Voorstellen Nationale Conventie – 5

Logo Nationale ConventieHierbij het vijfde deel van de behandeling van de voorstellen van de Nationale Conventie. (Zie toelichting bij deel 1)

5. Laat alle jongeren tijdens hun schoolopleiding omstreeks hun 17e levensjaar een stage lopen die het publieke belang dient.

Toelichting Nationale Conventie:
Actief burgerschap moet ergens geleerd worden. Vrijblijvendheid is wat dat betreft niet op zijn plaats. De Conventie stelt daarom voor dat iedere jongere rond zijn zeventiende jaar, als onderdeel van zijn schoolopleiding, een verplichte stage loopt ten dienste van het publieke belang. Gedacht kan worden aan stages in verpleeghuizen, buurthuizen, sportverenigingen, basisonderwijs en vluchtelingenzorg.
Het is belangrijk gemeenschapsdiensten als algemene norm voor iedereen die opgroeit in Nederland te introduceren. De Conventie meent dat het mogelijk is een dergelijk stage in het onderwijsprogramma op te nemen. Een en ander sluit aan bij recente ontwikkelingen de leerplicht te verruimen tot en met het zeventiende jaar. Het gemeenschapsbelang van actief burgerschap is zo groot dat de Conventie heenstapt over bezwaren tegen een (beperkte) sociale dienstplicht.

Uitvoering:
Wetswijziging noodzakelijk.

Dit is een van de voorstellen die voor een deel al staat in het huidige regeerakkoord (blz 30 punt 10). Hoewel ik de intentie wel begrijp, vraag ik me af of dit in de praktijk goed kan werken. De plicht die er achter zit, maakt het dwangmatig. Hierdoor gaat mogelijk de essentie van waarvoor het bedoeld is, verloren.
Maar zeer waarschijnlijk zal een verplichte maatschappelijke stage nog altijd beter zijn dan wat we nu hebben, niets.
Heel benieuwd hoe dit voorstel uiteindelijk in de Tweede Kamer komt en wat er na alle behandelingen nog van over is als het tot wet gemaakt wordt.

[poll=24]

– Het volledige advies van de Nationale Conventie
– Voorstellen Nationale Conventie: 1, 2, 3, 4

  1. 1

    De bezwaren hiertegen zijn bekend:

    1] Wie moet de begeleiding doen? Waar haalt de begeleiding de tijd weg om te begeleiden? Wie betaalt de begeleiding? De organisatie?

    2] Hoe zit het met de verdringing van – waarschijnlijk laag opgeleide werknemers – door gratis scholieren op hun maatschappelijke stage?

    3] Wat betekent het dat mensen die iets mispeuterd hebben verplicht worden hetzelfde werk doen als taakstraf, dat bij scholieren maatschappelijke stage kan heten?

  2. 2

    @ijsbrand: Derde punt is een aardige!
    Maar je weet natuurlijk niet wat onder de definitie van maatschappelijke stage gaat vallen.
    Eenzame bejaarden rondrijden kan er ook onder vallen. En dat mag nu niet als taakstraf (volgens mij).

