De schone schijn ophouden

Afgelopen donderdag was er weer een aflevering van Jansen en Janssen. Dit maal over de handel en wandel rondom het begrip “Klimaatneutraal“. Eigenlijk verraste de uitzending me inhoudelijk niet. Dat commercie misbruik maakt van de hype rondom klimaatverandering en de wens van mensen om een steentje bij te dragen, is voorspelbaar. Dat goede initiatieven gaan lijden onder de slechte is ook te voorzien. En dat het klimaat er uiteindelijk weinig mee opschiet, ach.
Maar toch knaagde er iets na die uitzending. Het duurde echter twee dagen voor ik het kon verwoorden. De sleutel zit in het volgende fragment met iemand van de Nuon. De sleutelzin is “We proberen eerlijk te zijn“:



Hier sprak de directeur duurzaamheid van de Nuon. Dé persoon binnen een bedrijf dus om echt werk te maken van maatregelen tegen de klimaatverandering. Aan alle kanten blijkt dat Nuon echter nauwelijks echt zijn best doet, maar vooral de Schone Schijn wil ophouden omdat het commercieel noodzakelijk is.
Maar zou je nou aan de directie van dat bedrijf, en vooral de geïnterviewde, vragen of zij denken daadwerkelijk goed bezig te zijn, zal je als antwoord zeer waarschijnlijk een duidelijk “ja” te horen krijgen. En het zou me ook niet verbazen als deze mensen in hun eigen antwoord geloven.
Volgens mij is hier sprake van een soort groepsdenken waarmee veel bedrijven, in Nederland, behept zijn. Natuurlijk vinden ze dat ze er wat aan moeten doen, maar je moet dan wel rekening houden met de aandeelhouders. En je moet vooral niet veel meer doen dan je concurrent. En het is helemaal niet erg om er mee te koop te lopen en daar toch weer een slaatje uit te slaan. En zolang je het er maar niet erger op maakt, heeft je geweten ook nergens last van. En ’s avonds kan je dan rustig weer gaan slapen.
Vooral niet dieper in de materie gaan zitten en de lef hebben om echte maatregelen te treffen zoals slechts een enkele ondernemer durft.
Maar wat voor een verhaal gaat zo’n directeur duurzaamheid nou over 20 jaar aan zijn inmiddels opgegroeide kinderen vertellen. De ellende is dan niet meer te overzien. Aan jou als vader wordt gevraagd wat jij precies gedaan hebt juist bij een bedrijf dat een hele grote rol speelde in de CO2 problematiek. Mompel je dan iets als “Ja maar, als ik aangedrongen had op hardere maatregelen dan was ik waarschijnlijk ontslagen en had ik helemaal niets ten goede kunnen veranderen.” Een typisch zwak argument dat in een maatschappij vol watjes goed vol te houden is. Maar een held wordt je er niet mee. En het respect van je kinderen verdien je er ook niet mee.

Het zou fijn zijn als al die mensen die het momenteel voor het zeggen hebben in de bedrijven, de instellingen en de netwerken eens voor de spiegel zouden gaan staan en zich afvragen hoe zij over 20 jaar de vragen van hun kinderen zouden beantwoorden.
Zij kunnen nu het verschil maken. Individuele stappen helpen maar weinig. Maar als de trekkers van deze samenleving er nou echt eens de schouders onder zouden zetten, dan komt de boel pas goed in beweging.
En dan zullen uitspraken als “We proberen eerlijk te zijn” snel tot het verleden gaan behoren. Je zet jezelf daarmee immers te kijk als iemand zonder principes, zonder waarden en zonder geloof in eigen kunnen.

Directe link naar de volledige uitzending.

  1. 1

    Maar wat voor een verhaal gaat zo’n directeur duurzaamheid nou over 20 jaar aan zijn inmiddels opgegroeide kinderen vertellen. De ellende is dan niet meer te overzien. Aan jou als vader wordt gevraagd wat jij precies gedaan hebt juist bij een bedrijf dat een hele grote rol speelde in de CO2 problematiek.

    Van die inprincipiele houding heeft de vader wel de studie van zijn kids betaald. Met principieel zijn kom je alleen in de bijstand terecht. Dan kun je je kinderen geen fatsoenlijke opleiding geven en worden het van die domme consumenten die helmaal niet om het milieu geven, als ze er maar op los kunnen consumeren.

