Juiste diagnose, verkeerde behandeling

OPINIE - Het kabinet Rutte II trekt zich niets aan van de realiteit, of zelfs maar logica.

Enkele dagen geleden stuurde de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Lodewijk Asscher, een brief naar de Tweede Kamer over de ontwikkeling van de werkloosheid in Nederland. In december 2013 steeg deze verder naar 668 duizend werklozen, ofwel 8,5% van de beroepsbevolking.

De oorzaak van deze situatie wordt door Asscher feilloos vastgesteld:

Werkloosheid is het verschil tussen het aantal beschikbare banen (werkgelegenheid) en het aantal mensen dat een baan zoekt (arbeidsaanbod). […] Als gevolg van achterblijvende bedrijfsinvesteringen en consumptieve bestedingen is de vraag naar arbeid gedaald.

De diagnose klopt. Maar hoe zit met de behandeling?

Die is hopeloos. Tegen de jeugdwerkloosheid worden ‘jongerenloketten ingezet om jongeren te helpen bij beroeps- en studiekeuzes’, ‘coachingsactiviteiten’ en ‘startersbeurzen’. Werkloze ouderen kunnen rekenen op ‘mobiliteitsbonussen’ en ‘proefplaatsingen’.

Deze maatregelen veranderen hooguit iets aan het aanbod van arbeid, terwijl – zoals Asscher zelf had geconcludeerd – de vraag naar arbeid het probleem is. Met andere woorden: er is geen behoefte aan trainingsprogramma’s, maar wel aan banen, banen en nog meer banen.

Asscher verwijst in zijn brief nog naar het sociaal akkoord van afgelopen voorjaar. Maar ook daar gaat het over (potentiële) werknemers: jongeren, ouderen, wajongers, ww’ers, zzp’ers, flexwerkers; allemaal komen ze voorbij.

Zo’n beetje de enige passage waarbij (indirect) wordt gerept over het creëren van werk en het aanjagen van de consumptieve bestedingen is deze:

Het is tegelijkertijd nodig:

  • het doorschieten van de al vijf jaar dalende huizenprijzen op de woningmarkt te keren (en daarmee de oorzaak van een sterk teruglopende vraag naar bouwprojecten en gerelateerde werkgelegenheid);
  • de mogelijkheden van het bankwezen om te voorzien in hypotheek- en kredietverlening te herstellen;
  • het tweede pijler pensioenstelsel minder procyclisch te maken door de pensioencontracten te vernieuwen. Hierdoor hebben schokken op financiële markten minder gevolgen voor pensioenpremies en –uitkeringen.

Hoe weinig (en omfloerst) dit ook is, meer wordt over het vergroten van de vraag naar arbeid niet gezegd.

En uiteraard kan ook de overheid zelf geen banen scheppen, bijvoorbeeld door massaal windmolenparken aan te leggen, de installatie van zonnepanelen ruimhartig te subsidiëren of voor mijn part de cultuursector van een flinke oppepper te voorzien.

De hiervoor benodigde uitgaven en resulterende begrotingstekorten zullen immers een oncontroleerbare inflatie tot gevolg hebben, aldus de dominante economische school van het moment.

Inmiddels weten we natuurlijk dat – ondanks een onveranderd hoog begrotingstekort en oplopende staatsschuld – niet inflatie, maar juist deflatie een acute bedreiging vormt voor ons economisch herstel.

Maar Rutte twijfelt nooit.

We’re fucked.

  1. 1

    “door massaal windmolenparken aan te leggen, de installatie van zonnepanelen ruimhartig te subsidiëren of voor mijn part de cultuursector van een flinke oppepper te voorzien.”

    Dat je dan de 3 slechtste opties ooit oppert….

    Nee, dan heeft het sociale akkoord meer potentie

  2. 2

    @1:
    Over welk sociaal akkoord heb je het ?

    Laten we voorlopig voorop stellen dat deze regering echt niets doet ter bevordering van werkgelegenheid, de werkloosheid zit ruim boven de 800.000 , tendens groeiend….
    De banenmachine van Rutmans slaat op volle kracht achteruit.

    Wat is er dan mis met investeren in milieu en toekomst met als bijkomend extraplusje het scheppen van banen?

    Allemaal maar een uitzendbaantje of een flexwerkje doen?

