Onderzoek of reclame?

KPMG doet onderzoek en vraagt: “Wat zijn de kenmerken van het nieuwe verdienmodel van de woningcorporaties en hoe krijgen we deze daadwerkelijk geïmplementeerd?”
Dat is een rare vraag over een instelling, die geen winst beoogt. Moet een woningcorporatie een verdienmodel hebben? Eigenlijk is alles mis met deze vraag: het “nieuwe verdienmodel”? Is er zoiets, dan? Wie is daar mee gekomen? Gaan we kenmerken van een model implementeren? Kreupel Nederlands wijst meestal op kreupele gedachten.

De vraag is natuurlijk: hoe produceert een woningcorporatie tegenwoordig maatschappelijke meerwaarde? Wie heeft daar wat voor over? Waaruit bestaat die meerwaarde precies?
Een paar decennia geleden stak het Rijk nog veel geld in de sociale woningbouw, door een groot aantal subsidiesystemen voor sociale woningbouw, maar dat gebeurt niet meer. De woningcorporaties konden wel ondernemertje spelen in een gewillige markt: daar werd mee verdiend en die gelden konden in de sociale doelstelling worden besteed.

Maar ook dat mag eigenlijk niet meer, door protesten van de markt. Oneerlijke concurrentie van subsidievreters jegens de eerlijke ondernemer: het is een schande. Alleen waren die woningcorporaties juist ontstaan wegens de uitwassen van de revolutiebouw, eind 19 eeuw. Zo eerlijk is de vrije markt nu ook weer niet. Maar dat gelijke speelveld maakte het lastig: als je geen euro mag verdienen, kun je hem ook niet in een sociaal doel stoppen.

Er werd nog een oplossing verzonnen. Woningcorporaties hebben door hun geschiedenis woningen met een hoge marktwaarde en een lage boekwaarde. Door wat van die woningen op de markt te brengen, werden die boekwaarden liquide gemaakt en het geld kon in mooie en nobele projecten worden geïnvesteerd. Uitverkoop van het bezit, waarmee de sociale doelstelling wordt nagestreefd is het natuurlijk wel. Maar nu de koopwoningenmarkt is vastgelopen in een politiek moeras, gaat ook dat niet echt geweldig meer.

KPMG denkt nu dat corporaties zich gaan ‘resetten’. Allee al zo’n woord! Het is een neologisme met maar een lading: vraag ons advies! Maar de vraag is: waarom zou je? Een “nieuw verdienmodel” wordt niet geschetst: geen idee hoe de ‘kenmerken daarvan geïmplementeerd moeten worden’. KPMG heeft honderd corporaties gevraagd wat ze doen en waar hun zorgen op gericht zijn en dat opgeschreven, zonder een serieuze gedachte.

Dat is ernstig. “Ook naar de opvatting van KPMG hebben de woningcorporaties een maatschappelijke rol te vervullen ten behoeve van de volkshuisvesting”. Daar kijk ik van op. Mag ik eens horen waar die rol dan uit bestaat? En welke klemmende vragen KPMG zou willen stellen aan beleidsmakers?
De ziekteverzekeraars hebben een zekere rol bij het bekostigen van de zorg. De politie heeft een zekere rol bij het opsporen en beteugelen van criminaliteit. Een accountant van naam heeft een zekere rol bij het schrijven van studies, waarvan eens wordt opgekeken.

  1. 3

    Dat lijkt mij eigenlijk helemaal geen rare vraag. Woningcorporaties zijn organisaties met kosten en met uitgaven. Het verdienmodel is de vraag waar je inkomsten vandaan komen, hoe je investeert en hoe je die inkomsten en uitgaven balanceert, al is het om op nul uit te komen. Dat heeft niet ontmiddelijk met winst te maken.

    Nou geef ik wel toe dat sommige woningcorporaties ver van hun doelstelling verwijderd zijn geraakt. Maar dat geldt lang niet voor alle corporaties.

    En KPMG wil geld verdienen. De relatie tussen onderzoek en consultancy is er één vol dilemma’s. Toch heeft dit soort van praktijkonderzoek vaak nut. Je moet je alleen niets op je mouw laten spelden.

  2. 5

    Is dit weer in de trend van de vrije markt lost het wel op? Zelfs zonder het mogen verdienen kunnen woningcorporaties een plek in de samenleving vervullen. Waar voorheen het rijk/provincie/staat alles zelf moest regelen qua wijkplanning en huisvesting hebben ze die taak maar wat graag bij anderen gelegd. Met een paar regels, zoals de 30% moet sociaal zijn bij bouwprojecten. En ze doen het beter dan de voorgaande 60 (naoorloogse) jaren.

    Dus conclusie: nut van de woningcorporaties is om ervoor te zorgen dat er genoeg huisvesting in de sociale sector is en blijft, en dat ze niet van die heerlijke mega ghetto’s bouwen op een of andere ideologie.

  3. 7

    Het verhaal gaat over de discussie die in corporatieland nu al jaren gaande is, zonder veel progressie.
    De boodschap is simpel: als de overheid niet meer bijdraagt, moet je een euro kunnen verdienen, als je die aan een sociaal doel wilt uitgeven. Dat is zonder diploma gymnasium nog te snappen.
    Dat mag je ook “verdienmodel” noemen. Maar ik heb bezwaar tegen alle klets er om heen. Wie het over eerlijke verhoudingen op de markt heeft, is tegen sociale woningbouw.

  4. 9

    @Henrik #6… geen zielig gedoe. Ik wist niet dat het verboden was mijn naam te gebruiken. Aangenaam. Ik doe wel @HB (Had Henrik overigens al vaker gebruikt op Sargasso, maar niet dagelijks.)