Achter de schermen

De zaterdagcolumn van Felix Rottenberg uit de papieren editie van het Parool verschijnt iedere zondag, maandag of dinsdag op Sargasso.

Volgens Ed Nijpels, ooit politiek wonderkind, inmiddels alweer dertig jaar beroepspoliticus, heeft de kiezer woensdag een ravage aangericht. Deze opmerking typeert de angst van bestuurders en regelaars voor nieuwe verhoudingen in de politiek.

De uitslag dwingt de drie grote verliezende partijen – CDA, VVD en PvdA – tot atypisch denken en handelen, maar ze zullen proberen dat zo lang mogelijk uit de weg te gaan. Premier Jan Peter Balkenende bewees dat woensdagavond al in het slotdebat, toen de lijsttrekkers van de grootste partijen hun conclusies over de uitslag uitwisselden. Hij stikte bijna van blijdschap terwijl hij een dubbele nederlaag had geleden.

Merkwaardig dat de premier op zo’n moment niet aanvoelt wat zijn rol moet zijn: dat hij als staatsman een analyse ten beste moet geven waarmee hij boven de partijen uitstijgt en een eerste voorzet geeft voor genereuze onderhandelingen. Het contrast met Jan Marijnissen viel des te meer op, omdat de SP-leider hoffelijk reageerde op de overwinning van Geert Wilders, en duidelijk maakte dat hij de doorbraak van de Partij van de Vrijheid zeer serieus neemt.

Dit zijn momenten waarop het karakter van een politiek leider echt zichtbaar wordt. Mark Rutte gedroeg zich allerminst als een vrijdenkend mens. Zijn aanval op Wilders was onbenullig. Kennelijk was dat voor hem de enige manier om zijn grote probleem met Rita Verdonk te verbergen. Maar als hij dat niet dapper oplost, gaat hij grote vernederingen tegemoet.

En wat moet Wouter Bos doen? Twee dagen uitrusten en dan aan de slag met Jan Marijnissen. De PvdA-leider kan het zich niet permitteren alleen voor de vorm een hoofdrol voor de SP in de formatie te bepleiten, want de kiezers hebben de PvdA een bondgenootschap met de SP simpelweg opgelegd. Dat vraagt een royale en dus geen dubbelhartige opstelling van de PvdA.

Als Bos en Marijnissen werkelijk gezamenlijk optrekken, kan een wending aan de formatie worden gegeven die voor de toekomst van Nederland van groot belang is.

Hopelijk heeft Bos al uitvoerig gepraat met Ruud Lubbers, want die zal in de formatie zonder meer een sleutelrol spelen. Lubbers kan, om te beginnen achter de schermen, het CDA rijp maken voor forse wijzigingen in het vreemdelingenbeleid en de sociale politiek.

Koningin Beatrix zal met Lubbers én SP-lijstduwer Huub Oosterhuis – al dan niet via tussenpersonen – allerlei varianten en scenario’s bespreken. Het drietal kent elkaar al decennia en zal beseffen dat deze formatie gebruikt moet worden om een ouderwetse polarisatie in Nederland te voorkomen. Een rechts minderheidskabinet is de slechtst denkbare oplossing, dus moeten CDA, SP en PvdA naar elkaar toe kunnen groeien. Maar dat lukt niet via de standaard formatiemethoden. De geesten moeten rijp worden gemaakt voor een werkgroep-Lubbers, waarin wijze persoonlijkheden uit CDA, PvdA en SP uitvoerbare oplossingen bedenken voor de grote verschilpunten. Denk aan Job Cohen als verbindingsofficier met de PvdA en SP-senator Tiny Kox als diplomaat van Marijnissen.

De formatie van een kabinet kan nu meer dan ooit gebruikt worden om op een onconventionele manier een verrassende samenwerking tot stand te brengen. Als de oude partijen dat blokkeren, kan van een ravage worden gesproken.

Felix Rottenberg
Columnist Het Parool en associate-redacteur VPRO Tegenlicht.

  1. 3

    “Een rechts minderheidskabinet is de slechtst denkbare oplossing, ” aldus Rottenberg?
    Enig argument zou wel handig zijn bij zo’n statement.

