Het gesnater van de senator

“Moge u leven in interessante tijden” is geen oude Chinese banvloek, maar als Confucius nu in Nederland had geleefd en ‘gekozen burgemeestergate’ had gevolgd, dan had hij de spreuk vast gebruikt als opening voor een stukje op zijn razend populaire weblog. Als politici het nieuws domineren, dan is dat (afgezien van private spermavlekschandalen) meestal een teken van onrust en grote tegenstellingen in de maatschappij. Ik heb ooit eens gehoord dat een Israëliër tegen een Nederlandse zei: “Hebben jullie ook een parlement? Maar bij jullie gaat het toch nooit ergens over?”. Tja. Dat was uiteraard pre-Fortuyn. Daarna werd het concensusmodel van de paarse politiek qua misdadigheid ergens ingeschaald net onder de vernietigingskampen en vergelijkbaar met een decenniumpje Stalinisme. Toen ging het bij ons eindelijk ook “tenminste ergens over”.

De politiek heeft de aandachtspunten van de Fortuynistische schokgolf inderdaad hoog op de agenda gezet. En helemaal bovenaan de agenda van de gevestigde partijen prijkte het voornemen zich niet meer door zo’n politieke aardverschuiving te laten verrassen. De politiek moest weer dichter bij de burger komen. Dat leek de laatste tijd ook het geval te zijn, maar of het op deze wijze de bedoeling was? De politiek leeft kortstondig bij de burger in de vorm van een rel, die ironisch genoeg gaat over het afschieten van een plan dat beoogt de politiek structureel dichter bij de burger te brengen.

En bij welke burger leefden de perikelen rondom minister De Graaf? Dat lijkt met name te zijn bij personen al behept met een behoorlijke portie politiek affiniteit. De grote groep Nederlanders die het contact met het Binnenhof waren verloren, lopen echt niet warm voor het ondoorzichtige Haagse gekonkel. Hoe anders was het bij de politiek geëngageerden, met name aan de linkerzijde van het politieke spectrum. Gesmuld werd van de machtspolitiek van de PvdA-senatoren. Van ondergeschikt belang was dat het ging om een wetsvoorstel dat ooit door de PvdA is ingediend en waar de Eerste Kamerfractie al in eerste lezing haar akkoord aan had gegeven. Een kniesoor die opmerkte dat de PvdA senatoren De Graaf geen eerlijke kans hebben gegeven en zijn concessies telkens beantwoordden met steeds onrealistischer eisen. Tja, en dat de senaat zich hiermee een instrument heeft betoond dat iedere grondige wijziging op partijpolitieke gronden kan vernietigen, dat hoort er nou eenmaal bij. Natuurlijk, de politieke roofdieren Verhagen en Van Aartsen die opleven bij dit soort machtspolitiek, kunnen ook niet buiten schot blijven als het jachtseizoen eenmaal is geopend. Maar dat doet niets af aan de onzuivere operatie van Van Thijn c.s.

Het hele schouwspel deed nog het meest denken aan een beladen voetbalwedstrijd. Iedereen met interesse voor het spelletje heeft een favoriet en scandeert de gelegenheidsargumenten van de partijkleur. Alsof in deze tweede lezing in de Eerste Kamer opeens van belang zou zijn dat de laatste opiniepeiling uitwijst dat een meerderheid van de bevolking misschien geen gekozen burgemeester wil. Van Thijn heeft zich tot dit niveau verlaagd en gaf het in een interview bij Nova zelfs toe. Als ze niet hadden tegengestemd, dan was een benoemde burgemeester nooit meer mogelijk geweest. “Maar door u is nu wel Thom de Graaf afgetreden”, werd Van Thijn voorgehouden in Nova. “Tja, zijn aftreden is heel zuiver, maar was niet noodzakelijk”, antwoordde de voormalig materiaalman van Kees van Kooten. Nee, in Van Thijn’s wereld niet. Een wereld waarin de politiek een speeltuin is voor gedienstigheid aan partijleden en zittende burgemeesters. Een wereld waarin de belofte om het partijlidmaatschap op te zeggen als de Amsterdamse kleermaker Gümüs zou worden uitgezet niet ingelost hoeft te worden omdat “de partij zo graag wilde dat ik aan zou blijven”.

