het Saillant | cubicle warriors, echte knallen

SaillantLOGOMet onbemande vliegtuigjes voeren de VS oorlog tegen de Taliban in Pakistan. De ‘drones’ worden vanuit de VS aangestuurd, door zogenoemde cubicle warriors. Het lijkt een veilige en schone oorlog, maar niets is minder waar.

Het is een oorlog die in de media grotendeels wordt doodgezwegen. Dagelijks worden soms tientallen huizen of publieke gebouwen gebombardeerd in het westen van Pakistan, waar de Taliban en mogelijk Al Qaida-strijders zich bevinden. Dat bombarderen gebeurt door onbemande vliegtuigjes, zogenoemde drones. Die zoemen urenlang boven dorpen en steden. Een camera zoekt naar bekende terroristen (of vrijheidsstrijders, het is maar aan welke kant je staat). Gevoed met informatie uit allerlei databases maakt de drone zelf een ingewikkelde berekening en doet vervolgens een suggestie aan een piloot die vijftienduizend kilometer verderop in de VS zit. Die hoeft alleen nog maar op een knop te drukken en de drone duikt naar zijn tegenstander. De cubicle warriors zien niet hoeveel mensen, eufemistisch ‘collateral damage’ genoemd, zijn gedood. Om vijf uur pakken ze hun broodtrommel in en rijden ze in de file naar huis, naar vrouw en kinderen.

Volgens de regering-Obama is het programma zeer succesvol. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het aantal aanvallen flink wordt opgeschroefd. Volgens goed Amerikaans gebruik worden de meeste delen van het programma door private bedrijven uitgevoerd. Het knopje wordt door iemand van het leger ingedrukt. Dat nog wel. Gisteren werd bekend dat ook onbekende terroristen naar hun 72 maagden worden gestuurd. Onduidelijk is hoe dat gaat gebeuren.

Voor de VS lijkt dit een veilige manier van oorlogvoeren. Het is redelijk ‘schoon’ (media komen toch niet in het gebied), de VS kunnen een onafhankelijk land aanvallen, dat officieel zelfs een bondgenoot is. Het kost aardig wat, maar het is nog altijd beter dan het inzetten van troepen, als die al beschikbaar zijn.

De mensen in het gebied zelf weten allang dat deze oorlog niet zo veilig en schoon is als het lijkt. Voor hun zijn de drones vreselijk. Ze zijn bijvoorbeeld niet stil. Ze maken een zoemgeluid, alsof een bij of wesp telkens tegen het raam aanvliegt. Ieder gezoem brengt de niet onbelangrijke vraag: wat valt er straks naar beneden?

Het is wachten totdat het geknal ook buiten de ruige bergen van Pakistan klinkt. Het is nog gissen naar de motieven van de Times Square bommenlegger Faisal Shahzad, maar de aanwijzingen dat de Pakistaanse Taliban erachter zit, worden steeds sterker. De New York Post meldt dat de bom een vergelding zou zijn voor het ‘droneprogramma’. What you reap is what you sow. 9/11 kwam ook niet uit de lucht vallen. De vraag die toen werd gesteld – why do they hate us? – is bijna tien jaar later nog steeds niet eerlijk beantwoord.

Net als veel beloften op de reclameborden van Times Square is ook een schone oorlog een illusie.

  1. 2

    Sommigen beginnen juist om vijf uur. Die mogen dan de nacht in en er is vast ook nog een ploeg die de hondsuren mag doen. Het lijkt me zelfs niet onwaarschijnlijk als ze in 4-5 ploegendienst draaien, want je moet wel scherp blijven.

  2. 3

    Het zou voor de USA terecht zijn als ze voor elke burger die ze dood maken een airliner in een willekeurig gebouw op hun eigen grondgebied krijgen. Te beginnen met die excuusnegert president van hun. Loop allemaal weg met de onheilsprofeet die zegt vrede te kunnen brengen met bommen.

