Weekendquote – Sturen of Stimuleren

Als ik mij alleen maar opstel als politieagent, word ik gewoon uitgelachen. Het werkt niet meer. Als ik een bepaalde kant op wil, moet ik het veel slimmer en subtieler spelen.

Aldus Jan Rotmans in een dubbelinterview met Klaas van Egmond in de Volkskrant gisteren. Het thema is blauwdrukken en een duurzame toekomst. Twee generaties botsen, Klaas van Egmond (MNP) ziet een sterk sturende overheid. Jan Rotmans (KSI, Urgenda) ziet een stimulerende overheid die initiatieven uit de samenleving mogelijk maakt.
De quote was ingegeven door de relatie van Jan Rotmans met zijn kinderen. Autoriteit zijn, is kennelijk niet meer mogelijk. Sluit mooi aan bij de draadjes hier van de laatste dagen.
[poll=72]

  1. 1

    Ik hoop trouwens dat het artikel leesbaar is voor niet VK abonnees.
    Want daarin wordt toch wat meer voeding gegeven aan de beoogde discussie op dit onderwerp.

  2. 6

    Ik voel meer voor het standpunt van de heer Rotmans: “.. de overheid moet verleiden in plaats van beheersen. Ze moet ruimte geven aan dwarsdenkers.”.

    Echter, volgens mij is dat niet “stimuleren”, maar eerder vrijlaten (want daar gaat zijn betoog ook over – dat de overheid teveel tegenhoudt). En dat tegenhouden door de overheid krijg je juist als diezelfde overheid moet gaan stimuleren. De overheid heeft dan immers een bepaalde visie die ze over wil brengen, ten koste van andere visies.

  3. 7

    Het verschil wordt al mooi duidelijk bij de eerste vraag: Rotmans heeft het over mensen, Van Egmond praat over betuursmacht. Rotmans lijkt bezig met overtuigen, een verhaal neerzetten van een probleem en de vraag om zelf te werken aan oplossingen. Omdat zaken nu eenmaal niet van bovenaf te regelen zijn. Zo werkt het niet.

  4. 8

    Wat een rare poll: Natuurlijk moet het een compromis zijn: Bij sommige dingen werkt het één geheel niet, bij andere het andere.

    De vraag is dus niet of het een compromis moet zijn, maar wélk compromis: Moet het per se “een traditioneel compromis” zijn, of mag het ook een vernieuwend, verhelderend of enthousiasmerend compromis zijn?

  5. 9

    Heeft enige bestuursvorm ooit geleid tot tevredenheid van alle betrokkenen?
    We hebben toch alles al meegemaakt? Van top-down tot down-top tot een combinatie van die twee en dat in tal van varianten. Nog steeds is niet iedereen gelukkig, dus op naar de volgende methode. Een samenleving zonder overheid is natuurlijk niet bespreekbaar.

  6. 10

    Steeph, ik zie dat je tot pagina 3 van het katern ‘het betoog’ bent gekomen (ik nog niet) . Heb je de eerste pagina ook gelezen? Die ging namelijk over de betutteling van de overheid in de moderne (netwerk)samenleving. Wat mij betreft sluit het aan bij dit topic. Ik vond dat in ieder geval een inspirerend betoog.

  7. 11

    @ALO: Die heb ik diagonaal gelezen. Maar ik had mijn “betuttelingsquotum” deze week al gehaald. Dus raakte niet heel opgewonden ervan. Misschien dat ik het vanavond een tweede kans geef.

  8. 12

    Ik heb er vooral niet mee bemoeien gestemd.
    Een volstrekte flauwekulstem eigenlijk.

    De overheid definieert het spel via regels en wetten en daar moet de handel dan maar mee draaien. Sturing vindt via regels plaats en er wordt dus altijd gestuurd.

    Sturing en stimulatie is eigenlijk altijd hetzelfde. Het enige verschil is de mate van manipulatieve bewustmaking naar de burger toe van bepaalde nieuwe regels en de manier waarop de naleving van de regels wordt gecontroleerd c.q. bestraft. Je kunt er nog aan toe voegen dat controles een positieve stimulans moeten genereren en geen negatieve (b.v. boetes).

    Anders gezegd: feitelijk is er geen verschil tussen sturing en stimulatie maar het is de manier waarop om gegaan wordt met de gemaakte regels.

