Weekendquote – Diplomademocratie

Bovens sluit een opstand van ongediplomeerden tegen de meritocratisering van de samenleving en de politiek allerminst uit. Het belangrijkste medicijn tegen de diplomademocratie ziet hij terecht in een ‘gedoseerde vorm van directe democratie’: vaker stemmen. Hij denkt daarbij aan correctieve referenda, maar ook aan het opnieuw invoeren van de opkomstplicht.

In zijn wekelijkse column in de Volkskrant gaat Hans Wansink in op de inzichten van Mark Bovens. Dhr Bovens is co-auteur van de bundel “De beste de baas? Prestatie, respect en solidariteit in een meritocratie“.
Hoewel ik het boek (nog) niet gelezen heb, valt me via de column al wel op dat de aandacht sterk ligt op het opleidingsniveau binnen de politiek. Van daaruit wordt een kloof geconstateerd maar tevens aangegeven dat we kennelijk al leven in een meritocratie.
Echter, (het gebrek aan) ervaring van politici in andere delen van de samenleving (bv bedrijfsleven) dan de politiek wordt niet genoemd. En volgens mij is un definitie “meritocratie” te eng gericht op “academische kennis” om verklarend te zijn voor het wantrouwen in de politiek die breed leeft, ook onder academici.

  1. 1

    Partijen als Groen Links verspreiden een soort ideaalbeeld waar autochtone burgers aan moeten voldoen. Na mijn afstuderen heb ik een tijdje tussen lager opgeleiden gewerkt in eenvoudige baantjes. Door met die mensen over politiek te praten ben ik me bewust geworden van valsheid en onhaalbaarheid van dat ideaalbeeld.

    Ik had altijd al twijfels maar het was een zeer leerzame tijd.

  2. 3

    En voor zover dit niet gaat over diploma > welstand, dan zou ik zeggen : meer dialoog + doorbreken van cirkels van economietjes die zichzelf in stand houden ipv de problemen reëel aan te pakken, cf. sociale sector waarin je ds’en en andere …ogen hebt die een loon krijgen om mensen te helpen met een laag loon. Soms is het omweg, dat mag inderdaad in vraag worden gesteld, zij het dan wel vanuit een nette discussie (geen populisme, nog altijd de waarde blijven zien van doordachte strategieên).

  3. 6

    @T

    Precies mijn verhaal. Het VWO et al doorliep ik prima, net als mijn vrienden enz., daardoor kreeg ik het idee dat MAVO’ers gewoon wat luier waren of geen interesse hadden in hoge opleiding. Dat is niet zo. Sommige mensen kunnen gewoon niet veel beter en doen hun uiterste best om zich op hun niveau te handhaven. Om mensen daar op aan te kijken, o.b.v. meritocratie is kwaadaardig.

    Groen-Linkse romantici denken dat ze van iedereen een raket-geleerde kunnen maken, als ze maar veel aandacht en positieve stimulans krijgen. Krankzinnig en misdadig. Het zou beter zijn als we het oude systeem gewoon herinvoeren.

    Leve de ambachtsschool en het gymnasium!

  4. 9

    1, T,

    Ik heb tijdens mijn studententijd ook een aantal baantjes gehad, waarbij ik veelal met lager opgeleiden werkten. Ik had een beetje het omgekeerde levensles als jij: het enige wat men kon was veelal schelden als een normale vorm van communicatie, af en toe een vechtpartijtje en het enige doel in het leven was: stoned worden en naar feesten gaan. Mijn les was: hier blijven rondhangen had geen zin.

    Verder,

    “Een diplomademocratie kan misschien verdedigd worden met het argument dat bestuur door experts tot de beste uitkomsten leidt, maar een democratie moet het hebben van de betrokkenheid van alle burgers.”

    Zo schrijft Wansink,

    De blinde vlek van dhr Wansink is duidelijk: betrokkenheid van alle burgers daar gaat het om. Wat er niet bij hem in wil is dat er simpelweg bepaalde burgers zijn die zich niet intresseren in de poltiek of het maatschappelijke debat. Om vervolgens geforceerd met het idee op de proppen te komen dat de politiek een afspiegeling moet zijn van de samenleving geeft dan slechts ook het idealistische wereldbeeld weer ,maar is een complexe maatschappij zoals de Nederlandse niet haalbaar.

    *op de de F-side van Ajax klaagt men toch ook niet aan een te kort van hoger opgeleiden in de gelederen of wel?*

  5. 10

    @6, 7: Het ontgaat mij even hoe deze discussie is uitgedraaid op een GroenLinks-bash-feestje. De mensen die ik ken binnen GL zijn slim en ervaren genoeg om te weten dat niet iedere Nederlander, autochtoon of niet, een kritische en bewuste burger kan zijn.

    Dat neemt niet weg dat je iedereen tenminste de kans moet geven om het meeste uit zichzelf te halen. Als daar de herinvoering van de ambachtsschool voor nodig is, uitstekend plan wat mij betreft.