  2. 4

    Alhoewel ik ten opzichte van het CDA, zoals die partij zich onder Balkenende heeft geprofileerd, een fors wantrouwen koester, ben ik het geheel eens met de suggestie van Felix Rottenberg. Nederland en zijn kiezers zijn toe aan een werkelijk sociaal en humaan beleid, waarin voor iedereen naar recht en billikheid een plaats is. Geen verkettering en demonisering van medeburgers op grond van ras, geloof of afkomst.
    André Vermeulen (lid SP)

  3. 5

    Lijkt me duidelijke dat de negatieve effecten van zo’n kabinet de positieve ver overstijgen. Een flexibelere arbeidsmarkt door versoepeling van het ontslagrecht, hogere arbeidsparticipatie door strengere wia-wet en bijstandswet, strengere immigratiewet voor huwelijksmigranten ter verkleining van de problemen bij 1ste en 2de generatie immigranten, allemaal maatregelen die op zichzelf, hoe vervelend ook voor de betrokken, op termijn en hele positieve uitwerking hebben op het land. Het niet invoeren of afschaffen van deze maatregelen weegt totaal niet op tegen de beperking van de hypotheekrenteaftrek en fiscalisering van de aow (alhoewel dat laatste natuurlijk wel extreem gunstig is).

  4. 6

    @ André Vermeulen:

    Over verkettering gesproken: “Nederland en zijn kiezers (‘haar kiezers’ overigens) zijn toe aan een werkelijk sociaal en humaan beleid” zeg je. Daarmee impliceer je dat anders doen dan waar jij achter staat ‘asociaal en inhumaan’ zou zijn.

    Over ‘verkettering’ gesproken, ‘op grond van ras, geloof of afkomst’… maar als je politiek anders denkt, over hoe de maatschappij zou moeten worden ingericht: dan mag verketteren blijkbaar wèl?

    De pest met ‘linkse’ partijen is dat ze het nooit over ‘andersdenkenden hebben maar er altijd een vorm aan moeten geven waardoor als het minderwaardiger denken wordt gepresenteerd.

    De grootste intolerantie zit juist bij dit soort ophitserij. Zoals ons vroeger al geleerd werd: het gevaar komt van links. Dat heb je zojuist maar weer eens haarfijn bewezen.

  5. 7

    @TheRule,

    De pest met rechtse partijen is dat ze het nooit over ‘anders denkenden’ hebben, maar altijd iemand met een andere mening uitmaken voor ‘links’ waardoor de discussie weer eens niet over het onderwerp gaat, maar over links/rechts en zwartmaken.

    Jij generaliseert behoorlijk, dus naar mijn mening komt het gevaar niet van links, maar van mensen die alles generaliseren en daar conclusies uit menen te kunnen trekken.

  6. 8

    Het beleid van rechts is nou eenmaal asociaal en inhumaan, TheRule. De waarheid is hard. Als jij je daardoor aangesproken voelt moet je maar links stemmen, of accepteren dat je een asociale, inhumane, zelfingenomen materialist bent.

  7. 9

    Ik ben het oneens met de analyse van Rottenberg: Volgens mij was Balkenende blij omdat 1. het CDA veruit de grootste partij was geworden en 2. omdat hij Verdonk was kwijtgeraakt. Verdonk ipv Zalm als vice-premier was zijn grootste angst en 3. RECHTS (CDA&VVD) is nog steeds 5 zetels groter dan LINKS (PvdA, SP) dus LINKS zal naar zijn pijpen moeten gaan dansen en belangrijke RECHTSE concessies moeten doen.

  8. 10

    @Jaapie

    Het beleid van links is nou eenmaal asociaal en inhumaan, Jaapie. De waarheid is hard. Als jij je daardoor aangesproken voelt moet je maar rechts stemmen, of accepteren dat je een asociale, inhumane, zelfingenomen communist bent.

    /helder tegenargument

  9. 11

    Nee hoor, het beleid van links is gericht op eerlijke verdeling en menselijke maten. Het beleid van rechts is gericht op ikke, ikke, ikke, en oorlog voeren.
    Bovendien hoef je van links als chronisch zieke geen boete te betalen van 250 euro per jaar en mogen onschuldige Turkse meisjes van 15 gewoon blijven. En dan zwijg ik nog over martelen in Afghanistan, clusterbommen en het subsidieren van kansloze villa’s dmv een hypotheekrenteaftrek.

