Daklozen ondergesneeuwd

NIEUWS - Verkeersproblemen, sneeuwpret en de kans op een Elfstedentocht zijn weer de traditionele items in het dagelijkse nieuws. Maar waar is de winteropvang voor daklozen gebleven?

Elk jaar zijn er twee momenten waarop daklozen een warme belangstelling van de media mogen genieten: de kerstdagen en de vorstperiode. De rest van het jaar staat dakloosheid alleen in lokale  belangstelling als er ergens wordt geprotesteerd tegen de vestiging van een opvanghuis.

Vergeleken met de vorige winter is de mediabelangstelling nu minimaal. Omdat het aantal daklozen te verwaarlozen is? Dat zou een gotspe zijn. Het aantal daklozen neemt toe. Niet dankzij de traditionele clochard. De ‘nieuwe dakloze’ doet zijn intree.

Hoewel er geen sprake is van een ‘tsunami van daklozen’, druppelen de nieuwe daklozen de laatste twee jaren binnen.

Gezinnen, maar ook alleenstaanden die voor het eerst te maken krijgen met tot huisuitzetting leidende schulden, zijn nieuw in de opvang. Onder de nieuwelingen zit ook een groeiend aantal zwerfjongeren, waar vooral veel woorden aan zijn besteed (Kamerbrieven februari 2012 en januari 2013), maar die nog niet tot een daling van het aantal dakloze jongeren hebben geleid.
De coördinator van de Amsterdamse winteropvang verklaarde tegenover de NOS dat het aantal daklozen door de crisis toeneemt. Maar we zien weinig beelden en sfeerverslagen van de winteropvang.

Al jaren hebben gemeenten en hulpverleningsorganisaties de draaiboeken voor de winteropvang klaar liggen. Zodra de temperatuur onder nul zakt, moet binnen 24 uur het aantal bedden in de vaste voorzieningen worden uitgebreid en worden extra tijdelijke locaties opgetuigd tot slaapzalen.

Zolang het vriest worden de normale toegangsprocedures opgeschort. Daklozen hoeven geen toegangsgeld te betalen en men is wat soepeler met de zogenaamde regiobinding. Een dakloze uit Den Haag die ‘toevallig’ in Amsterdam rondzwerft, mag daar de winteropvang in.

Stijgt de temperatuur weer boven nul, dan worden ook weer binnen 24 uur deze extra voorzieningen gesloten. Met name de grote steden spreken met elkaar af gelijktijdig de winteropvang te openen of te sluiten.

In de winter van 2011-2012 werden de locaties voor extra winteropvang in de grote steden pas in januari geopend. Het was gelukkig van korte duur. De extra voorzieningen waren zeventien nachten open.

Dat is deze winter anders. Op 8 december 2012 gingen door het hele land de winteropvang voor het eerst open. Na zeven nachten werd de winteropvang weer gesloten en op 11 januari werden de extra voorzieningen heropend. Omdat het winterweer tot zondag 27 januari lijkt aan te houden zal de extra winteropvang deze keer zeker vierentwintig nachten ingezet worden.

Als er daarna geen vorstperiode meer bijkomt, blijft het daarbij. Het is voor de daklozen en de hulporganisaties te hopen dat er geen herhaling komt van de winter van 2010-2011 toen de winteropvang tussen de 49 nachten (Utrecht) en 58 nachten (Den Haag) opengesteld moest worden.

Waarom houden de media de vinger niet aan de pols? Juist de winteropvang kan een redelijk goede indicatie geven van het aantal daklozen. Hoe langer de kou aanhoudt, des te meer zijn zelfs de meest doorgewinterde buitenslapers bereid van de winteropvang gebruik te maken, als ze al niet door de politie van straat worden geplukt en verplicht worden er naar toe te gaan.

Natuurlijk mag geen journalist een sneeuwballengevecht of een interview met ijsmeesters missen. Maar wie wordt de eerste journalist die ‘ondergesneeuwde’ daklozen boven water weet te krijgen?

  1. 1

    De media houden de vingers aan de polsen en concluderen blijkbaar dat er niks te berichten valt. En dus blijft Cokema verstoken van zijn jaarlijkse potje zieligheid. Tip: ga naar een asiel, zielige puppies kijken.