  3. 3

    Er is blijkbaar geen ruimte voor gewetensbezwaar. Het is vreemd genoeg goed vergelijkbaar met de jeugd-werkbrigades in de voormalige communistische landen. Daar moest de jeugd bijvoorbeeld in de zomer een spoorlijn helpen bouwen, waarschijlijk tot ongenoegen van de ingenieurs, die liever ervaren bouwvakkers inzetten. De narigheid schuilt vooral erin, dat mensen gedwongen worden om iets te doen dat in strijd is met hun geweten, zwaar vernederend, en/of gevaarlijk. En dat in een sterk gepolariseerde samenleving… Ik zou bijvoorbeeld nooit, nooit, een Nederlandse bejaarde willen verzorgen, statistisch zijn ze zo goed als zeker racistisch en/of xenofobisch. Waarom zou ik iemand willen helpen die mij haat? (Daarom geef ik ook geen bloed, en weiger ik ook organen af te staan) Dat is denk ik het grote probleem met het inzetten van allochtone jongeren, je dwingt ze om in dienst te treden van een samenleving die ze haat, van mensen die ze als geitenneukers zien. Sociale dienstplicht doet mij toch altijd denken aan ‘Schindler’s List’. Schindler’s werkkrachten moeten sneeuw ruimen, niet (zoals een SS-oficier uitlegt) omdat het zo belangrijk is, maar omdat het de Joden op hun plaats zet. Als het om de allochtone jongeren gaat, is het heel duidelijk de bedoeling om ze een lesje te leren: wij Nederlanders zijn de baas, jij bent niets, jij werkt voor ons, wij doen niets terug, wij blijven je haten, wij accepteren jullie nooit als gelijke, wij doen met jullie wat wij willen. Om die reden – omdat de wens om de allochtone jeugd een lesje te leren bepalend lijkt -kan er geen sprake zijn van een vruchtbare stageplaats, of van ‘leren’. Het is ook meer dan een straf, het is een soort oorlogsverklaring aan de allochtone jongeren, en ik denk dat de uitvoering zeker tot geweld leidt. Het voorstel is dan ook een teken van hoever Nederland afglijdt, in de richting van etnische confrontatie.

  4. 4

    @Paul: Dat is wel heel negatief en eenzijdig zeg.
    En sinds wanneer is de meerderheid van de jeugd “allochtoon”? En los daarvan, wat heeft dat met een maatschappelijke stage te maken.

    Punt van “gewetensbezwaar” is echter wel weer een interessante. Maar op welk geweten beroep je je als je lichamelijk en geestelijk gehandicapte kinderen moet helpen?

  5. 7

    @Steeph

    Ach, “in mijn tijd” had ik geen tijd, of geld, of huis, of gezin, of invloed. Wel een beetje kennis en de wil om meer te leren.

    Maatschappelijk stage is de nieuwe naieve bom. Bureau Halt heeft ook die maatschappelijke Idealen. Het werkt niet. Want de praktijk is Niet Ideaal.

  6. 9

    Mensen zitten op school om wat te leren.

    Ergens meelopen, dat doen ze de rest van hun leven al!

    Laten we de tijd dat ze op school zitten nuttig besteden.

  7. 13

    Het valt me wel op dat de “Nationale Conventie” (is dat soms net zoiets als Moral Majority??) geen echte onderbouwing geeft voor deze vorm van dienstplicht. Zij benoemen een probleem (is het wel een probleem?) en komen gelijk met dienstplicht als oplossing. Dit zonder analyse van het probleem, studies etcetera.

    Dat er aan een aantal aspecten van onze samenleving meer zorg besteed moet worden, accepteer ik, maar dat die zorg op die manier verplicht moet worden? Nee, dat wil er bij mij niet in….

  8. 14

    Top idee;

    opkomstplicht weer invoeren en probleem opgelost
    (dienstplicht is nooit afgeschaft)

    Kan je direct onderbezetting in bejaardenhuizen en ziekenhuizen oplossen. Brandweer, strateveger… etc.

    De praktische oplossing is ook niet zo moeilijk, er staan een hoop oude legerkazernes met infrasctructuur genoeg, nu alleen de begeleiders nog. Kijk hoe het in Duitsland geregeld is en je bent bijna klaar.

  9. 16

    @esgigt: Ik citeer slechts uit het samenvattend adviesrapport. Ik neem aan dat er ook nog andere stukken onder liggen.

    @Sikbock: Gaat dit kabinet niet iedereen tot een jaar of 23 verplichten of naar school te gaan of een baantje te hebben? Ook een soort opkomstplicht toch.

