Weekendquote – gebabbel

Iemand als Witteman zou eigenlijk die Pauw moeten verheffen, maar het gaat eigenlijk omgekeerd, zo’n echte prestigieuze politieke journalist als Witteman zakt af naar het gebabbel en ongeïnteresseerdheid van Pauw.

Hoogleraar politicologie Jos de Beus in gesprek met Maarten van Rossem in Spraakmakers op Het Gesprek, woensdag 21 november (deel 3, 15 minuten 10 seconden). Het hele stuk veel bijzondere uitspraken over de huidige politiek en de rol van de media.


(Deel 1 en Deel 2)

  1. 1

    De Beus zegt inderdaad een paar interessante dingen over media en politiek:
    1. Er is een trend naar meer gebabbel (meningen), dat in de plaats komt van analyse en deskundigheid
    2. de politiek (tweede kamer) is afhankelijk van de media voor informatie en onderwerpkeuze (gevolg: we springen van hype naar hype).
    3. de overheid springt hier op in door een grotere behoefte het nieuws te managen.
    Jammer vond ik dat een belangrijke vraag niet gesteld is (misschien vanwege de tijd): wat is de verantwoordelijkheid van de media nu zij politieke invloed heeft? Ik denk aan het waarborgen van de onafhankelijkheid ten opzichte van de overheid en politiek, maar ook de kwaliteit van de informatie en berichtgeving. Je ziet in Amerika dat beide falen: veel te vaak worden twee meningen tegenover elkaar gesteld, zonder dat uitgezocht wordt wie gelijk heeft; daarnaast heeft de elitemedia nauwe contacten met regeringsfunctionarissen, en wordt al te vaak het regeringsstandpunt uitgedragen. Met de regering Bush betekent dit het verspreiden van leugens en desinformatie die het regeringsstandpunt ondersteunen. Een goed voorbeeld wat nu speelt in de VS: http://www.salon.com/opinion/greenwald/2007/11/21/klein/. Dit was het begin van een hele rel, waarin Time behoorlijk onder druk is komen te staan door een politiek gemotiveerde column, gebaseerd op een interpretatie van een nieuwe wet die heel duidelijk niet waar is.

    Hoewel ik ook vind dat het huidige economische systeem waarin de top zichzelf verrijkt ongeacht de gevolgen van de beslissingen aan hervorming toe is, vond ik het verhaal van de Beus over het nationaal belang van ondernemingen toch wat simpel. Of je nu bestolen wordt door een Nederlander of een Amerikaan maakt voor de situatie weinig uit. Omgekeerd gaat ook op: goed ondernemerschap is niet slechts voorbehouden aan Nederlanders.

  2. 3

    Cerridwen, er ontbreekt een woord in §3 van uw #1 kan dat ?

    (“de overheid springt hier op in door een grotere behoefte het nieuws te managen”)

    Ceterum nogal eens met de eerste twee punten van De Beus. Zie ook mijn §1 van vannacht via klikmelink.

    Bijvoorbeeld : veel kort gehouden gekakel in “Terzake” & co, tegenwoordig (VRT), waar we nu de anchorman hebben die de zgn. binnenhofspecialist interviewt, een kinderkampvuurmomentje zonder veel nieuwswaarde, helaas, waar zelfs een Tim Pauwels zich een beetje té blasé toe leent … Uiteindelijk kwam Devadder Ivan er nog het dichtste bij door op vragen als “hoe moet het nu verder in de Wetstraat” gewoon te antwoorden “ik weet het ook niet”. Dàt is tenminste een sympathieke malloot.

    Men spint garen, ook op de openbare omroep, op de manier van de kranten, die ondertussen in zeer grote mate commercieel redeneren wat betreft hun verslaggeving.

    Selling each other news, eerder al tussen zender en ontvanger, nu ook binnen de business units van elke redactie, zo komt het haast over.

  3. 5

    De Beus stelt terecht dat het niet vanzelf goed komt. De centrumpartijen verkeren in een grote crisis.

    @Cerridwen

    Ik ben het daar zeer mee eens. Goede analytici zijn echt nodig.

  4. 6

    Het interview was veel interessanter voordat het over de media ging. Bijvoorbeeld toen Jos de Beus sprak over de teloorgang van zijn partij, de PvdA en de opkomst van de SP. De Beus begon weer verschillende krachtenvelden en trends te zien: Ontworteling, de teloorgang van de sociaal democratie en politieke onmacht. Waarschijnlijk door tijdsgebrek kwam de Beus er niet aan toe te gaan zwaaien met wat boeken die hij gelezen heeft, wat hij normaal wel doet.