  3. 4

    @2:

    Omdat et precies is zoals je zegt: “bijkomend extraplusje het scheppen van banen”

    Als je banen wilt scheppen moet er gebouwd worden. Een windmolen park en wat zonnepanelen schept banen enkel eenmalig/tijdeljk en maar heel weinig banen. Dan heb je gewoon het milieu als eerte prioriteit, niet banen. verpak het dan ook niet als zodanig.

    En dan ook nog de culturele sector….Totaal onproductieve sector. Daar geld in pompen…Waarom geef je het dan niet gewoon weg?

  4. 5

    @4:
    Ja, dat is nou zo apart.
    ELK bouwproject schept banen, en ELK bouwproject schept DUS tijdelijke banen, bouwproject afgerond…geen banen meer.
    Wat dacht jij dan?

    Om banen te genereren moet je de bouw stimuleren, en het bouwen van windturbines is een van de onderdelen van bouw….

    Wat had jij dan in gedachten om de werkgelegenheid in de bouw op te vijzelen?

    Doe nu eens niet zo ingewikkeld, ELK initiatief tot het scheppen van arbeidsplaatsen, ook al zijn die arbeidsplaatsen in jouw ogen slechts tijdelijk, is toch meegenomen?

    Je referentie aan de culturele sector kan ik al helemaal niet volgen.
    Dat je zelf kennelijk niets hebt met cultuur is EEN ding, maar die sector maar op eigen initiatief afserveren….dat gaat toch wat ver.

  5. 6

    De firma Rutte is ook niet begaan met arbeid, maar wil slechts rijkdom belonen en armoede bestraffen. Ooit een VVD-er met eelt op de handen tegengekomen?

  6. 8

    @5:
    “ELK bouwproject schept banen, en ELK bouwproject schept DUS tijdelijke banen, bouwproject afgerond…geen banen meer.
    Wat dacht jij dan?”

    Dat is goedkoop. Als je het conomische klimaat verbetert, heb je duurzame banen. Niet dat tijdelijke gerommel in de marge met een paar panelen.

    “Dat je zelf kennelijk niets hebt met cultuur is EEN ding, maar die sector maar op eigen initiatief afserveren”

    Ik heb heel veel met cultuur, juist op eigen initatief. Niet dat gesubsidieerde clubje “schilders” enzo. Jij maakt het eigen initiatief juist dood door er zomaar geld aan beschrikbaar te stellen. We hebben juist zoveel moeite gedaan om van die potjes af te komen. Nee, investeer dan in echte economie/banen.

  7. 10

    De cultuursector stimuleren? Dat betekent tijdelijke 0-urencontracten voor een handjevol mensen zonder dat er ook maar iets blijvends wordt toegevoegd aan de Nederlandse economie of de Nederlandse concurrentiepositie. Zonnepanelen aanleggen lijkt er al iets meer op, maar dan heb je natuurlijk wel kans dat al het werk door Polen wordt gedaan… Bezin eer ge begint: vind iets dat iets toevoegt aan de economie, mensen iig. een tijdje zekerheid biedt en dat door lokale werklozen (dus niet werkende mensen wegtrekt van hun huidige baan) kan worden gedaan en met zoveel mogelijk banen per euro (dus liever 10x minimuloon dan 2 dikbetaalde banen).

  8. 11

    @10: Polen voegen natuurlijk niets toe aan de Nederlandse economie. Dat doen alleen de lokale werklozen, in het geval ze aan het werk gaan.

    Als ze weten hoe ze zonnepanelen moeten aanleggen tenminste.

  9. 12

    Politiek van vandaag is zo’n beetje alles behalve wat het zou moeten zijn, met alle gevolgen voor morgen, als de rekening vereffend moet worden. Zo gaat het elke dag weer en toch blijven de brave democraten alhier geloven dat het zo goed gaat, behalve als men wat te klagen heeft, ook meestal op dagelijkse basis.

    Goed beschouwd is het hemels paradijs reëler dan wat hier voor democratie doorgaat. Terwijl iedereen iedere dag weer zelf kan waarnemen dat deze ‘democratie’ niet werkt, blijft men toch maar stug geloven dat het dat wèl doet.

    We’re fucked, dus.

  10. 13

    Ik kan toch niet aan de indruk ontkomen dat het verlagen van belastingen meer werk gaat opleveren dan het bouwen van overbodige windparken.