  6. 11

    Ik had een beetje het omgekeerde levensles als jij: het enige wat men kon was veelal schelden als een normale vorm van communicatie, (…) en het enige doel in het leven was: stoned worden en naar feesten gaan. Mijn les was: hier blijven rondhangen had geen zin.

    Ah, je hebt het eerste jaar Rechten gedaan?

  7. 12

    11,

    Eerste jaars rechten? Nee, hoezo?

    Ik wilde alleen aanduiden dat ik andere ervaring heb dan die van T zoals hij/zij deze schetste in reactie 1.

  8. 13

    T #3 : ik had het over “nog altijd de waarde blijven zien van doordachte strategieên”. Dat u “populisme” wil verdedigen … woehaha.

  9. 16

    14,

    Nou ik durf de stelling best aan te gaan dat jongeren met een hoger opleidingsniveau (dezelfde leeftijd) toch een andere kijk heeft op het leven en verschillende doelen nastreeft (je zult op het vwo mijnsinziens minder vaak horen dat feesten en stoned worden hun doel is).

  10. 17

    om verklarend te zijn voor het wantrouwen in de politiek die breed leeft, ook onder academici.

    Terwijl er in de column van Wansink (en ik denk ook in het boek) nu juist staat dat dit niet waar is. Het zijn juist de lageropgeleiden die niet gaan stemmen en de politiek wantrouwen. De achterban van Verdonk is het minst TON. Kleinverdieners, lezers van de Telegraaf en kijkers naar commerciële zenders en voelen zich het meest onveilig.

  11. 18

    Ik vind GL ook een elitaire club. Ze zijn nu eenmaal de enige politiek partij die bijeenkomsten organiseert met gouden, zilveren en bronzen kaartjes en waarvan de partijleiding de eigen achterban als klootjesvolk bestempelt.

  12. 19

    Ik mis in deze discussie altijd (niet alleen hier, niet alleen in het stukje van W., maar overal) 2 aspecten.
    Ten eerste heeft iedere organisatie (bedrijfsleven, politiek, openbaar bestuur, de padvinderij, een beleggingsclub, een voetbalvereniging) een elite. Mensen die boven komen drijven en worden benoemd. Of niet eens officieel, maar de facto de leiding hebben. Het is meer een sociologisch gegeven dan een politiek.
    Ten tweede hebben mensen die zich ergeren aan de regenten, de plucheklijvers, de zakkenvullers in meerderheid gestemd op Wiegel, Bolkestein en Wilders, En als ze de kans krijgen stemmen ze TON, of denken ze dat te doen bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezing waarbij alllerlei ‘Trots op de gemeente’-partijtjes ontstaan zijn. Alleen in Kerkrade, Kortenkoef, Klaaswaal en Krommenie zullen ze het wel laten. Maar heeft ze dat nu wat gebracht? Ik denk het niet. Ze stemmen tegen hun eigen belangen en gaan daarna zeuren.
    En dit heeft gevolgen gehad, en er zijn weinigen die dat beseffen.
    Ik zelf hoor bij de generatie 60/70. Ik was progressief, zoals dat toen heette. Ik zag de onvrede in de wijken van de grote steden bij de komst van de gastarbeiders, die bleven. Dit in tegenstelling tot de werkgevers die alleen hun eigen belang nastreefden en hun reqruiters (toen heette dat nog anders) de opdracht mee te geven alleen ongeletterden aan te nemen, omdat dat geen vakbondsgeduvel gaf. Ik zag de huisjesmelkers grof geld verdienen en ik steunde de actie van de PvdA, de VARA en VN om hier iets aan te doen. En met succes. Een grote huisjesmelker in Rotterdam (wiens naam(Fritz?) ik vergeten ben, maar zijn foto herinner ik me nog wel) werd aangepakt. Gemeenten kregen meer armslag om ze te dwingen de huizen te renoveren. En wat zie ik nu? Mensen uit de wijken stemden op Fortuyn die met zwart geld gesteund werd door de vastgoedmaffia. Ik hoor op de radio een makelaar beweren dat Polen andere mensen zijn want hij had er 1 gezien in de supermarkt met weinig voedsel en veel bier in zijn karretje. Dan konden ze ook wel met z’n 12-en in een eengezinswoning. Ze waren tenslotte niet zoals wij. Maar de makelaars denken te profiteren van Verdonk, net zoals ze dat dachten bij Wiegel. En de mensen die er last van hebben zullen weer stemmen, tegen hun eigen belang.
    Rotjochies terroriseren de wijken. Dat doen ze omdat ze door krijgen dat ze nooit tot de elite zullen behoren. Onderwijs verslechtert, buurtwerk is afgeschaft. Er is de roep om repressie. De aanhang van Wilders denk dat het komt omdat het moslims zijn. En de PVV profiteert, de fractie bestaat uit mensen die normaal gesproken niet tot de elite zouden behoren. Alleen het aanwakkeren van racisme en xenofobie geeft hen de kans ook elite (want immers Kamerlid) te zijn. En de mensen die het meest last van hebben zullen er op stemmen. Ze willen niet weten van de grote hoeveelheid allochtone gezinnen die ook uit hun huis gepest worden. Ze weten niet van de Brunssummerheide en wat het meisje op de dam zijn. Want ze lezen de Telegraaf en kijken naar SBS6 en ze weten niet dat ze niet eens het halve verhaal voorgeschoten krijgen. Ze stemmen op een man die de vrijheid van meningsuiting zegt te verdedigen, maar die een boek wil verbieden en een museumpje inricht met een andere partij waar van een Kamerlid riep om het verbod van de prent van Anne Frank met een Palestijnse sjaal. En ze stemmen tegen hun belang, want hypocrisie beklijft niet en krijgt geen gelijk. En geen gelijk is geen invloed.
    En door Fortuyn, Verdonk en Wilders heeft de sociaal liberale wereld zich afgekeerd van de mensen die ze eerst wilden helpen. Ik ben het zat (en ik denk dat ik niet de enige ben) om continu mensen aan te moeten horen dat alle schuld bij de PvdA ligt of aan GL-bashen doen. De elite heeft zich van het volk afgekeerd. Ze zoeken het maar uit. Ik ben elitair geworden, niet geboren.