  3. 5

    En de VS blijft het maar vreemd vinden van de aanslagen op het WTC. Wat ze nu doen (en al heel lang deden) is een nieuwe voedingsbodem creëren voor aanslagen over 10, 20 jaar, als de kinderen die nu gebombardeerd worden groter zijn en de VS -terecht- als de kwaadwillenden zien.
    De cubicle warriors zijn gewoon het equivalent van de internetwarriors: stoer van een anoniem afstandje, maar laf als het dichterbij komt.

  4. 6

    Het Afganistan project gaat nog wel eventjes door en de Tailban is de vijand. Ook van onze soldaten die daar vechten. Soldaten die we daar met een democratische meerderheid hebben naartoe-gestuurd.

    Ook onze jongens en meisjes zijn in gevaar als de vijand zich ongestoord kan hergroeperen.

    Ik ben daarom voor het gebruik van de drones.

  5. 8

    @dimitri: je verhaal klopt niet helemaal: Dat dagelijsk tientallen huizen worden verwoest is nogal sterk overdreven. Meeste drones worden gebruikt voor verkenning. Daarnaast zijn het niet de drones die de doelen uitzoeken, je doet alsof het nu al semi-autonome robots zijn die zelf handelen. Het vliegen wel, maar target selection komt voort uit humintel. Tevens worden er al kleinere raketten gebruikt die minder colletaral damage hebben. Wat je ook mag vinden van die hele oorlog, dat soort ontwikkelingen zijn wel belangrijk.
    @7: Ja, Eisenhower heeft dat ooit een groot onderzoek laten doen in de jaren ’50 in het Midden Oosten. In 2004 heeft ook Bush een panel van experts een soortgelijk onderzoek laten doen.

  6. 9

    Pfff… voor verwende Europeanen (nummers 3 tm 7) is het natuurlijk heel makkelijk om te doen alsof wij boven oorlog staan terwijl de Amerikanen voor het leeuwendeel van onze collectieve veiligheidsbehoefte voor hun rekening nemen.

    Daarmee zouden ze eens moeten stoppen, zal je zien hoe snel de Russen de Baltische staten en Oekraine onder de voet lopen.

  7. 10

    @6: De aanloop tot en het uitbreken van WW I is ook gestoeld op democratisch genomen besluiten. Dat lijkt mij geen legitimering van een oorlog an zich.

  8. 11

    Dit is natuurlijk ook maar een fase in de verschuiving naar robotische oorlogsvoering. Nu is er nog een mensen brein nodig om beslissingen te nemen. Dat blijft niet zo. Op naar de autonome moordmachine!

  9. 13

    @12: Anders gezegd dan, het feit dat er een democratisch besluit genomen is is geen rechtvaardiging. Als blijkt dat zo’n besluit ongrondwettelijk is genomen bijvoorbeeld.

  10. 14

    @13: Dat zou inderdaad kunnen.

    En het is een stroperig gedoe om barrières in de grondwet op te heffen. Dat kost jaren en 2-derde meerderheid enz, enz.

  11. 15

    Ik heb wel eens gelezen dat men, al weer een tijdje geleden, bij de introductie van vuurwapens het een schande vond deze te gebruiken op het slagveld.
    Eervol met de blanke sabel er op af, mano a mano zodat je de slechte adem van de tegenstander kon ruiken.
    Het gebruik van de zware mitrailleur in WOI was ook zo’n ‘dingetje’.

    Ook ‘schone’ wapens, lekker veilig op afstand de tegenstander neermaaien.

    Een eeuwenoude discussie dus.
    Heeft geen hol met lafheid te maken en alles met technologie.