  11. 15

    Tijdelijke banen hebben natuurlijk wel een positieve invloed op de binnenlandse bestedingen en dat kan weer tot meer structurele banen leiden.

  12. 17

    @13: En ik denk dat we de energievoorziening zouden moeten nationaliseren (de idiote salarissen en premies van de CEO’s korten) en de belastingen evenredig verhogen + een beetje extra, zodat we die hoogstnoodzakelijke windparken in de kortst mogelijke tijd van de grond kunnen krijgen

    en tegelijkertijd heel veel werk kunnen verschaffen.

    Van het loon kunnen ze dan weer televisies kopen en die energie gebruiken om naar domme amusementsprogramma’s te kijken.

    En zo is de cirkel weer rond.

  13. 19

    @18: Nee, die zijn juist een groot succes! Daar kunnen al die kerncentrales en kolengestookte centrales niet tegen concurreren, zover zijn de stroomprijzen al gezakt.

    Roept U maar….

  14. 20

    @14 @16

    Jullie zijn toch niet onder de indruk dat de lasten op arbeid zouden worden verlaagd? En mocht dat toch gebeuren dan zal het zeer waarschijnlijk meer banen opleveren als de brutolonen omlaag gaan dan als de nettolonen omhoog gaan.

    Als de werkloosheid in bepaalde, op zich (ook in de toekomst) productieve, sectoren piekt is het misschien beter om daar aan tijdelijke werkverschaffing te doen dan om een belastingverlaging aan alles en iedereen in Nederland te geven.

    Hoe dan ook, crisisbestrijding gaat geld kosten en ik ben benieuwd of burgers en politici nog zo massaal hartstochtelijk Keynesiaans zullen zijn na de crisis wanneer het tijd wordt om de leningen af te betalen, of wordt het dan ineens “deficits don’t matter”, dat is altijd maar afwachten…

  15. 21

    @20:
    Oh ja, dus onze neoliberale regering mag eerst de belastingen verhogen omdat zij als goede sociaal democraten niet kunnen bezuinigen (in eigen vlees snijden) en dan durf jij zoiets te beweren?
    Zit je in de hoogste belastingschijf of vind je het wel tof om te proberen een bodemloze staatsput te dempen?

  16. 23

    @20: Gezien al het geld dat in de economie gepompt is om de banken te redden staat ons nog aardig wat inflatie te wachten, dus waarom niet? Tegn de tijd dat ze gaan afbetalen is dat oud papier toch niks meer waard.

    @22: Dat is geen humor, dat is fact-free ver-pissen.

  17. 24

    @21

    Je bedoelt “in eigen vlees snijden” als in ambtenaren ontslaan of bezuinigen op leveranciers waardoor die mensen moeten ontslaan? De overheid is juist de grootste binnenlandse afnemer en ook op relatief besteden ze hun geld meer in Nederland dan de gemiddelde burger.

    Ik vraag me af waarom ik, als ik in de hoogste belastingsschijf zat (echt rijke mensen zorgen trouwens wel dat ze niets met belastingschijven te maken hebben, want officieel geen inkomen uit arbeid) niet juist zou willen dat de overheid de belastingen verlaagt. Het zou dan tegen mijn eigenbelang ingaan om voor werkverschaffing te pleiten ipv. belastingverlaging.

  18. 25

    @24: Nee hoor, enkel wat minder rare dingen doen als een JSF, een EU, banken overeind houden, Betuwelijn, en ga zo maar door. Gewoon kerntaken goed doen en wat minder geld over de balk smijten. Ze denken echt dat het hun geld is maar dat is niet zo.
    Het is ons geld namelijk.

  19. 26

    @20
    “Hoe dan ook, crisisbestrijding gaat geld kosten en ik ben benieuwd of burgers en politici nog zo massaal hartstochtelijk Keynesiaans zullen zijn na de crisis wanneer het tijd wordt om de leningen af te betalen, of wordt het dan ineens “deficits don’t matter”, dat is altijd maar afwachten…”

    Volgens mij kost de huidige ‘crisisbestrijding’ net zo goed geld, alleen wordt de crisis er niet mee bestreden. Gezien de multiplier-effecten die er (te verwachten) zijn bij investeringen in een economie als de onze, was dat toch echt het verstandige plan geweest. Zie:

    http://www.imf.org/external/pubs/cat/longres.aspx?sk=40381.0