Ballonetje prikken

Dollarbiljet.Gisteravond Tegenlicht gezien over de val van de dollar?
Ook zo onrustig geworden van het idee dat ons dagelijks leven zo enorm bepaald kan worden door de handel in geld?
Ook zo bevreemd over hoe bepaalde zaken werken tegenwoordig?
Er zijn mensen (managers) die leiding geven aan andere mensen (analisten) die advies uitbrengen over het “werk” van weer andere mensen (geldhandelaren) die om wille van de winst voor hun bedrijf bepalen hoeveel geld er tegen welke prijs verhandeld moet worden waardoor de koers bepaald wordt volgens welke goederen en diensten internationaal gekocht kunnen worden.

Dan krijg ik heel sterk het gevoel dat dit weinig meer te maken heeft met een economie die produceert naar de behoefte van de mensen.
Laten we de geldhandel verbieden. Wat voegt dat immers toe? Het maakt ons alleen maar extra kwetsbaar.

(Leuke samenwerking tussen de VPRO en NRC overigens. Het eilandverhaal van Peter Schiff was tekenend!)

  1. 1

    Ik heb het ook gezien -al werd mijn aandacht ook door derden opgeeist- wat ik toch niet helemaal vatte was: waarom zou je als Europeaan als een gek geld gaan opnemen als de dollar keldert? Ieder uur is je spaargeld in euros immers meer waard? Of heb ik iets gemist?

  2. 2

    Ja, je hebt iets gemist. Maar het werd dan ook niet goed uitgelegd.
    Zoals ik het begreep: Banken zijn schuldpapier houders, zij lenen veel geld aan de Amerikanen. Uitgedrukt in dollars.
    Als de dollar snel daalt, daalt hun uitstaande vermogen dus ook snel. Ze verliezen dan dus eigenlijk “tegenwaarde” en “vermogen tot uitkeren”. Ze kunnen daardoor in de problemen komen en mogelijk niet meer voldoende “cash” hebben om al hun consumenten te bedienen (of andere banken of andere bedrijven).

    Of de consument dit begrijpt weet ik niet (als jij het al niet begrijpt).

    Niet slecht voor een niet-econoom toch?

  3. 3

    Zoiets had ik ook opgevangen, maar nogmaals ik was ook niet voor de volle 100% bij het programma.
    Maar ik kan mij dus niet een dergelijke reactie van de doorsnee consument voorstellen.

    Iets anders, als geld straks niks meer waard is, wat kan je dan het beste als ruilmiddel op zolder hebben opgeslagen?

    – sigaretten
    – chocolade
    – benzine
    – meel
    – koperen spoelen
    – kunstmest
    – waterstof
    – of een mengsel van bovenstaande items ?

  4. 4

    Ik heb het ook – deels – gezien en ga zaterdag de herhaling maar nog eens bekijken. Op zich bevatte het weinig nieuws. Of de reacties echt zo zullen zijn moeten we maar afwachten. Toch weer een prachtige uitzending in de traditie van de VPRO! Wat zullen we dat missen als Medy van der Laan haar zin krijgt.

    off-topic: haar naam wordt trouwens krankznnig vaak verkeerd geschreven: Medi, Medie. Bizar. Opzettelijk?

  5. 5

    Er werd in de uitzending duidelijk gezegd dat het opnemen van geld nergens voor nodig was. Toch zal dit de reactie zijn als het echt gebeurd omdat een groot deel van de bevolking het verschil en de overeenkomst tussen giraal en chartaal geld begrijpt. Op zich is dat niet erg, het is tenslotte abstracte materie. Wel erg is dat ze vervolgens mensen in de Rotterdamse gemeenteraad stemmen die het ook niet begrijpen. Uiteraard zijn die belast met de controle op de jaarrekening van de gemeente.

  6. 6

    Zag eens een mooie uitgebreide documentaire uit de jaren ’80/’90, door een verontruste amerikaan over het ontstaan van het geld/bank -systeem. Circuleert op internet als vhs rip. Ben helaas de titel kwijt.
    Hij adviseerde tot aanschaf van zilveren dollars over te gaan.

  7. 7

    De echte vraag is waarom europa en japan nog steeds aan amerika lenen en het niet eens proberen af te bouwen of amerika dwingen minder te spenderen.

    Het zal een interresante dag worden als het gebeurt.

