Alleen Mark Rutte kan PaarsPlus voorkomen

Mark Rutte (Foto: Wikimedia Commons/Nick van Ormondt)

Begin deze week is er duidelijkheid over een nieuw kabinet. Althans volgens de Binnenhof-watchers. De duidelijkheid die gaat komen is mogelijk echter maar beperkt. De “onduidelijkheid” is volgens de Haagse kenners: gaan VVD, PvdA, D66 en GroenLinks werkelijk onderhandelen om tot een kabinet te komen? Het is ten eerste maar de vraag of de snuffelperiode voorbij is. En ten tweede, wat gaat er gebeuren als de onderhandelingen voor PaarsPlus beginnen? Gaat het vooral pijn doen? Dat is twijfelachtig. PvdA, D66 en GroenLinks lijken bereid om vergaande compromissen te sluiten. Het lijkt dus vooral een strijd te worden tussen Rutte en zijn eigen VVD-achterban.

Ruim 50.000 mensen hebben op de website GeenPaarsPlus.nl tegen gestemd. VVD-orakel Hans Wiegel waarschuwde Rutte voor PaarsPlus. Maurice de Hond heeft gepeild dat de steun voor de VVD compleet ingezakt is ten faveure van de PVV van Geert Wilders. VVD-kiezers zouden zelfs in meerderheid vinden dat een PaarsPlus kabinet kiezersbedrog is. De druk op VVD-leider Mark Rutte om de onderhandelingen stop te zetten groeit. De vraag is of hij hiertegen bestand is.

Als VVD-lijsttrekker vond hij Paars “buitengewoon onwaarschijnlijk”. Rutte krijgt van de partijtop van de liberalen echter nu de ruimte om verder te gaan met de onderhandelingen. De vraag is dus of de “rechtse lobby” tegen PaarsPlus wel zo volwassen is. Na de verkiezingen is een rechts kabinet met Wilders namelijk razendsnel van tafel geveegd. Wat ver weg leek voor de verkiezingen, lijkt nu de meest haalbare optie: PaarsPlus. De enige die een PaarsPlus-kabinet nog kan voorkomen is Mark Rutte zelf. Wat wil Rutte zelf eigenlijk?

  1. 1

    Rutte was allang “over rechts” gegaan als hij dacht dat hij daar een stabiele coalitie kon verkrijgen, maar dat is denkelijk met de PVV niet mogelijk. (Het verzet van het CDA als uitleg daargelaten.)

    En dan is hij tot de PvdA veroordeeld.

    Hij zal tegen een groot deel van zijn achterban in moeten gaan en laten zien dat hij een akkoord kan regelen dat verteerbaar is.

    De tragiek van de winnaar in Nederland coalitieland.

  2. 2

    Rutte moet het niet doen.

    De VVD wordt dan gehalveerd of erger bij volgende verkiezingen.

    Of het moet zijn dat de 3 linkse partijen zo verregaand willen inleveren dat ze dus feitelijk VVD beleid gaan uitvoeren – dus bezuinigen ipv lasten verzwaren, zware beperking immigratie en ontwikkelingshulp, echt aanpakken criminelen en tuig, kritisch op Europa, beschermen HRA, geen milieuwaanzin, etc.

    Als Rutte dit kan verkopen valt het misschien mee. Maar zijn Femke en Job zo machtsgeil dat ze zoveel willen inleveren? Lijkt me heel raar.

    Dus Rutte: niet doen. De VVD moet zich niet in een links 3 tegen 1 vechtkabinet laten dwingen door de Koningin en haar onderknuppels.

    Dan maar de oppositie in.

  3. 3

    Leuk hoe VBB reageert.

    De VVD kan inleveren op het verwennen en steunen van de sterken, met de HRA de woningmarkt blijven frustreren, hard roepen over criminelen aanpak en tuig, maar dat alleen op straat zien, en vooral niet naar de toekomst kijken dus internationaal op milieugebied achter blijven.

  4. 4

    “De VVD wordt dan gehalveerd of erger bij volgende verkiezingen.”

