Kentering in het privacydebat politiek

Gisteren was in de Tweede Kamer het debat over de bewaartermijn voor telecomgegevens (wet op de dataretentie). En zowaar, er lijkt een kentering te komen in het debat over privacy. Voor het eerst sinds 5 jaar glijdt een wetsvoorstel niet meer geruisloos door de Tweede en Eerste kamer heen. Kennelijk heeft de reuring van de laatste maanden wat mensen in die kaasstolp wakker geschud.
Met name de PvdA laat nu wat van zich horen. Woordvoerder Martijn van Dam (M.vDam@tweedekamer.nl) en zijn collega Ed Anker van de ChristenUnie (e.anker@tweedekamer.nl) trekken de discussie over dit onderwerp nu eindelijk naar het juiste niveau. Ze constateren terecht dat met dit soort wetten het principe “iemand is onschuldig tenzij er concrete verdenkingen zijn” overboord wordt gezet. Iedereen wordt gevolgd en dan zien we wel wie waarvoor vervolgd kan worden.

Het CDA, in de persoon van Coskun Çörüz (C.Coruz@tweedekamer.nl) en de VVD voeren als tegenargument aan dat de effectiviteit van de bestrijding van criminaliteit is gediend met een langere bewaartijd (18 maanden i.p.v. de minimaal gevraagde 6 maanden). Dit argument is hier al eerder onderuit gehaald, mede met dank aan onze reaguurders (zie reacties dus).

Er is nu dus geen meerderheid voor het voorstel, maar de ChristenUnie twijfelt nog een beetje. Misschien kunt u uw zorgen aan hen kenbaar maken.
Het is niet te verwachten dat het CDA van positie verandert. Die hebben immers aan de basis gestaan van vrijwel alle maatregelen van de afgelopen jaren.
Maar waar in dit debat ook wel eens extra aandacht voor mag komen in is de houding van de VVD. Ik citeer even uit de toelichting bij de beginselverklaring van de partij:
Vrijheid van de mens is onmisbaar voor ontplooiing. We bedoelen dan vrijheid op geestelijk, staatkundig en materieel gebied. Deze vrijheid komt ieder mens toe, zonder enige discriminatie.
De vrijheid moet zo groot mogelijk zijn. Er zijn wel grenzen aan persoonlijke vrijheid. De vrijheid van de een mag de vrijheid van de ander niet belemmeren. En we moeten oog hebben voor de belangen van toekomstige generaties.

Het komt me voor dat het uitbreiden van de termijn hier toch mee in tegenspraak is. Ook de jonge liberalen zijn die mening toegedaan.
Nu is het natuurlijk zo dat je wel druk kunt uitoefenen om de woordvoerder van de VVD voor dit dossier, Fred Teeven (F.Teeven@tweedekamer.nl), maar gegeven zijn eerdere uitspraken is dat waarschijnlijk niet zo zinvol. Iemand die roept:
…als je niets te verbergen hebt, heb je ook niets te vrezen” heeft het gewoon niet begrepen. Misschien is het dan ook beter de fractievoorzitter maar eens onder druk te zetten. Mail dus gerust Mark Rutte (m.rutte@tweedekamer.nl).

En mocht u nog steeds tot de groep behoren die denkt dat u niks zal overkomen als deze wet is ingevoerd en dat u dus de ophef niet begrijpt, neem dan het relaas van journalist Redmar Kooistra maar eens lezen. Dit in reactie op het betoog van Welten.

Twee toegiften bij dit onderwerp:
Frank Kuitenbrouwer over het 3 dagen vasthouden van alle kentekens.
De Europese privacywaakhond over hoe Nederland met privacy omgaat.

  1. 1

    vrijheid is iets wat de meeste niet aankunnen lijkt het wel. maar het geeft hoop dat er heel voorzichtig weer openlijk getwijfeld ‘mag’ worden aan onze politieheilstaat. mccarthy, de ussr, nazi en oost duitsland etc., allemaal hebben ze het uiteindelijk afgelegd. alleen jammer voor al die mensen die in de tussentijd in de cel of ongebluste kalk eindigen.

  2. 2

    Ach, een beetje onderdrukkende organisaties opblazen, lastig vallen, pijn doen, kapot maken is toch een stuk leuker dan de hele dag een beetje F5en.

