FTM en De Correspondent: onaf­hankelijker van Amerikaanse tech (en iedereen mag meekijken)

De journalistieke platforms Follow The Money (FTM) en De Correspondent hebben aangekondigd samen te gaan werken om onafhankelijker te worden van Amerikaanse tech. Zowel FTM als De Correspondent schrijven al langer kritische verhalen over de afhankelijkheid van Amerikaanse techsector. Ondertussen zitten hun eigen platforms vol met Amerikaanse technologie. Tijd om afscheid te nemen. De zoektocht naar Europese alternatieven Daarom zetten ze nu de volgende stap: ze stoppen met Amerikaanse technologie en gaan op zoek naar Europese alternatieven. De verwachting is dat overstappen op andere software geld gaat kosten en frustraties opleveren. Tegelijkertijd vinden ze het een interessant journalistiek proces, want veel meer bedrijven, overheden en individuen zijn bezig met vergelijkbare afwegingen en keuzes. Daarom willen FTM en De Correspondent het transparant doen en mag iedereen meekijken. Waarbij ze hopen dat anderen hun eigen ervaringen met hen willen delen. FTM geeft op de website een overzicht van de Amerikaanse tech die ze gebruiken in hun werkproces. En de eerlijkheid gebied te zeggen dat ook de redactie van Sargasso verschillende Amerikaanse platforms gebruikt. De website wordt gehost door Leaseweb, op Europese servers. De redactie maakt gebruik van verschillende diensten van Google voor de onderlinge samenwerking, en net als FTM gebruiken we Slack voor onderlinge communicatie. Ook voor ons wordt het dus een interessante ontdekkingsreis om te volgen. Dat kan door je aan te melden op de speciale nieuwsbrief van FTM. Ze bieden de mogelijkheid om mee te kijken hoe gemakkelijk of moeilijk dat is. Ze gaan dat namelijk transparant doen, waarbij ze ook geleerde lessen willen delen. Wil je ze daarbij helpen? Dat kan, want ze zoeken per direct een projectmanager voor deze klus. Eigen ontdekkingstocht Net als Follow The Money en De Correspondent ben ik bezig om mijn afhankelijkheid van Amerikaanse tech bedrijven te verminderen: Windows en MS Office zijn een paar jaar geleden al vervangen door Ubuntu Linux en Libre Office. Mijn Twitter/X account is opgeheven en verplaatst naar Mastodon. Soms wat eenzamer zo zonder al die algoritmes die content pushen. Tegelijkertijd scheelt dat uren tijd :-) Meta's Facebook, Instagram en WhatsApp gebruik ik nog slechts sporadisch, waarbij WhatsApp vervangen is door Signal (ook Amerikaans). Mijn eigen Wordpress site is verplaatst van Wordpress.com naar een Nederlandse webhost. Gmail is vervangen door Proton en Murena. Vooral de interface van Proton lijkt sterk op die van gmail, waardoor het verschil niet groot is. Android is vervangen door een Fairphone met e/OS van Murena, waardoor ik een google vrije mobiel heb. e/OS is gebaseerd op Android, waardoor het verschil in de praktijk klein is. Google Docs is vervangen door Murena Cloud. Dat is even wennen, tegelijkertijd is het verschil nou ook weer niet zo groot. Het verplaatsen van mijn foto's van Google Photos en Flickr naar een Europees alternatief en lokale opslag loopt nog. Als alternatief voor Google Pay gebruik ik Curve Pay om te kunnen betalen met m'n mobiel. Dat werkt prima. Ik merk geen enkel verschil. Voor LinkedIn heb ik nog geen Europees alternatief weten te vinden. Loopt de overstap altijd gesmeerd? Nee, tegelijkertijd levert het tot nu toe ook geen onoverkomelijke hindernissen op.

Door: Foto: jensenartofficial on Pixabay
Quote du Jour

Quote du Jour | Universiteit Groningen vrij van Big Tech

, door

Nolda Tipping-Griffioen is initiatiefnemer van de nieuwe ambitie van de RUG: zij willen in 2030 los zijn van Big Tech. In december 2025 sprak ik hierover met haar, zij is sinds 1,5 jaar CIO en algemeen directeur IT bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Met groeiende verbazing volgde ze de nieuwsberichten over de geopolitieke ontwikkeling met betrekking tot digitale autonomie. Die verbazing zette ze om in actie: binnen de RUG bracht ze een ‘coalition of the willing’ bij elkaar waarmee ze samen een roadmap ontwikkelde die de universiteit binnen vijf jaar ambieert los te maken van Big Tech.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: IoSonoUnaFotoCamera (cc)

Waarom vertrouwen we Amerika?

, door

COLUMN - Nu de regering-Trump hard ingrijpt in de wetenschap als die volgens politici de verkeerde woorden gebruikt, en nu het duidelijk is dat grote Amerikaanse bedrijven door de knieën gaan en het nieuwe regime steunen, wordt het belangrijk om keuzes te maken.

