Het Saillant | De Islam-basher is een kindje van links

SaillantLOGOHet Islam-bashen van nu is één op één te vergelijken met het Christen-bashen van zo’n dertig jaar geleden. En dat was toen bon ton voor linkse progressieven. Islam-bashen is een links kindje. Een ongewenst kindje wellicht, maar toch. En ja, als Hirsi Ali met Nomade haar jeugd aanhaalt om de wereld te verklaren, dan mag Perik dat natuurlijk ook.

Eén van de meest beschamende ervaringen uit mijn – overigens traumavrije – jeugd – vond plaats toen ik dertien was. Ik fietste als brugklasser naar huis na een dag les op Reformatorische school de Driestar. Naast het fietspad richting huis enorme hopen grond wegens de aanbouw van het Gouwe Aquaduct voor de snelweg A12. En van veraf zag ik ze al aankomen. Zwarte leren jasjes, spijkerbroeken en stokken in hun hand.

“Ben jij van de Driestar?”, was de vraag toen ik door de vier iets oudere pubers werd stil gehouden. In de dikke schooltas achterop mijn fiets zat die dag geen Statenvertaling. Die was ik die ochtend vergeten. Ik had uit verhalen gehoord dat ze soms zelfs tassen open haalden om te kijken of er zo’n bijbel in zat. Het verplichte boek. Maar ik kon veilig liegen. “Nee”, zei ik. “Ik zit op de Nieuwe Vaart.” Ik mocht doorrijden. Identiteit verloochend om aan een paar klapjes te ontkomen. En in mijn hoofd klonk een haan.

Dat de leerlingen van ‘mijn soort’ met grote regelmaat werden lastig gevallen haalde nooit de kranten, en zeker niet de beleidnota’s. Vooral voor ‘onze’ meisjes – altijd een rok aan – was er in de publieke ruimte niet te ontkomen aan hun achtergrond. En de spot en minachting die er mee gepaard ging.

Sterker nog, het was erg okee om achterlijke Refo’s en hun achterhaalde ideeën met een zekere smaad te becommentariëren. Maarten ’t Hart deed dat tenslotte ook in zijn boeken. En Reve. Freek de Jonge deed het in zijn shows. En Robert Long in zijn liedjes. De VPRO en de Vara vulden er hele avonden mee. Cartoons? De Volkskrant, Vrij Nederland, De Groene Amsterdammer. Des te blasfemischer, des te leuker.

Christenen bashen – en dan vooral de SGP-genestelde zwarte-kousenrefo die ik was – was okee. En het was nodig, want verheffen, emanciperen en weg met de onzin. Geen processen tegen Freek de Jonge wegens haatzaaien, Reve’s ezel had de weg vrij gemaakt. Wel processen tegen tegen de SGP rond het vrouwenlidmaatschap. De wereld is anders, nu.

Dat de grappen van Freek de Jonge geen aanmoediging waren om zwaar gelovige schoolkinderen te belagen, dat geloof ik graag. Maar dat hij dat gevolg niet overzag is – met de kennis van nu – ronduit nalatig.

Het idee van de Grote Buitenwereld was dat ik als dertienjarige – zonder tv, met slechts het Reformatorisch Dagblad, een Calvinistische school en de bijbel – met een zeer bekrompen beeld op zou groeien. En dat wij allemaal waren zoals de karikatuur ons beschreef. Dat idee was onjuist. Mijn jeugd was prima. Ja, gedegen en traditioneel. Dat interesseerde niemand, want Refo.

De pubers die zo’n kleine dertig jaar geleden bij de bouwput van het Gouwe Aquaduct of Refojacht gingen, zijn waarschijnlijk degenen die nu ‘Stop de Islamisering’ gillen. De stokken zijn vervangen door anonieme comments en de zwarte leren jasjes voor een confectiepak dat lekker zit in de file. Het vileine getrap van Freek de Jonge is ingewisseld voor de humorloze botte bijl van Geert Wilders. Wat toen emancipatie heette, is nu bashen.

Die ommekeer is verwarrend en weinig overtuigend. De toen linkse boodschap dat religie kan leiden tot blikvernauwing en achterlijkheid, die is wat mij betreft juist. Maar toen ik als wat oudere puber mijn religieuze achtergrond vaarwel toewenste, bleek vooral dat die bevrijdde geëmancipeerde buitenwereld nauwelijks minder achterlijk en blind was.

Ja, de dogma’s waren ingewisseld voor arbeidsvoorwaarden, de leerstellingen voor borrelmeningen, de religieuze feestdagen werden weekendjes in Centerparks en waar eerst de bijbel lag, lag nu de Wehkamp catalogus. Ootmoedig leed en lot dragen werd oeverloze ontevredenheid. En wat bevrijding heette, bleek stuitende onverschilligheid. Wat een winst.

Religie is blikvernauwend. En het is een leugen. Maar het alternatief is kennelijk niet voor iedereen weggelegd. En zeker niet voor iedereen aantrekkelijk. Als er iets is dat ik in mijn religieuze opvoeding graag gemist had, dan waren dat niet de dogma’s en de sociale controle. Maar de hoon van de Maartens, de Freken, de Roberts en hun met stokken bewapende aanhang.

Juist daarom ben ik er erg voor dat meisjes met een hoofddoekje zonder minachtende blikken over straat kunnen. Ik heb geen enkel bezwaar tegen de wens van ouders hun kind religieus op te voeden. Het zijn jammerlijkheden die je niet moet willen uitroeien. Als atheïst en gelovig opgevoed mens ben ik er van overtuigd dat kennis en redelijkheid uiteindelijk meer overtuigingskracht hebben dan minachting en restrictie.

