Trump: De NAVO is waardeloos. Help ons

Er zit een zekere efficiëntie in de manier waarop Donald Trump redeneert. Waarom kiezen tussen twee tegenstrijdige posities als je ze ook gewoon tegelijk kunt innemen? De NAVO is een papieren tijger. Zwak, irrelevant, een geopolitieke kartonnen decorwand die omvalt zodra iemand ertegen blaast. Tegelijkertijd is het blijkbaar een onmisbare militaire macht die onmiddellijk had moeten opdraven om zijn oorlog met Iran te ondersteunen. Dat ze dat weigerden, maakte het bondgenootschap ineens laf, tekortschietend en ondankbaar. Schrödingers bondgenootschap De NAVO verkeert in een fascinerende kwantumtoestand: tegelijk totaal nutteloos én cruciaal voor de overwinning. Een alliantie die niets kan, behalve precies datgene doen wat Trump nodig heeft en blijkbaar niet alleen kan. Zolang Europese landen weigeren zich in een conflict te laten trekken dat ze zelf niet zijn begonnen, bewijzen ze hun zwakte. Zouden ze wél meedoen, dan bevestigt dat uiteraard dat Trump gelijk had. Elke uitkomst valideert de oorspronkelijke stelling. Geopolitiek "heads I win, tails you lose". De impliciete bekentenis Als de NAVO werkelijk een papieren tijger is, zou de Amerikaanse inzet Iran zonder moeite moeten kunnen verslaan. Geen probleem. Klaar. Maar tegelijk klagen dat bondgenoten nodig zijn om überhaupt kans te maken, is impliciet toegeven dat die oorlog zonder hen moeilijk, riskant of zelfs onhaalbaar is. Voor wie goed luistert, zit de eerlijkste analyse van Trumps Iran-avontuur verstopt in zijn eigen verwijten. Abonnementsmodel zonder kleine lettertjes Het onderliggende wereldbeeld is niet zo ingewikkeld. Allianties zijn geen structuren gebaseerd op verdragen, wederzijdse verplichtingen en afwegingen van soevereine staten. Het zijn abonnementen. Je betaalt, dus je krijgt service. On demand. Jammer alleen dat Artikel 5 over collectieve verdediging gaat, niet over het ondersteunen van een aanvalsoorlog buiten het verdragsgebied. Dat onderscheid is juridisch vrij elementair. In deze redenering bestaat dat verschil niet. Conclusie zonder conclusie De NAVO is zwak én essentieel. Overbodig én onmisbaar. Een mislukking én een noodzakelijke voorwaarde voor succes. Het enige wat werkelijk consistent blijft, is de eis dat anderen klaarstaan op het moment dat het uitkomt, en de verontwaardiging wanneer ze dat niet doen.

Foto: Marek Studzinski on Unsplash

Groenland lijkt verdomd veel op appeasement

Wat de Amerikaanse dreiging tot inname van Groenland zo ontwrichtend maakt, is niet alleen dat het machtspolitiek is, maar dat het machtspolitiek binnen de eigen orde betreft. Geen buitengrens waar het Westen vaker de regels oprekte, maar een binnengrens waar die regels juist verondersteld werden te gelden. En dat onderscheid is belangrijk. Groenland is formeel onderdeel van Denemarken en daarmee verankerd in dezelfde politieke en juridische gemeenschap als de rest van West-Europa. Een machtsgreep daar, zelfs al is die indirect, betekent dat ook binnen de kring van bondgenoten territoriale integriteit conditioneel wordt, en dat is funest. Een bondgenootschap werkt alleen zolang de spelers zichzelf onderling beperken.

Voor de Baltische staten is dat alles behalve een abstract debat. Estland, Letland en Litouwen hebben hun veiligheid expliciet geparkeerd bij artikel 5 van de NAVO. Die bepaling is niet slechts een juridische tekst, maar een geloofsartikel. Een aanval op één is een aanval op allen, juist omdat binnengrenzen niet ter discussie staan.

En precies daar schuurt het wanneer NAVO-leiders, onder wie secretaris-generaal Mark Rutte, verkennen of voorbereiden wat inmiddels wordt aangeduid als een “Groenlandse missie”. Officieel bedoeld om spanningen te dempen, stabiliteit te waarborgen en escalatie te voorkomen. In de praktijk oogt het als iets anders: een poging om een dreigende machtsgreep te managen door haar in te kapselen, te normaliseren en er institutioneel omheen te werken.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.