  12. 17

    zoals met veel dingen zal deze technologische ‘vooruitgang’ ook wel weer z’n spin-off hebben op publiek gebied. Niet dat ik het gebruik van drones daarmee wil goedpraten, maar om een lichtpuntje te zoeken. Ik vind die drones net zo laf als een verborgen bom langs de kant van weg.
    In de VS schijnt alles nou eenmaal om oorlog te draaien, dat draait de economie aan.
    Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan een ‘exorobot’, zo’n pak waarmee je een soort superman wordt, voor militair gebruik natuurlijk. In Japan wordt een vergelijkbaar pak ontwikkeld, maar dan voor gebruik in het ziekenhuis, en onlangs om bejaarde boeren hun werk te kunnen blijven doen. Het kan dus ook anders…

  13. 18

    Oplossing is simpel: als de islam fascisten hun heilige oorlog tegen het westen staken zullen er geen drones meer boven hun hoofden cirkelen.

  14. 19

    Kijk Anton, als jij met je simpele wereldbeeld kunt beredeneren dat in een oorlog burgerslachtoffers erbij horen, dan moet je ook kunnen bedenken dat dat evenzeer geldt voor pakweg 3.000 mensen in twee wolkenkrabbers. Andere kant van de oorlog, burgers van de andere partij. Zie je daar maar eens simpel uit te lullen…

  15. 20

    @16,
    ik heb het eens gelezen, lang geleden,
    geen idee waar ik het uit gelezen heb, maar het moet een boek geweest zijn want pré-internets.
    Maar er wordt in de wereldgeschiedenis wel meer geklaagd over nieuwerwets wapentuig en hoe oneerlijk en desgewenst oneervol het gebruik hiervan wel niet is.

    De starheid waarmee in WOI gereageerd werd op nieuw wapentuig en het toch volharden in achterhaalde gevechtstactieken gebaseerd op de laatste grote oorlog in Europa, die van 1870,
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Frans-Duitse_Oorlog is echter uitgebreid gedocumenteerd.

    In hoeverre men nieuwe techniek laf of vals spelen vindt is volstrekt afhankelijk van de beschouwer.

  16. 21

    Deze zin staat in het artikel:

    bekende terroristen (of vrijheidsstrijders, het is maar aan welke kant je staat).

    Tja, lieden die meisjes vermoorden omdat ze onderwijs krijgen, vrouwen onthoofden omdat ze verkracht zijn en de laatste joden en christenen in de fik steken kun je rustig terroristen noemen.

  17. 22

    @20 Ik ben van plan om even te stoeien met de steeds verder gaande vertechnisering van de oorlog.

    Het roept een gevoel van onbehagen op dat een oorlog wordt uitgevochten zonder slachtoffers. Bij oorlog hoort risico aan beiden kanten. Een oorlog van robot vs mens heeft dan ook iets ongemakkelijks en ik wil proberen om dat ongemak wat verder uit te werken. Ik denk overigens niet dat dit iets met ‘eerlijkheid’ of ‘eer’ te maken heeft.

    Een beetje kennis over de geschiedenis van vroegere technische ontwikkelingen in de oorlog kan daarbij natuurlijk geen kwaad.

  18. 23

    @19, kijk jij toont je weer goed links. Dom links moet ik zeggen, en blind.
    In elke oorlog zullen burgerslachtoffers helaas voorkomen. Maar als je bewust je militaire doelen tussen de burgerbevolking gaat plaatsen dan komen burgerslachtoffers nog veel vaker voor. Als dezelfde oorlog in NL of de VS zou worden gevoerd zouden er veel minder burgerslachtoffers vallen, simpelweg omdat in onze westerse landen we militaire doelen (zoals kazernes) midden in de stad plaatsen.

    En als je ophoudt over “simpele wereldbeeld” hou ik op over links.

  19. 24

    Een beetje als de Paus die in de 13e eeuw de kruisboog excommuniceerde omdat het te makkelijk werd om ridders van hun paarden te schieten.

    zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Crossbow#Medieval_Europe

    Daarnaast: de huidige oorlogsvoering in Afghanistan is asymmetrisch in de zin dat burgerslachtoffers gemaakt door de Taliban niet slecht liggen bij de achterban. In die zin zorgt het meer gerichte geweld van de drone voor een vereffening van het slagveld.

