De corruptie van de wetenschap

Wetenschap en corruptie, een fijne combinatieHet onlangs verschenen boek ‘Corrupted Science’ van John Grant gaat over misdragingen van wetenschappers en de invloed van religie en politiek. Dat eerste gaat hem beter af dan het tweede.

Gedurende het eerste deel van de twintigste eeuw gold Sir Arthur Eddington als een van de internationale grootheden van de astronomie. Zijn observaties tijdens de zonsverduistering van 1919 op het eiland Principe vormden het definitieve bewijs dat Einsteins relativiteitstheorie klopte. Eddington was druk bezig met een allesomvattende theorie over de kosmos, toen zijn student Subrahmanyan Chandrasekhar bij hem kwam met berekeningen dat grotere sterren aan het eind van hun leven zouden imploderen tot wat nu zwarte gaten heten.

Dat kon Eddington niet gebruiken. Hij verwees de berekening naar de prullenbak en gebruikte vervolgens zijn eigen status om Chandrasekhar publiekelijk belachelijk te maken. Die laatste ging de confrontatie niet aan, maar werkte wel rustig door. Uiteindelijk zou hij in 1983 de Nobelprijs krijgen voor zijn inzichten, die door Eddingtons tegenwerking lange tijd niet serieus genomen waren.

Het geval Eddington is een van de vele voorbeelden die John Grant, eerder auteur van het succesvolle ‘Discarded Science’ over in onbruik geraakte wetenschappelijke theorieën, geeft van prominente geleerden die zich bewust weinig wetenschappelijk gedroegen. Bijvoorbeeld door onterecht collega?s neer te sabelen, maar ook te fiedelen met getallen om het resultaat op te poetsen (Newton) of verslag te doen van experimenten die helemaal nooit hadden plaatsgevonden (Galilei).

Een andere categorie is de wetenschapper die zichzelf een loer draait. Daarbij gaat het meestal om experimenten waarbij de wetenschapper een hoge verwachting heeft bij een bepaald resultaat, waardoor hij zijn objectiviteit verliest en gaat zien wat hij graag zou willen zien. Na Röntgen was er bijvoorbeeld een heel legertje wetenschappers dat nieuwe vormen van straling ontdekte. Deze kunst is vandaag de dag nog levendig aanwezig bij new-age-aanhangers.

Na een hoofdstuk over militaire idiotie (een twee kiloton bom op basis van hafnium ter grootte van een handgranaat, jarenlang serieus onderzocht) gaat Grant over op religieuze en politieke druk, die soms op de wetenschap wordt uitgeoefend. Hij gaat daarbij fair te werk en noteert bijvoorbeeld dat geoloog Niels Stensen in de zeventiende eeuw meer tegenwerking kreeg van wetenschappers dan van theologen, toen hij concludeerde dat de aarde bestond uit steenlagen van verschillende ouderdom. Tot de felste tegenstanders van Darwins evolutietheorie behoorde Lord Kelvin, een van de grote wetenschappers van de negentiende eeuw. Grant laat weinig heel van het creationisme, een georganiseerde, theologisch gemotiveerde aanval op Darwin in deze tijd.

In het laatste hoofdstuk duikt Grant op de politiek. Nazi-Duitsland is natuurlijk een bizar geval, met zijn verwerping van natuurkundige theorieën op basis van de joodse afkomst van de bedenker en zijn eugenetica, die overigens sterk rustte op Amerikaans onderzoek. Ook de Sovjet Unie onder Stalin had nog wel een handje van eugenetica en onderzoek naar vage stralen.

Dan komt de apotheose: Amerika onder George Bush. Dat deze op gelijke hoogte wordt behandeld als Hitler en Stalin, doet reeds een beetje vermoeden dat Grant hier een politiek punt probeert te maken. Eerder in het boek, met name als het over het leger en creationisme ging, had hij zich al een paar anti-amerikanismes veroorloofd.

Natuurlijk heeft hij een punt. Het Witte Huis heeft inderdaad ingegrepen in rapporten over klimaatverandering. Er vonden wat dubieuze benoemingen plaats in de medische sfeer. Er is geknoeid met het bewijs van massavernietigingswapens in Irak. Maar dat is toch allemaal van een wat andere schaal dan de tweelingtesten van Mengele in Auschwitz. Met evenveel gemak had Grant zijn pijlen kunnen richten op China of Rusland, waar de staat nog steeds routinematig in bijvoorbeeld milieurapporten ingrijpt. Ook in andere westerse landen valt heus wel wat te vinden.