  2. 3

    Omdat er geen media aandacht is zouden problemen niet aan het daglicht komen. Er vanuit gaande dat er problemen zijn.
    Maar waar kan ik uit afleiden dat er wel problemen zijn? Ik sta ook nooit in de krant en toch heb ik geen noemenswaardige problemen.

  3. 5

    @1:
    Een “Kalief” hangt volgens mij de Islam aan.
    Maar jij hebt blijkbaar een hekel aan de zakaat en een hekel aan de minder bedeelden. ;-)
    @3:
    Karaktereigenschappen van egoïstische niet solidaire politici en hun stemmers staan ook niet of nauwelijks in de krant.
    Maar ze zijn er wel wel degelijk.
    Anders waren er wel minder daklozen en zou de voedselbank toch zeker wat meer subsidie krijgen of grotendeels overbodig zijn.

  4. 6

    In de groep van de hogere inkomens is is een duidelijke toename vastgesteld van negatieve sentimenten tegenover verschillende groepen van economisch zwakkeren in de samenleving. Rechtspopulistisch gedachtegoed wint duidelijk aan populariteit bij de hogere inkomensgroepen. Ze zijn toenemend vijandig tegenover de zwakkeren in de samenleving, en dat op een steeds agressievere wijze.
    Een zorgwekkende 29% van de ondervraagden uit hogere inkomensgroepen gaf te kennen dat onze samenleving te veel rekening houdt met “mislukkelingen”.

    De aanhangers van het principe van ‘loon naar werken’, dat onder de hogere inkomensgroepen steeds vaker naar voren wordt geschoven zouden ervoor zorgen dat er steeds meer afkeer ontstaat van groepen die een veel lagere prestatiedrang toegedicht wordt: langdurig werklozen, migranten en daklozen.

    Het welvarende deel van de samenleving beklaagt zich steeds meer over hun eigen onheuse behandeling, hoewel de herverdeling van onder naar boven objectief aantoonbaar is zodat gesproken kan worden van een ongegeneerd gevoerde semantische klassenstrijd.

  5. 7

    Terugkomend van de kroeg op een van de koudste nachten van het jaar trof ik met mijn zatte harsens een jasloze zwerver, die al bevend in het portiek van een winkel resideerde. Ik probeerde een gesprek met die vent aan te knopen maar dat lukte maar half. Ik twijfelde of ik hem naar huis zou nemen. Ik besloot toch maar de politie te bellen en ik vertelde dat ik hier een zwerver had gevonden die in shock was en niet eens een jas aan had, en dus wel ergens een plekje in een opvang kon gebruiken. Er was vanwege de kou tenslotte ook iets van een op-straat-zijn verbod uitgevaardigd voor zwervers.

    Nu was ik me er niet van bewust dat “shock” een soort van medische levensbedreigende toestand betekent. Oeps. Ik had echt geen idee hoe slecht de zwerver eraan toe was, maar binnen enkele minuten waren zowel de politie als de ambulance gearriveerd :), en ben ik die nacht toch maar alleen in bed beland.

  6. 8

    @1: Ik snap je (geloof ik). Toch voor alle duidelijkheid: potjes zieligheid? Hoe kom je daarbij? Is wat mij betreft ook helemaal niet nodig, maar als de pers het over die boeg wil gooien, waarom doen ze het deze winter dan niet?

    Waar het me om gaat: beelden en impressies van de winteropvang kunnen een aardige indruk geven van Neerlands dakloosheidsstaat. Wie zijn die mensen? Zijn het er veel of weinig? Hoe worden ze opgevangen?
    Daar ben jij niet in geïnteresseerd?

    Tevens kan een winteropvangreportage een indruk geven in hoeverre eerdere berichten in de media kloppen. Verandert de “doelgroep”? Zijn er meer of juist niet?
    Daar ben jij ook niet in geïnteresseerd?

    Nee, geen interesse? Dan moet jij een van de vele journalisten zijn die ook geen intereresse heeft. Omdat er niks te berichten valt, zeg je?
    Da’s waar ook: elke dag vorstelijke files en tergend treinverkeer is dat wel.

  7. 9

    @5 Dus geen nieuws is slecht nieuws? De mate van media aandacht geen goede graadmeter.

