Amerika’s allochtoon

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag een stuk van Frans Verhagen, dat eerder in De Pers verscheen. Hij houdt zich sinds 1980 intensief bezig met de Verenigde Staten, waar hij studeerde en werkte als correspondent. Recent kwam van hem het boek “De beste wint nooit” uit, wat handelt over de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Frans Verhagen (Foto met toestemming)Amerikanen zijn graag trots op hun land. Afgelopen donderdag hadden ze reden om dat te zijn. De overwinningsspeech van Barack Obama na Iowa was van grote klasse. Ineens stond daar een potentiële president, en niet meer de ambitieuze politicus die Obama was toen hij bijna een jaar geleden zijn campagne begon. Hier stond iemand met een boodschap, iemand die niet alleen gelooft in zichzelf, maar vooral in de kracht van zijn land, in de kracht van de kiezers. Het zij Amerikanen vergeven dat ze zich goed voelden; ?t is alweer een tijdje geleden dat ze daar reden toe hadden.

Ik heb me wel verbaasd over de Nederlandse commentaren. Hoe bevoogdend is het eigenlijk om Obama steeds maar als zwart te benoemen en dan te pruttelen dat zijn zege toch wel heel opmerkelijk is omdat er geen zwarten in Iowa wonen? Het aardige is dat Amerika in een aantal opzichten veel verder is dan wij denken. Ze kennen niet ons gedebiliseerde taalgebruik, dat deze man met een vader uit Kenia en een moeder uit Kansas een ?nietwesterse allochtoon? zou noemen. Obama is zo Amerikaans als maar kan. Hij is het beste wat Amerika te bieden heeft en dat willen ze weten ook.

Het lijkt erop dat Amerikaanse kiezers nauwelijks kijken naar ras, etnische afkomst of sekse van de kandidaat, en zelfs niet zo heel erg naar het programma, maar simpelweg of ze hem of haar vertrouwen. En dus stemmen vrouwen niet alleen op vrouwen, zwarten niet alleen op zwarten en blanken niet alleen op blanken. Soms stemmen Democraten zelfs op een Republikein. Vraag maar aan Al Gore.

Ik maak me geen illusies. Amerika is niet opeens een samenleving waar ras geen rol meer speelt. Daarvoor is het alledaags racisme nog te sterk. Maar het feit dat Obama brede steun geniet, geeft aan dat de kiezers daar niet mee bezig zijn. We kijken al niet meer op van de huidskleur van Colin Powell of Condoleezza Rice, met dank aan president Bush. Een jonge, welbespraakte en veelbelovende politicus is opgestaan. Je kijkt naar Barack Obama en je ziet verandering. En je ziet dat hij een kleurtje heeft.

Goed. Kunnen we daar nu dan over ophouden?

(Frans Verhagen schreef al eerder een stuk over het begrip allochtoon. Klik hier om het te lezen)

  1. 1

    Wacht maar tot ze in South Carolina gaan stemmen. De meerderheid van de stemmers is daar zwart. Ik durf te wedden dat ze daar ook wel op rassen stemmen.

    Bovendien voert Obama zijn campagne ook graag met zijn afkomst!
    (En eigenlijk heb ik daar niets op tegen, mits dat niet de enige reden is op iemand te stemmen.)

  2. 2

    @1

    Tuurlijk wel. Een zwarte president, zelfs wanneer slechts matig capabel, is een sociale stimulans die meer zal betekenen voor de VS dan welke blanke president ook. Overigens zou zelfs Snoop Dogg het beter doen dan Bush,

  3. 3

    Het eigenaardige is natuurlijk dat Obama altijd zwart genoemd wordt, terwijl hij met evenveel recht blank zou kunnen worden genoemd. Daarom zie je ook dat hij zijn campagne niet ingaat met zijn huidskleur, maar met zijn achtergrond, een subtiel verschil.

    Hoewel Verhagen wel gelijk lijkt te hebben in zijn column, huidskleur wordt een minder belangrijke factor, zullen we gaanderweg nog wel merken dat huidskleur toch nog een belangrijk obstakel kan worden, door de associatie met geweld, terrorisme en versteende machtsverhoudingen in het Zuiden.
    Gesteld dat Obama de Democratische kandidaat wordt, zullen de belangenclubs van Republikeinse zijde campagnes beginnen waar in wordt gegaan op Obama’s tijd in het islamitische Indonesië, zijn tweede voornaam Hoessein en het feit dat Obama rijmt op Osama.