Al met al is ‘Corrupted Science’ een goudmijn aan case studies van momenten waarop de wetenschap, al dan niet door druk van buiten, de fout in gaat. Jammer dat ook Grant zich op het eind een beetje teveel door een politieke overtuiging laat leiden.

  1. 1

    Wetenschap wordt altijd ‘gecorrumpeerd’ door politiek. Een echte wetenschapper laat zich nergens door afleiden en wordt juist daarom succesvol in zijn/haar domein. Verleidingen zijn ervoor om a) van te genieten, maar b) tegelijk het hoofd te bieden. :) De realiteit vereist vaak een dubbelzinnige opstelling.

  2. 2

    @1
    AAAAAHAAHAHAAHAHAHAHAHAHAHA

    Ik zal je maar zeggen dat Kelvin, Newton en Galilei ontzettend succesvol waren in hun domein, ondanks het toegeven aan verleidingen. Als jij je alleen maar toelegd op de wetenschap is de kans groot dat je gewoon gebruikt wordt door iemand die zich heeft laten afleiden en dat je eindigt als een nul.

    Maar toch, lekker romantisch van je.

    @OP
    Verder, wat is er onwetenschappeljik aan eugenetica? Onethisch, volgens onze maatschappij wel, onwetenschappelijk, niet.

  3. 4

    @3 Aan het onderzoeken of sommige mensen genetisch gezien beter zijn dan anderen, en zo ja of het mogelijk is om bepaalde erfelijke kenmerken te ‘kweken’ alles, lijkt me. Zoals wout opmerkte is dat taboe en eng (zeker als je kijkt naar hoe de nazis het toepasten), maar dat wil niet zeggen dat het niet wetenschap is. Zeker de theorie is wetenschappelijk – het is in principe toetsbaar of met mensen rasveredeling kan worden gedaan, alleen is dat uiteraard niet zo fris, moreel gezien..

  4. 5

    Daar kijk ik toch wat anders tegenaan. Wetenschappelijk is bekijken in hoeverre je met gericht kruisen etc de genetische eigenschappen van mensen in een bepaalde richting kunt sturen. Dat ‘veredeling’ noemen of op een andere manier claimen dat sturen positief is, is wat mij betreft niet wetenschappelijk.

    Om het wat uit de menselijke sfeer te halen: dat geldt wat mij betreft ook voor appels. De techniek van appels kruisen is wetenschappelijk, maar de claim dat dit ‘betere appels’ oplevert is een waardeoordeel. Of nog iets anders gezegd: je kunt dezelfde techniek ook beproeven om volstrekt oneetbare kogels te kweken. Dat is wetenschappelijk hetzelfde, maar de waarde in menselijke ogen is geringer.

  5. 7

    @6: Goed gezien. En daar gaat het hier nu juist om. Als je het probleem semantisch niet juist weet te benoemen, ben je niet in staat de discussie over wat wetenschap of wetenschappelijk is op een wetenschappelijke manier te voeren. Het vervelende van de wetenschap is nu eenmaal, dat je daar alles precies moet benoemen en niet met generalisaties en vage algemene opmerkingen weg kunt komen.

  6. 8

    @2:Wout,

    Jouw voorbeeld Newton was niet zo’n harde werker in dienst van wetenschap als jij hier schetst. Hij schreef meer religieuse stukken dan wetenschappelijke.
    Hij pronkte met andermans veren (John Flamsteed) door voortijdig diens werk te publiceren.
    Ook met Gottfried Leibniz maakte hij geen vriendjes
    Hij zat om geen andere bekende reden dan naamsbekendheid in het Parliament of England.
    Later werd hij lid van een tribunaal tegen valsmunters waar hij zijn machtswellust kon botvieren. Het meeste ter meerdere eer en glorie van hemzelf, niet die van de wetenschap.

  7. 9

    @6
    Nee, geen semantiek. Het gaat om de reikwijdte van wetenschappelijke uitspraken. Is de uitspraak ‘deze appel is lekkerder dan die andere’ een wetenschappelijke uitspraak of niet? Ik ga voor de strenge definitie en beweer van niet. Genetica is wetenschap, eugenetica niet.