  10. 12

    @Cole zo simpel ligt het niet. Niemand gaat belangrijke concessies doen. Rechts kan niet zonder links op dit moment en andersom ook niet.

    VVD (-7 zetels) naar Wilders en naar ???
    CDA (-3) zetels) naar ChristenUnie
    D’66 (-3 zetels)

    Totaal kabinet -13 zetels

    PvdA (-9 zetels) zijn naar SP
    GL (-1 zetel) naar SP
    SP (+16 zetels)
    PvdD (+2 zetels)

    Totaal links +8 zetels

    Kortom zeggen dat rechts nog 5 zetels groter is dan links is onzin.

    De bevolking heeft het beleid van Balkie 1 tm 3 afgestraft. Balkenende is niet geloofwaardig. Hij roept al 6 jaar dat dit land een stabiele regering en rust nodig heeft. Hij heeft 3 keer de kans gehad dit land stabiel te leiden, en drie keer is hij voortijdig naar huis gestuurd. HIJ (zijn kabinet) is de veroorzaker van de onrust. Tijd voor een ander.

    Suggestie: Minderheids kabinet van PvdA, SP en GL. Voor heel veel zaken zullen ze toch een meerderheid weten te vinden samen met D’66, PvdD en CU. En ik geloof dat er bij het CDA ook nog wel andere types dan Verhagen rondlopen, dus daar heb je wellicht ook nog wel enkele kamerleden die nog een eigen mening hebben.

  11. 13

    @ 6,

    Over verkettering gesproken: “Nederland en zijn kiezers (‘haar kiezers’ overigens) zijn toe aan een werkelijk sociaal en humaan beleid” zeg je.

    ‘Zijn kiezers’ is gewoon juist:

    4. Tot de onzijdige woorden behoren de volgende categorieën:
    4a. Verkleinwoorden: tientje, bloempje, lammetje.
    4b. Werkwoordstammen met de voorvoegsels be-, ge- en ont-: beraad, gedoe, ontslag.
    4c. Namen van bedrijven. Dit is te zien aan het lidwoord het: ‘het noodlijdende Vitality BV’, ‘het Vitality BV van de jaren negentig’. Naar onzijdige woorden verwijzen we met het bezittelijk voornaamwoord zijn.
    4d. Namen van landen en steden: Engeland, Brussel.

  12. 14

    rechts: Ieder voor zich, eigen verantwoordelijkheid
    links: 1 voor allen, allen voor 1.

    Dat is een korte samenvatting van de verschillen. Asociaal en inhumaan beleid voor de bevolking kun je het meest verwachten bij rechts.

    Wat de rechtse stemmers bedoelen met dat links asociaal en inhumaan zou zijn is, dat links asociaal en inhumaan naar hen toe is omdat er van hen een grotere bijdrage en aanpasing aan de samenleving gevraagd wordt.

    Vanuit het pricipiele verschil in denken tussen rechts en links zal de een de ander meestal als asociaal en inhumaan zien, en omgekeerd ook. Daarom is het bij deze formatie dus zo van belang dat we afwijken van het oude denken en gaan kijken op welke inhoudelijke punten er overeenstemming te behalen valt, zodat dit land vooruit kan. (volgens mij gaat de column daar ook over).

  13. 15

    Hoezo heeft links zo gewonnen??? Ik vind het namelijk onzin om te kijken naar de vorige verkiezingen en op basis van de verschillen met de vorige verkiezingen te zeggen wie er gewonnen of verloren heeft.

    Links heeft in totaal 76 zetels gehaald (waarbij ik gemakshalve CU en PvdD zoals de meeste media tegenwoordig ook maar tot “links” reken, of dat terecht is of niet)

    Rechts heeft in totaal 74 zetels gehaald.