    @Carlos: Het beste hamster materiaal zijn natuurlijk tulpen bollen, leuk voor in de tuin en als vervanger van aardappelen.

  8. 8

    ‘Laten we de geldhandel verbieden’

    Gadverdamme. SP-achtig denken. Steeph, heb je een auto? Wil je je huis verwarmen? Heb je binnenkort nog kleding nodig? Hoe zit het met je voedselconsumptie? Of is dit allemaal wederom een sargassoiaanse ‘discussiestelling’?

  9. 9

    @zutman: Het is een serieuze discussiestelling. Daarbij moet je wel even loskomen van de huidige verwevenheid (alles zit aan elkaar). Dus zomaar de geldhandel verbieden kan natuurlijk niet (snap ik ook).
    Maar de wezenlijke vraag is, wat is de toegevoegde waarde voor een maatschappij van het toestaan van bijvoorbeeld geldhandel. (Of neem bijvoorbeeld opties, wat niets meer is dan handel in verwachtingen).

    Ik zie niet in waarom ik geen auto meer zou kunnen hebben als er geen geldhandel is.

  10. 12

    @Pelayo: allemaal nixon’s schuld dus ;-)
    Interessant leesvoer.
    Maar daar moet ik wel uit concluderen (voor mezelf) dat het terugdraaien nog veel moeilijker is dan ik al dacht.

  11. 15

    Ik heb slechts een deel gezien ( zat te zappen) en begrijp deze zorg. Immers het probleem is duidelijk : Amerika geeft nu al jaren teveel uit en leent dat in de rest van de wereld.

    Opzich is dit een economisch probleem, want de zeepbel kan, en zal een keer, barsten.

    Íkzelf ben geen econoom, maar denk dat voor andere scenario’s het beeld ongeveer alsvolgt kan zijn :
    Niet meer aan Amerika lenen lijkt mij geen optie : dan stort daar de economie zeker in. De regering aldaar zal dan de aflossingen voor jaren staken en mogelijk ook sactiemaatregelen nemen. Die combinatie heeft ook een ernstige wereldwijde crisis tot gevolg.

    Ik denk dat de enige oplossing in een verandering in de Amerikaanse mentaliteit te vinden is : Geleidelijk minder consumptie, eindelijk eens besparen en verregaande internationale samenwerking (incl. ontwikkelingshulp) zal het gevolg moeten zijn. Ook dit zal een dempende werking op de wereldeconomie hebben, maar geen diepe crisis zoals de andere scenario’s.

    Misschien heeft iemand van jullie nog een ander (beter) idee?

  12. 16

    @Carlos (3)

    – of een mengsel van bovenstaande items ?
    niet doen, geen mengsel of je moet die kunstmest eruit laten, valt tegenwoordig onder terrorisme

  13. 17

    Steeph & Pelayo:
    Bretton Woods was gebaseerd op wereldwijde afspraken. De Chinezen kunnen geen politieke afspraken maken met de Amerikanen, en de Europeanen hangen er een beetje tussenin (en bouwen hun euro uit). Dus hebben we het hier over een politiek probleem. Er is geen bereidheid om het probleem op te lossen. Dan kun je wel regeltjes verzinnen, maar als de bereidheid er niet is, dan ben je nergens. Dat bedoel ik met SP-denken: het opwerpen van regeltjes waar nu dusduidelijk geen draagvlak voor is. Beleidsstukkenpraat.

  14. 18

    @Zutman

    Er is geen bereidheid om het probleem op te lossen.

    Tja. Ik deel die mening wel, hoor. En zelfs als dat er zou zijn, wat zou er dan moeten gebeuren? Welke beslissing er ook zou worden genomen, het zou resulteren in economisch zwaar weer voor de VS en waarschijnlijk ook voor de wereldeconomie.

    Ik wilde alleen maar even duidelijk maken hoe recent dit alles is.

  15. 19

    @zutman: Maar dan is het toch wel de taak van de politiek (en misschien met name de oppositie) om af te dwingen dat die bereidheid er wel komt. Ook vanuit NL zelf. Die kunnen weer druk uitoefenen op andere landen (als is het maar een heel klein beetje).
    Maar ik heb niet het gevoel dat er nu echt druk op de regering staat om iets aan dit probleem te doen.