  10. 17

    @esgigt: “Het valt me wel op dat de “Nationale Conventie” (is dat soms net zoiets als Moral Majority??) geen echte onderbouwing geeft voor deze vorm van dienstplicht. Zij benoemen een probleem (is het wel een probleem?) en komen gelijk met dienstplicht als oplossing. Dit zonder analyse van het probleem, studies etcetera.”

    Eens! Ik krijg bij veel van de voorstellen van de Nationale conventie het idee dat er teruggeredeneerd is. Er zijn denk ik suggesties geroepen waar vervolgens het probleem bij gezocht is en de twee zijn door een kort door de bocht analyse aan elkaar gekoppeld.

    Met name bij zo’n voorstel dat (zonder dramatisch te doen) moreel gezien toch redelijk ingrijpend is, verwacht ik een onderbouwde analyse. Het opeisen van de tijd van vrije individuen omdat het bij zou dragen aan actief burgerschap. Pardon? Hoe en waarom draagt het werken in een verpleegtehuis eigenlijk bij aan actief burgerschap? En hoe zeker moet je hiervan zijn voor je stelt dat “het gemeenschapsbelang van actief burgerschap zo groot is dat de Conventie heen¬stapt over bezwaren tegen een (beperkte) sociale dienstplicht.”

    Zelfs als je de stelling: “Actief burgerschap moet ergens geleerd worden. Vrijblijvendheid is wat dat betreft niet op zijn plaats.” ondersteunt (en hier kun je al over twisten), is het maar zeer de vraag of een stage ten dienste van het publieke belang, hiervoor de meest geëigende manier is hierover iets op te steken.

    Maar ja, er is hier sprake van een oplossing op zoek naar een probleem, dus het aanvallen van de logica heeft niet zoveel zin. Volgende week wordt er namelijk weer een nieuw probleem bij gevonden.

    En op basis van het vage idee dat het vast wel ergens goed voor is, stinkt de meerderheid er straks nog in ook.

  11. 18

    De vergelijking met de leerplicht ontgaat me trouwens @goedemorgendezemorgen.

    Ja leren tot 16 jaar is verplicht.
    Maar, dat dit verplicht is, is nog geen reden andere zaken (voor 17 jarigen) verplicht te stellen. Iedere verplichting moet op zichzelf gerechtvaardigd worden.
    Bij de leerplicht is sprake van een duidelijk individueel belang voor de jongere, iets dat bij de maatschappelijke stage nog maar zeer de vraag is.

    Een vergelijking met de dienstplicht ligt meer voor de hand. Ook hier was sprake van dwang uit algemeen belang (hoewel je er ook een echte vent van scheen te worden, dus dat was lekker meegenomen). In ieder geval tot in de jaren 80 was met de dienstplicht een duidelijk gemeenschappelijk belang mee gemoeid. Later werd geconcludeerd dat we eea ook met een beroepsleger konden oplossen.

    De vraag is of het gemeenschappelijk belang dat gediend is met de maatschappelijke stage 1. ook op een andere manier gediend kan worden dan met dwang en 2 als dit niet zo is, of dit gemeenschappelijk belang de dwang überhaupt rechtvaardigt.

    Het antwoord op de eerste vraag lijkt me ja. En tenzij je “dat zal ze leren die verwende nesten” meetelt als zwaarwegend algemeen belang, denk ik dat het antwoord op de tweede vraag nee is.

  12. 19

    Ik zie ook niet zoveel in het verplichten. Dat zou wel eens averechts kunnen werken.

    Doet me ook erg denken aan de 30-er jaren.

    Als er al zoiets komt, dan moeten de stagelopers een ruime keus en er een soort direct voordeel aan hebben. Kan een goede stagevergoeding zijn of meer kans op een leuke baan.

  13. 20

    @Steeph : Wellicht is het zo dat er onderliggende stukken zijn. De tekst is echter dusdanig kort-door-de-bocht, dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat er maar wat geponeerd wordt.