    Oftewel, Nederland wil net zo veel links als rechts. Dus moet er volgens mij ook een kabinet komen die dat weerspiegelt, dus CDA, PvdA en CU/GL

    Dat links rechts niet zo mag en rechts links niet zo, mag hierbij niks uitmaken. We leven samen in dit land en moeten het dus ook samen regeren.

    De argumentatie dat de SP/CU/Wilders mee MOETEN regeren omdat ze hebben “gewonnen” vind ik ook onzin. De grootste partijen zijn nog steeds het CDA en de PvdA, of je dat nu leuk vindt of niet. Zij hebben de meeste stemmen gekregen dus in hen heeft de kiezer het meeste vertrouwen. Het is dan ook voornamelijk hun taak dit vertrouwen niet te beschamen.

    Helaas gaat het bij coalitiebespreken zeker net zo veel om hoeveel stemmen je de verkiezingen krijgt, als dat het gaat om werkelijke regeringsdoelen.

  14. 21

    “Er moet gewoon harder opgetreden worden tegen al dat onfrisse en egoistische rechts. Geweld is geoorloofd.”

    Hoppa. Werkelijk ELKE keer dat ik even op Sargasso kijk, staat er weer een sterk staaltje van links-extremistische intolerantie op. Sargasso stelt, wat dat betreft, echt NOOIT teleur.

    Kom maar weer met uw jij-bakken.

  15. 22

    @Jaapie:

    You talk of overthrowing power with violence as your tool
    You speak of liberation and when the people rule
    Well ain’t it people rule right now, what difference would there be?
    Just another set of bigots with their rifle-sights on me

    Crass – Bloody Revolution

  16. 25

    Ja, ja rekenen is niet makkelijk.
    Ik heb de som ook al eens ergens anders gepost:
    CDA&VVD van 72 naar 63 zetels, PvdA&SP van 51 naar 58 zetels, ergo RECHTS blijft 5 zetels groter dan LINKS.

    ….en een belangrijk thema bij de verkiezingen was: wie levert de nieuwe premier: LINKS (Bos) of RECHTS (JP). Hierin was de kiezer overduidelijk: RECHTS graag met 9 zetels verschil.
    en als we PvdD even wegstrepen tegen de SGP en D66 vergeten (niet links en niet rechts) dan heeft RECHTS+ (PVV&CU) 78 zetels en LINKS+(GL) 65 zetels dus RECHTS is 13 groter dan LINKS.

    De ravage van Rottenberg betreft vooral LINKS: grote verdeeldheid in 2 (bijna) even grote partijen en als gevolg daarvan een LINKSE machteloze impasse.

  17. 26

    Ben een beetje klaar met dat gelinksrechts. Dacht dat we dat nu toch wel een keer gehad hadden. Je kunt bijvoorbeeld ook zeggen dat conservatief deze verkiezingen heeft gewonnen: 41 CDA, 22 VVD (helaas tegenwoordig wel), 25 SP (jazeker), 6 CU, 2 SGP, 9 PVDV.

    De werkelijkheid (bijvoorbeeld de motivering van elke individuele kiezer)is echter vele malen complexer.

  18. 28

    @PB,

    Je begint werkelijk slaapverwekkend te worden.

    Wel eens naar de reacties op de elesevier stukken gekeken? Of moet ik nu maar weer euthanasie gaan plegen van jou?

  19. 33

    Ik deel de visie van Cole. Ik zou deze uitslag nou ook niet willen interpreteren als “het moet linkser”.

    En, Jaapie, doe een beetje rustig. Discussieren betekent volgens mij dat er meerdere meningen zijn, dat je die met elkaar vergelijkt en niet dat je je enig juiste goddelijke mening op de andere helft van de bevolking laat neerdalen. Wat dat betreft zit je in deze thread alle vooroordelen over jaren 70 links te bevestigen, if you catch my drift (hoewel PB wat vooroordelen over rechts betreft ook aardig zijn best doet – alleen dat spaarzame linkse geluid citeren dat het gemakkelijkst af te breken is, jammer.).

  20. 36

    @Crachàt : In dit kader lijkt het mij ook interessant om van Jaapie te vernemen waarmee hij zich dagelijks bezig houdt…

    Misschien kijkt onze vriend wel de hele dag Fox-kids …

  21. 39

    LINKS zal naar zijn pijpen moeten gaan dansen en belangrijke RECHTSE concessies moeten doen

    Dat zal in de eerste plaats de formatie moeten uitwijzen. Den Uyl dacht ook dat hij ooit had gewonnen omdat hij de grootste was.