  2. 3

    Mooi verhaal, maar welke verantwoordelijkheid ligt er bij de consumenten zelf? Wat kan Nuon eraan doen dat haar klanten nu eenmaal geen ‘Natuurstroom’ willen? Het ze maar voor een meerprijs (verantwoorde stroom kost namelijk in eerste instantie nu eenmaal meer) door hun strot duwen?

    Erg makkelijk om weer met dat vingertje naar ‘die grote bedrijven’ te wijzen. Er zijn mijns inziens maar twee oplossingen. Of de klanten van Nuon stappen massaal over op natuurstroom, of de overheid legt de Nuon regels op m.b.t. de productie van energie…

  3. 5

    Oei! Steeph zie je niet zo gauw zo boos. Mooie woede wel.
    Wioj, de consumenten, mogen kiezen welke enrgieleveraar we willen hebben. Af en toe wordt he dan ook tijden het avondeten van je warme prak gebeld, als zo’n firma zieltjes wil winnen.
    Alleen voor welke moet je nou kiezen? Is er ook maar één firma waar we niet boos over hoeven te worden?

  4. 7

    Ik word echt zo doodmoe en inmiddels bijna misselijk van het misbruik van co2 neutraal en groene stroom.

    De waarheid is namelijk dat groene stroom nog helemaal niet bestaat. Die windmolen waar zogenaamd groene stroom uitkomt, is een politiek en commercieel instrument die gedurende zijn hele levensduur nooit 1 rendabele en milieu vriendelijke Wat stroom zal produceren.

    Het energieverbruik voor het vervaardigen, plaatsen en onderhouden van een windmolen liggen namelijk hoger dan een windmolen in zijn technische levensduur zal produceren. Dat is een simpel rekensommetje. Daarbij wordt ons electriciteitsnet bij elke windmolen die erbij komt instabieler, vraag maar aan de Denen tot wat voor problemen dit lijdt. Het wordt tijd dat deze eerlijkheid eens aan mensen verteld.

    Biomassa en windenergie zijn geen oplossingen als we willen zoeken naar goede alternatieve energiebronnen.

  5. 8

    Dat was toch ook zo met hybride auto’s? Voor de accu’s zijn allerlei enge metalen nodig, die op nog engere wijze aan de aarde onttrokken moeten worden.

    Biomassa kan WEL een oplossing zijn, maar pas als we biomassa-neutraal zijn, oftewel: evenveel C atoompjes terug de grond in pompen als we als olie weer oppompen.
    Biodiesel is alleen praktisch als het van bijv algen gemaakt wordt.

  6. 9

    @Steeph
    Wel wat kort door de bocht. De man krijgt eerst te horen: maar dan houdt u misschien niet helemaal een eerlijk verhaal. Waarna hij de door jou gewraakt zin uitspreekt. Het is een reactie op. Ik vindt het niet zo erg.

    Moeizamer vindt ik de slogan (in de overstromingsreclame):
    Samen kunnen we er iets aan doen.
    Wij en u
    .

    Het is de eeuwige teaser bij de goede doelen acties: samen staan we sterk en kunnen we een punt maken.

    We leven in een commerciële wereld. Als een commercieel bedrijf zegt: samen doen we het, WIJ en U. Dan bedoelen ze dat WIJ gaan betalen om HEN rijk te maken. En niets anders. Wat er verder ook te doen is, honger in Afrika stillen of CO2 verminderen, zolang de munten rollen zijn WIJ en U niet samen te smelten.

    Wat mij betreft zit daar de sleutel.

  7. 11

    Biomassa lijkt mooi maar is geen oplossing omdat er nu eenmaal niet voldoende aardoppervlakte is om genoeg biomassa te verbouwen om aan de vraag te kunnen voldoen. Biomassa legt zware druk op de natuur en op voedselproductie indien je het grootschalig zou toepassen.

    De oplossing ligt waarschijnlijk meer in de richting van technologieen als kernfusie.

    Wist u trouwens dat de zon in 1 dag meer energie naar de aarde straalt dan we op de hele wereld in 30 jaar gebruiken. Een technologie om zonne-energie ‘te vangen’ zou dus ook wel eens efficient kunnen zijn. En zonne-energie vangen, dat hoeft ook niet noodzakelijk op aarde te gebeuren maar kan overal in de ruimte.