  8. 10

    Dus filosofie is geen wetenschap, omdat liefde voor wijsheid geen wetenschappelijke term is? Biologie niet, omdat de definitie van “leven” onbevredigend is? Wiskunde niet, omdat het ook onzekerheid behandeld? Natuurkunde niet, omdat er niets natuurlijks is aan een ionenkanon?

    Als ik volgens de wetten van de erfelijkheidsleer probeer om de gemiddelde spierkracht van blonde duitsertjes op te krikken ben ik onwetenschappelijk bezig indien ik stel dat grotere spierkracht gelijk staat aan “beter”?

    Ik neem aan dat gewasveredeling ook meer te maken heeft met voorouderverering dan wetenschap, aangezien “edel” eveneens een waardeoordeel inhoudt.

  9. 12

    @9: als je het begrip semantiek nu generaliseert? Dan is het wetenschappelijk en semantisch weliswaar onjuist gedefinieerd, maar heeft het nog wel een betekenis voor degene, die dat roept. Het heeft dan geen enkele wetenschappelijke waarde meer, maar daar hecht degene, die zo iets zegt, toch al niet aan.

  10. 14

    @10 Als ik volgens de wetten van de erfelijkheidsleer probeer om de gemiddelde spierkracht van blonde duitsertjes op te krikken ben ik onwetenschappelijk bezig indien ik stel dat grotere spierkracht gelijk staat aan “beter”?

    Inderdaad. als er morgen namelijk iets gebeurt waardoor je niks meer aan spierkracht hebt, dan is “beter” ineens heel anders gedefinieerd. Dat is nu precies “survival of the fittest”, waarbij met “fittest” niet bedoeld wordt “de sterkste”, maar die soort die het meest succesvol in zijn omgeving is.

  11. 15

    @10

    Volgens mij heb ik net gezegd dat ik meer spierkracht als “beter” definieer. ’t is maar een manier van zeggen.

    a+b=c

    Is dat onwetenschappelijk, omdat in een andere vergelijking b+c=a kan zijn?

    Dat de naam tendentieus is, wil nog niet zeggen dat eugenetica onwetenschappelijk is. ’t Is maar wat men als “eu” definieert. Men kan heel goed wetenschappelijke methoden gebruiken om dat “eu” te realiseren.

    @13

    Best, dan kan ik niets met post 5.

    Trouwens, over verblinde wetenschap gesproken, policor ten top hier.

  12. 16

    @15: “Trouwens, over verblinde wetenschap gesproken, policor ten top hier”…

    Dat heeft niets met politiek correct te maken, wout. In de wetenschap moet je nu eenmaal de juiste definities hanteren en nauwkeurig in je uitspraken zijn, anders is het niet wetenschappelijk. Jouw bijdragen hier hebben helemaal niets met wetenschap te maken, maar zijn puur politiek.

  13. 17

    @5 even terug naar de appels: een wetenschapper zal volgens mij ook nooit claimen dat hij domweg ‘betere’ appels kweekt, dat wordt op zijn minst altijd gekwalificeerd (hogere productie, beter resistent tegen ziekte X, enz.). Dat een appelkweker vervolgens die techniek toepast en de appels domweg ‘beter’ noemt is inderdaad niet wetenschappelijk, maar dat maakt het onderzoek naar beinvloeding van erfelijke kenmerken van appels nog niet onwetenschappelijk.

    Hetzelfde gebeurt m.i. bij eugenetica: er wordt gekwalificeerd op erfelijke kenmerken (dat kunnen positieve kenmerken zijn zoals hogere intelligentie en betere resistentie tegen ziekte, maar ook negatieve zoals aanleg voor hemofilie of andere erfelijke ziekten). Ik zie eerlijk gezegd nog steeds niet in wat er zo onwetenschappelijk is aan het benoemen van positieve en negatieve erfelijke kenmerken en de (sociale en biologische) processen onderzoeken waarmee je het doorgeven van die kenmerken binnen een bevolkingsgroep kunt beinvloeden.

    Het wordt pas eng als je er een politieke agenda aan koppelt en onder zo’n agenda eugenetische technieken op een specifieke manier toepast: kweken van blonde spierbundels om een ‘rasideaal’ uit te dragen, of steriliseren van criminelen ‘for the good of society’.

