Flipflopinternetsociologie door A. Benschop

“Normen bestaan niet, de waarheid doet er niet toe. Nederlandse weblogs vormen geen bijdrage aan de journalistiek.”
In februari 2005 verwierf dit citaat de quote du jour-status op Sargasso. Ondergetypte had dit citaat in de Telegraaf opgeduikeld, alwaar het werd toegeschreven aan Albert Benschop, officieus erkend internetsocioloog van Nederland (en tot nader order tevens België). Ruim een jaar later stuurde Benschop mij een mailtje. Onder het subject ‘Foutje… bedankt’ wees hij mij erop dat hij “zulke onzinnige kolder” nooit had verkondigd. In de daaropvolgende mailwisseling voegde Benschop mij toe te hopen dat ik voortaan wat zorgvuldiger zou opereren en wellicht zelfs de moed zou tonen om een fout openlijk te corrigeren.

’s Mans zoektoch naar een genuanceerde portrettering, bleek gisteren wederom uit een e-mail die Benschop stuurde naar het weblog Geenstijl. Na een pontificale presentatie op de opiniepagina van het NRC dit weekend, wilde Benschop de lezertjes van de door hem als treiterlog aangemerkte website nog wat uitleggen: Zijn opmerking dat geenstijl-lezers “sowieso geen krant lezen”, was niet beledigend bedoeld. Dit omdat traditionele media (zoals kranten) een andere tak van sport beoefenen dan
‘treiterlogs’. Benschop vergoeilijkend: “Het al dan niet lezen van kranten heeft daar niets mee te maken.” Juist wel dus, zou ik zeggen: het al dan niet lezen van kranten is juist het onderscheid dat Benschop een zinsnede daarvoor zo wetenschappelijk heeft aangebracht tussen de verschillende sporttakken. Benschop had dus iets(jes) gesteld, maar nuanceerde dat achteraf toch maar tot niets.


De tegeltjeswijsheid van 2006 is bekend: “Beschreven toiletmuren zijn een nuttige vorm van ongecontroleerde openbaarheid”, zo doceert Albert Benschop op Geenstijl.

Benschop heeft niet veel moeite met schijnbare tegenstellingen. In de NRC analyseert hij de weblogperiode na de moord op Theo van Gogh. Hij beperkt zich wederom tot zijn favoriet: Geenstijl. “Er stonden na de moord op Van Gogh bijna onverbloemde oproepen van redacteuren op die site, om moskeeën in brand te steken, en “als ze geblust moeten worden, dan met benzine”. Een paar zinnen verderop betoogt hij echter doodleuk het andere uiterste. Nadat Benschop ervoor pleit dat Weblogs hun interne codes en regels verscherpen, meldt hij: “Overigens is dat na de moord op Van Gogh op een aantal site zoals Geenstijl.nl ook al gebeurd.” Misschien kunt u als nieuw mediumklikker de dingen chronologisch nog behapstukken, maar de beoefenaar van de papieren krantleessport vraagt zich toch echt af wat er nou op Geenstijl gebeurde in die periode.

Ik herken het geflipflop van Albert Benschop wel. Hij mailde mij immers dat het citaat op Sargasso lariekoek was, terwijl ik in het grote boze internetarchief toch duidelijk op meerdere plekken een ANP-bericht vond waarin hij uitgebreid werd geciteerd. Toen ik Benschop antwoordde dat zijn citaat bijvoorbeeld ook op Maroc.nl nog te vinden was, beet Benschop mij toe: “Citeren uit (een weergave op het maroc.nl forum van) een stuk uit de Telegraaf is nogal een hachelijke zaak. In dit geval was het uiterst onverstandig, omdat -zoals gebruikelijk- de “citaten” die daar aan mij worden toegedicht, uit de duim zijn gezogen.”