    Dus het succes van de eigen partij is belangrijker dan de beste regering formeren voor Nederland?

  5. 6

    @3 en @4:

    Als politieke partij heb je een aantal idealen en ideeen. Die vent je uit en als het goed is gaan mensen op je stemmen.

    Vervolgens moet je een coalitie vormen, als je minder dan 75 zetels haalt. Een coalitie vormen doe je met partijen waarmee je samen kunt werken; waarmee er raakvlakken zijn.

    De VVD kan NIET met de PvdA en GL samenwerken; de verschillen zijn te groot. Diametraal zijn ze ook wel genoemd. Partijen met zo’n grote tegenstellingen kunnen nooit ‘de beste regering’ vormen.

    Het is volkomen ongeloofwaardig als je je standpunten tot de helft wil afzwakken. Dat is kiezersbedrog. Dat geldt natuurlijk net zo goed voor de PvdA en GL als voor de VVD; maar de interne motivaties van die partijen en de verantwoordelijk aan hun kiezers kunnen mij persoonlijk niet schelen.

    Ik wil mijn standpunten niet in de uitverkoop zien. Dus: dan maar oppositie.

  6. 7

    De verschillen tussen GL en VVD diametraal noemen getuigt van weinig inzicht in de materie.

    Daarbij, misschien moet VBB zich realiseren dat de uiteindelijke coalitie voor minder dan de helft VVD zal zijn.

    De VVD zal er dus niet aan ontkomen een groot deel van haar standpunten in aangepaste vorm of totaal afgeschaft te zien als zij wil regeren.

  7. 9

    @7: Niet op alle vlakken, wel op veel vlakken. Ik noem kerncentrales ja of nee, kilometerheffing ja of nee, subsidies op windmolens ja of nee. Dit zijn er maar 3, er zijn er meer.

    En je zegt het goed: ‘als ze wil regeren’. Als je meer dan de helft moet inleveren, moet je niet willen regeren.

  8. 10

    @VBB: een paarse regering kan alleen als iedereen naar het midden opschuift. Dat is gedurende de hele jaren negentig gebeurt, dus ik zie niet in waarom dat nu niet zou moeten kunnen. Dat was toen behoorlijk succesvol en redelijk rechts beleid.

    De HRA heilig verklaren, dat is pas lariekoek. Het is slechts een beleidsinstrument voor het realiseren van de gewenste marktsituatie. Die marktsituatie kan ook met andere maatregelen naar een gewenste situatie geleid worden.

    Bovendien is er geen partij die de HRA meteen wil afschaffen, hoogstens beperken en langzaam afbouwen.

  9. 11

    @5: welke andere regering zie jij dan voor je? Is het geen kiezersbedrog als de 2 grote winnaars van de verkiezingen in de oppositie gaan?
    M.a.w. Rutte kan ook met PVV en CDA gaan onderhandelen, maar die 2 spelen alleen maar politieke spelletjes: de één zegt alleen mee te willen doen, als de ander ook meteen aan schuift, de ander wil eigenlijk helemaal niet. Beide standpunten sluiten elkaar uit en beide partijen blijven zo lekker buiten schot.

  10. 12

    @10:

    Allereerst ben ik het met je eens over de HRA hoor, dat is voor mij een van de minder belangrijke VVD punten en een pervers systeem wat op de schop mag. Het is alleen zo dat Rutte heeft gezegd dat ie daarvoor ‘staat’. Het Woord van de VVD ofzoiets. Kun je dat dan laten vallen en geloofwaardig blijven?

    En: Paars 1 was succesvol, Paars 2 minder. Bovendien was er toen sprake van hoogconjuntuur, een VVD met een minder rechts profiel en een PvdA met een minder links profiel. De verschillen zijn nu veel groter en de situatie is heel anders.

    Moeilijker dus, en dan moet er nog GL bijgepast worden. Kan niet.

    De VVD moet het gewoon niet doen. Ze zullen het ook niet doen denk ik – ze zullen denk ik GL eruit werken en willen vervangen door het CDA.