  14. 19

    @16

    Bullshit, je kan uitstekende wetenschap bedrijven binnen een vakgebied met een ongelukkig gekozen naam. Niemand van de braverikjes hier zou zulke rare eisen stellen aan de benaming van deze discipline als het onderwerp niet zo gevoelig lag. Voorbeeld: gewasveredeling. Eveneens toegepaste wetenschap, met een even onjuiste naam, maar niemand die ik erover hoor zeuren, want “daar kunnen ze niks mee”.

  15. 20

    @19: je voorbeeld bewijst je ongelijk en dat bewijs lever je er zelf nog bij ook. Gewasveredeling is inderdaad een toepassing van wetenschappelijke inzichten. Gewasveredeling zelf is geen wetenschap. En dit is ook weer gewoon een voorbeeld van jouw onwetenschappelijke manier van jezelf uitdrukken. Je bent gewoon niet precies genoeg. Met dat soort uitlatingen zul je nooit een wetenschappelijk werk in een peer reviewed tijdschrift gepubliceerd krijgen. Verder verwijs ik je maar naar Jay´s bijdrage, die een vrij duidelijke uitleg geeft, waarom onderzoek wel wetenschappelijk genoemd kan worden, maar een specifieke toepassing van dat onderzoek geen wetenschap is, maar een toepassing van die wetenschap. Ik ben echter bang (nou ja, bang…), dat dit soort uitleg aan jou bij dit onderwerp verspilde moeite is. Ik kan je alleen aanraden niet aan een universiteit te gaan studeren, want dat redt je niet met deze instelling.

    “Niemand van de braverikjes hier zou zulke rare eisen stellen aan de benaming van deze discipline als het onderwerp niet zo gevoelig lag”. Het probleem is, dat jij niet snapt, dat deze disciplines in de wetenschap helemaal niet gevoelig liggen. De gevoeligheid hiervoor ligt juist in de politieke sfeer. Het feit, dat jij deze gevoeligheid in de discussie wil betrekken, bewijst, dat jij het onderwerp probeert te politiseren. Jay laat in reactie 18 zien, dat hij het precies goed snapt: de wetenschap heet genetica. Wanneer je daar eugenetica van probeert te maken (Grieks: eu = goed), geef je er al een kwalificatie aan mee (wat je doet, is goed). Dat is onwetenschappelijk. Buiten wetenschappelijke discussies kun je de termen dus gewoon door elkaar heen gebruiken. Indien je de termen binnen wetenschappelijke discussies of discussies over wat wetenschap is door elkaar heen gebruikt, heb je daar dus een politieke agenda mee (en dan mag je van geluk spreken, als niemand je verwijt, dat je daar je domheid mee etaleert).

  16. 22

    @20

    Als je nou werkelijk slim was, zou je allang inzien dat het meningsverschil ligt in een andere definitie van wetenschap. Lijkt me dat jij en jongeneel de zaak nogal overpuristisch benaderen. Zoek maar eens op ergens. Wetenschap is een ontzettend vage term met veel betekenissen. Zo vaag zelfs, dat je strooien met “onwetenschappelijk” wel eens niet-precies en weinig wetenschappelijk zou kunnen noemen.

    Genetica is wetenschap lijkt de consensus te zijn, maar is genetica niet een toepassing van wetenschappelijke inzichten op DNA? Dus wat jou betreft geen wetenschap. Biologie is eigenlijk ook maar een toepassing van wetenschappelijke inzichten op het leven, dus wat jou betreft geen wetenschap.

    Eugenetica is wellicht niet als wetenschap op zich te beschouwen, en dat heb ik nergens gezegd, maar kan zeer goed op wetenschappelijke wijze worden uitgevoerd. Net als geneeskunde, gewasveredeling etc. Het zou dus, net als geneeskunde, gewasverdedeling etc. tenminste als een toegepaste wetenschap kunnen worden gezien (of je noemt het een toepassing van de wetenschap. De toepassing van genetica op mensen, met als doel “verbetering” van bepaalde eigenschappen. Dat het een rare naam heeft, doet niets af aan de wetenschappelijk van de werkwijze, ook niet dat er een bepaald onethisch doel achter zit. Zo kunnen we de maanlanding ook wel onwetenschappelijk noemen.

