Kwaliteit en invloed van weblogs in Nederland

De chaos na de uitreiking van de Dutch Bloggies was groot. De prijs voor beste politieke weblog werd, bij gebrek aan kwaliteit, niet uitgereikt en over het hele veld bleken alle genomineerde weblogs zo slecht dat geenstijl.nl de prijs voor beste weblog mee naar huis mocht nemen.

Reden genoeg voor de Nederlandse Vereniging van Journalisten om een discussie te organiseren, geleid door hoogleraar journalistiek Marc Chavannes. De centrale vraag was prikkelend: ?waarom kent Nederland zo weinig kwalitatief hoogstaande blogs??

Geencommentaar waagde zich in het hol van de leeuw en discussieerde mee.

Chavannes trapte af door over zijn ervaringen met weblogs te spreken die hij opdeed als buitenlandcorrespondent VS van de NRC. De weblogs die hij in de VS raadpleegde hadden een groot bereik en een invloed die tot in het hart van de Amerikaanse democratie reikte. Ze waren sneller, onthullender en trokken meer het debat naar zich toe dan kranten en televisie dat deden. Weblogs bepaalden daarmee veelvuldig de politieke agenda.

Afwezige debatcultuur
Dat de invloed van weblogs in Nederland nog lang niet zo groot is weet Chavannes vooral aan een andere, zo niet afwezige, debatcultuur en een gebrek aan ?public intelligence?. Dat de debatcultuur op zijn minst ?anders? is, bewees Chavannes met zijn lijst van favoriete weblogs: die was grosso modo verdeeld in ?progressive? en ?conservative?, wat aangeeft welke functie weblogs in Amerika hebben. De politiek in de Verenigde Staten is veel meer gepolariseerd dan in Nederland, wat ertoe leidt dat ook de debatuitingen dat zijn, de weblogs niet uitgezonderd. Er werd geopperd dat de politiek minder gepolariseerd is en er harder aan moet trekken om een discussie uit te lokken. Dat, en het kleine taalgebied waar Nederlandse weblogs in opereren zorgt voor moeilijkheden om grote aantallen bezoekers te boeien.

Schaalgrootte
Invloed hangt voor een groot deel samen met een aanzienlijk bezoekersaantal, maar op het moment lukt het slechts weinig weblogs met relevante opinie de kop boven het zeer dichtbezaaide maaiveld uit te steken. Ook de aanwezige Peter Olsthoorn kon geen favoriet weblog noemen. Waar in de Verenigde Staten sommige weblogs een voldoende groot bereik hebben om inkomen te genereren en zich toe te leggen op het bloggen, is dit in Nederland bijna onvoorstelbaar.

Houding journalisten
Enige introspectie van de journalisten leidde tot het inzicht dat de traditionele media hun best hadden gedaan weblogs te marginaliseren. Het is een houding die het best werd samengevat met de vraag die ons werd gesteld: “vinden jullie jezelf nu journalisten?”
Het is een soort koudwatervrees die ook de oorzaak is van een zeer klein aantal bloggende journalisten. Chavannes vroeg zich af waarom krantenjournalisten niet tenminste deels konden worden vrijgesteld van hun normale taken om een (afgekaderd) weblog bij te houden, dat minder te maken heeft met de remming van een redactie.

Een moeizame relatie
Journalistiek en weblogs, het blijft een moeizame relatie. Toch zal de toekomst de strikte scheiding tussen de traditionele journalistiek en nieuwe vormen van informatievoorziening ongedaan maken. De vraag is in welke vorm.

  1. 1

    Bij actuele gebeurtenissen in de VS blogt men in real time. Analoog hieraan hoopte ik dat dat de mensen van GC gisteren al vanuit de zaal op een laptop aan een verslag voor het blog werkten, om dit vanuit de trein/onmiddellijk na thuiskomst te publiceren.

  2. 2

    @Troebel: er zijn gisteren wel aantekeningen gemaakt (in een Moleskine) en er is wat geluid opgenomen, maar direct een verslag schrijven was wat lastig doordat wij GC-ers ons in het hart van de discussie bevonden. Maar inderdaad, als ik gisteren nog even een uurtje had doorgewerkt had het al online gestaan…

  3. 3

    kwaliteit en invloed van weblogs in Nederland
    Het nog uberhaupt serieus nemen van de inteelt en aan sponsorgeld vasthangende DB, jammer. Net als het hypocriet lopen klagen dat er weinig verdiende bloggers zijn, maar niet erkennen/waarderen van bestaande commercieel draaiende blogs als Geenstijl . Ook Nederlandse en vlaamse bloggers met hoge kwaliteit zijn er genoeg, maar afgaand op de 10 sijts van DB kan ik me voorstellen dat de media zichzelf op de borst kan kloppen. Niet vreemd dat ook veel goede nederlandse bloggers gewoon engels bloggen en niet te koop lopen waar ze vandaan komen. Immers, waarom zou je zonodig? De media is in de US zo goed als dood, niet gek dat blogs dan goed draaien. Maar beslissend? Betwijfel het. Als dat zo was zouden de mensen ook meer gaan stemmen daarzo. En meer kranten lezen en debatcultuur aka bemoeicultuur zoals wij die hier hebben. Het is typisch nederlands om zelfs als simpele werknemer overal mee te willen denken. Het aantal schrijvers/lezer in nederland is ook prima, geen public intelligence mwhaha.
    Maar goed, als men niet zoekt, is de rest van de wereld sneller/beter/groter etc. De vraag is niet in welke vorm, dat lees ik al. Enfin.. *surft verder*