  8. 12

    Veel mensen hier bij Sargasso zijn te voorlijk, wat weinig of niks met links of rechts te maken heeft, waar het hier zo vaak over gaat. Veel mensen om me heen zijn juist een beetje achterlijk, ontkennen gewoon milieuproblemen, of zeggen dat mileumaatregelen hier niet meer mogen kosten als in andere landen. Steeph heeft het over de wens van de mensen om een steentje bij te dragen, ik denk dat er niet zoveel van die mensen zijn. De massa blijft consumeren wat er geproduceerd wordt tot de koek op is en het water over de dijken loopt. Helaas pindakaas.

  9. 13

    Natuurlijk vinden ze dat ze er wat aan moeten doen, maar je moet dan wel rekening houden met de aandeelhouders. En je moet vooral niet veel meer doen dan je concurrent. En het is helemaal niet erg om er mee te koop te lopen en daar toch weer een slaatje uit te slaan.

    @ Steeph: Suggereer je nou dat commercie en (een poging tot) minder milieuonvriendelijk ondernemen niet samengaan? Dat is volgens mij een denkfout: in deze maatschappij kan groene stroom alleen maar slagen als het door commerciële partijen omarmd wordt. Als ik ongelijk heb, dan ga ik nu aan de Prozac.

    Waar je volgens mij wel gelijk in hebt is dat de volgorde bij in dit geval Nuon verkeerd is:
    1. we stellen iemand aan die iets met groene stroom doet
    2. we gaan er flink mee te koop lopen
    3a. we verdienen er flink aan: niets veranderen
    3b. we verdienen er te weinig aan: of meer doen, of stoppen met die groene zooi

    @ Marc: Maar wat is de milieubelasting bij het bouwen van die kolencentrale?

  10. 14

    @Jay: Het is meer dat ze niet ver genoeg durven te kijken en de lange termijn ontwikkelingen nauwelijks inschatten.
    Anders hadden ze het allang gedaan. Heeft ook met “willen” te maken.

    @HansR: Gelijk. Ik wilde eerste ook in een bijzin iets aangeven als “een veelzeggende verspreking”.
    Maar het doet verder geen afbreuk aan het stuk als geheel waar toch hetzelfde uit naar voren komt.

    @Marc: Hoewel ik ook sceptisch tegenover windenergie sta, denk ik niet dat ze energie-negatief zijn. Heb jij misschien bronnen waarin die berekening staat?

    @emsuuri: Goed lezen hoor. Ik schuif de “schuld” niet af op de bedrijven. Ik dicht ze alleen een grotere rol toe in dit spel omdat ze nu eenmaal meer impact hebben dan individuen. Dat ontslaat geen enkel persoon van zijn eigen verantwoordelijkheid te vragen om echte maatregelen en weg te lopen van bedrijven die er een zootje van maken.

    @Peter: Ik zoek nog een lijst van de meest groene energie bedrijven. Als we nou ieder jaar zo’n lijst krijgen en iedere keer overstappen (of in ieder geval een deel) naar de nummer 1 van die lijst, heb je vanzelf een aardige consumenten dwang.

  11. 16

    @15: Zou ook wel vreemd zijn: Dan zeg je dat die lui in de middeleeuwen beter met emmertjes de polders hadden kunnen leegscheppen om ze droog te leggen dan met windmolens.

  12. 18

    Het is een mythe dat wij ‘consumenten’ niets zouden kunnen doen tegen het broeikaseffect. Het is daarom flauw van Steeph om (quote) “die mensen die het momenteel voor het zeggen hebben in de bedrijven, de instellingen en de netwerken” ter verantwoording te roepen omdat ‘individuele stappen maar weinig helpen’.

    Vrijwel iedereen kan zijn/haar persoonlijke broeikasuitstoot zonder veel problemen met een-derde terugbrengen, bijvoorbeeld door niet (of sporadisch) auto te rijden; door energiebesparing in huis en isolatie; door beperking van vleesconsumptie en meer algemeen: door je geld vaker aan energie-arme diensten, dan aan energie-intensieve producten uit te geven.

    En dan heb ik het nog niet eens over vliegen. Van één intercontinentale vliegreis kun je een jaar je huis verwarmen. Wie tot dusver 1 of 2 keer per jaar vliegt en daarmee ophoudt, beperkt zijn/haar totale persoonlijke energiegebruik (afhankelijk van de bestemming, natuurlijk) al snel met 25 procent. Als er één ‘individuele stap’ is die helpt, dan is het deze!

    Daarnaast bestaat er prima groene stroom uit waterkracht (ook in Nederland te koop) en kun je het geld dat je uitgeeft aan klimaatcompensatie, in elk geval niet aan energieintensieve produkten besteden.