Maar, wat mij betreft kan niet iedereen kan dat geloofwaardig zeggen. Als ik mijn eigen ideeën hoor uit de mond van oudere voormalige links-progressieven, dan klinkt het ineens als leugenachtige onzin. De roeptoeters van toen, het welgestelde babyboom-establishment van nu. In koor fakkelen ze de Islam-bashers af. Heel, heel ongeloofwaardig.

Tenminste, als je niet eerst reflecteert op de dingen die jaren lang over religie werden geroepen. Religie bashen is namelijk niet iets van de afgelopen tien jaar, het was er al veel eerder. En de zaaiers waren links, progressief en uiterst verheffend.

  1. 1

    En ja, als Hirsi Ali met Nomade haar jeugd aanhaalt om de wereld te verklaren, dan mag Perik dat natuurlijk ook.

    Behalve dat zij een gigantische intellectueel is en jij niet.

    Daarnaast ontgaat je de etnische component van het (anti-)islam debat je volledig. Wilders heeft het even vaak over Marokkanen als over islamieten. Van een islamitische identiteit kan je nog afstand doen, van een vreemde etniciteit natuurlijk niet.

  2. 2

    @1 JSK: Wilders doet er alles aan die etnische identiteit er uit te halen om niet als racist bestempeld te worden.

    Uiteraard had ik ook de invloed van nieuwe communicatiemiddelen of de correlatie met het aantal millimeter neerslag per jaar in mijn verhaal mee kunnen nemen. Dom dat ik dat niet gedaan heb.

  3. 3

    @1: En dus mag je je mening niet ventileren? Overigens zit er wel meer dan een greintje waarheid in het verhaal van Perik. Misschien heeft men die kennis van nu en de geschiedenis van Freek en de zijnen ingezet om “islam bashing” te bekritiseren. Dat kan ook nog, onwaarschijnlijk echter.

  4. 4

    Geloof je dat zelf Perik? Het is in dit stadium een beetje dom om te denken dat ‘ras’ en racisme geen enkele rol speelt in de opkomst van de PVV.

  5. 5

    Overgelijkbaar met wat pubers doen en nu volwassenen. Bovendien zit er een enorm verschil in macht. Christenen hadden toen volledig de macht. Er was er geen sprake van rascisme, wel van onderdrukking door christenen.
    Islamieten in Nederland vormt maar een hele kleine minderheid, die bovendien geen enkele maatschappelijke macht vertegenwoordigen.

    Ga eens een keer bij GS, Elsevier kijken. Het rascisme druipt eraf. De islam is maar een smoesje.

  6. 6

    Je parallel is gestoeld op 1 overeenkomst: jij maakte deel uit van een religieuze groep en moslims doen dat ook. Ik betwijfel echter ten zeerste of de problematiek die je aanhaalt daadwerkelijk verband houdt met die ene overeenkomst. JSK noemt al het ethnische component, maar daarnaast is er mijns inziens ook een groot verschil tussen ouderwetse puberale pestkoppen en hedendaagse islambashers; jij werd waarschijnlijk gepest omdat ze jouw groep truttig vonden. Het is maar de vraag of daar een beredeneerd iets aan ten grondslag lag. Met de weerstand tegen de islam van vandaag de dag ligt dat anders; die wordt volgens mij grotendeels aangewakkerd door een statistisch verband tussen die bevolkingsgroep en reele problemen in onze maatschappij.

    (En of dat statistisch verband causaal is of er slechts een correlatie aan ten grondslag ligt, lijkt me in deze discussie irrelevant).

  7. 7

    Pesten is een buitengewoon efficiente socialisatie techniek, die beoogt je te dwingen je aan de omgeving aan te passen, en als je er niet in slaagt wordt dat genadeloos bestraft. Kinderen doen dat intuitief, omdat het zo’n elementair evolutionair mechanisme is.

    Als je je niet kunt aanpassen aan je omgeving ben je later in je leven verloren als je er in de wereld alleen voor staat, als je op reis gaat naar een vreemde cultuur, als je ‘andere’ mensen ontmoet, als je met vreemden moet samenwerken.

    Pesten zou dus juist meer gestimuleerd moeten worden, en Wilders is waarschijnlijk niet genoeg gepest in zijn jeugd. De reden waarom Nederland tegenwoordig zo’n azijnzuur intolerant rechts radicaal land is, is omdat iedereen wordt opgevoed met het waanbeeld dat je tolerant en aardig moet zijn voor anderen.

  8. 8

    De met stokken bewapende aanhang was geen aanhang. Dat waren voetbalsupporters, en die heb je overal. Moet jij ‘es proberen om als buitenstaander in Urk te gaan wonen. Over inteelt gesproken, nee, dan SGP-ers. Die trouwen niet met hun zus, maar met hun nicht.

    Nee, links ontkomt niet aan de bekentenis dat hun mededogen vooral een achterbaks medelijden is met de door hen zo vurig gewenste zielige wilde. Iemand om voor te zorgen, zodat hun leven zin heeft, als in een goedkoop damesromannetje. Dat Wilders veel zieliger is, wil er bij hun niet in. En racisme bestaat niet. ‘Ras’ is een commerciele term voor kwaliteit in de honden- en paarden-kwekerij. De hond is haram in de islam, geloof ik.

    O, en ik zat niet op de Driestar, ik zat op het naburige (openbare) gymnasium. Een school, die door de permanente heksenjacht van christenen (openbaar!) en PvdA-ers (elitair!) in de raad als door een godswonder zelfstandig en onopgeheven is gebleven. Want dat bashen, daar kunnen die christenen ook aardig wat van, heb ik toen geleerd. Moest je eens proberen om in Gouda op zondag daar bij het station met het foute hoedje op te lopen. Nee, wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.

    En als we dan eens vrij hadden, of een tussenuur, dan gingen we marsen kopen, bij een kruideniertje even verderop. Tussen de marokkanenflats. Godzijdank is die school later verhuisd, wat een achterlijk bij elkaar was dat zeg ! Gelukkig waren er wel manieren om je af te reageren – ging je gewoon grefo’s tegenhouden op de fiets. Met een stok. Heerlijk was dat.