    @8 Je vergelijkt het met berichtgeving over files of over het treinverkeer. Als je het onterecht vindt dat daarover wel wordt geschreven terwijl het non-nieuws is dan zou het toch terecht zijn dat er niet geschreven wordt over de daklozenopvang. Dat is ook non-nieuws. Of verwacht je dat de media gaan schrijven over al het non-nieuws. Dan verwar je de media met het CBS.

  8. 10

    @9: Ik wees op het opmerkelijke verschil van aandacht vergeleken met vorig jaar (en overigens: ook jaren daarvoor). Terwijl er best wat te melden is, anders dan alleen een pittoresk plaatje van een soepslurpende zwerver.

    Dus ja, ik had meer nieuws verwacht. Om maar één voorbeeldje te geven: vorig jaar stond een Rotterdamse wethouder de NOS te woord en had het over “minder daklozen”, terwijl in het beeld achter hem te zien was hoe de winteropvanglocatie bomvol liep.
    Ik heb nu nog nergens iets gezien of gelezen over de drukte (of misschien wel geen drukte) in de winteropvang, laat staan dat er iemand ook maar ergens vragen stel over de ‘nieuwe daklozen’.
    De media laten toch een issue liggen, op een moment dat het tot de verbeelding van lezers en kijkers kan spreken.

  9. 11

    Sommige mensen kunnen of willen nou eenmaal geen normaal leven leiden en zijn geestelijk te gezond voor een leven in een instelling, dit worden dan zwervers.

    Dat deze mensen niet voldoen aan de eisen van de maakbare samenleving is niet asociaal, een aanval op de beschaving of een sociale woestenij.

  10. 12

    Mede een oorzaak van meer dakloze gezinnen: voor inning van schulden bij particulieren is men gehouden aan de beslagvrije voet. Deurwaarders van gemeenten/ UWV en Belastingdienst hanteren echter andere normen ook al omdat zij geen rechterlijk vonnis nodig hebben.

    Maar dat zie je wel meer bij overheden: aan de ene kant een maatregel levert vestzak – broekzak aan de andere kant tot een x- faktor aan kosten (a.g.v. verkokert korte termijnbeleid)

  11. 13

    @6: “De aanhangers van het principe van ‘loon naar werken’, dat onder de hogere inkomensgroepen steeds vaker naar voren wordt geschoven”
    Als dat principe wordt toegepast, gaan de hogere inkomens er fiks op achteruit. Een directeur, die 10 keer zo veel geld krijgt als de ft kantinemedewerkster, werkt niet 10 keer zo hard.

  12. 14

    @8 Dat er vorig jaar misschien wat meer aandacht was van de tv redacties – kranten, tijdschriften en radio hadden er veel minder aandacht voor – betekent niet dat er dit jaar te weinig aandacht voor is. In de eerste plaats kopiëren media graag elkaars items dus veel aandacht is geen maat voor belangrijkheid. In de tweede plaats hebben is het probleem nu misschien kleiner omdat de winterperiode slechts heel kort duurt en omdat de gemeenten het gewoon beter onder controle hebben. Want als je kijkt naar de items die het onderwerp wel behandelen dan zie je dat er nou eenmaal niet echt een probleem is om alarm over te slaan. http://www.at5.nl/artikelen/94764/opvang-voor-daklozen-voorlopig-nog-open
    En nee, ik ben niet geïnteresseerd in non-nieuws over een niet-bestaand probleem.

  13. 15

    @14: Nou, in Hoorn is wel wat aan de hand.

    En de nieuwsgaring waar jij op doelt bestond bij de eersteopening van de winteropang vooral uit mededelingen dat-ie open ging, hier en daar gevolgd door een mededeling over hoeveel mensen er op af kwamen en/of een enkele uitspraak van een official dat het allemaal prima verliep.

    Trouwens, als alles goed verloopt is dat ook nieuws. Wordt het nieuws immers niet gedomineerd door berichten over wat er zoal mis gaat in de wereld? Het mag ook wel wat aandacht dat gemeenten en hulporganisaties hun capaciteit en aard van de opvang nu in orde lijken te hebben.