Het spreekt voor zich dat in de politiek het streven naar macht thuishoort en dat afhankelijk van de institutionele inbedding bepaalde mogelijkheden zullen worden benut om het spel naar de eigen hand te zetten. Maar accepteren en wellicht zelfs toejuichen hoe de senaatsfractie van de PvdA afgelopen dinsdag van haar mogelijkheden gebruik heeft gemaakt, is een handreiking naar de suprematie van onzuivere vorm boven het inhoudelijk streven. Het maakt de tranen die geplengd zullen worden als straks blijkt dat de politiek geen steek dichter bij de burger is gekomen (en de grote groep nog steeds alleen warm lijkt te lopen voor immigratiepolitiek) op voorhand hypocriet. Het was mooie televisie en ik hoop dat men heeft genoten van het getergde gezicht van Thom de Graaf. Want dat soort politici is zeldzaam in een politiek complex waar het podium van zaal 1 alvast weer geboend kan worden in afwachting van het gesnater van de senator die na Wiegel en Van Thijn een dagdeel zal schitteren. De eerstvolgende blokkade van een wezenlijke politieke verandering door de Eerste Kamer zal ongetwijfeld weer ergens over gaan.

  1. 1

    Wil je de discussie over doen, Mark?

    In de Eerste Kamer waren de coalitiepartijen voor en de oppositie tegen. CDA en VVD hadden de gekozen burgemeester niet in hun verkiezingsprogramma staan, PvdA, Groenlinks en de SP wel, zij het gekozen door de raad. D66 is van oudsher voorstander, maar heeft in 40 jaar nog geen afgerond voorstel gepresenteerd. Het kabinet is er niet in geslaagd dit in goede banen te leiden.

    De coalitie heeft bij het formatiebaden een blaadje laten zitten, en de PvdA heeft ze recht op de hiel geraakt. Achilles eenzaam in een tourbus.

    De gekozen burgemeester is een erfenisfopspeen van Fortuyn. Als je kijkt naar de taken en bevoegdheden zie je dat het niets voorstelt. Alleen in de grote gemeente heeft hij invloed op de politie. 95% is alleen maar voorzitter van het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad is het hoogste orgaan, staat nog steeds in de grondwet (artikel 125). Het ging inderdaad nergens over.

  2. 2

    De links steunde deze grondwetswijziging niet omdat de graaf een snelle invoering van de gekozen burgemeester op de voorwaarden van D66 eraan gekoppeld had. De zogenaamde “big bang”. Volgend jaar dus.

    De linkse partijen zijn altijd voorstander van een gekozen burgemeester geweest mits deze zou worden gekozen door de raad. Dit om de politieke kleur van de burgemeester te laten passen in het geheel. De kritiek van de SP op de de Graaf doctrine is bijvoorbeeld “2 kapiteins op 1 schip werkt niet”.

    Hoe democratisch is het als het kleinste partijtje van NL zijn voorwaarden kan doordrukken alleen maar vanwege een koehandeltje om een coalitie in stand te houden ?

    Als die eisen van de PvdA zo onrechtmatig waren geweest dan had de Graaf aan de andere eisen ook niet tegemoet hoeven komen, maar dat deed ie wel.

    Aan het verzoek van links om de gemeenten zelf te laten bepalen of ze klaar waren voor de big bang in 2006 wilde hij niet voldoen. Daarom heeft links tegengestemd; omdat ze geen big bang wilden in 2006.

    Het is wat dat betreft helemaal niet verkeerd om de handelingen van de 1e kamer er op na te lezen, helaas 84 pagina’s maar ik heb dat dus wel gedaan.
    http://www.eerstekamer.nl/9324000/1f/j9vvgh5ihkk7kof/vgawgaf2z000

    Het document komt een beetje traag op gang, maar de discussie schept een ander beeld van de gang van zaken dan de standaard uitleg dat links aan machtsmisbruik heeft gedaan, of dat van Thijn rancuneus is of dat er onredelijke eisen zijn gesteld.

    Tenslotte wil ik nogmaals wijzen op de brief van de Graaf waarin hij zijn aftreden zelf ook wijt aan CDA en VVD.