  9. 9

    je kunt wel klagen over dat bashen, maar de reden dat jij, en nu moslims, kunnen ontsnappen aan hun opvoeding, is uiteindelijk wel dankzij de religie bashers.

  10. 10

    @5 JSK: En waar lees je dat ik denk dat ‘ras’ en racisme geen rol spelen? Ik vind het echt heel moedig van je dat je mij nu voor de tweede maal in korte op mijn oneindige domheid wijst, maar juist vanwege mijn kennelijke verstandelijke beperking is het handig dat een beetje te omkleden. Met argumenten of zo.

    Overigens gaat mijn verhaal over religie gebruiken als motief voor uitsluiting. Als iedereen gaat commenten waar het verhaal _niet_ over gaat, dan verwacht ik een drukke avond.

  11. 11

    @#6 Aanvulling: Komt nog bij dat volgens mij de Christelijke instelling vrijwel per definitie leidt tot een underdog-positie in een confrontatie zoals je had. De Islamitische instelling is veel krachtiger en zelfbehoudender en leent zich alleen om die reden al aanmerkelijk minder als subject van pesterijen. Er is nogal een verschil tussen “pesterijen” en “bestrijding”.

    Een Moslim is beter voorbereid om ongeschonden uit een confrontatie te komen dan een Christen. De moderne Christen weet daarentegen op de lange termijn veel beter de vrede te bewaren.

  12. 12

    @vandyke: racisten bestaan. Maar onder Turken of Marokkanen, of welke etnische groep dan ook, vindt je minstens zoveel racisme als onder de witte man. Alleen wordt door nooit aandacht aan geschonken door links. Ga eens op marokko.nl kijken in plaats van alleen op elsevier en GS.

  13. 13

    @8: Oh, was jij het. :-)

    Overigens ben ik nog nooit een SGP’er tegen gekomen die met zijn of haar nicht of neef is getrouwd. En ik ken er nog altijd behoorlijk wat.

  14. 15

    @9 KB, je schreef: de reden dat jij, en nu moslims, kunnen ontsnappen aan hun opvoeding, is uiteindelijk wel dankzij de religie bashers.

    Dat betwijfel ik, in ieder geval ten dele. Dat bashen versterkte namelijk het idee dat de buitenwereld niet deugde.

    Uiteraard, later zijn er wel mensen en invloeden geweest die het uitstappen makkelijker maakten. Maar ik geloof niet dat ik dat onder ‘bashen’ versta.

  15. 16

    @6 zmoc, je schreef: Je parallel is gestoeld op 1 overeenkomst

    Dat klopt. Ik haal het religiebashen er uit. Maar het ging wel verder dan ‘puberpesten’, zoals jij het benoemt. Het was namelijk algeheel hip om Refo’s als achterlijk weg te zetten. Niet alleen op straat, maar ook als je een krant open sloeg of de tv aanzette.

  16. 17

    Ik ben als jongen gegijzeld geweest door christenen en net toen ze me wilden gaan martelen en vermoorden (“we slaan je met die balk op je hoofd”) sprong Ivo de Verschrikkelijke over het duin en joeg de christenen weg. Ivo was als baby in een ketel toverdrank gevallen en daardoor bovengemiddeld groot en sterk. Ik heb mijn leven aan Ivo te danken want toegeven dat God bestaat was voor een 9-jarige atheïst én dorpsgenoot van Freek de Jonge geen optie. Overigens zaten die christenen op dezelfde (christelijke) school als Freek zijn kinderen, de cirkel was pas écht rond geweest als zij me gegijzeld hadden, maar helaas dat soort fantastische verhalen lees je alleen maar in boeken.

    De volgende keer vertel ik hoe ik als 15-jarige een zeilboot uit de haven van Marken manoeuvreerde terwijl de stokken en stenen over het dek vlogen.

  17. 18

    @17 :-) Mja, zo werd ik vorige week achternagezeten door een meute klimaatfanatici, omdat ik gezegd had dat het best wel fris was voor de tijd van het jaar.

  18. 19

    @Perik: Ik ben het eens met JSK (afgezien van de gebruikelijke ad hominem). Er zijn belangrijke verschillen tussen het bashen van het christenen en moslims. Die verschillen verklaren… het verschil in positie van de toenmalige linkse pubers. Het staat bovenien vol van generalisaties, met als belangrijkste dat christenenbashen iets is wat specifiek ‘links’ is. Bovendien is links niet per definitie areligieus, zeker niet in de tijd waar jij het over hebt.

    Weer vind ik het stukje wat je schrijft naar. Het heeft vooral te maken met de metadiscussie die je aangaat, waarbij je de mensen aanvalt die het inhoudelijk meestal bij het juiste eind hebben. Ze worden bovendien door jou niet aangevallen op de inhoud van wat er gezegd wordt, maar op het feit dat ze dat doen.

  19. 22

    @21 Cerridwen: Wat je in je tweede alinea schrijft klopt. Ik denk dat je daarmee de kern raakt van het – voor mij kennelijk – wat lastig uit te leggen ongemak dat ik heb, juist met opinies waar ik het inhoudelijk mee eens ben. Maar goed, dat schrijf ik ook al.

    Als ik een discussie heb waarin mijn nest wordt aangevallen (SGP’ers trouwen met hun nicht, om maar een voorbeeld), dan heb ik behoefte dat beeld te corrigeren. En dat lijkt verdomd veel op stelling nemen. Als ik ergens iemand hoor roepen dat Wilders-aanhangers ‘dom’ zijn, dan vind ik dat onvolledig. Schrijf ik dat, dan wordt dat gezien als stellingname. Als iemand roept dat Islamitische hoofddoekjes achterlijk zijn, dan vind ik dat onfatsoenlijk. Ga je daar op in, ook dan neem je stelling.