    Discussieren betekent volgens mij dat er meerdere meningen zijn, dat je die met elkaar vergelijkt en niet dat je je enig juiste goddelijke mening op de andere helft van de bevolking laat neerdalen.

    Volgens mij kun je best geloven dat links absoluut de enige juiste keuze is. Ik zie niet in waarom je dat niet zou vermelden. Het voegt alleen heel weinig aan de discussie toe.

  22. 41

    Jaapie? Als ik zo lees wat/hoe hij schrijft vind ik het al heel knap van hem dat-ie überhaupt kán lezen (nou, dát lukt dan weer nog net niet goed genoeg) en schrijven.

    Maar goed, over tot de orde van de dag: Het is al eerder hierboven gepost en ook ik heb de indruk dat Nederland helemáál niet ‘een ruk naar links’ heeft gemaakt. De grote winst van de SP is voor de helft weg te strepen tegen het verlies van de PvdA (GL -1, PvdA -9: d.w.z. 10 ‘winst’-punten weg bij de SP), het verlies van de VVD is weer te compenseren met de winst van Wilders (ik vergeet de naam van zijn partij steeds).

    Ergo Nederland is idd half-om-half en imho moet dat uit een aankomend kabinet ook blijken.
    Wouter Bos als premier: nee, zijn partij heeft zwaar verloren (wat héél opmerkelijk is voor een oppositiepartij).
    Een CDA-PvdA-combinatie is welhaast onvermijdelijk, dus de derde partij(-en) zou een half-om-half-partij moeten zijn en zeker niet de SP. En daar denk ik bijvoorbeeld inderdaad aan een Wilders: zijn anti-punten zou hij moeten opgeven in een coalitie en dan rest de rest van zijn programmapunten, en die vind ik dan weer helemaal niet zó slecht en redelijk ertussenin.
    Dan ben je er nog niet maar met een hopelijk welwillende Rouvoet erbij zou een vierpartijen-coalitie best nog wel eens stabiel uit kunnen vallen, èn een weerspiegeling vormen van wat de samenleving in haar totaliteit wil. Áls Wilders tenminste niet aan het ‘wij beginnen net en hebben dus intern-en-extern-een grote mond‘-syndroom gaat leiden, waar de LPF aan onderdoor ging.

    Maar goed, we wachten wel af wat het wordt.

    @ Krekel (6): waarvoor dank, ik buig nederig mijn hoofd.

  23. 42

    de winst van Wilders (ik vergeet de naam van zijn partij steeds)

    NSB. En vroeger werden die niet in een regering uitgenodigd, maar kaalgeschoren, op een kar door het dorp getrokken en met stront overgoten. Wat nog mild was. (En kaalscheren zou in het geval van Wilders juist uiterst mild zijn, om niet te zeggen: positief. Voor alle betrokkenen.)

  24. 44

    @TheRule
    Regeren met Wilders lijkt me de beste garantie dat we over een jaartje weer naar de stembus kunnen. Bovendien is die truc van regeringsverantwoordelijkheid geven en daarmee monddood maken al een keertje gelukt. Maar je moet niet overdrijven.
    We moeten ook een beetje kredieten overhouden in het buitenland, graag.

  25. 45

    Links heeft in ieder geval duidelijk een ruk naar links gemaakt. Verder vraag ik me serieus af of het CDA en CDA-stemmers zich als rechts beschouwen en niet als de middenpartij die ze vanoudsher zijn. D’r wordt hier wat al te gemakkelijk van uit gegaan dat alles wat niet links is, wel rechts zal zijn.
    Het lijkt me eerder dat Nederland net als altijd gewoon in het midden is gaan zitten…

  26. 46

    SN, het CDA laat martelen, ondersteunt een oorlog die met name tegen moslimburgers is gericht, loopt in alles de neocons in de VS achterna, perkt individuele vrijheden in, enzovoort. Inderdaad, dat is niet per se rechts, maar de club hoort op het moment duidelijk in de rechtse sfeer thuis.

