de USSR. Zeg maar.