In de VS is de steun voor de oorlog in het Midden-Oosten van meet af aan beperkt geweest. Uit een peiling van de Washington Post van 1 maart bleek dat 52% van de Amerikanen tegen de luchtaanvallen op Iran was die president Donald Trump dat weekend had bevolen, terwijl 39% ze steunde en 9% het niet wist. Trump zou aan alle oorlogen een einde maken beweerde hij bij zijn aantreden. Maar zoals veel van zijn voorgangers zal ook hij de geschiedenis in gaan als president die een oorlog begon. Met één verschil: geen 'boots on the ground'. Vorige week werd duidelijk dat er op voorhand al aan andere oplossingen is gewerkt. De CIA was al maanden bezig om Koerdische strijders te bewapenen en klaar te stomen voor een grondoffensief in het westen van Iran. De Amerikaanse geheime dienst hoopt hiermee Iraanse veiligheidstroepen verder onder druk te zetten en ongewapende burgers in Iraanse steden meer kans te geven om in opstand te komen tegen het bewind.
Israëlische bombardementen op militaire instellingen in het westen van Iran, waar een groot deel van de Iraans-Koerdisch minderheidsgroep woont, zouden de weg vrij moeten maken voor Koerdische strijders. Het is een door Israël ook in Libanon en Syrië toegepaste strategie: chaos scheppen via het uit elkaar drijven van etnische en religieuze groepen. Als waarschuwing voor de aangekondigde infiltratie bombardeerde Iran het hoofdkwartier van Koerdische strijdkrachten in de autonome regio Koerdistan in Irak. Het is onduidelijk of de Koerden intussen daadwerkelijk operaties uitvoeren in Iran. Dat zij in staat zullen zijn het regime omver te werpen gelooft niemand. Het lijkt er op dat de Koerdische strijders hoogstens kunnen dienen als 'Amerikaans kanonnenvlees'. Het zal leiden tot een verlenging van de oorlog. Meer bloed en chaos in de regio zonder dat een oplossing dichterbij komt, noch voor de onderdrukte Iraanse bevolking, noch voor de nucleaire dreiging van de ayatollahs. En al helemaal niet voor de Koerden zelf die bij een gegarandeerde mislukking van acties op Iraans grondgebied geconfronteerd zullen worden met een keiharde tegenreactie van het Iraanse regime tegen de Koerdische bevolking.
Het Amerikaanse verzoek aan de Koerden om zich te mengen in de oorlog met Iran roept herinnering op aan een soortgelijk verzoek van president Bush in 1991 tijdens de oorlog van Irak tegen Koeweit. Toen kwamen Iraakse Koerden in opstand tegen Saddam Hussein, aangemoedigd door Washington. Toen Koeweit bevrijd was, trokken de Amerikanen zich terug en lieten de Koerden aan hun lot over. In 1975 flikte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger ook al zoiets. Nadat de VS de Iraakse Koerden jarenlang hadden aangemoedigd om te rebelleren tegen Bagdad, trokken zij de stekker uit de steunoperatie zodra de sjah van Iran een territoriaal akkoord bereikte met Irak. Kissinger verklaarde destijds koeltjes dat "geheime acties niet verward moeten worden met missionariswerk". De Koerden werden aan hun lot overgelaten. Meer recent hebben Koerdische strijders met Amerikaanse steun een groot aandeel gehad in het uitschakelen van IS in Syrië. Tot de bevrijding van dat land in 2024 bewaakten ze gevangen genomen IS-strijders in kampementen in Koerdisch gebied. Het nieuwe Syrische regime toont in Koerdische ogen te weinig respect voor hun autonomie-wensen. En ook nu geven de Amerikanen niet thuis. 'Voor de Koerden is de belofte van VS-steun een geschenk dat steevast in een tragedie eindigt,' schrijft Marc Vandepitte op De Wereld Morgen.
Het is daarom te hopen dat de Koerdische leiders nog even nadenken over de Amerikaans-Israëlische strategie. Want hun betrokkenheid bij de oorlog heeft nog een ander groot risico. Turkije, dat sinds kort een vredesoffensief is gestart met de Koerdische bevolking in dat land, zal met argusogen kijken naar de nieuwe bewapening van Koerdische strijders. Het is niet onmogelijk dat Erdogan Teheran gaat steunen om de Koerdische operatie in de kiem te smoren. Met alle gevolgen van dien voor de Turkse Koerden die nu eindelijk zicht hadden op een einde van de repressie door het Turkse regime en de vrijlating van gevangenen. En mogelijk een verder uitbreiding van de oorlog in het Midden-Oosten met deelname van een NAVO-lid.
Trump zal daar thuis waarschijnlijk ook geen applaus voor krijgen. Misschien is dat een lichtpuntje voor degenen die hem graag zien vallen, maar voor de bevolking in het Midden-Oosten betekent de uitbreiding van het aantal oorlogvoerende partijen alleen maar ellende, meer slachtoffers, bloed en chaos.
[foto: Azadi-toren (Vrijheidstoren) in Teheran]