  16. 20

    Het grote probleem lijkt me dat de VS niet zelf vrijwillig hun levensstandaard gaan verlagen. Weten jullie nog wel:

    The American way of living is not negotiable

    Ik meen dat Iran al een tijdje plannen heeft om olie in euros te gaan verhandelen en er is ook al sprake geweest van een speciale olie-dinar of zoiets.. Tja. Wellicht dat dat de weg is..

  17. 24

    Dear Sabri,
    I agree with every point you’ve made above. Europe is not trying to
    establish the euro as a reserve currency.
    The motive, as far as I can see, is its bizarre monetarist prejudice.
    If the euro were a reserve currency, it would have to run budget deficits —
    to provide Treasury bonds in which to trade. It’s against this basic Keynesian
    policy, alas.
    So is it up to Turkey?

    M. Hudson

    http://lists.econ.utah.edu/pipermail/a-list/2005-October/035146.html
    [A-List] RE: Venezuela moves reserves to Europe

    I completely agree that the Euro is not suited for the role
    of a reserve currency. I also agree that it was not intended to
    be such. To be clear about it though, that doesn’t mean though
    that the intent was to not challenge the dollar in some way
    nor that the concept of a reserve currency remained unaddressed
    and off the radar screen when the currency was designed
    (whereas the content of its theoretical underpinnings are
    certainly valid issues for debate in their own right).

    Obviously, we’re dancing around the issue of the role gold
    plays in relation to the notion of a reserve curency here.

    The Euro is more like an anti-currency (drawing from the notion
    of anti-matter), and its ramifications for gold are probably similar
    in that “free gold” rather than a “gold standard” is the area where
    a lot of the rumour mill buzz has been positing, for years in fact,
    that much of the innovation in the Euro will eventually unfold when
    given the chance to do so.

    Hugh

    . . .. . . . .

    Re Gang8, there’s nothing new on the dollar glut that I haven’t said in Super
    Imperialism and Global Fracture, or my subsequent Counterpunch interviews, or
    that Henry Liu for his part hasn’t explained in his Asia times articles.
    The US is spending paper dollars in exchange for foreign goods and
    companies. Foreign central banks absorb these dollars because they don’t want the
    dollar to depreciate against their currencies and give dollar-area exporters
    a trade advantage — and are unwilling to take alternative measures such as
    floating tariffs, floating subsidies, quotas, dual exchange rates, or an
    alternative reserve currency.
    The problem is really that simple. Nothing else to explain. I think
    Gang8 has exhausted the topic as far as its members are concerned.

    Michael Hudson dot com

  18. 25

    @Steeph: Eigenlijk is onze invloed behoorlijk verdomd groot aangezien wij zo’n beetje de 5de grootste investeerder zijn wereldwijd. En onze banken en pensioen fondsen tot de grootste financieele instellingen op de planeet behoren.

    De nederlandse politiek moet alleen van dat laffe “we zijn maar een klein land” instelling afmoet. De EU moet de investeringen/leningen afbouwen en gezamelijk met China en Japan eisen dat de consumptie in amerika inbeperkt wordt.

    Gewoon de prijs van geld (rente) omhoog gooien, en dit probleem is niet geheel amerikaans, de hele westerse wereld leeft boven haar stand.

  19. 26

    @fza: Het probleem zit duidelijk aan beide kanten. Wij zijn laf en zij zijn blind.
    En ja we hebben middelen. Maar daar gaat de politiek natuurlijk niet over (zullen ze zeggen).

    Overigens schrok ik best wel van de uitspraken van die ING baas. Over dat tijdens een recente conferentie van grote wereldbanken men toch eigenlijk niet goed wist wat hier nou mee te doen.
    Brrrrr…..
    Erkenning maar geen oplossing. En dat publiekelijk door een bankdirecteur neergelegd.

  20. 27

    Maar als ik het goed begreep heeft China de VS bij de ballen. China heeft zoveel contante dollars, dat als ze die dumpen, de VS kansloos is.

  21. 28

    @lmgikke: Japan heeft ook zoveel dollars trouwens.
    Maar mijn idee is dat voor China een leuke manier is om de hegemonie van de VS te breken.
    Op het juiste moment een crisis veroorzaken.
    China heeft het er vast wel voor over om 3 jaar economisch minder voor de wind te zeilen in de wetenschap dat amerika dan gebroken is voor langere tijd.

