Thema Kennis

Quote du Jour | Victim blamen met het BSA

© Sargasso logo Qjuote du Jour

 

We hebben het hier wel eens eerder gehad over het BSA, oftwel het ‘negatieve bindend studieadvies’. Een beleidsinstrument dat nooit fatsoenlijk onderzocht is, ergens anders voor wordt gebruikt dan waar het oorspronkelijk voor bedoeld is, met maximale strengheid wordt ingezet door onderwijsinstellingen, en de verantwoordelijkheid eenzijdig bij de student legt, ondanks dat die in een afhankelijke positie zit ten opzichte van de instelling.

 

De snelle en collectieve invoering van het bsa rond de jaren ‘10 leek in essentie erg op een prisoner’s dilemma. Nadat een aantal opleidingen en zelfs hele instellingen kozen voor een bsa konden andere niet achterblijven. “Inmiddels hanteert zo’n 80-90 procent van de opleidingen op dit moment een bsa. Dat terwijl er maar weinig onderzoek naar gedaan is,” stelt Spaai, die dit afzet tegen een instrument als decentrale selectie.

Volgens Visser is de invoering van het bsa in de regel in de verkeerde volgorde gebeurd. “De verwachting was vaak dat opleidingen – door de invoering van een strenge regel – harder na zouden gaan denken over hoe hun programma in elkaar zit. En dat ze daardoor vanzelf dichter naar de kwaliteitsstandaarden zouden groeien.” Ook studenten zouden gedwongen worden om bewuster te studeren. “Bij een aantal opleidingen is dat ook gebeurd, maar lang niet overal.”

0

We moeten de wetenschapsgeschiedenis herschrijven

COLUMN - Europa en Amerika heersen in de wetenschappelijke wereld. Op school leer je dat Pythagoras, Galilei, Newton of Einstein de grote wetenschappelijke ontdekkingen deden. Een Griek, een Italiaan, een Engelsman, of een Duitser die later Amerikaan werd. China, India en Afrika deden er wetenschappelijk blijkbaar niet toe. Dat beeld klopt niet.

Zelfs als je als tiener goed bij de les kon blijven is het onwaarschijnlijk dat je veel over niet-westerse wetenschappers hebt gehoord. Ook in academische boeken over de geschiedenis van de wetenschap staan Europa en Amerika centraal. Maar hoe komt de wetenschapsgeschiedenis eruit te zien als je het Westen uit dat middelpunt haalt? Dat onderzoekt prof. dr. Rens Bod, hoogleraar Computationele en Digitale Geesteswetenschappen (UvA). Hij laat zien dat veel van de ideeën in de wetenschap een begin, midden en eind hebben in plekken over de héle wereld.

Verder denken dan je neus lang is

Van Pythagoras tot Plato, Griekenland is de wieg van onze westerse wetenschappen. Daar ontwikkelden we wiskunde en daar begon de filosofie, natuurwetenschap, geschiedkunde, muziekwetenschap… Eigenlijk, geloven we in Europa graag, begonnen de oude Grieken met alles. “Dat denk je”, zegt Bod, “maar is in feite een mythe”.

0

Een wereldbeeld in beton

RECENSIE - © Uitgeverij Boom, Jakob Burckhardt, Wereldhistorische beschouwingen, vertaling Peter ClaessensDe Wereldhistorische Beschouwingen van Jakob Burckhardt geldt als een van de belangrijkste teksten van de negentiende-eeuwse geschiedwetenschap. Reikwijdte en inzicht zijn imposant – maar minstens zo fascinerend zijn de vooroordelen die hij voor latere generaties in beton heeft gegoten.

‘De geleidelijke gewenning aan totale bevoogding [door de staat] is uiteindelijk dodelijk voor elk initiatief; van de staat wordt alles verwacht, waaruit dan bij de eerste de beste machtsverschuiving voortvloeit dat alles van hem geëist wordt en men de staat met van alles opzadelt. Een ontwikkeling waarbij de cultuur de staat zijn programma’s voorschrijft, de staat de verwezenlijking van de moraal toedicht, de staat tot algemene steun en toeverlaat wil uitroepen en de betekenis van het begrip staat daarmee ingrijpend verandert.’

Het lezen van Burckhardts ‘Wereldhistorische beschouwingen’ (zijn colleges in Bazel, in de jaren 1870-1871) is als het luisteren naar een opera van Händel.

0

Quote du Jour | Ouders zijn de dupe

Quote du Jour

Minister Arie Slob (Onderwijs) is bij leraren vaak de kop van Jut. Ook deze week gaan er weer duizenden docenten de straat op om actie te voeren voor een beter salaris en lagere werkdruk. Ouders zijn de dupe van deze stakingstweedaagse.

Naar aanleiding van de tweedaagse staking in het onderwijs, brengt De Telegraaf een interview met de verantwoordelijke minister – Arie Slob. Het aparte is dat nergens in het interview ter sprake komt dat de ouders de dupe zijn van deze staking. Het heeft dus meer weg van een persoonlijke mening van de journalisten. Wellicht omdat ze zelf nu twee dagen met hun kroost zitten opgescheept.

Weten ze wel waar ouders echt de dupe van worden? Van een achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs door te weinig leraren. Zo’n achteruitgang doet niet gelijk pijn, dat gaat sluiperderwijs. En dan – na verloop van tijd – komt de realiteit keihard naar voren.

Het is goed dat de ouders de dupe zijn van deze onderwijsstaking. Als staken geen pijn doet, doet het niks.

0

Bepaalt je taal je emotie?