  17. 25

    Je begint steeds meer wartaal uit te slaan, wout, omdat je niet openlijk wil toegeven, dat je fout zit. Gelukkig geef je het wel toe in @23: “Het zou dus, net als geneeskunde, gewasverdedeling etc. tenminste als een toegepaste wetenschap kunnen worden gezien (of je noemt het een toepassing van de wetenschap)”. Toegepaste wetenschap of een toepassing van de wetenschap wijst er al op, dat de toepassing zelf niet de wetenschap is.

    “Als je nou werkelijk slim was, zou je allang inzien dat het meningsverschil ligt in een andere definitie van wetenschap”. En als jij werkelijk slim was, had je begrepen, dat dat de strekking van mijn vorige reactie was. Ook als je over wetenschap praat, kun je een strakke, wetenschappelijke definitie hanteren, of een veel lossere definitie. Die veel lossere definitie is dan wetenschappelijk gezien altijd minder wetenschappelijk.

    “Genetica is wetenschap lijkt de consensus te zijn, maar is genetica niet een toepassing van wetenschappelijke inzichten op DNA? Dus wat jou betreft geen wetenschap. Biologie is eigenlijk ook maar een toepassing van wetenschappelijke inzichten op het leven, dus wat jou betreft geen wetenschap”. Je ziet spoken. Biologie en genetica zijn wetenschappen. De toepassing ervan niet. Dat zijn toepassingen van door de wetenschap ontdekte feiten.

    Laatste poging: je hebt operating systems en applicaties. Een os zorgt er voor, dat de applicaties kunnen werken. Het feit, dat de applicatie werkt, maakt de applicatie nog geen os.

  18. 26

    @25

    De toepassing is niet de wetenschap:

    Daar valt over te discussiëren. Maar dan nog, is de toepassing onwetenschappelijk? Is sinaasappelsap onsinaasappel? of minder sinaasappel? Recht is geen recht als je het in praktijk brengt, en zelfs onrechtvaardig?

    toepassing van ontdekte feiten:
    biologie en genetica zijn toegepaste chemie/natuurkunde. Zijn ze daarom minder wetenschappelijk? Is leven niet volgens wetenschappelijke methoden te bestuderen?

    Wat betreft je laatste poging:

    De applicatie is daarmee nog niet oncomputerprogramma.

  19. 27

    Ik vroeg me al af waarom iedereen zo de pik had op die Nazi’s. Maar ze waren onwetenschappelijk, de klootzakken. Kunnen we ze niet binnenvallen en orde op zaken stellen of zo?

    Een verschil maken tussen wetenschap en toegepaste wetenschap is de grootste lulkoek die maar kan. Wetenschap is altijd in meer of mindere mate toegepast. Pedro: noem eens ‘niet toegepaste wetenschap?”

  20. 28

    @27: noem jij maar eens een toepassing van de string theorie. Wetenschap kan gemakkelijk zonder toepassingen bestaan. Toepassingen bestaan niet zonder wetenschap.

    “biologie en genetica zijn toegepaste chemie/natuurkunde”. Kijk, jeorne, dat is nu pas onzin. Biologie en genetica kunnen worden beschouwd als verzelfstandigde takken van chemie en / of natuurkunde. Het zijn geen toepassingen van chemie en / of natuurkunde.

    Maar ik wens jullie verder maar veel succes bij het verdedigen van jullie stelling op wetenschappelijke instituten. Verwacht er alleen niet te veel van.

  21. 29

    (zucht) Het gaat niet om het toepassen van wetenschap. Toegepaste wetenschap is ook wetenschap. Het gaat om het hechten van een waardeoordeel aan een wetenschappelijk proces of resultaat. Dat mag best, maar het is geen onderdeel van die wetenschap zelf.

    ‘Deze appel bevat 10% meer suiker dan die andere’ is een wetenschappelijke constatering. ‘Deze appel is lekkerder dan die andere’ is geen wetenschappelijke constatering. ‘Zeventig procent van de mensen vindt deze appel lekkerder dan die andere’ is weer wel een wetenschappelijke constatering.

  22. 30

    Dus, een wetenschapper mag strikt genomen niet zeggen dat hij door middel van gentherapie een cel heeft verbeterd door er erfelijke informatie uit te halen die een dodelijke ziekte veroorzaakt?