    En met stelling nemen word je in no-time in een kamp geplaatst. Misschien moet je dat laatste een keer niet doen.

  20. 26

    @Perik:
    je uit je nu heel genuanceerd, en dat is prettig. Als je dat nu ook in je stukje had gedaan, was er niets aan de hand. Helaas hang je je stukje onder een stelling waar zo’n beetje elke zin uitermate discutabel, zoniet pertinente onzin is. Daarbij ga je volledig mee in de frame van Wilders en boos rechts dat het allemaal de schuld van links is, zelfs het gedrag van Wilders cs., en dat vind ik uitermate kwalijk. Vooral daar je het zelf ook niet eens bent met Wilders (of Ellian, of een De Winter of noem ze maar op).

    De vraag wat de overeenkomsten en verschillen tussen christen- en islambashen is best interessant, maar is te complex om in een saillant te proppen.

  21. 27

    Pesten is denk ik nergens voor nodig maar je moet de niet geïntegreerde jonges en meisjes denk ik aanspreken op de manier die ze begrijpen en respecteren… duidelijk aangeven wat er van ze verwacht wordt, grenzen stellen, straffen als ze over de schreef gaan en met autoriteit..

    nu is geert wilders misschien niet de juiste persoon om dat te doen maar job Cohen is dat helemaal niet.. die praat een hele andere taal, zit vast in het oude linkse denken, benadrukt alleen hun slachtofferrol en stelt zich op als een slappe tuinslang..

    [X ongeschikt dus]

  22. 28

    ik denk dus eigenlijk dat die niet geïntegreerde jongens en meisjes vaak erg rechtse denkbeelden hebben.. net als de wel geïntegreerde types die soms bv de politieke islam aanhangen.. die moet je dus op een “rechtse” manier aanspreken

  23. 29

    @26 Cerridwen: Hier in de buurt is een Islamitisch internaat. Als brave nieuwe buurtbewoner ben ik even kennis gaan maken. Na wat praten met de baas daar kreeg ik een uitnodiging om de jongens (wat geen meisjes daar) wat te vertellen over mijn jeugd, studeren, werken en noem maar op. Dat ga ik binnenkort dus doen. Ter lering. Enfin, daar heb je de aanleiding voor dit Saillant. Context, hoera.

    Die ongenuanceerdheid die je noemt, dat deel ik uiteraard niet. Dat ik er één aspect uitlicht (opgroeien binnen een kleine gesloten religieuze minderheid in een afwijzende omgeving) is niet hetzelfde als andere factoren (ras, cultuur, achterstand etc.) bagatelliseren. Het kan ook een aardige brug zijn om te laten zien dat de verschillen vrij relatief zijn. Zowel de verschillen tussen bashen toen en bashen nu als die tussen religieus toen en religieus nu.

    Dat één Saillant niet voldoende is, dat blijkt. Parallellen kloppen nooit helemaal. Maar dat zou het zoeken daarnaar niet mogen belemmeren.

  24. 30

    @27: Waar had iemand het over Cohen? “Rechts Nederland” is kennelijk bang voor Cohen, sindsdien enkel maar flutstukjes op NietModebewust waarin Cohen met flinterdunne berichtgeving wordt afgekraakt.

  25. 31

    Ik heb geen enkel bezwaar tegen de wens van ouders hun kind religieus op te voeden. Het zijn jammerlijkheden die je niet moet willen uitroeien. Als atheïst en gelovig opgevoed mens ben ik er van overtuigd dat kennis en redelijkheid uiteindelijk meer overtuigingskracht hebben dan minachting en restrictie.

    Hier kan ik het alleen maar mee eens zijn.

  26. 32

    Ja dat christen-(en katholieken)bashen heeft mij snel van het geloof gebracht. Mijn hartelijke dank gaat uit naar mensen als ’t Hart, de Jonge en Koot en Bie.

  27. 33

    Ik vind dat jezelf vergelijken met Ayaan Hirsi Ali (of met Paul Scheffer, zoals een of andere internetheld hier laatst deed) op spot en hoon moet rekenen.

    Maar goed wat inhouderlijker
    Dat één Saillant niet voldoende is, dat blijkt. Parallellen kloppen nooit helemaal. Maar dat zou het zoeken daarnaar niet mogen belemmeren.

    Daar ben ik het volstrekt mee oneens. Denken dat er uit de geschiedenis recepten voor de toekomst te leren zijn is de grootste kul ooit. We hebben een nieuw verhaal nodig, niet de hele tijd terug kijken naar zogenaamd ‘betere tijden’.

    Toch wil ik een parallel trekken: waar in de jaren ’90 de linkse kerk multiculturele conflicten trachtte te pacificeren door de jaren ’20 en ’30 over te doen, moeten we van Perik nu de jaren ’60 en ’70 herhalen. Toen werd er gesproken over een islamitische zuil, nu moeten we moslims tot ‘Nederlander’ beledigen en bespotten.

    Het verschil tussen autochtoon en allochtoon in Nederland is veel fundamenteler dan het verschil tussen kerkelijk en seculier (jaren ’60) of tussen protestant en katholiek (jaren ’30). De toekomst is gewoon radicaal anders dan het verleden en we zullen vooruit moeten kijken. Mijn twee centen.

  28. 34

    Ik, in tegenstelling tot velen hier, vond het een alleraardigst stukje. Ik denk alleen dat ‘links’ nu koppelen aan oude, socialistische idealen van verheffing wat ver gaat. Ik denk dat er een groot verschil is tussen het links uit je jeugd (naar wat ik gok toch nog echt doorspekt van verheffings-idealen en echte arbeiders) en het links van nu (multiculturalisme dat zich vooral uit in Westerse zelfhaat en ophemeling van andere culturen en bevolkt met grachtengordelfiguren). Maarja, historische vergelijkingen slaan natuurlijk altijd mank en voor een parallel vond ik dit een leuke.

