Overzicht

Joost

2.777 Artikelen
2.835 Waanlinks
25.559 Reacties
Achtergrond: Kordite (cc)
Technisch opperhoofd en voorzitter van Sargasso, wat in de praktijk betekent dat hij nog geen zak te zeggen heeft :).

Developt (?) zich in het dagelijks leven het ongans en heeft veel te veel ideeën om uit te voeren. Daarom helpt Chad (zie boven) hem tegenwoordig vaak een handje zodat er toch nog af en toe een stukje verschijnt.
Foto: "Trump Maga Rally in Charlotte, North Carolina" by The Epoch Times is licensed under CC BY-NC 2.0

Trump: geen diagnose, wel een patroon

, door

Donald Trump haalt regelmatig weer een cognitieve test. Althans, dat zegt hij zelf, en hij zegt het vaak genoeg om het tot campagneritueel te verheffen: een perfecte score. Alweer. De conclusie volgens Trump: geniaal. De conclusie volgens de test zelf: geslaagd voor een screening die bedoeld is om vroege signalen van cognitieve achteruitgang te detecteren. Een niet-perfecte score wijst op problemen.

Die test heet de Montreal Cognitive Assessment, de MoCA. In de kliniek is het een laagdrempelige screening voor onder meer Alzheimer en andere vormen van dementie. Artsen gebruiken hem om te zien of verder onderzoek nodig is. Niet om iemand tot stabiel genie te kronen. Het feit dat Trump er telkens op terugkomt, en dat die test volgens zijn eigen woorden regelmatig wordt herhaald, suggereert vooral dat er reden is om te blijven screenen. In de geneeskunde herhaal je geen simpele check-ups omdat alles zo uitzonderlijk goed gaat.

Ook steeds meer neurologen en geriatrische specialisten laten in media en vakreacties doorschemeren dat het patroon opvalt: de nadruk op een eenvoudige screening, het herhalen ervan, en het publieke gedrag van Trump dat moeilijk te rijmen is met de bravoure waarmee de uitslag wordt verkocht. Ze formuleren dat meestal omzichtig, met de bekende disclaimer dat een diagnose op afstand onzinnig is. Tegelijk stellen ze wel vast dat herhaald testen en opvallend gedrag precies de omstandigheden zijn waarin je normaal gesproken juist verder kijkt, niet achterover leunt.

Foto: European People's Party (cc)

In Hongarije wint Magyar misschien, maar het systeem blijft staan

, door

De verleiding is groot om de opkomst van Péter Magyar te zien als een klassieke regimewissel. Zestien jaar Viktor Orbán en Fidesz zouden eindigen, de illiberale staat wordt ingeruild voor iets wat weer meer op een democratie lijkt, en Brussel kan opgelucht ademhalen. De realiteit oogt aanzienlijk weerbarstiger.

De cijfers voeden de illusie van een breuk. Peilingen suggereren dat Magyar met zijn Tisza-partij zelfs een tweederdemeerderheid kan halen, voldoende om grondwet en instituties te hervormen. Tegelijk erkennen vrijwel alle analisten dat het systeem dat Orbán heeft opgebouwd diep verankerd is in media, rechtspraak en economie. Dat systeem verdwijnt niet automatisch bij een verkiezingsverlies.

En daar zit het eerste probleem. Hongarije functioneert al jaren als wat politicologen een verkiezingsautocratie noemen: verkiezingen bestaan, terwijl het speelveld structureel scheef en anti-democratisch is. Onder Orbán is de rechterlijke macht uitgehold, media geconcentreerd in handen van de staat en bevriende oligarchen, en het kiesstelsel aangepast ten gunste van de zittende macht. Dat zijn geen beleidskeuzes die je met één verkiezing terugdraait; het zijn infrastructuren van macht.

Het tweede probleem is persoonlijker: Magyar zelf. Hij presenteert zich als breuk met het systeem, terwijl hij er rechtstreeks uit voortkomt. Hij was jarenlang insider binnen Fidesz en kent de mechanismen van binnenuit. Dat maakt hem electoraal aantrekkelijk, omdat hij geloofwaardig kan spreken over corruptie. Het roept tegelijk een andere vraag op: waarom zou iemand die in dat systeem functioneerde het fundamenteel ontmantelen, in plaats van het zelf te gaan gebruiken?

Foto: Max Kukurudziak on Unsplash

Brand als boodschap: van theorie naar lucifer

, door

De onderstaande video uit Ontario, Canada voelt als een concrete, rauwe illustratie van wat How to Blow Up a Pipeline van Andreas Malm theoretisch probeert te duiden.