  4. 5

    “Het aardige is dat Amerika in een aantal opzichten veel verder is dan wij denken”. Dat kan je ook omkeren: in een aantal opzichten lopen ze heel ver achter bij ons. En laat de verkiezing van een vrouw nou net een van die onderwerpen zijn. Ook bij ons maken mannen nog steeds de dienst uit, maar bij ons is het niet ondenkbaar dat een vrouw op de hoogst verkiesbare positie terecht komt. Dat is zelfs al eens gebeurd bij ons en nog niet in de VS (dus). Op het gebied van het kiezen van medemensen met een kleurtje lijken ze even ver te zijn als ons: het is goed voor je PR om hier daar een van die medelanders in je gelederen op te nemen. in Nederland hebben we ook daar weer woorden voor uitgevonden, zoals ´excuustruus´ en ´alibi-ali´.

    En met een pleidooi tegen het misbruik van woorden als allochtoon (een allochtoon is volgens de definitie iemand, die ergens anders vandaan komt, dus kan het nooit iemand zijn, die hier geboren is) kan ik het alleen maar eens zijn. Maar kom dan niet met een voorbeeld als de VS aankakken als een land, waar iedereen ´Amerikaan´ is. Ik denk dat heel veel Afro-Amerikanen en Hispanics (meer Amerikanen spreken Spaans dan Engels, maar is er al een Spaanstalige president geweest?) de nodige moeite zullen hebben met zo een conclusie.

  5. 7

    Dat is de politieke definitie van het CBS, Frans. In de Dikke VanDale staat iets anders en dat is ook de oorspronkelijke en juiste definitie van allochtoon. Bovendien nemen wij hier zelf af en toe ook nog eens een loopje met die politieke definitie, want binnen het gevangeniswezen geldt weer een andere definitie. Ik houd het dus voor de zuiverheid maar liever op de eenduidige definitie van VanDale (zelfs in de wikipedia is de tweeslachtigheid over dit onderwerp al ingetreden, want daar hebben ze de definitie uit de VanDale zo aangepast, dat ie binnen het politieke kader past, maar niet meer gelijk is aan de tekst op bij VanDale zelf):

    al·loch·toon1 (dem; allochtonen)
    1 iem. die van elders afkomstig is
    al·loch·toon2 (bijvoeglijk naamwoord)
    1 van elders afkomstig

    In de VanDale staan dus geen extra regeltjes, die het mogelijk maken iemand, die hier geboren is, allochtoon te noemen. En dat is ook etymologisch volkomen correct.

    De CBS definities zijn daarbij gewoon hopeloos. Zo maken zij ook nog eens onderscheid tussen westerse en niet westerse allochtonen, maar hun indeling daarbij wijkt ook weer af van de normale definities van de westerse wereld of de westerse cultuur (en die zijn ook alweer niet aan elkaar gelijk). Wikipedia geeft dara een leuk voorbeeldje van:

    “Zo zijn er na de tweede wereldoorlog nogal wat (blanke, in Nederland geboren) Nederlanders tijdelijk naar de Nederlandse Antillen verhuisd en later weer teruggekomen. Als zij daar kinderen hebben gekregen zijn dit autochtonen. Maar als díe weer kinderen krijgen, dan zijn dat ‘niet westers allochtonen’, meestal zonder dat ze dat zelf beseffen”.

    Ik heb het dus niet zo op die onder druk van rechts tot stand gekomen politieke definities, waarmee bepaalde groepen uitgezonderd kunnen worden. Maar dat die term zo verschrikkelijk is, was ook al jouw mening (als ik je eerdere artikel daarover niet verkeerd interpreteer). Dat is ook (een deel van) de reden, dat je voor afschaffing pleitte. Met de inhoud van dat artikel ben ik het roerend eens.

  6. 8

    PS: er is maar één reden, die de politieke definitie van allochtoon mij enige schik bezorgt, en dat is dat de kinderen van Geert daardoor allochtonen zouden zijn. Dat is vast de reden dat hij en zijn vrouw het maar bij 3 katten houden…

  7. 9

    Amerikaanse kiezers kijken misschien niet naar ras, maar de Amerikaanse media kijken naar aanleiding van de uitslag in New Hampshire wel degelijk in grote getale naar het zogenaamde Bradley-effect.

    http://news.google.nl/news?ned=us&hl=en&ned=us&q=bradley+effect

    The Bradley Effect is a well-known political phenomenon where voters say they will vote for a black candidate to a pollster and then turn around and vote the other way when they are alone in the voting booth.

  8. 10

    @5: “bij ons is het niet ondenkbaar dat een vrouw op de hoogst verkiesbare positie terecht komt. Dat is zelfs al eens gebeurd bij ons en nog niet in de VS (dus).”
    Fris mijn allochtone geheugen even op, Pedro. Over welke vrouw heb je het nu?

  9. 12

    Goed, maar de vraag is waarom de dikke van dale-definitie dan ook niet in ons dagelijks taalgebruik is ingeburgerd. Daar houden we een soort middenweg aan. Moslims zijn bijna tot in de eeuwigheid allochtoon, westerse immigranten bijna al direct niet.

    Lijkt me dan in ieder geval tijd om de overheidsdefinitie aan te passen, niet?