Wat bezielt de FBI? Over lekkende agenten en nietszeggende emails

ACHTERGROND - Waar is de FBI toch mee bezig? Iets meer dan een week geleden zond FBI-directeur James Comey een brief naar het Amerikaanse parlement met het bericht dat agenten zo’n 650,000 emails gevonden hadden op de gezamenlijke laptop van Anthony Weiner en diens echtgenote Huma Abedin.

Mogelijk zouden die nieuw licht werpen op de vraag of Hillary Clinton staatsgeheimen in gevaar had gebracht. Maar niks van dat alles dus.

Clinton was tot afgelopen zomer voorwerp van onderzoek omdat ze – tegen de beleidsregels in – werkmails op een privé-server ontving. Tienduizenden memo’s en conversaties met overheidsgeheimen versturen via een matig beveiligde server: er zijn er voor minder aangeklaagd. Maar de FBI concludeerde begin juli na maanden onderzoek dat Clinton en haar medewerkers nergens de wet hadden overtreden. Quod licet iovis, non licet bovis, zo leek het.

De Republikeinen waren not amused: daar ging hun stok om Hillary mee te slaan, al hadden zij op dat moment hun eigen problemen met het monster van Trumpenstein, dat zich maar niet laat beteugelen.

Emailstorm in een glas water

Weiner staat op zijn beurt onder verdenking omdat hij vunzige berichtjes en pikante foto’s uitwisselde met een vijftienjarige. Zijn voormalige echtgenote Huma Abedin, Clintons voornaamste assistente, had eerder tegenover de FBI verklaard dat zij niks met Hillary’s private email-server van doen had, en dat ze regelmatig mails naar huis zond om daar uit te printen.

Afgelopen zondag zond directeur John Comey een tweede brief naar de parlementshoofden, nu met het bericht dat er in de nieuw ontdekte emails inderdaad niks bijzonders gevonden was. Verscheidene kranten berichten dat het duplicaten betrof van materiaal dat de FBI al had; logisch ook wel als Huma Abedin materiaal naar huis stuurde om af te drukken. Drukte om niks dus, een storm in een glas water.

In de tussentijd hadden de kranten en TV-stations wel bol gestaan met nieuws over Clinton, de FBI, Weiner en dat er toch iets loos was met Hillary’s emails; dit na weken nieuws over de ene na de andere vrouw die naar voren kwam met de mededeling dat ook zij ongevraagd belebberd, betast en/of begluurd waren door Donald Trump.

Duikvlucht in de peilingen

Zodoende nam Hillary’s populariteit in de peilingen vlak voor de verkiezingen ineens een duikvlucht. Tal van staten sprongen van ‘blauw’ weer in het ‘rode’ (Republikeinse) kamp. Gaf FiveThirtyEight van Nate Silver de Democratische kandidaat eerder nog 85% kans om te winnen, een dikke week later was daar nog maar zo’n 65% van over. Ook de kans dat de Amerikaanse Senaat in handen van de Democraten komt, is nu nog slechts een dubbeltje op z’n kant.

Veel Democraten zijn dan ook woedend op James Comey. Er zijn onuitgesproken afspraken dat overheidsdiensten in de drie maanden voorafgaand aan de verkiezingen geen uitlatingen doen die daarop effect kunnen hebben, precies om dit soort beïnvloeding te voorkomen. Sowieso is het niet gebruikelijk mededelingen te doen over lopende onderzoeken. Comey overtrad beide ongeschreven regels.

Waarom? Wat kon zijn motief daarbij zijn geweest? Wilde hij zijn eigen aars dekken? Onpartijdig overkomen? Had hij nog een appeltje te schillen met Clinton?

De rol van Giuliani

Een tipje van de sluier van wat zich achter de schermen voordoet bij de FBI werd mogelijk opgelicht door voormalig burgemeester van New York, Rudy Giuliani. Een paar dagen voor Comey’s explosieve brief liet deze in TV-interviews doorschemeren dat de Trump-campagne nog een paar verrassingen in petto had, die het negatieve tij zouden doen keren.

Giuliani (letterlijk een boezemvriend van Donald Trump) voert al maanden fel campagne voor de geplaagde kandidaat. Waarschijnlijk hoopt ‘ie een mooie post in het Trump-kabinet in de wacht te slepen.

Waar die verrassingen uit zouden bestaan, wilde hij niet zeggen. “Je zult wel zien.” Iedereen kon vervolgens inderdaad zien dat de brief van Comey een week lang het nieuws beheerste en dat dit een weerslag had op de peilingen in het voordeel van Trump.

Dat riep de vraag op: wat wist Giuliani precies over dat FBI-onderzoek en de op handen zijnde brief van James Comey? Speelden de FBI-onderzoekers onder een hoedje met het Trump-kamp? Was de Republikeinse Comey daar wellicht zelf bij betrokken? Giuliani was tenslotte zijn voormalige baas, zoals ‘ie zelf zei.

Mijn naam is haas!

Gevraagd naar wat hij wist, antwoordde Giuliani in tal van TV-optredens dat hij al zeker acht tot tien maanden geen enkel contact had gehad met dienstdoende FBI-agenten. Hij sprak wel regelmatig met agenten in ruste, en had van hen vernomen dat er van alles broeide omdat de FBI in het onderzoek naar Clinton op elk punt was tegengewerkt door het Ministerie van Justitie. Men was kwaad en opstandig, aldus Giuliani.

De ex-burgemeester ontkende echter in alle toonaarden dat hij op de hoogte zou zijn geweest van een op handen zijnde brief of überhaupt dat men in de laptop van Weiner op honderdduizenden Clintonmails was gestuit. O, en die voorzegging dat er iets op stapel stond dat de kansen van Trump zouden doen keren? Dat ging gewoon over een nieuwe reeks TV-spotjes, aldus .