  20. 25

    De mediatie van de huidige technologie tov de kruisboog maakt dat het slagveld iets afstandelijks wordt. Bij het afschieten van een pijl ben je nog zeer direct betrokken bij het uitvoeren van een daad van geweld. Bij de besturing van drones wordt oorlog iets wat zich slechts via een scherm afspeelt. Je weet dat het oorlog is, maar het is niet hetzelfde als oorlog ‘meemaken’. Raar.

  21. 26

    @Rob,
    nou,
    met zwaar geschut op vele kilometers van het front granaten afvuren is nou niet echt zeer betrokken, je ziet niet wat je zelf aanricht.

    Die artilleristen die tijdens de slag om Chora vuurden hadden geen idee waar ze op vuurden en hebben de ‘schade’ zelf nooit aanschouwt.

  22. 29

    @26 Dat is ook zo, en het verloopt een beetje in gradaties waarbij er zeker ook andere voorbeelden zijn waar vanaf afstand of dmv techniek de vijand wordt aangevallen. Een raket is natuurlijk ook een duidelijk voorbeeld.

    Maar zoals gezegd, ik presenteer nog geen uitleg, maar ik vraag me wel af waar mijn ongemak vandaan komt bij die drones. Misschien heeft het iets met betrokkenheid te maken (iets wat je overigens wel wat verder kan uitdiepen dan een kwestie van horizontale afstand) of het idee dat er bij een oorlog aan twee kanten slachtoffers ‘horen’ te vallen. Dat het risico aan twee kanten zich af moeten spelen. Hoe dan ook, ik weet het nog niet.

  23. 30

    @Rob,
    zo te lezen lijk je het als ‘vals spelen’ op te vatten.
    Het liefst evenveel doden aan iedere zijde of zo?
    Dat zou een bijna perverse opvatting van evenredigheid zijn.

  24. 31

    @27, dat vraag ik me regelmatig af. Maar wat heeft dat te maken met het stoppen van militaire doelen tussen burgerbevolking?

  25. 33

    @Dimitri Tokmetzis,

    En het gaat nog verfijnder worden,
    zeker vanwege de publieke weerstand tegen ‘colatteral damage'(en efficiëntie) worden deze robotjes steeds kleiner en preciezer.

    ‘The government plans to commission hundreds more, including new generations of tiny “nano” drones, which can fly after their prey like a killer bee through an open window.’

    Ik bedoel, een bommentapijtje leggen is niet meer van deze tijd.
    http://www.youtube.com/watch?v=dIhGYu5Uc08

  26. 34

    @29 Nee hoor, ik zie het ook niet als vals spelen. Ik heb wel toenemende twijfels bij een oorlog waarbij de oorlogvoerders niet meer direct betrokken zijn. Ik heb het idee dat er iets op het spel moet staan voor degenen die oorlog voeren. Dat er een bepaald risico in de oorlog verweven moet zitten. Dat wilt dan niet zeggen dat er evenredig veel slachtoffers moeten vallen.

  27. 35

    In de link van Dimitri staat ook wat Peter Singer erover denkt:

    “Peter W. Singer, the author of “Wired for War,” a recent book about the robotics revolution in modern combat, argues that the drone technology is worryingly “seductive,” because it creates the perception that war can be “costless.” Cut off from the realities of the bombings in Pakistan, Americans have been insulated from the human toll, as well as from the political and the moral consequences.”

    Nu is Peter Singer als filosoof een utilitarian en deze redeneert dus en termen van costs vs benefits. Echter, volgens mij zit het morele probleem eerder intrinsiek in een idee van een ‘rechtvaardige oorlog’. Een standpunt dat Singer niet zo snel zal verdedigen. Ik ben het verder wel eens met wat hij hierover zegt.

  28. 36

    @Rob: Er staat natuurlijk wel degelijk wat op het spel, en dat is reputatie.

    Excessieve of zelfs onnodige “collaterale schade” kan er voor zorgen dat je een oorlog verliest.

    Als de publieke opinie tegen is dan is een missie niet vol te houden op de lange termijn.