    Als “actief burgerschap” (Wordt daarmee bedoeld de betrokkenheid van burgers bij maatschappelijke processen?) zo belangrijk is, is de insteek van dienstplicht misschien wel de minst effectieve.

    Anderzijds kan ook de vraag gesteld worden of in de huidige maatschappij de basisvoorwaarden voor een meer actieve houding van de burger wel aanwezig zijn?

  14. 21

    Waarom toch altijd die jongeren pesten? OImdat ze niet mogen stemmen?
    Laat iedereen maar met z’n 40ste zo’n stage doen. Vluchtelingen kunnen trouwens prima voor zichzelf zorgen. Waarom mogen die niet hun eigen plee schoonmaken en zetten we daar dwangarbeiders voor in?

  15. 23

    Neo-reactionair? Zou kunnen. Kan nog wel wat andere termen verzinnen…
    Hoeveel mensen van 17 jaar en jonger zaten er eigenlijk in de “Nationale Conventie”?

  16. 24

    @Jordie, 18: ‘De Conventie stelt daarom voor dat iedere jongere rond zijn zeventiende jaar, als onderdeel van zijn schoolopleiding, een verplichte stage loopt ten dienste van het publieke belang.’

    Zoals je ziet stelt de conventie voor om de schoolopleiding uit te breiden, dus zie ik het als iets dat onder de leerplicht wet valt, ondanks dat de leerplicht t/m 16 is en dit voorstel rond het 17e jaar speelt. Het geheel zal zich in ieder geval afspelen in het kader van de middelbare school.

  17. 25

    @GoedeMorgenDezeMorgen : mij is de relevantie van sociale dienstplicht in het kader van een opleidingstraject niet duidelijk. Welke meerwaarde bereik je met iemand die rechten(kan ook iets anders zijn) wil gaan studeren, zes maanden lang tegen zijn/haar zin poepbroeken schoon te laten maken. Of is het doel het verkrijgen van goedkope arbeidskracht?

    Ook snap ik niet waarom iemand door een dergelijk traject plotseling meer sociaal en maatschappelijke betrokkenheid zou gaan tonen. Ik verwacht eerder het tegenovergestelde…

  18. 26

    Je mist denk ik het punt. Jij lijkt het vanzelfsprekend te vinden dat de overheid zomaar van alles verplicht omdat ze dat goeddunkt. Ik zie in dat dat op veel plaatsen al gebeurt, maar vind het daarom nog niet normaal.

    Dat de conventie het in het kader van de schoolopleiding en de leerpichtwet plaatst doesn’t make it so.

    Een verplichte stage ten dienste van het publieke belang, is gewoon wat het is. Het is dwang uit verondersteld gemeenschappelijk belang en geen uitbreiding van de schoolopleiding.

    Hetgeen jij beschrijft is alleen het dwangmechanisme waarlangs gedacht wordt dit af te kunnen dwingen. Geen inhoudelijke argumentatie voor de maatschappelijk stage.

  19. 28

    @Jordi #26: Dit raakt ook aan een, zoals ik het zie, ander probleem in het nederlandse staatsbestel, namelijk de onmogelijkheid om regelgeving aan de grondwet te toetsen.
    De overheid krijgt hierdoor de mogelijkheid de burger met vrijheidsbeperkende verplichtingen als een sociale dienstplicht op te zadelen. De burger heeft vervolgens het nakijken.

  20. 29

    28 esgigt
    Een deel van het probleem is denk inderdaad dat er geen “rem op zit”

    Ik zie het trouwens niet als de overheid versus de burger, maar van de meerderheid van de bevolking (of de helft plus 1 van de politici) versus het individu. Het verloopt allemaal wel democratisch dat is het probleem niet.