  4. 4

    “waarom kent nederland zo weinig kwalitatief hoogstaande blogs?”

    Misschien om dezelfde reden als er weinig kwalitatief hoogstaande kranten, weekbladen en televisieprogramma’s zijn?

    En (voor de hand liggende vraag)wat moet er verstaan worden onder kwalitatief hoogstaand?

    Neem nou alleen al het blog alhier. Ik vind dat een goed blog, waarvan de kwaliteit per aritkel en per auteur nog al eens wisselt. Het lukt hier in ieder geval wel pittige en vergaande diskussies te ontketenen en dat vind ik dan een bewijs van kwaliteit.
    De auteur heeft kennelijk genoeg ingebracht om de diskussie te starten en wat dan volgt heeft (op een enkel geval na) ook genoeg kwaliteit.
    Jammer dat sommige zogenaamde deskundigen vooor dat onderdeel dan weer geen aandacht hebben.

  5. 5

    kwaliteit vd webblogs; lijkt mij dat de participanten de kwaliteit bepalen.

    En net als op straat mag je dan van een discussie niet verwachten dat dit vormende gevolgen heeft. Het wordt al snel een stellingenoorlog met uitwisselingen van waardeoordelen. Er zit bar weinig opbouw in evenals geen verdieping in elkaars beeldvorming in.

    De motivatie om zich voor elkaar te interesseren ontbreekt (mede t.g.v. anonimiteit wat ook juist de laagdrempeligheid om voor je mening uit te komen verhoogd) en dus zal je nooit tot elkaar komen.

  6. 6

    @peter: wat er verstaan wordt onder kwalitatief hoogstaand is een goede vraag. Daar bleek dan ook geen goed antwoord op te zijn, en zelfs Peter Olsthoorn wist geen criteria waaraan moest worden voldaan om ‘kwalitatief hoogstaand’ te zijn.

    Het heeft ons heel wat moeite gekost om aan te geven dat reactiemogelijkheid en reacties voor een groot deel bepalen of een weblog relevant is.

    @knut: ik heb het idee dat er soms zeker wel interessante discussies ontstaan. Of het ook echt vormend is durf ik niet te beweren, maar datzelfde valt te zeggen over opiniërende tv-programma’s en kranten.

  7. 7

    ik vind het raar dat kwaliteit hier gelijk gesteld lijkt te worden aan politieke invloed. Bloggen over kunst, (pop)cultuur, buitenland en wat nog meer kan toch net zo goed kwaliteit opleveren.

    Niet alle stukken in de kwaliteitskranten gaan toch over politiek?

  8. 9

    Ik vrees toch echt dat Chavannes – en laten we de DB erbuiten houden – een punt heeft. C. kon als correspondent de blogs gebruiken om te voorvoelen wat er die dag ging gebeuren. Er wordt geblogd door mensen die zelf veel contacten in de politiek hebben, of expert zijn op een speciaal aandachtsgebied (bv. prof in M-O studies). Ik denk niet dat de NL blogosfeer het daar bij haalt. Als journalist kun je niet 10 politieke logs in de gaten houden en voorvoelen wat er die dag gaat gebeuren.

    Waar dat aan ligt is een ander verhaal.

  9. 10

    @TT: Ik denk inderdaad dat we een kritische massa aan expert opinion missen in de Nederlandse blogosphere.

    Maar de vraag is dan natuurlijk waarom dat zo is. Martijn de Waal heeft in de comments bij dit DNR-artikel een cultuurhistorische uitleg.

  10. 12

    Daar gaan we weer. Weer een discussie over kwalitatief hoogstaande weblogs. Welke maatstaven leg je aan? Zijn journalisitieke weblogs de maat der dingen? Of zijn literaire weblogs dat? Wat ik als journalist zeker weet is dat een journalistieke weblog alleen dan goed is als het basisprincipe van de journalistiek wordt gehanteerd: hoor en wederhoor. Alle andere weblogs zijn voor mij per definitie niet journalisitiek.
    Daarnaast heb je heel veel weblogs met nieuwtjes, die je als journalist heel goed kunt gebruiken als bron. Maar wel altijd even checken. Die logs zijn dus ook goed op hun manier.
    De enige logs die ik niet goed vind zijn die logs die de hele dag ANP’tjes in populistisch rechtse richting verbouwen en dat presenteren als eigen nieuws. Ik vind dat eigenlijk een weinig originele manier van loggen.
    Ik ben journalist en heb een weblog die verre van journalistiek is. Ik schrijf wel eens over het vak, maar dat is iets anders. Mijn vak oefen ik uit bij het radio- en TV-station waar ik werk. Weblog is een hobby.