  22. 29

    @Steeph:
    Ah, als wormen en paarden-Balkenende het vingertje opheft, dan zal Bush luisteren. Die ING-topman (en die vent van morgan Stanley) zeiden in wezen hetzelfde: het Witte Huis luistert niet. De Chinezen reageren vanuit hun eigen belang, zo ook de Europeanen. ‘We zijn vijf jaar verder, en als Bush het zo wil krijgen, dan kan ie het zo ook krijgen.’ Ik durf te wedden dat die houding wereldwijd in politieke kringen leeft. De ellende is alleen te voorkomen met medewerking van het Witte Huis. Echter, vermoed ik, dat de rest van de wereld (voor zover mogelijk) allang een aantal veiligheidkleppen heeft georganiseerd. Zowel politiek als bedrijfsleven. Kan ik me niet anders voorstellen. Het grote gevaar blijft de reactie van de VS.

  23. 31

    Heb de documentaire slechts deels gezien omdat het constante “bufferen” vervelend werd..

    Dan maar vers van de lever: heb altijd begrepen dat de VS haar bestedingspatroon kan volhouden omdat olie nu eenmaal in dollars verhandeld wordt. Daardoor is er dus een constante vraag naar Dollars en kunnen de VS ongelimiteerd dollars “bijdrukken” (en dus eigenlijk “gratis” goederen importeren).

    Een andere notie: zou het niet onverstandig zijn van een land of instelling om opeens veel dollars te gaan verkopen?. daarmee schieten ze zichzelf immers in de voet? Welbeschouwd houdt de VS de wereld dus misschien in een houdgreep.

    Maar goed, ik ben geen econoom. Wel (speciaal voor Zutman) nog een samenzweringstheorietje:

    Economisch “terrorisme”

    Saddam Hoessein dreigde ( toen hij nog aan de macht was) zijn olie tegen euro’s te gaan verkopen. De theorie is dat andere OPec- landen zouden volgen en de Amerikaanse economie als een zeepbel uit elkaar zou spatten. DAAROM is de oorlog tegen Saddam Hoessein ontketend.. interessant niet?

  24. 32

    In het bovenstaande licht is de claim van Bush dat Saddam “the american way of life” bedreigde, op waarheid gebaseerd en zo gek nog niet

  25. 33

    “Ook zo onrustig geworden van het idee dat ons dagelijks leven zo enorm bepaald kan worden door de handel in geld”
    > Don’t blame the messenger. Geld doet alleen wat de koper en verkoper willen. Angst voor geld begrijp ik niet, eerder voor motivatie voor slecht gebruik. Verleggen van aandacht gebeurd vaak verkeerd vind ik.

    “Dan krijg ik heel sterk het gevoel dat dit weinig meer te maken heeft met een economie die produceert naar de behoefte van de mensen.”

    > Klopt, we leven in een service economie. Einde Woods systeem bevestigt einde productie economie. I.p.v. productie kun je misschien beter vraag en aanbod gebruiken, voorkomt verwarringen en is beter toepasbaar.

    “opties, wat niets meer is dan handel in verwachtingen”
    >Zei u verzekeringen? Elke ding in de markt wordt gekocht en verkocht met verwachtingen. En dat niets meer klinkt mij erg kleinerend in de oren, terwijl de voordelen gigantisch zijn, maar ja daar hoor je niemand over. Enfin, lees er meer over.

    “Laten we de geldhandel verbieden”
    >Nuance please! En niet in comment 80, maar in de post, lezen ervan gaf me rillingen (with all respect).

    >Vooral de grootheid ervan lijkt eng, nou, sta eens stil bij hoe groot het heelal is, hoeveel mensen er wonen, hell, hoeveel vliegtuig vluchten er zijn per dag..
    De grootte van geld stromen is nodig om ook die marges laag te houden zodat geld overal, goedkoop en snel gebruikt kan worden voor waar het om draait, de vraag en aanbod die je hebt (materieel en inmaterieel)

    Pelayo zei het mooi in reactie 12, excessen zijn van alle tijden en alle markten. Globaal niet anders. Zelf-regulering en vooruitzien lijkt toch een verhaal apart. Zowel economie als politiek lijken het niet geheel zelf te kunnen.

    Ik zal geen uitspraken doen over die “fascistische staat”
    hahahah