Een werknemer steekt een distributiecentrum in brand, filmt het moment van ontsteking en zet het online. Geen paniek, geen onsamenhangend geschreeuw. Eén zin: “All you had to do was pay us enough to live.” Daarna vuur en een gebouw dat verdwijnt.

Dat is geen uitbarsting zonder richting. Dit is communicatie, zij het in de meest destructieve vorm denkbaar.

Malm stelt dat sabotage van eigendom een rationele escalatie kan zijn wanneer politieke en sociale kanalen structureel falen. Hij plaatst dat buiten geweld tegen personen en probeert er een strategisch kader omheen te bouwen. Veel kritiek richt zich op de vraag of dat onderscheid houdbaar blijft. Tegelijk legt hij wel iets bloot: frustratie stapelt zich op tot het moment waarop symbolische actie plaatsmaakt voor materiële ingreep.

Wat in Ontario gebeurt, lijkt op een ongepolijste versie van die gedachte. Geen beweging, geen strategie, geen discipline. Wel dezelfde onderliggende conclusie: praten levert niets op, dus volgt een daad die niet genegeerd kan worden.

En eigenlijk is het logisch. In de VS ontvangen miljoenen mensen die voltijd werken bij bedrijven als McDonalds en Walmart bijvoorbeeld voedselbonnen van de staat, terwijl de bedrijven miljardenwinsten maken, en niemand die daar iets aan lijkt te willen doen. Wie decennia aan loonstagnatie, toenemende onzekerheid en structurele afhankelijkheid ondergaat, gaat hier anders tegenaan kijken. Dan verschuift de vraag van legitimiteit naar effectiviteit. Wat werkt nog? Wat dwingt aandacht af?

Waan van de dag

De PDC beschermt niets, behalve vooroordelen

, door

De Professional Darts Corporation heeft een probleem opgelost dat niemand echt had: dat iemand die een pijl kan gooien, dat blijkbaar anders doet als diegene transgender is, en dat die daar dan voordeel uit haalt. Alsof er ergens een geheime spier zit waardoor deze mensen de triple 20 verdacht vaak weten te vinden.

De realiteit is pijnlijk en simpel. Noa-Lynn van Leuven won gewoon toernooien, inclusief gemengde evenementen, en bleek dus goed in darten. Dat is het hele probleem. Die kwaliteit maakte jaloers.

Foto: 51581 on Pixabay

Mission accomplished: oorlog gewonnen, regime gechanged

, door

De Verenigde Staten hebben opnieuw een oorlog gewonnen. Of preciezer: ze hebben verklaard dat ze gewonnen hebben. Minister van Defensie Pete Hegseth sprak over een “decisive military victory”. Iran zou effectief teruggedrongen zijn en tot een staakt-het-vuren zijn gebracht.

Dat roept een basale vraag op: wat is er precies veranderd? De Straat van Hormuz is weer open, maar dat was hij voor dit conflict ook. Iran bestaat nog steeds. De machtsstructuur in Teheran staat overeind. De regionale spanningen blijven intact. Alleen de context is verschoven: meer schade, meer wantrouwen, minder controle. Een systeem dat al fragiel was, draait nu onder nog hogere druk. En ondertussen gaat Israël rustig door met het Gaza-stijl bombarderen van Libanon.

Dit type overwinning voelt bekend. Tijdens de Golfoorlog van 1991 werd Koeweit bevrijd, waarna de machtsverhoudingen grotendeels bleven zoals ze waren. Saddam Hoessein bleef aan de macht. De regio ging door met dezelfde spanningen, aangevuld met sancties, no-fly zones en permanente militaire dreiging. De oorlog als onderhoudsmechanisme voor instabiliteit.

Regime change als administratieve vervanging
Interessanter is de manier waarop het begrip “regime change” verschuift. Ooit verwees het naar een daadwerkelijke breuk: een ander regime, andere machtsbasis, een structurele verandering. In de huidige praktijk betekent het blijkbaar iets anders. De strategie richt zich op het uitschakelen van leiders. De top wordt verwijderd, waarna opvolgers uit dezelfde structuren hun plaats innemen. De organisatie blijft, de logica blijft, de belangen blijven.

Foto: NASA, publiek domein

Amerika: tussen apocalyps en ansichtkaart

, door

Terwijl beelden van de missie van Artemis II al rondgaan, met de aarde als fragiele blauwe bol in zorgvuldig georkestreerde composities, dreigde dezelfde staat die dit voor elkaar kreeg op aarde een hele beschaving van de kaart te vegen. Donald Trump formuleerde het zonder omwegen: Iran zou binnen een nacht kunnen verdwijnen.