  3. 3

    Privacy is een hot item de laatste dagen. Ik heb er niets van begrepen, want ik behoor tot de categorie mensen die zegt dat je niets te vrezen hebt als je je niet misdraagt. Ik wil dat wel nuanceren. Ik heb er niets op tegen dat via camera’s wordt geregistreerd waar ik met mijn autootje rij. Ik heb uberhaupt niks tegen camera’s in de openbare ruimte. Ik hecht namelijk zeer in effectieve bestrijding van criminaliteit. Het wordt een ander verhaal als wordt gecontroleerd wat ik “achter mijn voordeur” doe. Daarom ben ik er op tegen dat vijf jaar lang mijn telecom- en surfgegevens worden bewaard. Ook in dat geval durf ik naar eer en geweten te zeggen dat Sargasso de meest gevaarlijke site is die ik bezoek (nou ja, na Pantzerfaust dan), maar dan nog heeft niemand daar iets mee te maken.

  4. 4

    Voorzet: nu zou het mij bijzonder verbazen als de TON en de PVV niet op de huidige lijn van de VVD zitten. En daarmee hun duidelijke achterban overduidelijk schofferen, voor het eerst.

  5. 5

    @jan: Ten eerste is inmiddels duidelijk dat bijvoorbeeld camera’s weinig positief effect hebben op de criminaliteitsbestrijding. Echter, wel op het gevoel van veiligheid van de burger (wat jij impliciet dus mooi verwoord).
    Ten tweede moet je het stuk lezen van Redmar. Daarin wordt duidelijk dat er straks geen “onschuldige” mensen meer bestaan. Jouw kenteken dat geregistreerd wordt op een moment dat er in de buurt een misdaad plaats vindt, maakt jou tot verdachte.

    @m44 TON en PVV worden niet in het verslag van het debat genoemd. Waarschijnlijk afwezig. Dus ik weet niet waar ze staan.

  6. 6

    @3 Als jij in je autotje rijt, dan is dat ook “achter” de voordeur: er wordt namelijk geregistreerd waar je bent en wat je doet – en niet noodzakelijk in het openbaar. Het voorbeeld van de volkskrant-journalist says it all

    Ergo: wat is er zo nuancerend aan je betoog? Dat je het onderscheid tussen voor en achter de voordeur maakt? Dat verschil is heel moeilijk te maken. Neem je mobiele telefoon: als ik opsporingsambtenaar was, dan leek het me heel handig om te weten waar jij (en de rest van NL) je met je telefoon begeeft. En dan vooral voor de voordeur. Maar toch wil jij niet dat dat geregistreerd wordt omdat je het als achter de voordeur beschouwt.

    Bovendien zegt de data die geregistreerd wordt helemaal niets over hoe jij je in die openbare ruimte gedraagt, tenzij je actief gaat zoeken naar vage verbanden en mensen lastig gaat vallen met hun prive gedrag omdat ze een verkeerd nummer belden (of ooit een verkeerd nummer hadden) (in de buurt) van een verkeerde plek waren of vrienden met een verkeerde achternaam hebben.

  7. 7

    …iemand is onschuldig tenzij er concrete verdenkingen zijn…

    Misschien een mierenneuker maar het lijkt mij dat concrete verdenkingen alleen een argument kunnen zijn tot nader onderzoek.

    Schuldig ben je pas als schuld is bewezen.

    Dacht ik.
    Toch?

  8. 8

    @jan, #3: Als je dan toch niks te verbergen hebt wil je me vast ook wel verklappen welke zaken duurder dan 500 euro je de afgelopen 3 jaar hebt gekocht, voor welk adres je auto doorgaans geparkeerd is, wanneer je van plan was op vakantie te gaan en wat voor sex-speeltjes je dochter het afgelopen jaar besteld heeft?

    Dat kan (straks) iedere softwarebeherende malloot namelijk met 1 druk op de knop zien. Als dat jou een veilig gevoel oplevert, zit er volgens mij een steekje bij je los. Volgens mij besef je niet dat de overheid gevuld is met doodnormale mensen. Waaronder bijvoorbeeld buurmannen die je niet aardig vinden die ineens kunnen zien wanneer jouw auto het land verlaat zodat ze met een gerust hart het eerder al samengestelde lijstje van interessante zaken uit je woning kunnen verwijderen.