  27. 47

    @ Branko Collins en EVH:

    Zonder nou zo ontzettend voor Wilders te zijn vind ik wel dat hij nogal makkelijk alleen maar aan de makkelijk in de publiciteit liggende programmapunten wordt gekoppeld zonder zijn overige programmapunten erbij te nemen.

    Doe dat dan ook met Jan Marijnissen, en blijf alstublieft vooral hameren op zijn uit de NAVO willen treden, tegen het koningshuis zijn, enzovoorts, en verzwijg vooral zijn ‘sociale’ (de term staat ter discussie) punten.

    Net zoals Marijnissen zal Wilders scherpe kantjes moeten inleveren als hij iets te zeggen wil hebben, ook al roept hij nou nóg zo hard dat die niet ter discussie staan. En als die kantjes eraf zijn valt zijn programma reuze mee.

    En vwb een gezicht houden in het buitenland: zo hoor ik je niet praten als het over ons softdrugs-‘beleid’ gaat, of over de legalisering van prostitutie, en zo zijn er nog wel wat punten waarin Nederland (on-)behoorlijk uit de pas loopt.

    Overigens valt de kritiek in het buitenland (d.w.z. buiten Europa) op Wilders en Verdonk reuze mee. In de pers (sja, de pers… CNN heeft grote internationale belangen en houdt zich heus wel gedeisd, maar de lokaal gerichte nieuwszenders in de States laten een heel ander geluid horen) komen ze misschien ietwat negatief naar voren, maar als je met de mensen praat en je legt ze de situatie voor zoals die nu in Nederland c.q. de Randstad speelt (op straat je eigen taal amper meer kunnen spreken, de onevenredig zware culturele invloed van de Islam) dan snappen ze eigenlijk niet dat we al die jaren zo laks zijn geweest.

    Voor mij is het leven makkelijk: als het nog een tikje verder gaat ben ik weg, naar een buitenland waar ik me prettiger voel dan hier.
    Nogmaals, ik heb niks op met Wilders en Verdonk èn ik heb niks tegen de Islam of tegen de noordafrikaanse culturen. Maar het is niet mijn wereld, ik voel me er niet prettig in en als dit land dus nog meer weggegeven wordt dan nu het geval is vertrek ik ook. Da’s dan weer het mooie van Europa: dat kán namelijk zomaar tegenwoordig, je hoeft alleen maar werk te hebben en dat is voor mij geen probleem.

    Maar goed, ik dwaal af. Ik ga werken, de mazzels allemaal. En Jaapie: succes met het afronden van je groep zeven. Het is heus niet erg als je boven de twintig bent en het nog eens een keertje probeert.

  28. 48

    @EVH #44

    Bovendien is die truc van regeringsverantwoordelijkheid geven en daarmee monddood maken al een keertje gelukt.

    Blijkbaar was dat dus niet helemaal geslaagd, een deel van die kiezers stemt gewoon weer op de volgende Pim. Als Wilders de verwachtingen van zijn kiezers niet waar maakt zal hij ook uit de kamer verdwijnen, maar dan zal er weer een ander opstaan. Daar schiet je dus ook niks mee op. Dat blijft doorgaan totdat de problemen grotendeels opgelost zijn (wat volgens mij voornamelijk lokale problemen zijn). Daar moet dus wel wat aan gedaan worden, maar dat hoeft niet op de manier die Wilders aandraagt.

    @TheRule
    Wilders heeft wel voornamelijk zijn stemmen binnengehaald op die paar programmapunten, en zijn kiezers zullen hem ook enkel daarop afrekenen lijkt mij. Dat is bij de SP wel anders, waar de winst met name komt door het laten vallen van standpunten betreffende het koningshuis (en de NAVO). De SP heeft obstakels uit de weg geruimt en andere standpunten de prioriteit gegeven. Ik vind het raar om dan juist die standpunten te bespreken waaraan die partijen juist duidelijk een lage prioriteit hebben toegekend.

