De kwakkelkrant over Griekenland

Euromunten/WikimediaDe Poolse premier heeft gelijk: regeringen in de kernlanden in Europa – de stichters – laten zich leiden door kortzichtig eigenbelang. Er is onder de bevolking van deze landen een sterk anti-Europees sentiment en de leiders van die landen voelen er dan ook weinig voor om hun nek uit te steken voor de Grieken. Natuurlijk het is waar dat de Grieken de problemen over zichzelf hebben afgeroepen. Met hulp van Goldman Sachs hebben zij de financiële situatie rooskleuriger voorgesteld dan deze in werkelijkheid was waardoor ze mee konden doen met de Euro. Maar moet hiervoor de hele bevolking gestraft worden? Wie zijn de schuldigen, wie hebben er aan verdiend, financieel en politiek? Hoe hebben de ECB en de ministers van Financiën zich zo makkelijk om de tuin laten leiden? Hoe is het mogelijk dat een heel land de wereld op die manier kan bedriegen? Ik zou graag eens uitgezocht willen zien hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren, maar daarover gaat het nieuws zelden. In plaats daarvan komt het Griekse drama elke paar maanden in het nieuws als er weer een nieuwe tranche moet worden uitgekeerd zodat de Telegraaf weer eens lekker kan uithalen (pdf) naar de luie Grieken in dat kwakkelland.

De feiten
De kwakkelende Griek, zoals die door de Telegraaf in de koppen wordt neergezet bestaat niet, en het is niet zo moeilijk om dit met wat cijfers te laten zien – wat snel zoekwerk op Eurostat heeft het volgende opgeleverd.

De gemiddelde Griek is niet rijk zoals blijkt uit het niveau van het minimum loon in vergelijking met de enkele Noord-Europese landen:

minimumloon Grieken/Data Eurostat

Grieken verdienen gemiddeld veel minder dan Europeanen, werken minstens even lang door en moeten vaak na hun pensioen – dat veel lager is dan in Nederland of Duitsland – nog doorwerken. Maar als je kijkt naar het percentage van de bevolking dat op de een of andere manier leeft van een uitkering dan blijkt dat Grieken het veel beter doen dan de rijke Noord-Europeanen:
% dat leeft van Uitkeringen in Europa/Data Eurostat
En – in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd – ook de leeftijd waarop zij met pensioen gaan is niet uitzonderlijk vergeleken met andere Europese landen:
Pensioenleeftijd in Europa/data Eurostat
Als je dus naar de feiten kijkt dan doen de Grieken – althans voordat de crisis toesloeg – het niet eens zo slecht, en dit geldt in nog sterkere mate voor de andere landen waar nu problemen zijn: Spanje, Portugal en Ierland. Sterker nog, als je naar de gemiddelde Griek kijkt moet deze harder en langer werken dan de gemiddelde Nederlander en wordt daarvoor ook nog een slechter betaald.

Hoppa, wat een krant
Door de crisis worden de Europese volken tegen elkaar opgehitst. Volgens de Telegraaf zou een meerderheid van de Nederlanders de Grieken uit de Euro willen zetten. De Grieken voelen zich onbegrepen en in de steek gelaten en de bevolkingen van de betalende landen denken willen niet buurmans gek spelen. Het ideaal van het verenigd Europa, dat door de invoering van één munt dichterbij zou moeten komen is, juist door die munt verder weg dan ooit.
Het zijn vooral de politiek en de media in de rijke landen die inspelen op de anti-Europese sentimenten onder de bevolking. Nederland, Duitsland, Denemarken, Finland en Frankrijk worden geregeerd door rechtse-coalities, en zoals het hoort in een democratie doen zij wat het volk wil, er moet Grieks bloed vloeien. Koppen in de Telegraaf als: Hoppa, uit de euro; Burgers willen niet langer opdraaien voor spilzieke Grieken (19/5) Eurokraan open voor Griekenland (30/6) en Kassa voor kwakkellanden helpen niet om dit sentiment te veranderen. Ja het gaat slecht met Griekenland, niemand zal dat ontkennen, maar onze nationale kwakkelkrant maakt daar handig gebruik van voor haar eigen politieke agenda.