    Er zijn zat dingen die als wetenschappelijk ‘beter’ bestempeld kunnen worden. En die bevinden zich ook op het eugenetica-vlak.
    Zo denk ik, gebaseerd op onderzoek, dat een gedwongen sterilisatie van mensen die een misdrijf hebben gepleegd op den duur een samenleving met minder criminaliteit tot gevolg heeft.

    Ben ik daarvoor? Nee. Maar zou dat een objectief positief effect hebben?

    Ik denk dat je daar wel van kan spreken.

  23. 31

    Yep. De dingen die jij voorstelt verlengen de gemiddelde levensduur van mensen, met grotere milieubelasting tot gevolg. Dus of het nou beter is, blijft een kwestie van perspectief, niet van meetbaar vaststellen.

  24. 32

    Maar alle wetenschap is er wel op gebaseerd, op het idee om iets bepaalds beter te maken. Kennis van iets, meer mogelijkheden enz.

    Er zijn grote raakvlakken tussen de wetenschap en subjectiviteit. Het ene zou niet bestaan zonder het andere.

  25. 33

    Tuurlijk, er zijn allerlei motieven om wetenschap te bedrijven: hebzucht, idealisme, racistische vooroordelen, overlevingsdrang, wereldvreemdheid, etcetera. Maar juist daarom is het belangrijk een onderscheid te maken tussen de wetenschap zelf en de drijfveren van haar beoefenaren.

    En dat allemaal omdat iemand riep dat eugenetica ook wetenschap is. Er komt daar wel wat wetenschap aan te pas, maar dat geldt voor creationisme, astrologie en homeopathie ook. Ik houd de deur liever strak dicht.

  26. 34

    Toegepaste wetenschap is ook wetenschap, maar de toepassing zelf is geen wetenschap. Over het hoe en waarom een fiets werkt, kun je allerlei mooie wetenschappelijke theorieën opstellen. Dat is toegepaste wetenschap. Abstraheer je die kennis, dan bedrijf je ´pure´ wetenschap. Maar hoe je het ook draait of keert: de fiets is geen wetenschap.

    Ik werd gisteren op den duur ook in de war gebracht door het door elkaar gooien van toegepaste wetenschap en toepassingen, alsof dat hetzelfde zou zijn. Daar had jeorne me wel mee te pakken. Dat komt vast omdat hij me plots vroeg om een voorbeeld van niet toegepaste wetenschap…

    Eugenetica kan dan nog wel als een bepaalde vorm van wetenschap worden beschouwd, maar zodra er resultaten uit komen (gewasveredeling als toepassing, dus niet het bestuderen van de gewasveredeling, maar het simpelweg toepassen), is dat resultaat zelf geen wetenschap en het oordeel over dat resultaat al helemaal niet.

  27. 35

    @34

    Ja, zeg, wie wringt zichzelf nou in bochten? Ik heb nooit gezegd dat Braziliaanse jongetjes wetenschap zijn.

    Is een experimenteel vervoersmiddel met twee wielen een aandrijving d.m.v. twee pedalen en een ketting geen wetenschap? Een experimenteel ruimteschip dat een prototype aandrijving gebruikt, waardoor dit type aandrijving getest kan worden?

    Wanneer houdt het op wetenschap te zijn? Bij het prototype, zodra er geen testen op worden gedaan, het eerste produktiemodel?

  28. 36

    @35: “Ik heb nooit gezegd dat Braziliaanse jongetjes wetenschap zijn”. Braziliaanse jongetjes niet nee, maar wel: liefde voor de wijsheid, leven, een ionenkanon, de gemiddelde spierkracht van blonde duitsertjes, gewasveredeling, DNA, geneeskunde, de maanlandingen, sinaasappelsap en computerprogramma´s. En in je laatste reactie: de fiets, en alles wat daar op lijkt, en een experimenteel ruimteschip.

    we·ten·schap (dev; wetenschappen; wetenschappelijk, wetenschapper)
    1 het systematisch geordende geheel van het weten en van de regels waarmee verdere kennis verkregen kan worden

    we·ten·schap·pe·lijk (bijvoeglijk naamwoord; wetenschappelijker, wetenschappelijkst; wetenschappelijkheid)
    1 universitair
    2 in overeenstemming met de eisen, de regels of methoden van de wetenschap