  13. 20

    Overigens, nu we toch aan het GroenLinks-bashen zijn (en wat is er leuker?), ik herinner me jaren geleden een of andere advertentie voor GroenLinks voor bijeenkomsten voor getalenteerde jonge leden waarbij minstens HBO-niveau gevraagd werd….

  14. 21

    ALO 19,

    je stelt.

    “Rotjochies terroriseren de wijken. Dat doen ze omdat ze door krijgen dat ze nooit tot de elite zullen behoren”.

    Onzin. Het terroriseren van een wijk heeft te maken met een asociaal gedrag ten opzichte van de rest. Zij die wel een grote bek opzetten tegen zij die zwijgen. Of je bij de elite ooit zal horen is in Nederland toch grotendeels aan je zelf te danken. Of jij besluit om een je dagen achter de tv te slijten of een opleiding te genieten en daarop voort te bouwen is in grote mate van je zelf afhankelijk. Slecht onderwijs of niet(*).

    Persoonlijk ben ik van mening dat de maatschappelijke ladder redelijk toegankelijk en bewegelijk is in Nederland. Het behalen van een diploma, het opstarten van een carriere, politiek actief zijn. Je hebt het zelf in de hand. De sleutel tot succes heeft te maken met eigen intitatief en de bereidheid ergens moeite voor te doen.

    Voor de rest,

    de PVV profiteert, Rita is populair, men leest de telegraaf en kijkt SBS. Tja, het is aan de andere politieke partijen om hier iets aan te doen niet waar?

    (*)Of het onderwijs nou verslechterd of niet, Je zou ook zelf als scholier eens een boek kunnen pakken en dat lezen ,maarja probeer dat maar aan een 14-jarige uit te leggen.

  15. 22

    @Salonsocialist
    Waarom jeugd een buurt terroriseert? Ik weet het niet. Er zijn signalen dat ik er met mijn redenering niet ver naast zit, maar je hebt gelijk, het zou ook een andere kunnen zijn. Het komt in ieder geval niet van de Koran.

    Dat het onderwijs verslechtert komt vooral omdat het CDA, met instemming van de VVD, gezorgd heeft voor het versterken van wat zij het middenveld noemen. Nu zitten we opgescheept met incompetente besturen die veel van het onderwijsgeld zelf opsouperen. Praat met iemand uit het basisonderwijs voor de voorbeelden.

    En waarom zouden de andere partijen er iets aan moeten doen. De lageropgeleiden stemmen tegen zichzelf en zijn niet in staat door te hebben hoe ze belazerd worden door wat populisten met vastgoednaffia op de achtergrond.

  16. 23

    @ALO #19 : Jouw slotalinea vind ik intrigerend.

    De conclusie die jij trekt onderschrijf ik wel “De (volgens mij politieke) elite heeft zich van het volk afgekeerd. Tenminste is dat ook mijn beleving. Volgens mijn waarneming (die is ook niet perfect) was de opkomst van Fortuyn ook door deze kloof veroorzaakt. De opkomst van Wilders en Verdonk heeft volgens mij meer te maken met het inspelen op gecultiveerde angsten bij het volk.

    De overwaardering voor diploma’s bij besturen in het algemeen garandeert niet dat de waarde van de besluiten hoger is. Binnen de politiek lijken de individuele agenda’s en de behoefte zich te profileren mij soms meer van invloed op idee-vorming en besluitvorming dan GBV. Hier tekent zich dan ook in mijn ogen een groot verschil af tussen politiek en de rest van de samenleving. Derhalve is aard van de argumentering niet het zelfde en inhoudelijk zijn de maatregelen en het beleid onbegrijpelijk. (men gaat eerst 100 dagen door de samenleving om vervolgens divers beleid te ontwikkelen dat op grote onvrede stuit.)

    Tenslotte nog over de terroriserende jeugd… Loopt die niet te rellen omdat ze niet eens aansluiting bij het volk kunnen krijgen?