  1. 2

    @zmooc dank voor de link!
    Ik ben zelf nog op zoek naar verwijzingen naar nog eerdere waarschuwingen – er is ooit een waarschuwing geweest van meerdere economen voor dit project begin jaren 90, toen was er nog wel niet zo veel internet, maar misschien is daar later ook over geschreven.

  2. 5

    @4 Ik ben trouwens niet echt kapot van die Eurostat gegevens. Het komt mij te simplistisch over om er algemene conclusies uit te trekken.

  3. 6

    @5 dat is altijd nog meer dan de algemeenheden die ons worden aangesmeerd over de slecht prestaties van luie Grieken en dergelijke. Het is wat ik in één avond uit Eurostat heb kunnen halen. Daar zit vast meer in – en er zijn andere bronnen zoals de OESO die ik nog niet heb onderzocht. Ik doe dit in mijn vrije tijd en heb overdag gewoon een baan en ben geen betaalde journalist die werkt voor TMG.

    Het staat je overigens vrij om het beter te doen, de kolommen van GC staan open voor leuk artikel van jou hand – onderbouwt met gegevens uiteraard.

  4. 7

    ” Ik snap niet helemaal dat dit nieuws nog zo klein is gebleven in Nederland en ik wacht dan ook nog op een spraakmakende reportage hierover.”
    Pardon?
    In 2000 heeft Zalm het kabinet bijna laten vallen omdat hij tegen de toelating van de Grieken was. Daarvoor heeft hij al jaren gepleit tegen de Grieken. De feiten waren allang bekend. En plots mochten ze onder druk van Frankrijk in 2001 toetreden. Onze eigen minister van financiën heeft jarenlang gewaarschuwd….

  5. 8

    De uitbreiding van de EU was niet alleen een economische kwestie, maar ook en misschien wel vooral een strategische.

    @7: de Grieken zijn al sinds 1981 lid van de EU. Alle landen van de EU kunnen (en zijn behoudens uitzonderingen zelfs verplicht) deel te nemen aan de monetaire unie. Zalm kan in 2000 geprotesteerd en gewaarschuwd hebben, maar wist ook wel, dat de beslissingen al in 1989 en 1992 genomen zijn. Die protesten in 2000 waren mosterd na de maaltijd of een ‘cover my ass’.

  6. 9

    De vraag is in hoeverre Grieken daadwerkelijk rond het minimumloon verdienen of slechts op papier.Als ook artsen op papier rond het minimumloon verdienen komt dat toch ietwat ongeloofwaardig over.
    Een statistiekje van het aantal ambtenaren per inwoner zou nuttig zijn om een conclusie te kunnen trekken omtrent het aantal uitkeringsgerechtigden.

  7. 10

    @9: die vragen kunnen we in ieder land stellen, tenzij je je stelling, dat artsen in Griekenland gemiddeld rond het minimumloon verdienen, hard kunt maken. Volgens mij krijgen artsen in Griekenland topinkomens, net als Nederlandse artsen.

    En een statistiekje van het aantal ambtenaren per inwoner zegt wel iets, maar niet zo heel erg veel. We zullen toch ook naar de salarissen en de hoogte van de uitkeringen moeten kijken. In landen waar de lonen veel lager liggen dan bij ons, kan het heel voordelig zijn om mensen het werk te laten doen, dat bij ons vanwege de hoge loonkosten geautomatiseerd is. Het gaat niet om het aantal ambtenaren, maar om het aandeel van hun salarissen in het nationaal inkomen, bijvoorbeeld, en een statistiekje over het aantal ambtenaren zegt op zich dus niets over het aantal uitkeringstrekkers.

  8. 11

    @10
    Natuurlijk krijgen artsen topinkomens in Griekenland. Alleen richting de fiscus zitten er veel op een inkomen rond bijstandsniveau.

    “In Kolonaki (een chique wijk in Athene) heeft van de 150 particuliere artsen, de artsen waar alle politici heen gaan, de helft een fiscaal jaarinkomen van minder dan € 30.000. Een derde van deze artsen geeft zelfs minder dan € 10.000 op aan de belasting.”

  9. 12

    @9 Het is het officiële minimumloon volgens de uitleg die bij wordt gegeven. Van Duitsland zijn b.v. geen cijfers bekend omdat daar geen wettelijk minimum loon is.