    @7 Geweld gebruiken is ook een uitermate elementaire vorm van machtsvertoon en ‘socialisering’ door onderwerping aan de sterkere, toch denk ik dat je redelijk tegensputtert als iemand dat als argument aanvoert om je maar op je smoel te slaan en aan zijn invloed te onderwerpen. ‘Pesten stimuleren’, malloot.

  29. 35

    @33 JSK: Dat ik die spot er zelf al duimendik in had gelegd is je kennelijk ontgaan. Waar blijft toch dat ironieteken?

    Verder is het aardig om te reageren op wat er _wel_ staat en niet op wat er _niet_ staat. Het idee om de jaren 60/70 te herhalen vind ik nergens terug in mijn tekst. Integendeel. Maar wellicht heb jij een andere versie.

  30. 36

    @Perik:

    Allemaal leuk en aardig, maar je gaat niet in op de kern van mijn bezwaar. Wat preciezer dan maar:

    “Het Islam-bashen van nu is één op één te vergelijken met het Christen-bashen van zo’n dertig jaar geleden.”

    Onzin. Als je er al iets stelligs van kan zeggen, is dat het juist níet één op één te vergelijken is.

    “En dat was toen bon ton voor linkse progressieven.”

    O ja? Alle linkse progressieven? Alleen linkse progressieven? Je kan hoogstens zeggen dat er een progressief linkse stroming was die zich afzette tegen de christenen.

    “Islam-bashen is een links kindje. Een ongewenst kindje wellicht, maar toch.”

    De meest kwalijke zin. Hoezo een links kindje? Omdat er in het verleden progressieven waren die ageerden tegen christenen is het ineens een ‘links kindje’? Liberaal rechts heeft nooit geageerd tegen de kerk? Er is een lange traditie van islam-bashen die veel verder teruggaat dan de jaren 60, die heeft daar niets mee te maken? Een van de grote verschillen is wie wie basht. Een vrijgevochte minderheid die de overheersende levensvisie van hun jeugd aanvalt? Of representanten van de rijke meerderheid die de religie van de minderheid (en daarmee de mensen zelf) aanvalt? Is nogal een verschil. En omdat de achtergrond van deze twee fenomenen zo verschillend is, kan je ook geen vergelijkingen trekken, zeker niet op persoonlijk niveau. Tekeer gaan tegen christenen in de jaren 60 is best verenigbaar met tekeer gaan tegen boos rechts in de jaren 00.

    “En ja, als Hirsi Ali met Nomade haar jeugd aanhaalt om de wereld te verklaren, dan mag Perik dat natuurlijk ook.”

    Dit neem ik maar voor kennisgeving aan. Van mij mag je er van alles bijhalen, als het maar een gedegen betoog oplevert.

    De uitwerking is op punten aardig, maar kan nergens de claim die je neerlegt, noch de relevantie daarvan, echt waarmaken.

  31. 37

    Ik zie toch eerder Enoch Powell’s Rivers of Blood toespraak als voorloper dan Freek’s afzetten tegen zijn jeugd conferences. Xenofobie en nationalisme zijn belangrijkere proponenten dan religiekritiek.

  32. 38

    Als ex-refo meisje las ik met enige herkenning het stuk. Maar ik zou het toch positiever willen zien. Als ik “iemand van links” het op hoor nemen voor de religieuze vrijheid van moslims of andere groeperingen denk ik: we gaan erop vooruit, we worden wijzer!
    Overigens was het christen-bashen, denk ik, een reactie op de eigen opvoeding of omgeving van de bashers, een afzetten tegen. De generatie van nu staat veel neutraler en vrijer tegenover religie en is daarom in staat om er wat redelijker mee om te gaan.

  33. 39

    @36 Cerridwen: Wanneer is het Orthodox Calvinistische geloof een “overheersende levensvisie” geweest dan? Dat is het nooit geweest, veel meer dan drie zetels heeft de SGP nooit gehad. Ik snap je punt hierin dan ook niet.

    Wellicht bedoel je de algehele secularisatie in de jaren zestig en zeventig, maar dat is niet waar ik het over heb.

    En of dat bashen van links kwam? Jazeker, want de emancipatie van vrouwen en homo’s, het Polio-debat, abortus, zondagsrust en noem maar op waren zaken waarin toenmalig progressief links het voortouw nam. Dat waren de zaken die reden waren Refo’s als een stel debiele plattelanders af te schilderen.

    Dat er progressieve liberalen waren die de achterliggende standpunten onderschreven, uiteraard. Maar van Telegraaf en Tros kwam de minachting niet.

  34. 40

    @38 Jacoba, je schreef: Als ik “iemand van links” het op hoor nemen voor de religieuze vrijheid van moslims of andere groeperingen denk ik: we gaan erop vooruit, we worden wijzer!

    Goede samenvatting.

  35. 41

    En of dat bashen van links kwam? Jazeker, want de emancipatie van vrouwen en homo’s, het Polio-debat, abortus, zondagsrust en noem maar op waren zaken waarin toenmalig progressief links het voortouw nam. Dat waren de zaken die reden waren Refo’s als een stel debiele plattelanders af te schilderen.

    Volgens mij kon je anders net zo goed in conflict komen met Katholieken wat dat betreft. Ik denk niet dat dat puur een gereformeerden aangelegenheid was.En vergeten we ook niet nogal gemakkelijk het potenrammen, huiselijk geweld en wat dies meer uit die tijd? Er was een reden waarom er een emancipatiegolf bezig was.

  36. 42

    Wanneer is het Orthodox Calvinistische geloof een “overheersende levensvisie” geweest dan?

    Sinds de Nederlandse Hervormde kerk de facto de staatskerk werd? Gozer je weet niks..