    Zich er vooral niet mee bemoeien zou betekenen dat er geen overheid nodig is. Ik geloof niet dat dat aan de orde is. Kan me ten minste niet voorstellen dat iemand daar serieus over zou willen praten. Toch?

    Tsjonge wat is het moeilijk dat verschil in een paar woorden neer te zetten.

  9. 13

    Zeker na een dagje “zoals vandaag, (by the way loop je mee) kuch” kan ik wat ik voel beter beter verwoorden dan HansR #12.

    Dimanche, apres midi et pas du vin;?

  10. 15

    Ik zie de tegenstelling sturen – stimuleren als het aloude “stick – carrot”. Straffen versus belonen. Bedreig je een ezel met een stok of houd je hem een wortel voor? Het valt me op dat nog niemand een keuze durft te maken.

    Laat ik dan een lans breken voor een overheid die alleen klaarstaat met een stok als het misgaat en eventueel wortelknabbelen lekker aan de samenleving overlaat. Kortom: de overheid stelt de regels, mensen bepalen zelf hun koers binnen dit kader.

    Toegepast op het onderwerp van het artikel, duurzaamheid: Geen nutteloze feelgood-festivals en al helemaal geen nieuwe kolencentrales maar een hogere belasting op CO2-uitstoot. Op het moment dat bedrijven het in hun portemonnee terugzien, zullen ze alle zeilen bijzetten om zuiniger te worden (of overtroefd worden door nieuwe initiatieven). Laat dat met een gerust hart over aan de vrije markt. Op nationaal maar zeker ook op Europees niveau. Niet triomfantelijk doen over het schrappen van de EU-vlag maar bijvoorbeeld het recht opeisen om roetfilters te verbieden.

    Ik ben het met Rotmans eens dat het probleem urgent is en te weinig aandacht krijgt. Ik ben het met Van Egmond eens dat alleen de overheid dit kan oplossen met duidelijk beleid. Ik ben het met beiden eens dat de ambities van deze regering volstrekt onvoldoende zijn. Met andere woorden: Balkenende, Bos, Rouvoet, mannenbroeders, denk aan dat rentmeesterschap, doe er iets aan!

  11. 17

    Als je je eigen website zo graag onder de aandacht brengt bij Sargasso, breng hem dan op zijn minst in verband met het onderwerp waaronder je post. Ik ben teleurgesteld.

    “The man who fails because he aims astray or because he does not aim at all is to be found everywhere.”

  12. 20

    @larie, ik zou graag zien dat u zich nader verklaart, hoewel we hiermee wel zeer off-topic gaan… maar uw cryptische bericht heeft mij nieuwsgierig gemaakt. Wellicht kunt u dan afsluiten met een mooi bruggetje om de boel weer on-topic te krijgen.

  13. 23

    Stemmen voor dummies: wij bepalen wel hoe simpel wij de keuzes maken. Ik ben zelf voor een teruggetrokken overheid die bepaalde gebieden in de markt stuurt en andere in eigendom neemt en inkomensverschillen egaliseert.

  14. 24

    @ontmantelpolitie:

    – een teruggetrokken overheid

    – die gedeeltes van de markt in eigendom neemt en inkomensverschillen egaliseert?

    Dat is toch in tegenspraak met zichzelf, of vergis ik mij?

  15. 27

    Ook in zijn tweede kans gaat Bert (dit keer de echte?) helaas niet in op de ‘sturen of stimuleren’ discussie. Tevens probeert hij op zijn weblog Wim Heitinga met een kinderachtig filmpje in diskrediet te brengen. Geef mij dus maar de sappige Geenstijl-kritiek van voornoemde Wim Heitinga. En blijf alsjeblieft weg van Berts weblog, als ik larie mag geloven verdient hij toch al genoeg…

  16. 28

    Heeft niks om het lijf @ultrabas..geen waardeoordeel maar ik herkende gelijk je aangehaalde ding.

    Bekende marketing schreeuwlelijk (wellicht maakt hij een punt, maar dit terzijde) die graag voor gerimpelde rijke stinkerts in Las Vegas z’n deuntje zingt..ter leering ende vermaeck

    Betekend niets mijn opmerking, welkom @ultrabas:)

    psst: Ik heb iets met ultrabas..wilde zo graag gitaar spelen ooit, vanwege de dames zeg maar. Ik krijg geen eelt dus na bloedende vingers die maar niet wilde helen een supergrote contra(ultra)bas aangeschaft(gevonden bij het vuilnis). Toen..met kromme rug en ernstioge blik…toe toe toe toem toem..enzo met de rechterwijsvingerkant.