Dat contrast vraagt nauwelijks interpretatie. Boven ons hoofd cirkelt een ruimtevaartprogramma dat ons laat voelen hoe klein en kwetsbaar de aarde is. Het soort beelden dat traditioneel leidt tot reflectie, tot besef van onderlinge afhankelijkheid en dat we die fragiele planeet moeten beschermen. Het bekende ‘overview effect’ wordt weer van stal gehaald, ditmaal als marketinglaag voor een nieuwe maanmissie.

Op hetzelfde moment wordt op aarde gesproken in termen die precies het tegenovergestelde impliceren. Niet kwetsbaarheid, maar hoe te vernietigen. Niet verbondenheid, maar het idee dat een complete samenleving als strategische variabele kan worden uitgeschakeld.

Het ongemak zit in het feit dat dit geen tegenstelling is die opgelost hoeft te worden. Beide komen voort uit dezelfde infrastructuur, dezelfde technologische en politieke logica. De raket die astronauten rond de maan brengt en de raket die een stad kan uitwissen delen meer dan alleen hun vorm.

De foto’s die Artemis II nu al oplevert worden massaal gedeeld. De aarde als icoon van kwetsbaarheid, gevangen in perfecte belichting. Foto’s waar we allemaal op staan. Ondertussen blijft de taal van vernietiging gewoon circuleren. Het zijn twee uitdrukkingen van dezelfde macht, die tegelijk kan observeren en vernietigen en het mooiste en slechtste in de mens boven brengt.

Quote du Jour

Quote du Jour | A whole civilization will die tonight

, door

Donald Trump heeft zijn oorlogsretoriek weer wat opgeschroefd. Terwijl 4 astronauten met een enkele foto de gehele mensheid omvatten en de kwetsbaarheid van onze planeet tonen, zegt deze megalomane narcistische alzheimerpatiënt:

A whole civilization will die tonight, never to be brought back again. I don’t want that to happen, but it probably will

Ondertussen waarschuwt de Amerikaanse democraat Ted Lieu het leger:

Dear @thejointstaff: The UCMJ and federal law prohibit war crimes. Striking civilian infrastructure that causes disproportionate civilian harm constitutes war crimes. You will disobey those illegal orders.

If you commit war crimes, the next Administration will prosecute you.

Foto: IoSonoUnaFotoCamera (cc)

Trump: De NAVO is waardeloos. Help ons

, door

Er zit een zekere efficiëntie in de manier waarop Donald Trump redeneert. Waarom kiezen tussen twee tegenstrijdige posities als je ze ook gewoon tegelijk kunt innemen? De NAVO is een papieren tijger. Zwak, irrelevant, een geopolitieke kartonnen decorwand die omvalt zodra iemand ertegen blaast. Tegelijkertijd is het blijkbaar een onmisbare militaire macht die onmiddellijk had moeten opdraven om zijn oorlog met Iran te ondersteunen. Dat ze dat weigerden, maakte het bondgenootschap ineens laf, tekortschietend en ondankbaar.

Schrödingers bondgenootschap

De NAVO verkeert in een fascinerende kwantumtoestand: tegelijk totaal nutteloos én cruciaal voor de overwinning. Een alliantie die niets kan, behalve precies datgene doen wat Trump nodig heeft en blijkbaar niet alleen kan. Zolang Europese landen weigeren zich in een conflict te laten trekken dat ze zelf niet zijn begonnen, bewijzen ze hun zwakte. Zouden ze wél meedoen, dan bevestigt dat uiteraard dat Trump gelijk had. Elke uitkomst valideert de oorspronkelijke stelling. Geopolitiek “heads I win, tails you lose”.

De impliciete bekentenis

Als de NAVO werkelijk een papieren tijger is, zou de Amerikaanse inzet Iran zonder moeite moeten kunnen verslaan. Geen probleem. Klaar. Maar tegelijk klagen dat bondgenoten nodig zijn om überhaupt kans te maken, is impliciet toegeven dat die oorlog zonder hen moeilijk, riskant of zelfs onhaalbaar is. Voor wie goed luistert, zit de eerlijkste analyse van Trumps Iran-avontuur verstopt in zijn eigen verwijten.

Foto: Alireza Jalilian on Unsplash

In Israël is de doodstraf terug. Alleen niet voor iedereen (goh)

, door

Israël kent officieel de doodstraf, maar paste deze sinds 1962 feitelijk niet meer toe. Die politieke keuze wordt nu verlaten, maar uiteraard wel selectief. Want officieel geldt de nieuwe wet voor iedereen, in de praktijk is deze uitsluitend op Palestijnen gericht. De wet maakt namelijk de doodstraf verplicht voor terrorisme die tot Israëlische doden leidt.

