Escalatie, volgens wie?

Iran escaleert. Dat is momenteel geloof ik de favoriete diagnose van westerse regeringen en de Golfstaten. Diplomaten spreken over roekeloosheid en destabilisatie nu Iran raketten afvuurt op landen in de regio waar Amerikaanse bases staan. Dat oordeel krijgt een merkwaardige kleur zodra men het begin van het huidige conflict bekijkt. De eerste aanvallen kwamen immers van de Verenigde Staten en Israël, die Iraanse doelen bombardeerden. Pas daarna volgden Iraanse raketten. De meeste daarvan richten zich op Amerikaanse militaire infrastructuur in de regio. Alleen staat die infrastructuur niet op Amerikaans grondgebied, en lang niet altijd ver uit de buurt van burgers. De bases liggen in Qatar, Bahrein, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Staten die zich nu geschokt tonen dat hun grondgebied doelwit wordt. Dat roept een eenvoudige vraag op. Wat verwacht men daar precies wanneer een oorlog wordt gestart tegen een land dat wordt omringd door Amerikaanse bases die op jouw grondgebied staan? Dat dat geen consequenties heeft? Westerse commentatoren wijzen ondertussen graag op burgerdoden door Iraanse raketten. Dat verwijt klinkt principieel, totdat men naar de onderliggende asymmetrie kijkt. Iran beschikt over aanzienlijk minder geavanceerde precisiewapens dan de landen die het aanvallen. De technologie voor nauwkeurige raketten en geavanceerde targeting behoort juist tot de technologie die Iran jarenlang via sancties en exportrestricties is ontzegd. Eerst een land technologisch klein houden. Vervolgens verontwaardiging uitspreken dat het geen chirurgische precisie levert. Dat is een morele redenering die vooral overtuigt bij degene die hem uitspreekt. Het contrast wordt nog scherper wanneer Israël in beeld komt. Israëlische aanvallen in Libanon en Syrië raken geregeld burgers en infrastructuur, in Gaza is dat gewoon beleid. Internationale reacties blijven doorgaans steken in diplomatiek gemompel over terughoudendheid. Zo ontstaat een geopolitieke grammatica met twee definities van escalatie. Wanneer Iran reageert op bombardementen heet dat destabilisatie. Wanneer bondgenoten bombarderen heet dat zelfverdediging. In zo'n systeem ligt het probleem zelden bij de raketten alleen. Het probleem zit in wie het recht claimt om te bepalen wanneer geweld acceptabel heet.

Door: Foto: Mehrshad Rajabi on Unsplash

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Wat te doen?

Charles Pierce doet een voorstel:

It is long past time for the oligarchies of the Gulf states to stop paying protection to the men in the suicide belts. Their societies are stunted and parasitic. The main job of the elites there is to find enough foreign workers to ensla…er…indenture to do all the real work. The example of Qatar and the interesting business plan through which that country is building the facilities for the 2022 World Cup is instructive here. Roughly the same labor-management relationship exists for the people who clean the hotel rooms and who serve the drinks. In Qatar, for people who come from elsewhere to work, passports have been known to disappear into thin air. These are the societies that profit from terrible and tangled web of causation and violence that played out on the streets of Paris. These are the people who buy their safety with the blood of innocents far away.

It’s not like this is any kind of secret. In 2010, thanks to WikiLeaks, we learned that the State Department, under the direction of then-Secretary of State Hillary Rodham Clinton, knew full well where the money for foreign terrorism came from. It came from countries and not from a faith. It came from sovereign states and not from an organized religion. It came from politicians and dictators, not from clerics, at least not directly. It was paid to maintain a political and social order, not to promulgate a religious revival or to launch a religious war. Religion was the fuel, the ammonium nitrate and the diesel fuel. Authoritarian oligarchy built the bomb. As long as people are dying in Paris, nobody important is dying in Doha or Riyadh.

It’s time for this to stop. It’s time to be pitiless against the bankers and against the people who invest in murder to assure their own survival in power. Assets from these states should be frozen, all over the west. Money trails should be followed, wherever they lead. People should go to jail, in every country in the world. It should be done state-to-state. Stop funding the murder of our citizens and you can have your money back. Maybe. If we’re satisfied that you’ll stop doing it. And, it goes without saying, but we’ll say it anyway – not another bullet will be sold to you, let alone advanced warplanes, until this act gets cleaned up to our satisfaction. If that endangers your political position back home, that’s your problem, not ours. You are no longer trusted allies. Complain, and your diplomats will be going home. Complain more loudly, and your diplomats will be investigated and, if necessary, detained. Retaliate, and you do not want to know what will happen, but it will done with cold, reasoned and, yes, pitiless calculation. It will not be a blind punch. You will not see it coming. It will not be an attack on your faith. It will be an attack on how you conduct your business as sovereign states in a world full of sovereign states.