  9. 9

    @8 Dat is in casu voor een deel ook niet echt moeilijk. Zijn auto staat nl in Den Bosch en verder is er van allerlei van zijn site af te halen. De whois doet de rest wel mocht ik snode plannen hebben. Verder is 18 juli vast een feest bij huize Jan :P

    Ik ga niet van alles hier plempen, maar volgens mij kan ik bij de volgende 10 minuten vast nog meer informatie achterhalen waardoor identiteitsdiefstal ineens erg mogelijk begint te worden ( postcode, adres, achternaam, geboortedatum etc is vaak al genoeg ).

    Kan je nagaan wat een diender kan achterhalen met al die niet-publieke databases waar iemand niet voor heeft gekozen om in te staan.

  10. 10

    @7, ja dat klopt. Maar moet wel aanleiding zijn voor onderzoek!

    Steeph, eens met je gevoel dat privacy wat serieuzer wordt genomen na het lezen van dit kamerdebat. Wel ‘opmerkelijk’: bewaarplicht “liefst tot in de eeuwigheid” (Fred Teeven)….

  11. 11

    @Basszje, @9: Frappant, frappant. Maar dan nog is er mijns inziens een grotesk verschil tussen het kunnen vinden van iemands gegevens en het kunnen zoeken in ALLE gegevens naar iemand of iets dat voldoet aan bepaalde criteria.

    Overigens kan ik u mededelen dat SIDN adresgegevens verder niet controleert; op het adres waarop mijn domeinnamen zijn geregistreerd woon ik dan ook al lang niet meer;-) Je kunt SIDN overigens wel verzoeken die gegevens te veranderen in die van je provider, maar daar zijn “bijzondere omstandigheden” voor nodig die je schriftelijk moet “motiveren”. Maar dat ligt voor particuliere domeinnaamhouders wellicht anders, dat staat niet echt duidelijk op hun site.

  12. 12

    Toeval bestaat niet, ik heb toevallig gisteren een e-mail gestuurd naar de meeste prominenten in dit debat. Hiervoor de verwijzing naar de prachtige uiteenzetting van Steeph gebruikt: http://sargasso.nl/archief/2008/02/15/volksopstand-tegen-de-privacyschendingen/
    (hulde!) en de open brief op livre.nl: http://www.livre.nl/content-partners-gast/bjorn-wijers/burgers-moeten-afname-van-privacy-een-halt-toeroepen-16022008.html

    Grappige was dat ik van zowel Teeven en Pechtold een out-of-office kreeg wegens reces. :) van de eerste niet zo erg, de tweede wel, gezien het feit dat hij dus niet bij de bespreking was en wel een fel kritikus is. Ga hem ook nog even sturen naar onze CU-vrienden.

  13. 13

    Even een out of the box standpunt:

    Meer data vergaren en langer bewaren is beter voor de privacy. Hoe groter de database, hoe langer de zoekopdrachten en hoe minder distinct de resultaten zullen worden. Te veel data om te analyseren

  14. 14

    @13: Teveel data om te analyseren bestaat niet. Dan wordt er gewoon wat meer van ons belastinggeld tegenaangegooid voor meer analisten. Bovendien levert meer data juist meer informatie op en dus steeds distinctere resultaten. Tenslotte kun je eenmaal een profiel bedacht het zoeken grotendeels automatiseren.

  15. 15

    En als het zoeken eenmaal is geautomatiseerd zul je ook wel mismatches krijgen die je nu al op het internet ziet. Verelijkbaar met de manier waarop hier bijvoorbeeld de Googles Ads verschijnen.
    Sommigen passen perfect bij de woorden uit het profiel, anderen slaan volledig de plank mis.

  16. 16

    Volgens mij toont de overheid met zijn controledrang juist zijn grote machteloosheid. Controle is wantrouwen, en misschien is dat wel noodzakelijk om de boel nog bij elkaar te houden. Omdat mensen steeds vrijer en bewuster worden, en steeds minder gehoorzamen aan de kerk, ideologie of leider.

  17. 17

    @zmc. Ik weet dat wel, maar daarom ook maar het idee dat een halve zool die gegevens kan opdiepen publiekelijk alleen al. Laat staan wat de staat kan aan eh ‘wonderlijke’ acties. Volgens mij zijn we het wel met elkaar eens.