    Brede middencoalitie krijgen we dan. Ook niks, maar ja.

  11. 13

    Misschien zou Rutte zijn gedoodverfde premierpositie beter weggeven. De man is geen goed bestuurder, veel te wispelturig. Hij is wel een aardig populist, wat dat betreft een aardige “Wilders light” (en daarop heeft hij de verkiezingen ook gewonnen, door de kiezers te paaien die de zware shag toch iets te onverteerbaar vonden). Er lopen bij de VVD genoeg mensen rond die wel bestuurservaring hebben (Zalm, Opstelten?) en een betere premier zouden zijn.

    Bovendien kan Rutte dan lekker blijven doen wat hij toch het leukste vindt: vanuit de Kamer blijven schieten op het kabinet en dan vooral op de linkse ministers (gelijk Bolkestein in de jaren ’90).

  12. 14

    @11 Pedro: Dat Wilders niet wilde voor-onderhandelen met de VVD is volkomen logisch. Over een coalitie met 3 partijen onderhandel je met 3 partijen; niet eerst met twee waarbij de 3e later ‘instapt’.

    Als je naar de uitslag kijkt zou er een coalitie moeten komen van VVD, PvdA en PVV. De 2 grootste en de grootste winnaar. Waarom is dat onmogelijker dan een Paars+ gedrocht? Ja, omdat de PvdA vantevoren mensen uitsluit:)

  13. 15

    @12: volgens mij was dat slechts strategie om de onderhandelingspositie te verbeteren. Wilders liet zien dat je best je heilige huisjes kan laten vallen…

    Ik denk dat de verschillen helemaal niet groot zijn. Iedereen is het bv. eens dat er hard bezuinigd moet worden. Enige verschil is hoe hard. PvdA is meerdere malen richting VVD opgeschoven op dat terrein. Over immigratiebeperking zijn de grote partijen het al jaren eigenlijk eens. (Het beleid Cohen, Verdonk zeg maar)
    Over bv. onderwijs is er programmatisch nauwelijks verschil.

    En ik heb al eens gesuggereerd dat op kernenergie en groene energie een positieve uitruil mogelijk is. Kernenergie is sowieso een tijdelijke bron, en groene energie wordt in hoog tempo verbeterd en dus winstgevend. Zou eigenlijk VVD moeten aanspreken. Energievoorsprong is concurrentievoordeel.

    Het filestandpunt van de VVD is onbegrijpelijk, samengevat “lekker met zijn allen gratis stilstaan”.

  14. 17

    we zullen zien wat het wordt…

    Is een ander heikel puntje: het schijnbaar totale gebrek aan urgentie. Dit i.c.m. totale radiostilte doet de politiek ook geen goed. Ja, het is te belangrijk om te overhaasten en ja, alles in de pers gooien komt de onderhandelingen niet ten goede – maar ondertussen denkt iedereen het er het zijne van.

    Koren op de molen van Wilders overigens. Die wordt op deze manier met 2 vingers in de neus de grootste partij de volgende keer. En wat dan..?

  15. 18

    @14:”omdat de PvdA vantevoren mensen uitsluit”
    Ik zou eerder zeggen dat de PvdA een partij uitsluit die mensen uitsluit.

    @15: De aanpak van het fileprobleem (namelijk al een kwart eeuw klagen en verder niks doen) is simptomatisch voor hoe de hele nederlandse politiek met heikele onderwerpen omgaat. Ik zie met de huidige zetelverdeling geen regering die echt dingen gaat aanpakken. Maar inderdaad, als er één partij is die het fileprobleem nog meer in stand houdt dan de andere, is het de VVD.

  16. 19

    Ik weet dat het vechten tegen de bierkaai is, maar wie heeft toch verzonnen dat D66 een linkse partij is? Dat is ze nml. niet als je op een ‘objectieve’ links/rechts as kijkt naar NL politieke partijen. Ja als je vanuit de VVD kijkt is D66 linkser, maar dat kun je dan ook van CDA zeggen. Dan houden ze alleen PVV en SGP over om mee te regeren. Moraal van het verhaal: Rutte gaat niet met drie linkse partijen, Paars+ is een kabinet met 2 linkse en twee rechtse partijen (die elkaar numeriek in evenwicht houden) en dat geleid wordt door een rechtse premier.