    Het valt me altijd weer op hoe gemakkelijk mensen, als ze zich ergens druk over maken, roepen dat dit verboden, of juist verplicht zou moeten worden. Het lijkt voor de meerderheid vanzelfsprekend dat dat wat men zelf vindt, ook voor anderen zou moeten gelden. Overheidsingrijpen, verplichtingen, wetten en verboden lijken de aangewezen instrumenten om dit voor elkaar te krijgen.

    Heel veel wettelijk geregelde zaken zijn goed te verdedigen, maar er zijn ook heel veel meerderheden geweest voor totaal belachelijke, ondoordachte of onnodige maatregelen. Het besef dat we hier met staatsdwang te maken hebben (iets dat je mi. als het even kan moet beperken) lijkt afwezig. Het hele idee dat overheidsingrijpen een rechtvaardiging behoeft leeft niet al te breed volgens mij.
    Daar zit denk ik het probleem.

    In de politiek wordt dit nog versterkt. Het is nu eenmaal gemakkelijker om stemmen te winnen rond concrete issues die je wilt bereiken, dan rond de stelling dat je je met veel zaken niet wilt bemoeien.

    Of de toetsing aan de grondwet hier iets aan verandert durf ik niet te zeggen. Maar als je veronderstelling klopt zou dit toch al moeten gelden voor internationale verdragen?

  21. 30

    @Jordi : Je beschrijft de geest van de post waarop je reageert: Het belang van het individu lijkt het kind van de rekening te worden van makkelijke standpunten/beleid en snelle one-liners.

    Je hebt gelijk als je stelt dat een toetsing aan de grondwet ook voor internationale verdragen zou moeten gelden.

  22. 31

    We zijn het wel zo ongeveer eens he…
    Waar zijn al die voorstanders van staatsdwang als je ze nodig hebt…

    Overigens ik bedoelde dat de toetsing aan internationale verdragen zoals het EVRM al heel lang gebeurt. Maar dat dit eea blijkbaar toch niet heeft veranderd. Als jou veronderstelling klopt had je dit eigenlijk wel mogen verwachten.

  23. 32

    Een maatschappelijke stage veronderstelt een maatschappij, en die is er niet in Nederland. Dat is het probleem. Het land is een verzameling van vijandige bevolkingsgroepen, en een verplichting om elkaar te verzorgen is onethisch en leidt tot geweld. Stel, Geert Wilders raakt na een aanslag dubbel incontinent, en een Marokkaanse jongen wordt verplicht om eens per uur zijn luiers te verwisselen. Mag je iemand zoiets aandoen? Zou Wilders het aandurven zonder lijfwacht erbij? Leidt het meer ‘respect’?

  24. 36

    Volgens mij werken zulke maatregels per definitie contra-productief.

    Denk maar aan positieve discriminatie voor vrouwen en minderheden. Uit een internationale studie van Thomas Sowell bleek dat in praktijk de zwakste blanken (of autochtonen) er slachtoffer van werden, ten bate van de sterkste minderheden. En juist de sterkste minderheden hadden de positieve discriminatie niet nodig gehad, maar zij werden wel scheef aangekeken en gewantrouwd in hun kunnen. Het resultaat was omgekeerd aan de intenties.
    http://www.hoover.org/publications/digest/3010426.html

    Zo zal het ook gaan met maatschappelijk stages. De jongeren, die het minst zo’n maatschappelijke stage nodig hebben, zullen deze het vaakst volgen en afmaken. De jongeren, die het meest van een sociale stage moeten leren, zullen deze het minst voltooien. De goeden zullen vooral onder kwaden lijden.

    Btw, zo lang is de dienstplicht nog niet afgeschaft. Daar is jaren voor gestreden en dat gaan we niet een-twee weer terugdraaien. Het leven zelf is de beste leerschool, niet de stage zelf. En het zal ook wel weer klauwen met geld kosten. De zoveelste wensdroom; een verkeerd idee van Fortuyn en de confessionele partijen.

    Goede bedoelingen politiek faalt altijd.