De trut en de valk

tourdujourVerbazend nieuws uit de Tour de France: er rijdt een man met drie remmen. Pardon? Drie remmen? Een fiets bestaat toch uit 1 zadel, 1 stuur, 1 ketting, 2 wielen, 2 remmen en een heleboel versnellingen? Kennelijk niet altijd. De fiets van de Cofidisrenner Minard is anders.

Dit gegeven houdt mij bezig. Waar heeft Minard drie remmen voor nodig? Is hij van plan om zo hard op de bochten af te stuiven, dat twee remmen niet volstaan om zijn momentum binnen de veilige marges van de bocht te houden? Heeft hij ook een derde wiel met een derde velg waar de derde rem op vastzit?
Nadere bestudering van de fiets van Minard leert dat het laatste in elk geval niet waar is. Zijn fiets heeft dus twee wielen en drie remmen.

Zitten remblok nummer vijf en zes nu op het voorwiel of op het achterwiel? Basale fysica leert dat met hoge snelheid aanremmen op het achterwiel weinig zin heeft. Hoe die basale fysica werkt weet ik ook niet, maar mensen die ingenieur zijn, en mensen die bouwkunde hebben gestudeerd verzekeren mij ervan. In bochten moet je hard aanremmen op je voorwiel, omdat daar meer gewicht op zit ofzoiets.

Zou Minard – en belangrijker nog, zijn mecaniciën – de wetten van de basale natuurkunde kennen? Of zou de derde rem deze wetten te spijt op zijn achterwiel zitten? En waar gaat Minard nu deze derde rem voor gebruiken (ja, voor remmen, dat dankt je de koekoek natuurlijk)? Het enige dat ik kan bedenken is dat Minard ergens extra remkracht voor nodig heeft. Veel grip op de weg heeft een racefiets niet – daar zijn de banden simpelweg veel te dun voor en veel te hard opgepompt. Acht, soms negen bar. Kiezelhard.

Misschien verwacht Minard regen? Is Minard gewoon een trut? Dat kan natuurlijk, een trut. Een trut is iemand die niet kan sturen, een trut is bangig, kan geen lijn houden. Een trut valt. En daarvan wordt de trut nog banger. De trut rijdt achteraan het peloton, of op kop. Leontien van Moorsel was een trut. Daarom kon ze zo godsgruwelijk hard.

Leo durfde niet in het peloton te rijden, dat vond ze maar eng. Daarom reed Leo op kop, met haar neus in de wind. Ze werd sterk. Afgrijselijk sterk. Zo sterk, dat ze het peloton helemaal niet meer nodig had. Van trut tot oermens.

Thomas Dekker: ook een trut. God, dat nerveuze geduw wat haat hij dat. Hij rijdt altijd het best als het hard gaat, op het lint. Achter elkaar. Niemand om hem heen. Geen gevrot, geen gekwak. Ook een sterke tijdrijder. En voorlopig rijdt hij dus in zijn eentje, zonder peloton, zonder maats. Zonder competitie. Epo. Exit Dekker. Het scheelt hem in elk geval een hoop wriemelstress.

David Moncoutie, ook een trut, ook Cofidis. Goeie klimmer, hondsberoerde daler. De man zwalpt over de weg. Als zwalpen geen werkwoord is, zou het er een moeten worden. Treffender en exacter kan ik mij in casu de stuurmanskunst van Moncoutie niet uitdrukken. Zwalpen, zwalpte, gezwalpt. Moncoutie is de übertrut.

Er zijn ook superdalers, kunstenaars op twee wielen, mannen die zo angstaanjagend hard hun fiets in de bocht gooien, dat iedereen die thuis op de bank zit te kijken al dan niet bewust met de billen knijpt. Samuel Sanchez is de huidige daalkoning. Hij kent geen angst. Wie met hem boven komt weet al hoe laat het is. ‘Amai, omhoog deed hij ons pijn, maar omlaag vermoordt hij ons.’

Savoldelli daalt in het roze
De absolute daalkampioen was de inmiddels gestopte Paolo Savoldelli, die er zelfs zijn bijnaam aan overhield: il Falco, de valk. Hij is bij mijn weten de enige renner die ooit een grote ronde in de afdalingen won.

Savoldelli won de Giro d’Italië in de afdalingen. Bergop behoorde hij tot de betere klimmers, en hij was een uitstekend tijdrijder. Toch moest hij het tegen de specialist-klimmers puur op talent afleggen. Maar op de knieën kregen ze hem nooit. Gaf hij in de klim een minuut, een minuut anderhalf toe, dan liet hij zich als een steen de rotsen afrollen zonder te denken aan zijn vrouw, zijn moeder of zijn kinderen.

Een beeld staat mij helder bij: Savoldelli in de afdaling van een col, ergens in de Italiaanse Alpen. Een cameramotor van de RAI achtervolgt met gierende wielen en een hondsdol blaffend 1000cc blok. Toch wordt Savoldelli kleiner en kleiner. Hij stampt op de pedalen, in een hysterische, krankzinnige sprint neerwaarts, als een vliegtuig in vrille door de tientallen ‘tornanti’.

In de verte ziet de kijken, met zijn handen in het universele teken van ontzetting voor de mond gevouwen hoe Savoldelli de druppelvorm aanneemt – inderdaad: een valk – en met zijn kleine lichaampje zo ongeveer in het kader van zijn frame verdwijnt. De motor haalt even tevergeefse als halsbrekende toeren uit om bij hem in de buurt te blijven maar il Falco stort zich op zijn prooi.

Het zou me niets verbazen, mocht il Falco zonder remmen hebben gedaald.