  3. 6

    @DP en ALO: aardige Binnenhofse analyses. De eerste kamer als noodrem voor een kabinet dat op veel punten geen eenheid is, oid. Ik heb overigens uitdrukkelijk opgemerkt dat VVD en CDA niet buiten schot kunnen blijven. Maar u hoeft het mij allemaal niet uit te leggen, er zijn er die ongetwijfeld smachtender op uw duiding zitten te wachten:
    VVD wint, PvdA verliest in peiling

    Uitgegeven: 26 maart 2005 09:03
    Laatst gewijzigd: 26 maart 2005 09:04
    HILVERSUM – De PvdA betaalt in de Politieke Barometer de prijs voor het blokkeren van de gekozen burgemeester. De sociaal-democraten verliezen drie zetels ten opzichte van vorige week en komen uit op 47 zetels, vijf meer dan de PvdA nu heeft in de Tweede Kamer.

    http://www.nu.nl/news/502322/11/VVD_wint%2C_PvdA_verliest_in_peiling.html

  4. 7

    De reaktie van Jan Marijnissen is binnen:

    In Den Haag was er in de tussentijd veel rumoer over het aftreden van Thom de Graaf en de eisen van Boris Dittrich aan CDA en VVD. Veel tumult om niks.
    De rechtstreeks gekozen burgemeester komt er (voorlopig) niet. Nou en?
    D66 blaast misschien het kabinet op. Nou en? Hoe eerder, hoe liever.

    Klaas de Vries, bedenker van dit wetsvoorstel wat is weggestemd door zijn eigen partij;

    Ik niet. Ik vind het een heel verstandig besluit, genomen na een hoogstaand debat. De deconstitutionalisering was door mij bedoeld en als minister verdedigd om ruimte te bieden aan een open discussie over de evolutie van het burgemeestersambt in het gemeentelijk bestel. Het zou ook de weg vrij maken voor een door de PvdA gewenste verdere ontwikkeling. Die voorkeur van de PvdA werd echter in het hoofdlijnenakkoord ge

  5. 8

    @6 er zijn inderdaad mensen die naast dat ze geloven dat de gekozen burgemeester volgens de D66 methode de burger dichter bij de politiek brengt, en die de “analyse” van Verhagen en v Aartsen delen dat het allemaal de schuld is van “regenten bij de pvda”, dat zie je nu inderdaad terug in de peilingen. Het valt me eerlijk gezegd nog mee.

    Maar het is dus helemaal niet moeilijk uit te leggen aan de kiezer, dat heeft Wiegel helder in die ene zin gedaan.

  6. 9

    De burger dichter bij de politiek. Ik kan mij nog de reactie van het volk herinneren toen het mocht kiezen tussen Jezus en Barabas. Ik weet niemand die dat een terechte beslissing heeft gevonden.

    Prachtige uitvoering van de Matheus gisteren bij de EO.

  7. 10

    @mark
    Vraag ook naar de koning van de peiling, Maurice de Hond. Dit geeft een kleine teruggang voor de PvdA aan en zegt er bij dat dit tijdelijk zal zijn.

  8. 11

    Tijdelijk? Laten we het hopen. Het gebeuren heeft niet alleen PvdA maar ook GroenLinks zetels gekost. De SP, daarentegen, die zich enigszins afzijdig hield -Jan M zat in zeeland- wint.
    Ik ben bang dat Wouter’s leidersschap ook wel beschadigd is – zijn eerste echte deuk- nu hji “zijn senatoren niet aan een touwtje bleek te hebben”.

  9. 13

    Als een eigen beslissing hier synoniem staat voor eigen inzicht zou je kunnen zeggen dat er niet zoiets als een coherente partijpolitiek bestaat.

  10. 15

    @14-simpel, antwoord had ik ook wel verwacht, 2e als 1e kamer zijn gevuld met personen die zich hebben aangesloten bij een groep die een eensluidend algemeen idee hebben hoe zij aankijken tegen de maatschappij. Klaas de Vries is ondanks zijn kekke baardje niet veel veranderd en staat lijnrecht tegenover Bos. Heb je die twee gezien in de “rode hoed” in 2004?