  17. 20

    @18: Oplossen fileprobleem? Wegen verbreden / aanleggen!

    Kijk maar ’s rond Eindhoven. Vroeger ellende, nu prima te doen, ook in de spits.

  18. 22

    @19: Over D66 heb je een beetje gelijk. Het is idd niet echt een linkse partij, ook geen rechtste partij. Het is eigenlijk niks. 1 standpunt heeft D66: tegen Wilders zijn. Daar komt de zetelwinst ook vandaan. Verder zijn ze pro-europa en iets met onderwijs en schuiven ze wat rechts tegen de VVD aan als het om de economie gaat en naar links als het gaat om immigratie / integratie etc. D66 kan iedereen erbij hebben, echt midden midden.

    Maar het imago van D66 is links; omdat hun voornaamste standpunt anti-Wilders zijn is, en die is volgens Pechtold extreem rechts.

  19. 23

    @20: Dat werkt in Eindhoven wel even (omdat een aanzienlijk deel van de coureurs lángs Eindhoven moet), maar in de randstad bijvoorbeeld niet (omdat men daar de steden ín moet). Daar levert verbreden van de weg op een bepaalde plek alleen een verplaatsing van de file op naar enkele kilometers verder.

    Daarnaast zal het in Eindhoven uiteindelijk ook weer vastlopen, als weer meer mensen gaan autorijden, die nu juist vanwege de voorbije problematiek het OV namen.

  20. 24

    @17: sja, is zo gegroeid in NL politiek. Wie nu snel wil handelen moet dat doen ten koste van toegeven aan andere partijen. Het is gewoonte dat het touwtrekken tijd kost, als je dat niet doet geef je de tegenpartij voordeel.

    @20: met wegen alleen redt je het niet, de groei van autobezit gaat gewoonweg te hard. Je moet het verkeer over de dag weten te spreiden of het verkeer doen afnemen (goed OV, spitstarief). Het is een economische EN ecologisch hartinfarct al die stilstaande auto’s, daar moet echt eens wat aan gedaan worden en wegen bouwen duurt jaaaaaren (ja helaas ook tegen veel te lang dwars liggende groene organisaties maar ook omwonenden).

  21. 26

    @14: over een 3 partijenkabinet onderhandel je met 3 partijen. Dat is heel logisch, maar vanuit het CDA bekeken op dit moment helemaal niet. Het CDA speelt het spel, zoals het hen het beste uitkomt natuurlijk. Ook dat is logisch. In dit geval willen ze eerst dat VVD en PVV kijken of ze het op hoofdlijnen met elkaar eens kunnen worden, anders krijgt het CDA heel snel de zwarte piet toegespeeld. Zo heel aardig is Geert niet tegen Balkenende geweest in zijn regeerperiode (dat is het nadeel, als je er alles maar meteen uit flapt je je zo sterk voor vrijheid van meningsuiting maakt). Op zich hoeft dat overleg tussen VVD en PVV ook helemaal niet lag te duren. Ze kunnen heel snel concluderen, dat ze graag met elkaar een regering willen vormen, waarna het CDA wel mee moet doen (of door eigen schuld toch nog de zwarte piet in handen krijgt). Beiden spelen dus uit eigen belang politieke spelletjes.

    Als jij denkt dat de PVV wel met de PvdA wil regeren, laat ik me graag informeren over de reden, waarom jij denkt, dat de PVV dat wil en niet waarom de PvdA dat niet wil. Maar volgens mij wil de PVV dat niet.

  22. 27

    PS: de beide partijen sluiten elkaar dus uit, dat is niet de schuld van een van beiden. Buiten dat ligt een regering met SP en PVV eerder voor de hand, want die partijen hebben programmatisch meer overeenkomsten dan PVV en PvdA ;-)