© Credit T.H. Henry, Max Planck Institute for the Science of Human History,. Comparison of universal colexification networks of emotion concepts with Austronesian and Indo-European language families
Comparison of universal colexification networks of emotion concepts with Austronesian and Indo-European language families

COLUMN - Waarover hebben we het als we het over emoties hebben? Dat valt nauwelijks te zeggen. Wie als kind leert wat een poes is, kan door een volwassene in de buurt tenminste nog worden gewezen op een aantal geslaagde voorbeelden van poezen. Maar je kent als mens alleen je eigen gevoelens: hoe weet je dan dat het liefde is dat je voelt, of woede, of eenzaamheid?

Berouw

Het lijkt alleen al om die reden bijzonder ingewikkeld om in te zien of sprekers van verschillende talen ook verschillende gevoelens hebben: of de manier waarop je je emoties uitdrukt ook implicaties heeft voor die emoties zelf. Toch wordt het een beetje gesuggereerd in sommige presentaties van een recent in Science gepubliceerd onderzoek naar termen voor 24 emoties in bijna 2500 talen uit 20 taalfamilies.

In dat onderzoek werd vergeleken wat voor termen precies samenvallen in een bepaalde taal: colexificatie wordt dat genoemd.

0

“Is het niet geweldig?!”

OPINIE - “De kracht van de wetenschap zit hem in de kritiek die wij elkaar leveren.” Volgens Steven Raaijmakers (Universiteit Utrecht) moeten onderzoekers niet schromen om ook hun ‘beroemde collega’s’ af en toe tot de orde te roepen.

Wetenschap is hot. Drommen van mensen gaan op hun zondagmiddag vrijwillig in de schoolbanken (dan wel van die comfortabele theaterbanken) zitten om een uur lang te luisteren naar een wetenschapper. Ook ik doe er gewillig aan mee. In de Stopera ben ik wezen kijken naar een gesprek tussen Richard Dawkins en Lawrence Krauss. Gebiologeerd door de boeken van beide heren vond ik het interessant om hen in levenden lijve te horen spreken. Ook in de media kunnen we niet om de wetenschap heen. Wekelijks (of misschien zelfs dagelijks) zien we wetenschappers aanschuiven op televisie om over hun werkveld te komen vertellen. Deze populariteit is uiteraard toe te juichen, maar zou die populariteit niet ook een keerzijde kunnen hebben?

0

Quote du Jour | Wetenschappers aangevallen

Quote du Jour

“De aanvallen op de wetenschap worden harder en persoonlijker, en komen vaker voor.”

Een citaat uit een uitgebreid artikel op Folia, de krant van de Universiteit van Amsterdam. Redactiechef Henk Strikkers schrijft:

“Een uurtje op Twitter rondstruinen en de krachttermen die UvA-wetenschappers naar hun hoofd krijgen zijn niet meer op één hand te tellen.”

Hij maakte een rondgang langs enkele wetenschappers en vroeg naar hun ervaringen. Enkele citaten uit het artikel:

0

Onzekerheid en nostalgisch verlangen naar een betere samenleving

ANALYSE - door Peter Achterberg en Bram Peper

Vroeger was alles beter. Veel Nederlanders lijken te denken dat dit inderdaad het geval is. Overal om ons heen zien we talloze voorbeelden van een nostalgische zucht naar een veel geroemd maar helaas verloren gegaan verleden.

Zoals de eindeloos herhaalde afleveringen van de hitserie ‘Toen was geluk heel gewoon’. Of de opkomst van ‘barbieren’ die gespecialiseerd zijn in kapsels uit de jaren ‘50, en zich louter lijken te richten op mannen. Of wat te denken van het jaarlijkse terugkerende feest der nostalgie, de Top 2000, waarbij de gouden oude klassiekers niet alleen met steun van de grijze van dagen zo hoog op de lijst terecht komen.

Ook in de politiek zijn nostalgische vertogen populair, met politici die lekker kunnen wegdromen met pleidooien voor de terugkeer van de gulden en het vertrek uit Europa. Terug naar een samenleving waarin ‘we’ nog simpelweg thuis konden voelen.

0

Leesvaardigheid

FILMPJE - Tussen al het gekrakeel over een falende belastingdienst en een ordinaire zakkenvuller bij de VVD, was er ook nog het nieuws dat de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren steeds verder achteruitgaat. Het ministerie van OCW komt niet verder dan een obligate oproep tot meer voorlezen.

Pieter Derks zet de dalende leesvaardigheid even in het juiste perspectief:

0

Het vervallen huis van de islam

ANALYSE - Onlangs besloot ik te beginnen aan het boek van socioloog Ruud Koopmans Het vervallen huis van de islam, ondanks de flaptekst. Een cursist zou er eens vragen over kunnen stellen en dan sta ik niet graag met mijn mond vol tanden.

Het boek is geen kleine prestatie. Hoofdthese is de stelling dat de enorme achterstand in de islamitische wereld religieuze wortels heeft. De opkomst van het fundamentalisme in de afgelopen vijftig jaar zou die achterstand hebben aangejaagd. Dat is een punt dat door meer lieden wordt gedebiteerd, maar Koopmans is de eerste – ere wie ere toekomt – die dat tracht te adstrueren aan de hand van echte cijfers en wetenschappelijk onderzoek. Dat doet hij uitgebreid en daarbij verantwoordt hij de herkomst van zijn cijfers ook bijzonder goed. Daarnaast geeft hij ook vanuit zijn bevindingen kritiek op andere, alternatieve verklaringen naast de religieuze.

0