De kans dat Israëliërs met deze wet te maken is verwaarloosbaar, want deze is gericht op militaire rechtbanken, en laat dat nu net het ‘rechtssysteem’ zijn waar Palestijnen onder vallen. Israëlische burgers vallen – vanzelfsprekend – onder civiel recht. Daarmee ontstaat een voorspelbare uitkomst: maximale straf binnen een systeem met beperkte, zelfs afwezige bescherming.

De werking van dat systeem blijkt ook uit de cijfers. In militaire rechtbanken ligt het percentage veroordelingen rond de 96 tot 99 procent. Vrijspraak komt zelden voor. Veel zaken eindigen in schuldbekentenissen onder detentie, zogenaamde ‘plea deals’, en de uitkomst ligt daarmee in bijna alle gevallen vast.

De wet wordt – zoals altijd – gepresenteerd als afschrikking. Tegelijkertijd blijft geweld van kolonisten tegen Palestijnen zelden tot vervolging leiden. Het strafrecht markeert zo wie bescherming krijgt, en bevestigt daarmee een systeem van apartheid waarin verschillende groepen onder verschillende regels en rechten vallen.

Foto: Christoffer Horsfjord Nilsen (cc)

De Palestijn: de indringer die er altijd al was

, door

De Israëlische claim op Palestina wordt in het westen vaak gepresenteerd als een kwestie van herstel, een terugkeer naar een land dat ooit van “hen” was, na een lange en gewelddadige onderbreking. Dat frame suggereert automatisch dat het land in de periode na het gedwongen vertrek grotendeels leeg stond, of dat de bevolking die er woonde er eigenlijk niet thuishoorde. Die aanname is feitelijk onjuist.

Want wat er gebeurde na de Romeinse onderdrukking van de Joodse opstanden was deportatie, maar geen volledige ontvolking. Een groot deel van de bevolking bleef in het gebied achter. In de eeuwen daarna veranderde de religieuze identiteit van de achterblijvers, eerst richting christendom, later richting islam. De lijn van bewoning werd niet verbroken; zij veranderde van vorm. Bovendien was er op dat moment geen staat Israël die werd ontmanteld. De politieke entiteiten die er in de oudheid hadden bestaan waren relatief kortstondig en ingebed in een lange geschiedenis van wisselende rijken en overheersers.

Palestijnen zijn dan ook geen volk dat ergens vandaan is gekomen om zich later in Palestina te vestigen, in de achtergelaten huizen van de verdreven Joden. Zij zijn, in overwegende mate, afstammelingen van de oorspronkelijke bewoners van het gebied en hebben er continu gewoond. Dat hun identiteit over de eeuwen veranderde, maakt hun aanwezigheid niet minder reëel en hun claim niet minder geldig.

Foto: "Bevrijding van Sint-Michielsgestel" by Brabant Bekijken is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

De parodie die 5 mei dreigt te worden

, door

Sef wordt geen Ambassadeur van de Vrijheid. Eerst wel in beeld, daarna toch afgevallen. Volgens hem vanwege zijn uitgesproken standpunten over de genocide in Palestina. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei weigert te reageren, maar ik geloof hem, want er is al een tijdje een tendens om de herdenking los te koppelen van het heden. Vrijheid is blijkbaar prachtig, zolang je er niet al te concreet gebruik van maakt. Die afwijzing ondergraaft het hele idee van 4 en 5 mei. Als het vieren van vrijheid niet kan verdragen dat iemand die vrijheid gebruikt om actueel onrecht te benoemen, blijft er weinig meer over dan een ritueel zonder betekenis.

In theorie herdenken we op 4 mei de slachtoffers van oorlog en onderdrukking. Op 5 mei vieren we de bevrijding. De onderliggende boodschap luidt steevast dat vrijheid meer is dan een vlag, een festival en een obligate verwijzing naar “dit nooit weer”. Juist daarom is dit zo wrang. Het probleem is niet alleen de beslissing zelf, maar wat die beslissing blootlegt: dat de lessen die op 4 mei worden uitgesproken op 5 mei alweer zijn vergeten. Of misschien eigenlijk nooit zijn geleerd. Vrijheid zou ook moeten betekenen dat mensen kunnen spreken over onrecht, juist wanneer dat politiek gevoelig ligt. Maar dan blijkt ineens dat een artiest met een uitgesproken mening over de genocide in Gaza toch net iets te ingewikkeld wordt.

Volgende