  37. 43

    @Perik: je bent doof voor de kritiek. Een hele reactie, maar je gaat in op de bijzaken, en niet op de fundamentele vragen.

    Zie su #37 bijvoorbeeld, raak punt, wat ik ook maak (zij het minder direct), en JSK in andere vorm ook. Het zijn onverenigbare grootheden, en je verpakt het bovendien als kritiek op links.

  38. 44

    @40 Nou dan zijn we het daarover eens maar ik vind niet dat je kunt zeggen dat het moslim-bashen een kindje van links is; omdat het een heel andere achtergrond heeft.
    Het refo/christen pesten van toen heeft meer iets van afzetten tegen vroeger terwijl het moslim-bashen meer angst is voor het vreemde en de eventuele toekomstige overheersing van dat vreemde. Dat is denk ik ook de reden dat het nu van rechts komt omdat daar misschien meer angst is voor het andere/vreemde.
    Maar dat het een en ander op elkaar lijkt en hetzelfde aanvoelt ja, daar ben ik het wel mee eens.

  39. 46

    Eens met Jacoba. De islamofobie tapt toch echt wel uit een heel ander vaatje dan de refofobie destijds deed. Veel islamtegenstanders beroepen zich nota bene op één of andere superieure “joodschristelijke” traditie, wat dat ook moge wezen. Het is natuurlijk gewoon code voor de tradities van blanke West-Europeanen.

    Echte refo’s vinden trouwens ook dat “mohammedanen” een valse god aanbidden. Deze christelijke fundamentalisten zien de islam als een niet minder dan duivels geloof. Zelfs al geloven ze op wat kleine details na eigenlijk in precies dezelfde dingen.

    En waarom zouden we zo’n idiote godsdienst eigenlijk niet gewoon achterlijk mogen vinden?

    Zelfs Rouvoet, waarvan iedereen toch denkt dat hij een gematigde man is, heb ik eens luidkeels horen roepen dat wat hem betreft de Verlichting nooit had hoeven plaatsvinden. M.a.w. meneer heeft geen behoefte aan rationaliteit en wil het liefst terug naar de zestiende eeuw toen de sociale verhoudingen nog “duidelijk” waren. Als dat niet achterlijk is…

    Refo’s met hun persecutiecomplex en hel en verdoemenis, kattenlikkers met hun verschrikkelijke hypocrisie, islamieten met hun allahoakbar-mentaliteit, joden die zich het uitverkoren volk wanen. Ik denk dat ondertussen wel duidelijk is wat ik van al deze groeperingen vind.

    De goeden onder hen natuurlijk uitgezonderd… ;-)

  40. 47

    @Perik; Ok. Je wilt reactie op wat je echt schrijft. Ik denk dat het door jou geschetste verschil (vroeger: links basht christenen en is zogenaamd progressief, tegenwoordig: rechts basht islam en is zogenaamd xenofoob) er een is van psychologie; de werkelijke redenen worden niet genoemd en het resultaat is dat ‘rechts’ tegenwoordig, als het om homo- en vrouwen-rechten gaat, ‘linkser’ is dan ‘links’. Welnu, die ‘psychologie’ – wat behelst die ?

    Die komt in een aantal smaken. Rechts is, qua rechten, domweg in een gat gesprongen dat achtergelaten was door links. Links had dat gat verlaten omdat het een betere knuffelbeer had gevonden. Links *had* last van de wereldwijde haat-je-ouders-mode, en *heeft* last van het edele-wilde syndroom. Of anders gezegd: voor de ‘smaakmakers’ binnen links (kinderen van christenen) stond ‘christelijk’ voor de oude, machtige garde, en ‘islam’ voor ‘nieuw’ en ‘onderdrukt’. Het is dus niet zo gek dat hun voorkeur daar naar uit gaat, het ‘klopt’ enigszins.

    Maar het is natuurlijk wel een beetje pervers en hypocriet. Maar dat is een rechtse homo- en vrouwen-knuffelaar feitelijk ook. In het gunstigste geval zou je kunnen zeggen dat ze allebei een gebrek aan historisch besef hebben. Maar kom daar maar eens om, in de polletiek.

  41. 48

    @Olav; De islamofobie tapt toch echt wel uit een heel ander vaatje dan de refofobie destijds deed.

    Ja, maar heel veel doen dat ook niet. En bovendien, het is ook makkelijker: de grootste misstanden waartegen vroeger geschopt werd, waren de monocultuur en het feit dat er ooit wel eens iemand op de boerenkar het dorp was uitgereden.

    Nu hebben we te maken met een segment van de bevolking dat er daadwerkelijk geen problemen mee heeft om hun eigen dochters om hals te brengen als ze verkeerd gekeken hebben naar de buurjongen.

  42. 49

    @43: Noop Cerridwen, ik hoor je kritiek wel, ik deel het niet. Wat Su (@37) zegt klopt wat mij betreft. Ik beweer dan ook nergens dat xenofobie en nationalisme niet de werkelijke drijfveren zijn.

    Maar: Wilders verpakt zijn xenofobie in religiekritiek. Want dat is namelijk een veel aantrekkelijkere en aansprekendere verpakking, en bovendien moeilijk te weerleggen.

    Op het moment dat “links” (quotes omdat ik mezelf ook tot links reken) beweert dat dat niet zou moeten mogen, dan rijst bij mij als eerste de vraag: waarom mocht dat in de jaren tachtig dan wel? En waarom op dat niveau?

    Voor mij – en wellicht juist vanwege die Refo-achtergrond – is dat een relevante onbeantwoorde vraag. Omdat ik er iets dubbels in zie. De vrijheid die progressief links vanaf de jaren zestig gecreëerd heeft om levensovertuigingen te emanciperen door ze te tot op het bot ridiculiseren, wordt nu door rechts gebruikt om xenofobie handen en voeten te geven.