  29. 37

    @36 Eigenlijk is dat een drijvende kracht die me dan ook tegelijkertijd zorgen baart. Doordat de publieke opinie op het spel staat, moet oorlog bij voorkeur zo afstandelijk en klinisch mogelijk gebeuren. Dat de reputatie van een land op het spel staat is natuurlijk ook een factor dat in elke oorlog meespeelt. Mijn probleem richt zich juist op datgene wat veranderlijk is. Mag een land oorlog voeren zonder risico voor eigen lijf en leden? Want daar gaat dit naartoe. De hoogtechnologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat we onszelf kunnen onttrekken aan de oorlog terwijl we deze op de deurmat van de tegenstander brengen. Je hebt natuurlijk zoiets als een ‘rechtvaardige oorlog’ en een juiste manier van oorlogsvoering. Ik heb het idee dat die drones een voorbode zijn van een oorlog zonder doden. Tenminste, aan de kant van de mensen met de juiste technologie.

  30. 38

    @37: En waarschijnlijk is dan het gevold meer terrorisme omdat mensen hier niet op een andere manier tegenop kunnen.

  31. 39

    ter·ro·ris·me het; o het onder druk zetten ve regering of bevolking door daden van terreur

    ter·ro·ris·me het; o het onder druk zetten ve regering of bevolking door daden van terreur

    Ik vraag me af waarom ‘de ander’ in dat verre land steeds als terrorist wordt benoemd. De definitie van van Dale lijkt mij vooral op de Westerse manier van oorlog voeren van toepassing.

  32. 42

    Tuurlijk. Maar hun strijd en slachtoffers blijven beperkt. Begrijp me niet verkeerd, elk slachtoffer is er 1 te veel. Maar wat vooral zo stoort is toch de houding van de Westerse landen dat de fout bij de ander ligt en dat de daden van de ander slecht zijn en de eigen daden niet.

  33. 45

    @31. Je vraagt je regelmatig af wat we in Afghanistan aan het doen zijn? Maar nu we er toch pief, paf, poef aan het spelen zijn moeten noch de Afghanen, noch wij vooral niet treuren om burgerslachtoffers? Uiteindelijk is het hun eigen schuld…wie plaatst er nu “militaire” doelen tussen de burgerbevolking?
    Quotation marks are mine…ik noem een paar gasten met een AK47 en wat semtex geen soldaten. Dat zijn burgers die een vrijheidsstrijd voeren. Misschien niet allemaal de fijnste gasten met wat andere ideeën over hoe het allemaal moet lopen in het land dan jij en ik hebben (en wij verschillen al zo veel!)…maar goed, het is HUN land.

    Om je verhaal sluitend te maken, ben ik er maar even van uitgegaan dat “simpelweg omdat in onze westerse landen we militaire doelen (zoals kazernes) midden in de stad plaatsen.” moet lezen “…militaire doelen NIET midden in de stad plaatsen.”

    Misschien is er nog eens een land of landencoalitie die hier eens cowboy’tje wil komen spelen? Hebben we het toch weer mooi voor elkaar met z’n allen. Minder burgerslachtoffers bij ons, hoor! Ha, we zullen het ze wel even laten zien hoe je dat aanpakt!

  34. 46

    “Maar nu we er toch pief, paf, poef aan het spelen zijn moeten noch de Afghanen, noch wij vooral niet treuren om burgerslachtoffers? Uiteindelijk is het hun eigen schuld…wie plaatst er nu “militaire” doelen tussen de burgerbevolking?”

    NEE, dat zijn JOUW woorden, niet de mijne. Ik meld enkel dat als je militaire doelen plaatst tussen de burgers het aantal burgerslachtoffers vele malen hoger ligt dan als je je militaire doelen daar niet tussen plaatst. Al het andere wat je geschreven hebt is voor JOUW rekening.

  35. 47

    Ik denk dat je allicht een link tussen een bedrijf in het WTC en het Amerikaanse defensie apparaat kunt leggen. Militair doel hoor. 3000 mensen collateral damage.

    dom links denken natuurlijk…en blind…