Thema Economie

Advies aan kabinet: arbeidsmarkt moet écht anders of onze welvaart gaat eraan

De commissie-Borstlap voerde in opdracht van het kabinet een onderzoek uit over de arbeidsmarkt. Er komen wat pittige conclusies naar voren. Eén van de dingen die opvalt, de commissie onderschrijft dat er teveel werknemers onzeker zijn over hun baan, er is teveel flexwerk wat gevolgen heeft voor toekomstplannen en het scholings-niveau van werknemers.

Werkgevers moeten veel vaker vaste contracten aanbieden, het aantal flexwerkers en zzp’ers moet omlaag en er moet meer geïnvesteerd worden in kennis en innovatie

Mensen die niet aan een baan kunnen komen, of onzeker werk hebben, keren zich af van de maatschappij. De onderlinge solidariteit tussen werkenden verdwijnt. Dat geldt ook voor het draagvlak voor sociale voorzieningen, verwacht de commissie.

De commissie stelt:

Er moeten maar drie soorten werkenden overblijven: echte zelfstandigen, echte werknemers en echte uitzendkrachten.

Verder pleit ze voor hogere uitkeringen, een basisverzekering voor ZZP’ers, maar ook makkelijker ontslag.

Hier is het laatste woord nog niet over gezegd.

Wereldwijde daling autoverkoop

ANALYSE - De wereldwijde auto-industrie heeft te maken met een terugval van de vraag naar auto’s. LMC automotive heeft zijn rapport met wereldwijde verkoopcijfers vorige week gepubliceerd, hieruit blijkt een daling van het totaal aantal verkochte auto’s van 94,4 miljoen in 2018 naar 90,3 miljoen in 2019. Dat is een daling van 4%. LMC heeft de data niet uitgesplitst naar brandstofvoertuigen en elektrische auto’s. Cleantechnica houdt deze gegevens wel bij en op basis van gegevens van de 3 grootste markten (China, Europa en de VS) en schattingen voor de overige markten komen ze uit op een stijging van de verkoop van elektrische auto’s met 9,5% (volledig elektrische en hybrides). Het aantal verkochte brandstofauto’s is volgens deze zelfde schatting wereldwijd gedaald met 4,7%.

Frankrijk staakt tegen pensioenhervorming

ELDERS - Veel Parijzenaars zijn het jaar gezond begonnen. Ze moeten lopend of met de fiets naar het werk omdat het openbaar vervoer staakt tegen de hervorming van de pensioenen.

Franse werknemers gingen gisteren opnieuw de straat op om te protesteren tegen de pensioenplannen van premier Edouard Philippe. De bonden blokkeerden ook de toegang tot een aantal havens. Vakbond CGT telde 250.000 mensen, dat is minder dan vorige week toen er nog 370.000 mensen op kwamen. Nu ontbraken de leden van de gematigde bond CFDT.  Zaterdag kondigde Philippe aan de bonden tegemoet te willen komen met een uitstel van het meest omstreden onderdeel van de plannen. De CFDT besloot daarop de acties te stoppen. Maar Philippe heeft de meeste andere bonden niet kunnen overtuigen. Hij is bereid de komende zeven jaar de pensioenleeftijd zonder restricties op 62 jaar te houden. Maar hij deed geen afstand van het voornemen de pensioenen op termijn ingrijpend te hervormen en heeft de bonden tot eind april de tijd gegeven om met nieuwe voorstellen te komen.

Puntenplan

De Franse regering wil een universeel pensioenstelsel ter vervanging van allerlei bedrijfstakgebonden regelingen. In het nieuwe stelsel is voorzien in een puntenstelsel dat langer doorwerken beloont. Stoppen kan als je 62 bent, de huidige pensoenleeftijd voor veel werknemers, maar dan verlies je punten. De nieuwe pensioenleeftijd zou 64 moeten worden voor iedereen. Met langer werken spaar je extra punten. Het wordt van kracht voor wie in 2022 begint te werken. Wie vóór 1975 is geboren, krijgt er helemaal niet mee te maken. De vakbonden zetten in op handhaving van de bestaande regelingen. Op de achtergrond speelt de algemene afkeer van de huidige Franse regering die het afgelopen jaar ook tot uiting kwam in de beweging van de gele hesjes.

Negatieve winstbelasting voor multinationals

Grote internationale bedrijven die hun fiscale winst in Nederland parkeren krijgen daarvoor vanaf dit jaar geld toe. Minister van Financiën Wopke Hoekstra hoopt zo belastingparadijzen als Belize en Oman te vlug af te zijn.

‘Nederland krijgt al enige tijd een negatieve rente op kortlopende staatsleningen’, legt Hoekstra uit. ‘We kunnen dus lenen zonder dat het ons geld kost. Tegelijkertijd betalen multinationals geen winstbelasting in Nederland, maar daarmee onderscheiden we ons niet van andere landen die je geen belastingparadijzen mag noemen. Eén en één maakt twee. Als we extra geld lenen kunnen we dat kosteloos doorsluizen naar multinationals.’

Critici stellen dat Nederland op deze manier belastingontduiking faciliteert, maar volgens Hoekstra is juist het omgekeerde het geval: ‘Nederland staat niet op de lijst van negen belastingparadijzen die de EU hanteert. Dat zijn vooral armere landen als Belize, Oman en Vanuatu. Die kunnen niet zo goedkoop lenen op de kapitaalmarkt als Nederland. Wanneer wij die landen uit de markt prijzen, wordt de lijst van belastingparadijzen juist korter. Ons beleid ondersteunt dus de internationale strijd tegen agressieve fiscale planning.’