    De getallen zijn ook alleen maar bedoeld als indicatie. Het feit dat het wettelijk minimumloon lager is wil zeggen dat werkgevers dit kunnen betalen, en dat zal voor veel ongeschoold werk zeker het geval zijn.

  10. 13

    @11 Ja er wordt veel meer zwart gewerkt in Griekenland dan hier, maar ook dat is werk en het ontkracht mijn stelling niet.
    Het zal ook bijdragen aan de tekorten, maar het zeker niet de oorzaak van de crisis die we nu zien.
    Bovendien is het iets wat je goed kan aanpakken, en de EU kan zich daar dan ook om goede reden mee bemoeien. Dat is iets heel anders als wat er nu gebeurd.

  11. 14

    @11: ook in Nederland zijn er goed bedeelde kringen, die zeggen, dat je een sukkel bent, wanneer je meer dan 30% belasting betaalt. Belastingontduiking en ontwijking is geen exclusief Grieks probleem. Bovendien lijkt dat eerder op een tekort aan controle (ambtenaren) te wijzen. Daarnaast is 30.000 euro ver boven het minimumloon (7068 euro in 2007) in Griekenland….

  12. 16

    @7 Nog iets. Ik haalde de Belgische minister Reynders van financiën aan, toentertijd de collega van Zalm. Reynders zegt dat ze donders goed wisten dat ze werden voorgelogen door de Grieken. Zalm zegt in de Volkskrant het volgende:

    “Met de kennis van nu zou Griekenland er niet bij komen. Het land heeft zich destijds met vervalste statistieken de eurozone binnen gelogen.”

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2680/Economie/article/detail/2440893/2011/06/03/Zalm-Ik-heb-me-gigantisch-geergerd-aan-al-die-slapjanussen-van-collega-s.dhtml

    Hoe je het ook wendt of keert, er zit een gigantische discrepantie tussen de woorden van Reynders en Zalm.

  13. 17

    Ik lees toch iets anders in deze grafieken:

    Grafiek 1:
    Spanje en Griekenland kennen lagere kosten voor wat betreft levensonderhoud en vaste lasten. Een lager minimumloon betekent hierdoor niet automatisch een lagere levensstandaard.

    Grafiek 2:
    Hoe hoger de uitkeringen en des te makkelijker verkrijgbaar; des te meer mensen er gebruik van maken. Ook de opmerking hierboven gemaakt betreffende de grootte van het ambtenarenapparaat snijdt hout.

    Grafiek 3:
    De Grieken moeten nog wat langer doorwerken willen ze deze levensstandaard behouden. Als goede voorbeelden de genoemde Top 4.

  14. 18

    @17 als de kosten zo laag zijn waarom is er dan geen run op Griekse producten. Bedenk dat we allemaal in de zelfde Eurozone zitten. Vroeger, toen er nog Drachmen waren ging dat wel op, maar nu niet meer. Dat is juist het probleem.

    “hoe hoger de uitkeringen …” ik begrijp je argument niet.
    Bedoel je hoe hoger, hoe makkelijker? dat staat er niet.

    Wat de ambtenaren en andere kritiek op Griekenland: ja er is veel fout daar, dat ontken ik niet. Waar het mij vooral om gaat is toon die Telegraaf aanslaat. Dat heeft niets met economie te maken maar alles met ophitsen.

    Pensioen: wat wil je daar mee zeggen? Als je vind dat de Grieken het slecht doen kwa pensioen, waarom is er dan niet een even grote crisis in Frankrijk? De verschillen zijn verwaarloosbaar.

  15. 19

    @15 ik was moe en viel inderdaad een beetje uit. En ja, het is wat simpel om al te veel conclusies te trekken uit de gegevens die ik heb verzameld. Maar er zijn meer bronnen die schrijven over de Griekse economie, ik ben niet de enige. In de Groene, in de NRC en zelfs in de Telegraaf; (allemaal links achter abonnementen) heb ik anekdotische verhalen gelezen over de relatieve armoede daar. Veel mensen met twee banen, doorwerken na je pensioen omdat dat te laag is, e.d.
    Daaruit komt een beeld naar voren van een land waar de welvaart minder is dan hier. Ik heb geprobeerd, niet geheel geslaagd misschien, om dit met wat cijfers te laten zien.