  11. 17

    Daar gaat het nu even hier niet om. @11 brengt naar voren dat het leidersschap van Bos wellicht beschadigd is, jij doet dit af als simpel. Met @13 bedoel ik dat er zoiets bestaat als een partijpolitiek, als dit niet zo is zijn partijen nutteloos, de reactie is “geen pastijdiscipline” wat ik helemaal niet voor ogen had. @15 noem ik de eensduidendheid en een aardige confrontatie met de Vries en Bos. In reaktie @16 zijn ze volgens jou met de neuzen in een richting maar stemmen wel verschillend.

    Ik heb geen zin in confrontaties maar kan je redenering niet volgen. Kan jij je nu werkelijk niet voorstellen dat Bos in de situatie waarin hij nu verkeerd iets anders KAN zeggen maar dat zijn mond en rede een conflict hebben ?

  12. 19

    @17 Nee ik denk dat alleen dat de mensen die Verhagen en van Aartsen geloven en die geloven dat bos de baas van de 1e kamer fractie van de PvdA is, denken dat er een conflict tussen de mond en de rede van Bos is.

    Mark hangt hier in het stukje de Verhagen en van Aartsen uitleg aan, Brechtje hangt hem aan, jij hangt die uitleg aan, Wiegel hangt hem niet aan, Klaas de Vries niet, en ik ook niet. Het leiderschap van Bos is niet beschadigd aangezien hij geen leider is van de 1e kamerfractie van de PvdA.

    Ik zeg simpel omdat dat laatste het enige is wat Bos hoeft te antwoorden op eventuele beschuldigingen. Die zoals het er nu naar uit ziet van Wiegel niet gaan komen.

    Het enige wat beschadigd is is het prestige van D66; het leek dat ze wat “verworvenheden” hadden binnengesleept bij het tot stand brengen van dit kabinet. Het blijkt (helaas voor hen)niet zo te zijn.

    Vette pech voor de kabouters.

  13. 22

    Daar komen de kabouters, joegei joegei
    daar komen de kabouters, wel honderd op een rij
    daar komen de kabouters, handjes op de rug
    overladen met geschenken, daarom zijn ze niet zo vlug

    De kabouters zijn gekomen.
    De kabouters zijn gekomen om vrede te sluiten, vrede, met de grote mensen.
    Zwaaiend met hun witte vlaggetjes, maken zij een feestelijke indruk.
    Maar, ik ben met het verkeerde been uit bed gestapt. Jehjehjeh.
    Vette pech voor de kabouters. Jehjeh.

    Ik begin als een wildeman om mij heen te trappen. Als rijpe kersen spatten de tengere kabouterlijfjes onder mijn lederen zolen uiteen.
    1-0 voor de grote mensen.
    Twee van hen dreigen de dans te ontspringen, maar het dichtslaan van de zware eikenhouten deur maakt op de drempel een einde aan deze illusie.
    En de rust keert weder in mijn nederige houthakkersstulpje en ik stap terug in bed om een welverdiend uiltje te knappen.

    Hoi-ja-aeeooooooooooooa lalalalalalala boing ppffrrtt zekersteweten

  14. 23

    @19, DP: “Mark hangt hier in het stukje de Verhagen en van Aartsen uitleg aan”

    Hoho, even uw hokjesgeest in bedwang houden. Ik ben nergens ingegaan op evt. lijntje Bos-senaat.

    Is de reactie van Jan Marijnissen overigens al binnen? Ik kan niet wachten.

  15. 27

    Wie begint er nu over het “oordeel” “Nou en” van Marijnissen? Ik haak hierop in door naar voren te brengen hoe deze meneer zijn zaakjes regelt omdat ik daarmee zijn oordeel weeg.

  16. 28

    ja sorry ik heb niet zo veel tijd om te discussieren; mars attacks is op tv en die heb ik pas 3 keer gezien. Maar je moet het “nou en” citaat niet zien als een poging van mij om de organisatie van de SP in deze discussie te betrekken; ik vond het gewoon een leuke reaktie meer niet.

  17. 30

    De heren zijn eruit! In het nieuwe akkoord staan nieuwe voorstellen voor een gekozen burgemeester en het kiesstelsel wordt veranderd zodat voorkeursstemmen meer gewicht krijgen.

    H