Toe maar. De Telegraaf zuigt als gebruikelijk uit den duim. Dat is een boude stelling voor de internetsocioloog van Nederland me dunkt. Ik denk echter niet dat we hem er aan kunnen houden. In een volgende mail probeerde ik hem (nogmaals) uit te leggen dat het stukje toch echt, op meerdere plekken, duidelijk aan hem was toegeschreven met ANP als oorspronkelijke bron (bijvoorbeeld op radio.nl, alwaar het als volgt doorgaat: “Benschop wijst op het risico van het podium dat weblogs hun lezers bieden en waarschuwt voor stemmingmakerij. De onderzoeker stelt dat GeenStijl gevaarlijke hetzes voert tegen (publieke) personen. Bezoekers krijgen een stem en dat leidt tot ‘uiterst rechtse’ reacties.”). Toen ik daarop Benschop per mail vroeg of dat hele stuk door het ANP is verzonnen, bleef de voorheen telkens zo rap reagerende Benschop het antwoord schuldig.

Mijn verwarring werd gisteren nog groter. Hoe kan het dat de enige en allerbeste internetsocioloog van Nederland eerst waarschuwt voor rechtse hetzes, en een jaar later de loftrompet schalt over toiletmuurgekalk? Ik zou de heer Benschop op het hart willen drukken dat, om iets duidelijker te krijgen wat zijn wetenschappelijke bevindingen nou exact zijn, hij best eens kan proberen achter een uitspraak te blijven staan. Wellicht is het een optie als hij probeert zijn bedoelingen uit te leggen, in plaats van allerlei tegenstrijdige signalen het www op te slingeren. Ook als de weergave van zo’n uitspraak in de secundaire bronnen niet 100% weerspiegelt hoe hij het in uitvoerig bevoetnote uiteenzettingen verklaart. Zo gaan dat soort dingen van oudsher in de pers, en voor internet geldt eigenlijk precies hetzelfde.

  1. 4

    De man’s fascinatie voor toiletmuren is wellicht veroorzaakt door kalenderleeftijd, te lang ertegen aankijken.

    Zijn reactievaardigheid toont een oude man die niet is opgegroeid met een fenomeen wat hij in een kader probeert te plaatsen, moet een jonge hond(reu) doen.

  2. 6

    Wat is nou precies je probleem met Benschop?
    Is het dat hij beweert fout geciteert te zijn? Dat kan toch gewoon waar zijn?
    Of is het dat hij geenstijl een treiterblog noemt? Zijn de jongens van GS soms te fijnbesnaard voor zo’n kwalificatie?
    Of is het dat B. in een mail naar GS probeert zijn kant van de zaak te vertellen? Niks mis mee lijkt me…
    Of dat hij zo”n mail ook ooit naar jou stuurde?

    Ik snap de ophef niet…

  3. 7

    Zijn probleem met Benschop is dat hij er dus een aanvaring mee heeft gehad en is daarna eens dieper op de man gaan ingraven.
    Daarbij kwam naar boven dat de man zichzelf constant tegenspreekt (of constant verkeerd geciteerd wordt natuurlijk) en daarmee probeert Mark zijn vete te beslechten

  4. 9

    “Hoe kan het dat de enige en allerbeste internetsocioloog van Nederland eerst waarschuwt voor rechtse hetzes, en een jaar later de loftrompet schalt over toiletmuurgekalk?”

    Pardon, maar de gemiddelde toiletmuur is een eerlijke mengeling van racisme, oproep tot jihad, communistische kreten, grappen, perversiteit, liefdes- en haatverklaringen en tags.

    Rechtse hetzes zijn misschien toiletmuurgekalk, maar toiletmuurgekalk is zeker niet hetzelfde als rechtse hetzes. Ik zie geen reden dit figuur aan te pakken omdat hij de toiletmuur als platform verdedigt.

    En over GS: Beide is ook waar: eerst riepen ze (volgens mij satirische) lompe dingen, en vervolgens (toen het echt gebeurde) zagen ze hun fout in, en hebben o.a. hun toon verlinkst en de huisregels aangescherpt.