    Alleen kwamen de dames niet met zo’n ding, niet sexy.

  17. 29

    Gedoe, spammers. En dan komen ze allemaal van een ip-adres dat niet bij Bert hoort.
    Afijn, alles off-topic vanaf nu gaat de bittenbak in, of zo, qua dreigement.

  18. 30

    Laat ik mijn minderheidsstandpunt dan nog wat scherper stellen in de hoop op reacties:

    Sturende overheid = Overheid die de regels stelt, handhaaft en haar burgers voor de rest vrij laat.

    Stimulerende overheid = Betuttelende overheid, subsidies, ‘soft’ beleid.

    Waarom stemt 35% op ‘stimuleren’?

  19. 31

    @Ultrabas: Waarom is stimuleren gelijk soft? Bij stimuleren gaat het om vertrouwen in de mensen zelf dat ze initiatief nemen. Kwestie van de juiste initiatieven steunen. Hoeft niet betuttelend te zijn.
    Gaat er natuurlijk wel vanuit dat je een visie ontwikkeld waarmee je de “stimulering” van de overheid stuurt. Anders wordt het niks.
    Een sturende overheid heeft de neiging teveel regels te stellen waardoor burgers juist gefrustreerd raken in hun initiatieven. Dat is pas betuttelend.

  20. 32

    [quote=”Steeph”]Bij stimuleren gaat het om vertrouwen in de mensen zelf dat ze initiatief nemen.[/quote]
    Als je er echt vertrouwen in hebt dat mensen zelf initiatief nemen, hoef je dat niet te stimuleren. Op je tweede punt ben ik het zeker met je eens. De overheid moet er inderdaad voor waken teveel regels te stellen.

  21. 34

    @Ultrabas: maar stimuleren kan ook bestaan uit het beschikbaar stellen van de kennis of het netwerk of het geld van de overheid. Daar waar een individu of kleine groep vaak niet bij kan.

  22. 35

    @Steeph: beschikbaar stellen van informatie, netwerken of geld kan, maar moet m.i. aan strenge voorwaarden gebonden worden. Anders worden mensen al gauw afhankelijk. Zie bijv. Melkertbanen van waaruit vrijwel geen doorstroom is naar ‘echte’, vaste, betaalde banen.

  23. 36

    Ja, het is natuurlijk niet de bedoeling dat je jarenlang iemand daarmee voedt. De truc is om met gerichte, korte termijn investeringen (in kennis of geld) net dat extra duwtje te geven.

  24. 37

    @ 2,4,5… “Een traditioneel compromis tussen de andere keuzes sluiten” : wàt een omslachtige verwoording. En dan nog is het niet exact waar ik op doel, nl. het is “en en” ipv “of of”, dat is geen kwestie van compromissen vinden, dat vertrekt vanuit een andere ingesteldheid.

    En trouwens, jà ik heb gisteren te veel vodka gedronken !

  25. 39

    We dreigen het eens te worden. Misschien moeten we weer terug naar het interview.

    Citaatje. Rotmans is voorstander van de ‘nieuwe duurzaamheid’. ‘je hebt een oude en een nieuwe duurzaamheid. De oude (…) was belerend: gordijnen dicht en gloeilampen uit. De nieuwe is een andere levensstijl, anders produceren en consumeren.’

    Geef mij die oude duurzaamheid maar. De nieuwe klinkt hip maar is inhoudsloos. Veel gepraat over ‘sturende netwerken’ maar weinig wol.

    Het enige dat de overheid zou moeten doen, is de vervuilers belasten. (flink meer dan nu het geval is) Dat is sturen. Subsidies geven aan duurzame bedrijfjes (stimuleren) maakt die bedrijfjes alleen maar afhankelijk.

    Daarom: liever sturen dan stimuleren.

  26. 40

    imo kan de overheid zich beter beperken tot een aantal kerntaken. Op veel gebieden waar de overheid zich tegenaan bemoeit krijgt ze namelijks niks gedaan.