    Dat is waarom ik stel ‘kindje van, wellicht ongewenst’.

  43. 50

    @Perik; het *blijft* psychologisch.

    Rechts ziet christenen en denkt: moeder.
    Links ziet christenen en denkt: machthebber.
    Rechts ziet islamieten en denkt: eng.
    Links ziet islamieten en denkt: nieuw.

    Ik, persoonlijk, ga nog veel verder dan Wilders op een bepaalde manier: ik denk dat die hele regio – de hele band van pak ‘m beet de 30e tot de 20e breedtegraad – achterlijk is, welke religie er ook bedreven wordt. En dat je *dus* op moet passen met hoe veel je daarvan binnen laat. Katholieken uit de binnenlanden van Portugal (en dit is mijn persoonlijke ervaring) zijn precies even erg als het gaat om ‘familie-eer’ en wat dies meer zij.

  44. 51

    @ KJ: Ik ben redelijk rechts maar ik zie islamieten niet als “eng”.. ik herken ze vooral als erg religieus rechts.. De minder ontwikkelde neefjes van de SGP uit de zandbak zegmaar..

  45. 52

    @50 KJ: “het *blijft* psychologisch”

    Ongetwijfeld is het psychologie. Al was het maar omdat geen enkel individu in een groep voldoet aan het beeld dat van de groep als geheel wordt geschetst. Dat maakt deze discussies zo lastig en langselkaarheenpraterig.

  46. 53

    KJ: Nu hebben we te maken met een segment van de bevolking dat er daadwerkelijk geen problemen mee heeft om hun eigen dochters om hals te brengen als ze verkeerd gekeken hebben naar de buurjongen.

    Klopt. Toch blijf ik denken dat dat vooral uitwassen zijn die voorkomen bij het meest onderontwikkelde deel van dat segment. Nog steeds een te grote, maar toch heel kleine groep. De gemiddelde, “gematigde” moslim is echt geen grotere rotzak dan de gemiddelde, “gematigde” refo of kattenlikker. Je moet ze natuurlijk wel allemaal in de gaten blijven houden. Maar als de ene groep het recht heeft (vanwege historische redenen) om een schooltje te beginnen of een politieke partij op te richten dan heeft de andere groep dat ook. In die zin mag je m.i. niet discrimineren.

    Dat de scherpste randjes van het christendom af zijn is trouwens ook maar een vrij recent verschijnsel. Dus het voorbeeld van de boerenkar is wat te lief. Zonder Godwin aan te willen roepen wil ik toch wel herinnering brengen dat de jodenvervolging in de oorlog ook nooit had kunnen gebeuren zonder het christelijk antisemitisme. Inderdaad, daar is men zich achteraf de pleuris van geschrokken. Maar het is wel één van de oorzaken geweest van het feit dat zoveel mensen zich sindsdien (o.a. in de jaren zestig) van de christelijke kerken hebben losgemaakt en afgekeerd. Terecht.

  47. 54

    @Olav; Toch blijf ik denken dat dat vooral uitwassen zijn

    Allicht. Maar differentieer dat maar eens. Vooral als er taalproblemen zijn en de hele meute als een kluit op elkaar blijft zitten en niemand vertrouwt. Er hebben hier twee schuld.

    wil ik toch wel herinnering brengen dat de jodenvervolging in de oorlog ook nooit had kunnen gebeuren zonder het christelijk antisemitisme.

    Dat lijkt me heel erg moeilijk te bewijzen. Maargoed, het zou kunnen, al zou ik er persoonlijk mijn vingers niet aan willen branden. Ik wijs altijd liever op die twintig-plus doden die Calvijn zelf op zijn geweten heeft, waarmee hij zich de Savonarola van Geneve heeft betoond, maar meer dan een soort voetnoot in de conversatie wordt dat nooit. Savonarola heeft immers veel meer mensen op de brandstapel gebracht.

    Nee, ik denk niet dat de christenen erg slecht geweest zijn voor Nederland. Een tikkeltje intolerant misschien, hier en daar, maar over het algemeen mag je je handen dichtknijpen vij die ouderlingen. Desondanks ben ik een verstokte atheist die bij iedere vermelding van ‘joods-christelijk erfgoed’ als een soort door een wesp gestoken dorpsgek opspringt, op een stoel klimt en uitroept: ‘We hebben hier Romeins recht, met een sausje van de Verlichting. Rot op met je joods christelijk erfgoed !’

  48. 55

    Ik herkende in een groot deel van het verhaal mijn eigen jeugd. Ik hoorde bij geen enkele kerk: wij waren “niets” . Gelukkig waren er nog meer “niets”. En toen werd er nog niet gebasht. Men werd eenvoudig uitgestoten.
    Er is niets veranderd, alleen heet het tegenwoordig niet meer “niets”. Mensen die niet bij “wij” horen, worden uitgestoten.

  49. 56

    Izdg: wil ik toch wel herinnering brengen dat de jodenvervolging in de oorlog ook nooit had kunnen gebeuren zonder het christelijk antisemitisme.

    KJ: Dat lijkt me heel erg moeilijk te bewijzen. Maargoed, het zou kunnen, al zou ik er persoonlijk mijn vingers niet aan willen branden.

    De lijnen van Maarten Luther naar de jodenvernietiging in de twintigste eeuw liggen er gewoon, die worden volgens mij alleen nog door gekken ontkend. En veel katholieken deden net zo hard mee, om hun eigen redenen.

    Het antisemitisme in West-Europa was heus al verschrikkelijk vóór de opkomst van die meneer met dat rare snorretje en die harde stem. Die wordt altijd wel gezien als aanstichter, maar hij was eigenlijk gewoon iemand die meeliftte op het (res)sentiment dat al volop aanwezig was.

    KJ: Nee, ik denk niet dat de christenen erg slecht geweest zijn voor Nederland. Een tikkeltje intolerant misschien, hier en daar, maar over het algemeen mag je je handen dichtknijpen vij die ouderlingen.