Sigaar uit eigen doos

NIEUWS - Een tamelijk unieke ‘sigaar uit eigen doos’ voor werknemers van Royal Agio Cigars: ze krijgen 10 miljoen euro.

Het sigarenbedrijf Royal Agio Cigars uit het Brabantse Duizel is in januari overgenomen door door Scandinavian Tobacco Group. De huidige eigenaren, de familie Wintermans, gaan 10 miljoen verdelen onder de medewerkers, op basis van de lengte van het dienstverband. Als “blijk van waardering geven voor de loyaliteit, en de mooie momenten die we met elkaar hebben gedeeld en het wederzijdse respect dat we altijd hebben gevoeld”.

Het heeft wel wat weg van het kerstcadeau dat een Amerikaanse projectontwikkelaar laatst aan zijn personeel gaf: 10 miljoen dollar, verdeeld onder de 198 medewerkers, naar rato van het aantal dienstjaren.

Bij de sigarenfabrikant werken ongeveer 3200 medewerkers in vestigingen in Nederland, België, Sri Lanka, Dominicaanse Republiek en bij verkooporganisaties in de Benelux, Frankrijk, Duitsland, Italië en de VS.

Zutphense slachter gaat wolven inzetten

De Zutphense slachter Buikspek heeft in Rusland een roedel wolven gekocht om varkens op een natuurlijke manier te doden. ‘Voor de varkens is het een ellendige manier om aan hun eind te komen, maar bewuste consumenten zullen er blij mee zijn.’

‘Omdat ambachtelijk slachten op steeds meer weerstand stuit, zijn in de loop der jaren machines ontwikkeld die de klus snel klaren’, legt directeur Johannes Zwezerik van Buikspek uit. ‘Een halve minuut ademnood en de dieren zijn zo verdoofd dat ze van hun dood weinig merken. Ook tegen die vorm van verdoving ontstaat echter steeds meer verzet. Tegelijkertijd hebben veel mensen weinig moeite met een gruwelijke dood als het maar op een natuurlijke manier gebeurt. Een hert of rund dat wekenlang verhongert in een natuurgebied tot het van uitputting omkomt, leidt gek genoeg tot weinig protest bij dierenliefhebbers, maar weer wel bij vleeseters die slachtmachines normaal vinden.’

Koopmacht – deel 2

ANALYSE - Oproep tot een publiek debat over scheve mondiale economische machtsverhoudingen

Veel mensen denken dat na de dekolonisatie de omvang van het mondiale economische uitbuitingsvraagstuk is afgenomen. In een eerdere publicatie op Sargasso hebben Paul Schenderling en Matthias Olthaar voor het eerst op een rijtje gezet hoeveel mensen uit niet-Westerse landen er eigenlijk aan het werk zijn ten dienste van de Nederlandse economie. Het antwoord? 13.800.000. In dit tweede deel van de publicatie gaan de auteurs in op de ethische en politieke vragen die deze bevindingen oproepen.

Het maken van de berekening en het achterhalen van de achterliggende verklaringen in het eerste deel van deze publicatie zijn slechts een eerste stap. Er is een publiek debat nodig over de ethische en politieke implicaties van deze bevindingen. Wat betekent het dat wij nog steeds op zo’n grote schaal economische macht over mensen uitoefenen?

Koopmacht – deel 1

ANALYSE - Hoeveel mensen werken er anno 2019 in verre productielanden ten dienste van u en mij? Een onderzoek van Paul Schenderling en Matthias Olthaar.

Velen voelen zich er ongemakkelijk onder: zwaar, slecht betaald werk in verre productielanden. Tegelijkertijd weet niemand hoeveel mensen dit werk ten dienste van u en mij uitvoeren. Daardoor blijft het probleem abstract en verandert er weinig. In dit artikel maken we aan de hand van een nieuwe rekentechniek voor het eerst concreet hoeveel mensen overzee werken voor onze koopkracht en openen we het debat over onze omgang met deze schokkende nieuwe feiten.

De afgelopen maanden is er in diverse media terecht veel aandacht geweest voor de omvang en impact van het Nederlandse koloniale verleden. Een rode draad in deze artikelen is dat er sprake is van een tijdvak dat is afgesloten en dat we collectief moeten verwerken. Een veronderstelling die we hierbij impliciet maken, is dat na de dekolonisatie de omvang van het mondiale economische uitbuitingsvraagstuk is afgenomen. Toch? Voordat u verder leest, zou u een eigen antwoord op deze vraag kunnen geven. Is de economische macht die wij over mensen uitoefenen en de schaal waarop dit gebeurt anno 2019 inderdaad afgenomen? Of is het gelijk gebleven of zelfs toegenomen?

Quote du Jour | Prijzen medicijnen te laag

Quote du Jour

De prijzen van medicijnen ‘zijn te ver naar beneden gedreven, onder de waarde die ze creëren’.

Volgens Vas Narasimhan, de ceo van Novartis, zijn de lage prijzen voor medicijnen een probleem voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Dat zegt hij in een interview met Het Financieel Dagblad (achter € muur). Dergelijke geluiden hebben we eerder gehoord.

Novartis. Een bedrijf met een beurswaarde van ruim € 220 miljard. Een bedrijf dat ieder jaar het dividend verhoogt en dit jaar voor de derde keer de winstprognose heeft verhoogd. Een bedrijf uit een branche die beweert dat de hoge winsten noodzakelijk zijn om investeerders aan te kunnen trekken. Een bedrijfstak die mijlenver uitsteekt boven de rest van de industrie als het gaat om winstgevendheid. Geen wonder dat investeerders daarvoor in de rij staan.