    Ik heb me wel eens laten vertellen dat 75% van het door de overheid uitgestippelde beleid niet tot uitvoering komt. Niet realistisch, niet haalbaar, te optimistisch of gewoon BS. Veel beleid en weinig wol dus. Vooral praatjes voor de publieke tribune.

    Op zich wel verklaarbaar: er hoeft maar iets te gebeuren of de nederlandse burger roept als een klein kind om de overheid. Daar betalen ze immers belasting voor?

  27. 42

    Geheel terzijde en misplaats (oei hoor ik daar Steeph komen?) ben gewoon blij aangaande de nieuwe 7 wereldwonders..een stap vooruit naar de nieuwe wereld !

  28. 48

    Qua gevoel past dit toch niet bij het politiek compas,

    Ik heb bij stimuleren toch meer een liberaal vvd-achtig gevoel dan bij sturen. Daar komt bij mij een linkse partij, zoals de sp, naar boven drijven.

  29. 52

    [quote=”sikbock”]Ik heb me wel eens laten vertellen dat 75% van het door de overheid uitgestippelde beleid niet tot uitvoering komt.[/quote]

    Bewijs of bronvermelding? Graag! Zou een goed wapen zijn in de strijd tegen bewindslieden met megalomane plannen.

  30. 54

    De overheid is als taal : iedereen gebruikt ze, iedereen heeft er een mening over en emoties bij, maar niet iedereen is een linguïst.

  31. 55

    Fuck you stimulerende sturende overheid. Waarom mag ik mijn eigen hennepbrood niet kweken zonder vergunning? Waarom mag ik geen windmolen op mijn dak zetten zonder vergunning? Waarom moet ik jaren wachten voordat ik met mijn milieuvriendelijke elektrische Segway de openbare weg op mag? En waarom bedenk ik me wel 109x voordat ik mijn brommer ombouw tot perslucht aangedreven juweeltje?
    Waarom mag onze overheid van de EU de kolencentrales niet tegenhouden? Waarom heeft de EU voor een jaar aan wijnoogst opgekocht en gaan de franse boeren massaal demonstreren nu ze op de rem trappen? Waarom loop ik het risico in vreemdelingendetentie geplaatst te worden als ik in Breda in het park zit en mijn ID niet bij me heb? Waarom voortdurend zonnepanelen wel/niet/wel/niet subsidieren waardoor nu niemand die dingen meer aan durft te schaffen in de angst dat ze volgend jaar ineensgesubsidieerd worden? Waarom bedenk ik me wel 1908327x voordat ik mijn dak vol zonnepanelen zet? Waarom biodiesel subsidieren als mijn voedsel daardoor 2x zo duur wordt en er nog meer regenwoud kapot gaat?

    Onze kut-overheid moet me met rust laten. Talloze briljante initiatieven worden door de overheid bij voorbaat de nek omgedraaid met hun belachelijke subsidies en regeltjes die daardoor een sterk innovatie-drukkend effect hebben. Wat mij betreft doet de overheid maar EEN ding: De Gulden Leefregel bewaken en faciliteren: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet.”

  32. 56

    Denkoefening, zmc, voor wanneer de rook om je hoofd is verdwenen.
    bedenk en beschrijf eens alle voordelen die de overheid biedt. Volhouden hoor, niet te snel ongesubsidieerd opgeven, je lijstje zal namelijk 10tallen keren langer zijn dan je 55.

  33. 57

    @Crachàt: daar heb ik geen denkoefening voor nodig, ik ervaar die voordelen iedere dag in de vorm van asfalt, de uitkering die mijn buuv op de been houdt, het afval dat opgehaald wordt, het water dat uit de kraan stroomt, de spoorboom die mij voor de locomotief behoedt, oom agent die de dronken overburen oppakt, de gemeentereiniging die mijn grofvuil ophaalt en de school op de hoek die alle kindertjes tucht ende orde leert. Allemaal zaken die we collectief beter konden en daarom als overheidstaak beter hebben uitgevoerd.

    Volgens mij zijn dat typisch andere zaken dan die ik net afkraakte – ze hebben weinig met stimulering of sturing te maken, het zijn gewoon dingen waarvan we de uitvoering bij de overheid hebben gelegd. De zaken die ik net afzeek betroffen allemaal marktverstorende regelingen of zaken die meer in een fascistische staat thuishoren.