    U had er beter aan gedaan deze omstanders eruit te laten, en gewoon de mailwisseling ter ons aller vermaak on-line te kletteren. ;)

  5. 10

    @Mathijs: Probleem is een groot woord. Ik probeer de almachtige en eeuwige waarheid slechts zo goed mogelijk en voor u nog enigszins leesbaar te bedienen. Mijn aanknopingspunt is dat Benschop mij op nogal onconstructieve wijze verweet onhandig en onwaar te hebben gehandeld. Nadat ik hem tot tweemaal toe een bijzonder geduldige uitleg verschafte, en daarbij nog hem alle mogelijkheid gaf zijn academische wijsheden nauwer uiteen te zetten, kreeg ik geen antwoord meer. Dat leek mij na de extra informatie die mij via NRC en geenstijl bereikte, voldoende reden voor een stukje.

    @Oersoep: “Ik zie geen reden dit figuur aan te pakken omdat hij de toiletmuur als platform verdedigt.”

    Ik zie tegenstrijdigheid in angstzaaien voor een podium tbv stemmingmakerij en daarna datzelfde podium als toiletmuur bejubelen.

    Als Albert Benschop dat goedkeurt, kunt u wat mij betreft de hele mailwisseling te lezen krijgen.

    @dreadloki: wat een ophef weer over een (miniem) beetje www-ophef. Hebben ze uw parasol weer afgepakt?

  6. 11

    De email die wij van Benschop kregen was inderdaad -to put it mildly- vrij emotioneel. Maar als ervaren weblogger zijn wij dat wel gewend. Mensen die op hoge toon van alles en nog wat beweren (beweringen die vaak tot stand zijn gekomen in neerwaartse spiraalvormige solitaire brainstorm sessies). Als je het daarna geduldig uitlegt komen de meesten wel tot inkeer, sommigen ook niet en van anderen hoor je nooit meer wat.

  7. 12

    Wees gerust mark, mijn insteek was geenszins vilein richting u of uw bijdrage bedoeld.

    Dat Benschop zich met het uitdrukken van zijn ongenoegen louter beperkt tot die ene site – waarmee hij voor het gemak een hondertal andere individuen schaart onder dezelfde noemer – toont alleen maar aan dat hij (zoals Larie terecht opmerkt) zichzelf dan wel profileert als “internetsocioloog”, maar feitelijk niet in staat is om de materie te doorgronden.

    Concluderend: Ik geef u volkomen gelijk en sargasso.nl is een uitermate geschikte plek om mans wispelturig gedrag te delen met de rest van de wereld.

  8. 13

    @dreadloki: Ah, dank voor de elaboratie. Leuk om van u weer ‘ns iets anders dan van ophef te horen.

    Is dit trouwens een reclameleuze:
    ‘Sargasso, de www-site voor al uw wispelturigheid.’ Of ben ik nu te serieus?

  9. 15

    Gezeur over die kranten .
    Laatst nog twee maal de nieuwe NRCnext geprobeerd.
    Het nieuws wat er instond wist ik al voor een groot gedeelte door internet en de radio.
    En ja voor opinie hoef ik ook geen gepolariseerde krant te lezen. Er staat genoeg op inderdaad het internet. En je kan nog eens snel shoppen tussen de verschillende opiniemaker (Links en rechts en middel en religieus) op inderdaad internet.
    Een krant lezen was dus best zonde van mijn tijd. Dan lees ik liever een boek.

  10. 17

    Obsidiaan: nrc.next is een verhaal apart. Het lijkt wel of ze het erom doen: de ene dag heb je daadwerkelijk een prima krant die op de sociale trends zit in handen, de andere dag herkauwen ze Web 2.0 of Hot or Not-websites oid, maar dan op televisie-niveau. Ik verwacht van een krant iets beters.