Ik heb het altijd eigenaardig gevonden dat ik als medewerker van een Nederlandse universiteit verplicht ben Teams te gebruiken en daarmee allerlei gegevens aan een Amerikaans bedrijf overdraag. Microsoft beheert de manuscripten van mijn artikelen, kijkt mee met vrijwel al mijn vergaderingen en heeft controle over mijn e-mail en agenda. Om toegang te krijgen, moet ik bovendien een Microsoft-app op mijn mobiele telefoon installeren om mijn identiteit te verifiëren bij het inloggen.

Controleren

Microsoft zal de Nederlandse universiteiten vast allerlei mooie beloften hebben gedaan over geheimhouding en privacy, maar in Amerika heeft de regering inmiddels een buitenstaander, de miljardair Elon Musk, toegestaan om in de gegevens te kijken van zo ongeveer iedereen die ooit geld van de overheid heeft gekregen. Iets wat eerder zelfs Amerikaanse ministers niet mochten. Wat betekenen beloften onder dit regime?

Ik ben oud genoeg om me te herinneren dat mij werd verteld dat de universiteiten voorop zouden lopen bij de open source-revolutie. Ik denk dat het een jaar of twintig geleden was dat. We zouden alleen gebruik maken van programma’s die vrijelijk beschikbaar waren, omdat programmeurs ze gezamenlijk hadden gemaakt en hadden vrijgegeven voor het publieke domein. Niemand hoefde te verdienen aan software, of preciezer gezegd: mensen konden dan altijd nog verdienen aan het op maat maken van pakketten of mensen ondersteunen. Bovendien heeft open source-software het voordeel dat iedereen kan controleren wat er gebeurt.

Foto: stalkERR (cc)

Twitter en het HEMA rookworstmonopolie (2/3)

, door

ANALYSE - Een draadje over Twitter. Over vrijheid, meningsuiting en waarom presidenten geen Twitteraccount moeten hebben. Over monopolies en het sociale mechanisme dat Twitter macht geeft. Over de vraag of Twitter eigenlijk wel een bedrijf is.

Begin januari besloot Twitter het account van Trump uit te zetten. Van verontwaardiging over de vermeende censuur van de president (zie deel 1) verplaatste de aandacht zich echter al snel naar de macht van Big Tech. Dat werd goed geïllustreerd in enkele tweets van Thijs Kleinpaste:

Dat klinkt niet onredelijk en sluit naadloos aan bij hoe er in de V.S., waar hij woonachtig is, in toenemende mate over big tech gedacht wordt. Onderzoeker en journalist Matt Stoller, bevindt zich in het hart van die discussie en schreef:

Tiny Tech

Beide opmerkingen zijn begrijpelijk als Facebook of Amazon worden bedoeld, maar niet als het gaat om Twitter. Twitter kunnen we niet rekenen tot Big Tech zoals dit plaatje van SOMO laat zien. Twitter is Tiny Tech. Het woord Big Tech helpt overigens ook niet bij een analyse van Big Tech. Het suggereert een gelijkvormigheid, van zowel de bedrijven als de problemen die ze veroorzaken, die er niet is.

Maar over Tiny Tech Twitter, is dat relatief kleine bedrijf een monopolie? En wat is eigenlijk een monopolie? Het woord kennen we voornamelijk uit de economische theorie. Een fabrikant heeft een monopolie als hij een bepaalde markt domineert, omdat hij (nagenoeg) de enige producent van een bepaald product is.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Big tech bouwt aan ecosystemen

, door

ANALYSE - Veel gebruikers, veel interacties en veel cash is alles wat je nodig hebt om in een digitaal ecosysteem je slag te slaan. Als de wetgever je vervolgens toegang geeft tot informatie over – bijvoorbeeld – financiële transacties, ben je weer een stap verder. Over hoe grote technologiebedrijven zich steeds verder innestelen in ons leven. 

Google heeft op de valreep van 2018 bekend gemaakt dat het in Litouwen en Ierland actief wordt met betaaldiensten. Hiervoor heeft het bedrijf een e-money-vergunning aangevraagd. Google krijgt met de Litouwse vergunning de mogelijkheid om in dat land volgens de nieuwe Europese PSD2-richtlijnen diensten aan te bieden, zoals het verwerken, beheren en faciliteren van financiële transacties. Onderdeel daarvan is het kunnen meekijken in de bankrekening van consumenten en betalingen uit hun naam doen, mits zij daar expliciete toestemming voor geven.

Ook Apple, Amazon en Facebook hebben al eerder dit soort payment serviceprovider licenties verworven. Apple is sinds eind vorig jaar gestart met Apple Pay in Duitsland en België. Het FD constateert dat big tech zich klaarmaakt voor een actieve rol in de wereld van banktransacties. Volgens bankexpert Simon Lelieveldt zette Google overigens al in 2007 de eerste stappen.

Big tech en digitale ecosystemen