    @SN
    Ik weet ook niet of Links echt een ruk naar links heeft gemaakt, volgens mij zijn GL en met name SP iets naar rechts opgeschoven met hun standpunten. Dit is trouwens wel iets waar we een referendum over kunnen houden (i.t.t. de Europese Grondwet): Moet Nederland socialer worden. Volgens mij kunnen we beter kijken naar de standpunten en toegekende prioriteiten, dan de links – rechts verdeling, wat Marianne Thieme ook heeft voorgesteld.

  29. 49

    Redactie en reagluurgenoten,

    In de regel neem ik enige distantie omdat mijn gedoe één uit de grote poel van Sargasso is. Deze keer laat ik even mijn ingetogenheid vallen en vraag ik U waarom, redactie, heeft U gekozen voor een post die dood is vanaf het moment dat het op mijn zo gewaardeerde Blog geplempt wordt.

    Opgeroeid met kranten, van AD naar volkskrant naar NRC gelijk mijn leeftijd. Passief lezen ben ik mee opgegroeid, al wat een lezer kon doen was een brief sturen die met heel kleine kans om op Zaterdag ergens in een klein hoekje uw mening te geven.

    Maar Nu hebben we dit, www, blogs en de kers op de taart Sargasso. Zo veel inspirerende bloggers (wel 20 ofzo) waar je soms een bijna fysiek kontakt mee hebt.

    De ruimte is beperkt, de snelheid van de posts is me al ietwat te snel geworden..maar dan..
    Komt ineens elke week een post zonder enige maar dan ook enige reakltie van diegene die iets wil vertellen, dus opdringen.

    Daar ben ik uitgegroeid en ik veronderstelde Sargasso ook.

    Redactie..wellicht heb ik de verhouding blog/postercollectief versus reaguurder verkeerd ingeschat en moet ik in mijn mand. In dat geval, teleurstelling mijnrzijds maar ook acceptatie want U steekt de nek uit ik consumeer.

  30. 50

    @Branko: Klopt, maar een middenpartij zal én typisch linkse, én typisch rechtse besluiten moeten nemen, bij gebrek aan typische middenbesluiten. Toegegeven, de afgelopen kabinetsperiodes schortte het wat aan linkse beslissingen, maar daarvoor is het CDA dan ook ruimschoots bekritiseerd door de eigen achterban. Mij zou het niet verbazen als het CDA voor de meeste stemmers de middenoptie is geweest.

    @Isaac: Ja, maar het rukje naar rechts van de SP heeft die partij dan wel weer acceptabel gemaakt voor traditionele PvdA-stemmers die waarschijnlijk bang waren voor teveel water in de wijn. Al die ‘overlopers’ zijn dus wel verder naar links gaan zitten. En dat waren d’r nogal wat.

  31. 52

    “Zonder nou zo ontzettend voor Wilders te zijn vind ik wel dat hij nogal makkelijk alleen maar aan de makkelijk in de publiciteit liggende programmapunten wordt gekoppeld zonder zijn overige programmapunten erbij te nemen.”

    @TheRule
    Tuurlijk, en je zult me heus in het vervolg (let maar op) kritiek hebben op de SP. Maar Wilders is een ander geval: hij weet zelf niet eens wat zijn andere programmapunten zijn, volgens mij… En zijn kiezers ook niet. En die zin vind ik hem intellectueel 10, nee 20 trapjes lager staan dan ‘voorganger Pim’.

  32. 53

    Beste Larie,

    Waarom stuur je Felix niet een mail en nodig hem persoonlijk uit om eens van gedachten te komen wisselen met het volk op Sargasso? Waarschuw hem wel even van tevoren voor ‘the odd commenter’ – ik zal geen namen noemen – die poogt het bloed onder de nagels vandaan te halen.

    met vriendelijke groet,
    MP

  33. 54

    @MP, aardige gedachte maar ik denk dat mijn bescheiden positie dat niet toelaat. Ik vind het hier veels te leuk en realiseer me terdege waar mijn plek is..ik realiseer me dat produktie en consumptie irgendwo en soort dunne scheidslijn hebben..die wil ik niet, uit waardering, passeren.

  34. 55

    Waarom vind ik het in het gehéél niet gek dat FR reeds na 5 comments na plaatsing eerste post tot de conclusie gekomen moet zijn dat het voor BN- ers gewoon niet te doen is,…geen enkele eer,..whatever,…om via dit medium mee te debatteren?