    De reactie van van Rossem was helemaal leuk toen het over ABN AMRO ging, toen hij rustig door zijn baard kroelde, alle spieren ontspande en in klap het gezever over de uitverkoop van idealen van de tafel veegde door de vage sentimenten te benoemen. Grote maatschappelijk bewegingen en herwaardering van idealen zal wel een rol spelen, maar uiteindelijk vinden mensen het gewoon stomvervelend dat een groot Nederlands bedrijf voortaan in de handen van buitenlanders is.

    Wie bedoeld de Beus trouwens met “die mensen”? Ons?

  5. 7

    Je zou ook kunnen stellen dat niet de politiek maar andere groepen in een crisis zitten. In principe, vanuit sociaal oogpunt kun je niet stellen dat diegenen die de macht hebben in een crisis zitten, het zijn juist diegenen zonder macht die in een permanente crisis zitten en worstelen naar nieuwe aanpakken.

    Wie zit er dus in een crisis?
    1. de ‘oude’ media? Onder invloed van commercialisering en internet (wetgeving en technologie), heeft t nieuwe publiek meer inspraak gevonden in de vorm van die nieuwe media. Het vertalen naar een groter dommer segment van de massa is nu nodig om kijkcijfers te stabiliseren. Waar die massa vroeger nergens naar toe kon, kan zij nu naar commercie en internet. Tegelijkertijd echter kan het hogere segment naar buitenlandse programmas online of via satelliet.
    2. politiek? Tot voor kort behielden politici hun macht zonder naar het volk te moeten, immers de partijen kozen politici, en die partijen waren een geengageerde 3% van de massa slechts. Maar met de politiek van ‘bewegingen’ die bestaan uit populisten (gestart met Fortuyn, in mindere mate met Wilders, en nu met Verdonk) wordt de partijelite zelf omzeilt. Tegelijkertijd ziet de oude media een vehikel in deze populisten om hun eigen bestaansrecht te vergroten: akelige maar onvermijdelijke tendens!

    3. de massa? De massa zelf heeft nog steeds nauwelijks invloed. Hoewel populisten van alles beloven, verandert er maar weinig voor de massa zelf. Daarvoor is de oude politiek en de oude media simpelweg te stabiel waarschijnlijk. Het is bovendien maar de vraag hoe groot het deel van de massa is die gevoelig is voor populisten. Fortuyn kwam op zijn hoogtepunt (zijn dood) niet boven de 20%. In een representatief politiek system met publieke media die gesponsord worden door verenigingen met een groot establishment en internationale verplichtingen en institutionaliseringen is het maar de vraag of dat ooit veel groter zal kunnen groeien. Bovendien vormen nieuwe technologieen ook een kans tot herbinding met zwevende kiezers voor oude partijen.

    De oude politiek en oude media verliezen wel een relatief groot terrein van maximaal 20%, maar stabiliseren zich ook op dit moment. Je ziet ook een nieuwe trend binnen de zwevende blokken naar minder populistische blokken: (stijgende boekverkoop, het gesprek, nieuwe leiders oude stijl (Balkenende,Marijnissen), plus een versplintering binnen polustistische bewegingen (internet media, politiek rechts etc). Ik vraag me af of er wel een crisis bestaat. Heeft iemand wel eens een definitie gegeven van een crisis, van de bewegingen op technologisch, sociaal, machts- etc gebied? Volgens mij zijn dat soort praatjes allemaal ongefundeerd volksgemompel met marginale veranderingen tot gevolg, herschikkingen etc. In tegenstelling tot de verongelijkte beteweterige bemoeial de Hond zie ik geen revolutie binnenkort.

  6. 8

    @Cerridwen: die ‘trend naar meer gebabbel (meningen)’.
    Ik vind, dat iets pas een trend is als het een aantoonbaar significant veranderend gedrag betreft, maar ik heb de indruk (dit itt een trend) dat veel zogenaamde trends tegenwoordig (indrukken) zijn, hetgeen op zich een trend zou zijn als ik het kon aantonen en indien het significant was.

  7. 12

    Witteman is een “echte prestigieuze politieke journalist”? Mij was dat nog niet opgevallen. Heeft iemand wellicht een link naar “echt prestigieus politiek journalistiek” werk van Witteman voor me?