    Misschien een terzijde, maar Nederland heeft best een unieke geschiedenis wat dat betreft. Er heeft hier heus wel christelijk geïnspireerd bloedvergieten plaatsgevonden. Maar uiteindelijk kon niemand winnen dus moesten de verschillende groepen elkaar – tandenknarsend – leren tolereren.

    KJ: Desondanks ben ik een verstokte atheist die bij iedere vermelding van ‘joods-christelijk erfgoed’ als een soort door een wesp gestoken dorpsgek opspringt, op een stoel klimt en uitroept: ‘We hebben hier Romeins recht, met een sausje van de Verlichting. Rot op met je joods christelijk erfgoed !’

    Daar sluit ik me geheel bij aan.

  50. 57

    @Caprio is duidelijk nooit gepest in zijn jeugd. Als er iets is dat pesten niet bereikt is dat de gepeste er beter sociaal aangepast van wordt. Integendeel zou ik zeggen.

  51. 58

    @57 jawelll. Hij krijgt van de goegemeente nogal veel te vertellen in zijn eigen gezin. Op het niet hebben van een gezin ligt een taboe. En als dat rond is loopt hij in de pas. Toch zeker 30 eeuwen, al.

    Maar je hebt gelijk als je stelt dat de randvoorwaarden nu aan het veranderen zijn. Zo lang als dat duurt.

  52. 59

    Eens met Cerridwen en ook met #57. Veel rommelige stukjes de laatste tijd hier, en dit is inderdaad wel kwalijk wat betreft “links” (klikmelink).

  53. 60

    De hoeveelheid ontkennende/ietwat giftige reacties geeft wel aan dat Perik een punt heeft, al is het wat zijdelijk.
    Het is ook wel grappig dat voorvechters van vrouwenemancipatie, ook een links kindje zo je wilt, nu het “recht” op een burqa en niqaab verdedigen. Alsof men het recht op een aanrecht gaat verdedigen.

    Recht op onderdrukking is ook een recht natuurlijk…

    Kritisch in de spiegel kijken is nooit verkeerd mensen. De blinde afzetreactie jegens Wilders mag wel wat meer diepte krijgen.

  54. 61

    @KJ
    “wil ik toch wel herinnering brengen dat de jodenvervolging in de oorlog ook nooit had kunnen gebeuren zonder het christelijk antisemitisme.

    KJ: Dat lijkt me heel erg moeilijk te bewijzen. Maargoed, het zou kunnen, al zou ik er persoonlijk mijn vingers niet aan willen branden.”

    Zonder een vreselijke open deur in te willen trappen, maar de vervolging van Joden is natuurlijk geen 20ste eeuws verschijnsel. Feit is alleen dat de Nazi’s er een heel specifiek doel van maakten en Duits efficiënt te werk gingen.

    PS
    Weleens een koppelriem van de SS gezien??

  55. 63

    Echt jammer dat als ik even op sargasso kom kijken het WEER over Wilders gaat, zelfs als je denkt er even van verlost te zijn.

    Kunnen jullie nou niet eens een dagje niet over die man schrijven?

  56. 65

    UIt onderzoek bleek dat Nederland het hoogst scoort in pesten van europa: zowel op scholen als op de werkplek: er was een hoogst ziektepercentage als gevolg van pestgedrag.
    Ook worden er mensen uit nederland gepest. moslims, of nederlanders getrouwd met een buitenlander: het hele gezin krijgt geen verblijfsvergunninig. vele hoogopgeleiden gaan net over de grens in belgie wonen omdat ze voor hun partner geen verblijfsvergunning krijgen in NL maar wel in belgie omdat belgie mensen meer selecteert op wat ze kunnen. Met name mensen die projectmatig werken (cameramensen journalisten etc) krijgen geen verblijfsvergunning voor hun partner zonder vast contract. Als je een eigen bedrijf hebt, heb je geen arbeidscontract en krijg je dus geen verblijfsvergunning voor je partner.
    Krijgt belgie al die nieuwe bedrijven die ze oprichten. ook schrijvers gaan in belgie wonen. Andere mensen gaan naar New York om daar bedrijven op te richten, omdat ze het gezeur hier zat zijn: als je in amerika asperger hebt (bill gates) of adhd of je bent dyslectisch of zit in een rolstoel: in alle andere landen kijken ze gewoon naar wat je kunt. In nderland wordt je zowieso afgekeurd en moet je in de ziektewet, en mag je alleen maar op ‘therapeutsiche basis’ lopende band werk doen. In nederland zitten 7000 hoogbegaafden in de bijstand. Bij een BNN IQ test online bleek dat het hoogste gemiddelde IQ werd gemeten bij de groep …… bijstanders. Dus: het gemiddeld IQ onder bijstanders was hoger dan dat van de andere groepen: dokteren, advocaten, er was ook een groep makelaren die het meest verdienden maar het laagst IQ hadden, was een paar jaar geleden op tv.
    Dus mensen die een beetje anders zijn worden weggepest uit nederland, op scholen en op de werkvloer. en het klimaat wordt nu onuitstaanbaar omdat het erger wordt ipv beter. er is steeds minder verdraagzaamheid.
    En dan zijn mensen verbaasd dat niemand meer in de zorg wil werken: dat er mensen tekort zijn om straks alle bejaarden te wassen. Ja gek he als ambulance personeel in elkaar geslagen wordt: als de verpleegsters in het gezicht worden gespuugd.
    Gek he dat ze dan het werk niet meer willen doen en gaan wonen in een land dat ze wel beschermd

  57. 66

    Allemachtig, had ik die Arno#64 toch gemist.
    Nou, komt vast nog wel eens, blij dat ik zo populair ben :)

    Maar die van su#62 maakt toch veel goed of niet dan?