  35. 56

    @YP,

    Ik denk dat dat wel kan hoor, hij moet daar dan gewoon lol in hebben en het beetje met een knipoog doen.

    Het lijkt mij ook wel wat om bijvoorbeeld iemand als Maarten van Rossem hier wat te laten posten. Al was het alleen al om al die rechtse rakkers op de kast te krijgen ;)

  36. 57

    Ken jij een BN- er die dat doet dan? Ik bezoek wel eens persoonlijke logs van mindere goden,…kijk maar es wat een vullis daar geschreven wordt,…ik zou het never nooit niet doen….

  37. 60

    Dan nog,…herinneren we ons onder eigen naam reagerende Hein v. M. nog,… dapper dat wel,…maar werd genadeloos aan de gieren gevoerd….

    En een béétje Sargasso Gier plukt álles kaal hier….

  38. 61

    @Yp,

    Ja die weet ik nog wel … ene sikbock was helemaal los. Maar goed die Hein nam het allemaal wat te zwaar op en dan gaat het hopeloos mis. Daar moet een mens dan ook een beetje op voorbereid zijn.

  39. 63

    Ik zweer het je,..onder eigen naam met een bepaalde positie is het toch anders als onder een veilige nick,..kan me er wel iets bij voorstellen…

  40. 64

    @Yp,

    een ander aspect is dat die ‘jeugd’ zo snel met een reactie op de proppen komt. Dat maakt even diep nadenken, een boek erop na slaan niet echt mogelijk.

  41. 65

    Nee,..daarom doe ik dit eindeloze doormekkeren zoals nu eigenlijk ook maar pak em beet 2 x per week. Grosso modo zoek ik 3 posts/ wlinks waar ik reactie(s) wil plaatsen. En niet alleen maar kolder ook. Anders zou het (me) al gauw gaan vervelen toch denk ik.

  42. 67

    Hoewel ik hier waarschijnlijk niet bekend zal staan als realist, komen vele commentaren op mij enigzins onrealistisch over. Alsof je een glas links, een glas rechts en een snufje extra christenen mengt en tee dee hee, we kunnen vier jaar verder.

    Je mag toch verwachten dat het voor partijen in en elk geval niet simpel zal zijn even een hoop standpunten in te leveren aangezien zij er werkelijk voor horen te staan. Maar daarnaast moeten de mensen in de partij het ook nog samen gaan doen. Met elkaar door een deur in plaats van ruzieend over de tafel.

    Vraag me ook af of we iets zullen hebben aan een vermenging van links-rechts en we zien wel waar het schip strand. Dat betekent nog verdergaande compromissen afspreken dan toch al gebeurd en sec hou je geen enkel degelijk besluit meer over.

  43. 68

    Ik vind toch vooral dat het CDA een chaos in de politiek heeft gemaakt. Door hun polariserende manier van campagne voeren (op de persoon) en de momenteel grote ideologische verschillen met de PvdA maken zij het vormen van een coalitie in het midden zo goed als onmogelijk. Balkenende en zijn kornuiten waren vooral gericht om de grootste partij te worden en de premier te leveren. Dat ze moeten samenwerken en compromissen moeten sluiten waren ze maar even vergeten. Het is in Nederland (nog) geen Amerikaans systeem met ‘the winner takes all’.

  44. 69

    Op BIESLOG de volgende bijdrage. Een duidelijke typering van een gedeelte van de VVD-aanhang.

    ” Als ze slim waren geweest ”

    Er is contact geweest.
    Ze hebben een keer samen een kopje koffie gedronken, herinner ik me.

    Maar als ze politiek slim waren geweest en er was een samenwerking tot stand gekomen en Rita was uit de VVD gestapt en Geert was bereid het vuur onder zijn ego wat lager te draaien en de Partij voor de Vrijheid was de verkiezingen ingegaan met Rita Verdonk als lijsttrekker en Geert Wilders als nummer twee,
    dan kenden we nu de werkelijke electorale omvang van de xenofobie in Nederland.

    Twintig zetels?