  11. 13

    En wederom een discussie vanuit de journalistiek gezien, dezelfde fout die de jury bij de Dutch Bloggies maakte.
    Journalistiek dient objectief te zijn, weblogs juist per definitie niet. Daar gaat het om meningen en vooral puurheid.
    Het valt mij op dat vrouwen opener en socialer bloggen dan mannen die vaak populistischer en shockerender willen schrijven.
    Kwaliteit is dan ook een suggestief. Een journalist zal een blog kwalitatief goed noemen als een blog binnen er bij hem ingeramde definities valt.
    Anderen zullen een blog kwalitatief goed noemen als dat blog hun van tijd tot tijd raakt en hij goed geschreven is, maar ook dat laatste kun je anders beoordelen.
    Zullen we niet eens stoppen met blogs in hokjes proberen te stoppen?

  12. 15

    @Choco:

    “Het nog uberhaupt serieus nemen van de inteelt en aan sponsorgeld vasthangende DB, jammer.”

    Dat verwijt hoor ik vaker, maar is het niet zo dat de meeste prijzen door inteelt tot stand komen? Denk aan de Oscars, bijvoorbeeld. Het ging de afgelopen keer juist gruwelijk mis juist doordát er buitenstaanders bij werden gehaald.

    “Net als het hypocriet lopen klagen dat er weinig verdiende bloggers zijn, maar niet erkennen/waarderen van bestaande commercieel draaiende blogs als Geenstijl.”

    GeenStijl is inderdaad een voorbeeld, en werd tijdens de discussie dan ook veelvuldig genoemd. Maar de aanwezigen hoopten op de opkomst van minder populistische weblogs. Misschien een illussie, maar in mijn opinie moet het mogelijk zijn.

    “Niet vreemd dat ook veel goede nederlandse bloggers gewoon engels bloggen en niet te koop lopen waar ze vandaan komen. Immers, waarom zou je zonodig?”

    Een non-issue. Als je niet door de DB gevonden wilt worden, wat maakt het dan uit?

    “De media is in de US zo goed als dood, niet gek dat blogs dan goed draaien. Maar beslissend? Betwijfel het. Als dat zo was zouden de mensen ook meer gaan stemmen daarzo.”

    Ook de bloggers in de VS hebben nog steeds de mainstream media nodig om echte invloed te hebben. De blogosfeer (ja!) is daar groot, maar nog steeds marginaal vergeleken met de oude-media-sfeer.

    “Het is typisch nederlands om zelfs als simpele werknemer overal mee te willen denken.”

    En het leuke is, dat wérkt! Wel eens van Wisdom of Crowds gehoord?

    “Maar goed, als men niet zoekt, is de rest van de wereld sneller/beter/groter etc. “

    Ah, maar noem ze dan eens, als ze er volgens jou wel zijn?

  13. 16

    @Meisje: maar het is toch niet raar dat de NVJ weblogs beschouwt vanuit de journalistiek, dus als bron of journalistiek medium? Het genootschap Onze Taal zal eerder literaire weblogs in de discussie meenemen etc.

    Het gaat er in dit geval dus alleen om waarom (1)zo weinig weblogs dienen als bron van informatie, (2)waarom weblogs zo onbekend zijn en (3)waarom zo weinig journalisten webloggen.

    Ik denk dat we als GC-redactie niet geschikt zijn om zelf journalistje te spelen, dus ik denk dat het van de interessante nieuwigheden (denk aan parlando) of goeie opinie en sterke reacties moet komen.

    Wat mij betreft hoef ik geen nieuws te verslaan (ik ben geen journalist tenslotte), maar met opiniepostjes wil je wel meedoen in de meningsvorming. En om dan echt mee te spelen moet je groot zijn. Ook al lastig…

  14. 18

    Kwaliteit zal altijd een punt van discussie blijven. Al willen sommige journalisten ons anders doen geloven, kwaliteit is namelijk geen objectief criterium. Als weblogger moet je duidelijk je eigen doelstelling afbakenen en voor ogen houden.

    Veel webloggers vinden slechts het aantal hits belangrijk. Ik prefereer echte lezers, en zal mijn stukjes qua lengte en inhoud ook niet aanpassen om meer bezoekers te trekken. Ik vind dat je jezelf als uitgangspunt moet nemen als je authentiek wil blijven. Men vindt je stukjes leuk/goed/interessant of niet, zo simpel is het.

    Liever één mailtje van Jan Marijnissen of Geert Wilders dat ze om mijn column (zichzelf) hebben moeten lachen, dan 10.000 anonieme hits.