    Maar goed, het loopt niet overal goed. Zoals ik schreef gaat zo’n winteropvang dicht zodra de temperatuur weer nul of hoger wordt. Het is dan nog steeds wel behoorlijk koud.
    Daarnaast: hoe zit het overdag? Zie o.a. de link naar Hoorn. In Den Haag is er 1 dagopvang met 40 stoelen. Die locatie zit elke dag regelmatig vol en kunnen er mensen niet naar binnen.

    Ook wordt niet altijd het draaiboek volgens de regels gevolgd. In Den Haag is voorgeschreven dat als de winteropvang weer dicht gaat, dat nooit op vrijdagavond en het daaropvolgende weekend mag gebeuren. In december gebeurde dat wel.

    En nogmaals: hoe zit het met de ‘nieuwe daklozen’?

  14. 17

    Wat overigens ook opvallend is, is de toename van mensen die wel een huis hebben, maar geen geld voor gas en elektriciteit.
    De gemeente regelt dan wel hun huur, maar niet de rest. Officieel ben je dan niet dakloos, maar slapen in een huis zonder verwarming staat ongeveer gelijk aan het uit de wind slapen op straat.

  15. 18

    Op een universiteit in Amsterdam..ergens onder het aardoppervlak (.) zijn tunnels tussen twee faculteiten. Bij onaangename toestand niet te houden voor straatbewoners staan zekere deuren open, elke avond. De kenners weten dat. Matrassen worden klaargelegd, onder de verwarmingsbuizen. Elke avond alles bezet/belegen. Prachtige mannen veelal maar soms dames..clochards. De volgende ochtend is de hele toestand leeg en spic en spam. Toen ik dat zag als late avond studeerder (ik had haast) kwam ik ook eens m’n portiekbewoners tegen..de ontmoeting toen zit nog haarscherp onder mijn schedel. Niet lang daarna, was wat warmer, deed ik mijn deur open en hebben we samen een fles koud gemaakt.

  16. 19

    @18: Mooie anekdote. Zou die ‘persoonlijke opvang’ nog steeds voorkomen of heeft gebrek aan studentenhuisvesting roet in het eten gegooid?
    En die tunnels, zouden die nog steeds op die manier dienst doen?

    Volgens CBS-cijfers zijn er rond de 18.000 dak- en thuislozen in Nederland. Er zijn ruim zeven miljoen huishoudens (waaronder dik twee miljoen eenpersoonshuishoudens). Hoeveel daarvan zouden wel eens de borrel met een dakloze hebben gedeeld?
    (liever koffie; de hulpverlening is niet zo blij met alcohol).

  17. 21

    @20: Klopt. Helaas wordt er ook geen electra en gas aangesloten. #17 doelt dus waarschijnlijk op de huishoudens die al afgesloten waren.

    Daarnaast zijn er mensen die, om snel weer uit de schuldhulpverlening te komen, er voor kiezen een poos zonder electra en/of gas te doen. Een bewijsje dat het zulke zieligerds dus niet zijn, Kalief. Dat ze nu wat warmte opzoeken lijkt me begrijpelijk.

  18. 22

    @18:
    Kleine opmerking:
    “spic en spam” moet zijn “spic en span” (naam van een engels schoonmaakmiddel) of hebben ze er ook een wifi verbinding? ;-)
    Verder:
    Jammer dat er maar zo weinig van dit soort initiatieven zijn.

  19. 23

    @21 Het afsluitverbod geldt van oktober tot april, dat is dus van de herfst tot de lente. Als mensen al voor de herfst problemen hebben moet je niet komen zeuren over de winteropvang. En het afsluitverbod geldt niet voor mensen die schuldsanering weigeren. Er is voor deze mensen geen enkele reden ‘warmte op te zoeken’ omdat ze die nog steeds zelf hebben.

    “Daarnaast zijn er mensen die”. Nee, die mensen zijn er niet. Die verzin jij for arguments sake. Net zoals #5 demonische politici verzint om dezelfde reden.

  20. 27

    @Kalief..ik heb/had enigszins “de” taal onder de knie, maar zakt ver weg ik leef in de provincie. Vanuit de quran geleerd..daar staan de tekens nog boven de letters. Ken je dit ? 107:1 – 3…wat denk je?