Probleem is alleen: in een radio-interview eerder op de dag had Giuliani expliciet gezegd dat hij naast FBI-agenten in ruste tevens contact had met actieve FBI-agenten; en gevraagd in het programma Fox & Friends of hij wist dat er wat aan zat te komen, pochte hij: “You’re damned right I did!” Kortom, de ex-burgemeester spreekt zichzelf op dit punt nogal tegen.

Vermoedelijk besefte hij gedurende de dag dat ‘ie wel eens in de problemen zou kunnen geraken indien FBI-agenten informatie over lopende onderzoeken naar de ene presidentskandidaat zouden lekken aan de campagne van de rivaliserende presidentskandidaat.

Trumps propagandavleugel

Het wordt echter nog veel merkwaardiger: Rachel Maddow onthulde dat leden van het FBI-bureau in New York tijdens besprekingen met vertegenwoordigers van het Ministerie van Justitie over het onderzoek naar Clinton aan waren komen zetten met een anti-Clintonboek van een Breitbart-journalist over de corruptie bij de Clinton Foundation.

Breitbart, moet u weten, is een rabiaat rechtse website, gesponsord door een überrechtse hedgefund-miljardair die allerlei denktanks en PACS heeft opgezet waar Donald Trump zijn campagneleiders uit betrekt. Trumps adjudant Kellyanne Conway komt bijvoorbeeld uit die koker.

Steve Bannon – de voorzitter van de raad van bestuur van de firma achter Breitbart, dat tegenwoordig als propagandakanaal voor Trump functioneert – is het propagandagenie achter de Trump-campagne. Voor Bannon zijn zelfs rechtse Republikeinen als John Boehner en Eric Cantor maar lafbekken en verraders, die hij het liefste zo snel mogelijk van het toneel ziet verdwijnen.

Het boek en de verfilming van Clinton Cash, waar Giuliani ook graag uit citeert, was een paradepaardje van Bannon. En het moet gezegd worden, het is inderdaad merkwaardig dat dezelfde bedrijven en regeringen die baat hadden bij toegang tot Hillary Clinton, of miljarden mislopen als zij als Minister van Buitenlandse Zaken een ongunstige beslissing neemt, vervolgens geld stoppen in haar stichting of toespraken en erebaantjes voor haar echtgenoot. Maar het schijnt allemaal legaal te zijn: ook de Nederlandse overheid steekt miljoenen in de Clinton Foundation.

Breitbartfans bij de FBI?

Gezien het gescherm met dat anti-Clintonboek door agenten van de FBI bevinden zich op de FBI-afdeling New York blijkbaar een aantal Breitbart-fans, die vermoedelijk ook lekken naar Rudy Giuliani en naar andere Fox News-verslaggevers, die dan op TV met het ‘nieuwtje’ komen dat er een heuse aanklacht tegen Hillary zit aan te komen.

Dat gebeurt niet – het is wishful thinking van de betrokkenen – maar het zingt wel rond in het nieuws, met alle effecten van dien. Subtekst: die Hillary Clinton valt toch niet helemaal te vertrouwen.

Menigeen vraagt zich dan ook af of James Comey zijn eigen mensen wel in toom heeft, en of hij die eerste brief naar het Amerikaanse parlement heeft verstuurd om te voorkomen dat gefrustreerde FBI-agenten uit de school zouden klappen. Indien zo, dan had dat juist het tegenover-gestelde effect. En dat had ‘ie moeten zien aankomen.

Hoe dan ook, zijn carrière lijkt hiermee definitief voorbij. Als Clinton gewiekst is, biedt ze hem een ambassadeurschap aan: ver weg, in een niet al te beduidend land waar hij haar geen schade kan berokkenen.

  1. 1

    “Clinton was tot afgelopen zomer voorwerp van onderzoek omdat ze – tegen de beleidsregels in – werkmails op een privé-server ontving. Tienduizenden memo’s en conversaties met overheidsgeheimen versturen via een matig beveiligde server: er zijn er voor minder aangeklaagd.”
    Ik ben benieuwd naar die richtlijnen. Ik heb er geen kunnen vinden van vóór Clinton het deed. Sterker nog, het was gewoonte om privé-adressen te gebruiken. De meeste voorgangers en collega’s van Clinton gebruikten daar blijkbaar zelfs commerciële mailproviders voor met een veel discutabelere beveiliging. Ik ben benieuwd wie er precies voor minder is aangeklaagd (vooral ook omdat het gewoon niet iets strafbaars betrof, volgens de wet).

    “Huma Abedin, Clintons voornaamste assistente”
    Dat is wat opgeklopt. Ze was deputy chief of staff (niet één van de vier topfuncties binnen het US Department of State).

    ” Er zijn onuitgesproken afspraken dat overheidsdiensten in de drie maanden voorafgaand aan de verkiezingen geen uitlatingen doen die daarop effect kunnen hebben, precies om dit soort beïnvloeding te voorkomen.”
    Sterker nog, in dit geval bestond er wel een beleidsregel en die werd zelfs uitgesproken in waarschuwingen aan Comey van het ministerie van justitie. Nog sterker, er bestaat zelfs een wet over, die Comey mogelijk overtrad met zijn mededeling zo vlak voor de verkiezingen.

    “haar stichting”
    Dit is weer overtrokken. Van het gezin Clinton is en was Hillary altijd het minst betrokken bij de Clinton Foundation, die opgericht is door Bill. Hillary heeft er pas (kortstondig) een rol gespeeld ná haar ministerschap.