  1. 1

    Daniël, nou weten we nóg niet waar die derde rem nou zat. Terugtrapremmetje misschien in de naaf? Schijfrem, handrem? remparachute? Stok tussen de spaken?
    Die rasdalers zijn overigens compleet geschuffeld en tergen alle natuurwetten. Lekke band en dáár is het ravijn. Brrrrr!!!

  2. 2

    Basale fysica leert dat met hoge snelheid aanremmen op het achterwiel weinig zin heeft.

    Basale fysica leert mij dat als het voorwiel sneller stil staat dan de rest van de fiets, de berijder over het stuur wordt gelanceerd.

    Achterremmen zijn verreweg het belangrijkst. Altijd.

  3. 5

    @ijsbrand | 5 July 2009 | 17:45

    “Achterremmen zijn verreweg het belangrijkst. Altijd.”

    Nee hoor, ook bijv. in een auto zijn de remmen zo ingesteld dat de voor remmen harder remmen als de achter remmen.

  4. 8

    qua #4 niet Jeroen, qua #6: uiteraard. Ik ben Belg, en zoals elke Belg reed die op zijn fietske tijdens die eindeloze zomers van weleer de Tour De France na. Het liefdevol gekoesterde verbond tussen toen en nu durft wel eens signalen sturen.

  5. 9

    @Crachàt #8: Over een nagereden Tour de France volgt de komende weken ook nog een bijdrage.

    @bianconero #1: tot op dit moment is er bij mij geen duidelijkheid omtrent de plaats op de fiets. Ik hoop hierover meer informatie te krijgen, zodra ik iets weet zal ik het posten.

    @B-o met streep erdoorheen-lke de Big #5: racemotoren ook dacht ik, ik keek toevallig afgelopen weekend naar de 100ste van il dottore en het viel mij op dat hij bijna elke bocht van zijn machine werd afgeschoten.

  6. 10

    @2

    Zelf nooit gedaald in bergen zeker?

    Als je teveel druk op je achterwiel zet blokkeert het en vliegt alle kanten op. Gegarandeerd met je kokosnoot op het asfalt.

    Je voorremmen daarentegen kan je vol dichtrammen. Er zit zo gigantisch veel energie achter dat je never nooit met die lullige velgremmetjes de zaak kan laten blokkeren.

  7. 11

    Ik zou me kunnen voorstellen dat er voor een extra schijfrem gemonteerd is, die bij het afdalen kan worden gebruikt om de ‘gewone’ rem te ontlasten of bij te staan, waardoor meer betrouwbaarheid.

    @2: als het achterwiel sneller stilstaat dan de fiets dan heb je ook een probleem.

  8. 16

    Mooi geschreven

    Ga vannacht nog even het titelverhaal van de bundel
    Opkomst & Ondergang van de Zwarte Trui (1981) van Bob den Uyl lezen

  9. 17

    @12

    Ja, dat kan wel, maar ik kan je uit ervaring vertellen dat als je met een kilometertje of tachtig van een puist af komt suizen, je aanremt en vervolgens je achterwiel blokkeert en zijwaarts begint te bewegen, je zeven kleuren bagger schijt. Zelfs al heb je de zaak nog net weten te redden, hoewel je geen idee hebt hoe je dat voor elkaar hebt gekregen…

    Overigens heb ik een slippend voorwiel ook wel eens recht weten te trekken, vraag niet hoe.

    Het punt is dat het voorwiel niet door te remmen kan slippen, er zit teveel druk en energie achter om te kunnen blokkeren. Wel door losliggend gruis etc, maar dat is een andere zaak.

  10. 19

    Bij het remmen verplaatst het gewicht zich naar voren toe. Was voordat je remde 60% van je gewicht op het achterwiel, bij het remmen is dat meer dan andersom. Doordat er minder gewicht op het achterwiel komt heeft die minder grip op de weg, gaat dan sneller slippen en is zo geblokkeerd.
    Het voorwiel wil zich in het asfalt graven en heeft daardoor zeer veel remkracht.

    Wat @17 zei: Het punt is dat het voorwiel niet door te remmen kan slippen, er zit teveel druk en energie achter om te kunnen blokkeren.

    Klopt, op het laatste stukje na; dan ga je wel over de kop.

    Ik begrijp echt niet waarom je drie remmen nodig hebt. Ik zelf weeg 100 kg + fiets 20 kg en bagage van 35-60 kg en heb daarmee van de hoogste bergen gefietst en prima kunnen remmen. Die jongens van de tour hebben een totaal gewicht dat minder dan de helft is. Waarom drie remmen dan?

    Overigens is het beter om helemaal niet te remmen: daar slijten namelijk je remblokjes van.

  11. 20

    @vandyke
    Fietsen met 60 kg bij je? Wat heb je dan mee, aardappelen voor op reis ;)?

    Dat laatste kan ik dan weet beamen. Een jaar of wat geleden de Ventoux af (bijna) zonder remblokjes en hoewel interessant als bijna dood ervaring, zou ik het nu toch niet zo gauw meer doen…

  12. 22

    @20

    Uiteraard geen aardappelen, maar wel een traytje bier natuurlijk.

    @21 Dat is nu toevallig. Afgelopen woensdagavond dronk ik een biertje op het terras met een Marokkaanse vriend van me en die vertelde dat hij in Marokko als kind ook een fietsje had zonder remmen en het remmen deed hij precies als de Amerikaan op het filmpje.

    De hoogste snelheid gemeten met ongeveer 35 kg bagage was 78 km per uur (zonder trailer).