Selectieve verontwaardiging

Politici als Buma en Samsom zijn tegen belastingparadijzen. Behalve als we zelf dat paradijs zijn.

Dit weekend bleek uit onderzoek van de Volkskrant dat de NS, een staatsbedrijf, tussen 1999 en 2011 via een Iers dochterbedrijf winstbelasting ontweek. In Ierland betalen de spoorwegen namelijk gemiddeld 9% en in Nederland 25% aan belasting. De Nederlandse staatskas liep daardoor meer dan een kwart miljard euro aan inkomsten mis. Hoewel dit al van begin af aan bekend was, en hoewel de winst door deze belastingtruc uiteindelijk deels weer als dividend naar onze schatkist vloeit, is de verontwaardiging groot. Samsom vindt dat het “gewoon niet deugt”, Buma vindt het een “gebrek aan moraal”. Je zou bijna vergeten dat Nederland zelf zo ongeveer het Bermuda aan de Noordzee is en de fiscale vluchtelingen van deze wereld met open armen ontvangt.

80 van de 100 grootste multinationals –  maar ook types als Bono en zelfs Khadaffi – laten hun rente, dividend, royalty’s of financiering via hun ‘brievenbusbedrijven’ in Nederland lopen om zo belasting te ontwijken (zie FD). Onlangs toonde KPMG nog eens aan dat het vooral qua belasting op onderzoek en ontwikkeling (R&D) in Nederland goed toeven is. In een filmpje van de New York Times valt te zien op welke manieren, zeg, een Amerikaanse farmaceut Nederland kan gebruiken om belasting te ontwijken.

Duizenden miljarden – 20 tot 30 keer ons BBP – vloeien zo door Nederland zonder dat hier de reële ‘onderliggende’ economische activiteiten plaatsvinden. Daardoor lopen de schatkisten van onze bevriende naties honderden miljarden mis. Het schijnt zelfs dat ontwikkelingslanden per jaar 160 miljard euro mislopen –  meer dan 100 miljard die ze jaarlijks aan ontwikkelingshulp ontvangen. Daarbij zou dit financiële ‘waterhoofd’ op zo’n relatieve kleine economie als Nederland, maar eigenlijk ook voor de stabiliteit van het financiele systeem als geheel, een risico kunnen vormen, aldus financieel geograaf Rodrigo Fernandez.

In de verkiezingsprogramma’s van de PvdA en het CDA staat hier (als ik het goed zie)  helemaal niets over in – wel bij de SP (p.67), de ChristenUnie (p.58) en Groenlinks (p.11). Van Samsom en Buma mag een bedrijf dus best de belasting, en daarmee de bijdrage aan de publieke voorzieningen van het thuisland, ontwijken. Tenzij het thuisland Nederland is.

 

foto CC flickr

  1. 1

    “In Ierland betalen de spoorwegen namelijk gemiddeld 9% en in Nederland 25% aan belasting”

    Voor zover hier sprake is van fraus legis kan de belastingen hier tegen optreden. Dat dit niet gebeurt, heeft twee oorzaken:
    (1) de goede belastinginspecteurs zijn mogelijk allemaal weggekocht door het bedrijfsleven.
    (2) het algehele klimaat binnen de belastingdienst faciliteert dit en het past binnen het moderne cliëntgericht handelen van die dienst. In de NS casus komt het me uitermate onwaarschijnlijk voor dat er geen sprake is van een rechtshandeling waarbij het ontgaan van belastingen de enige, althans doorslaggevende beweegreden, geweest is. Maar waar geen wil is, is natuurlijk ook geen weg.

  2. 3

    De belasting kan er dus juist niet tegen optreden, want het is legaal. Moreel wellicht niet, en ook al hebben bedrijven weliswaar daar vaak de mond van vol, in de praktijk blijken ze zich er toch gewoon aan te onttrekken.

    Uit het jaarverslag van SHV Holdings:
    “In het kader van goede corporate governance en maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft SHV zich ten doel gesteld om ten minste alle lokale en internationale wetgeving volledig na te leven, in alle aspecten van haar zakelijke activiteiten.”

    Waarom, vraag ik mij af, is de statutaire zetel van SHV Holdings dan op Bonaire?

  3. 5

    Mogelijk is het onderstaande u ontgaan bij uw research:

    “Ondanks uw morele code is een deel van SHV op de Nederlandse Antillen gevestigd. Is dat wel zo netjes?

    ‘Ik kan u verzekeren dat het ons nooit belastingvoordeel heeft opgeleverd. Het had een andere reden. In de jaren zestig heerste de wezenlijke angst dat de Russen door zouden stomen naar het westen. Daarom besloten we een deel van het bedrijf onder te brengen op een plek waar we er zeker van waren dat de Amerikanen er zouden blijven. We hebben de belastingdienst verwittigd dat het om politieke redenen ging.’”
    http://tinyurl.com/9vbtshs

    en verder

    “Belastingen
    De gemiddelde belastingdruk daalde van 31% in 2010 naar 28% in 2011. Deze daling is met name het gevolg van de vrijgestelde boekwinsten van NPM Capital, en ondanks het bovengemiddelde tarief voor Dyas op de aanvullende belasting op behaalde winsten met de winning van olie en gas in het Verenigd Koninkrijk en Nederland. De belastingafdracht die Dyas
    betaalt steeg aanzienlijk, als gevolg van de aanvullende belasting in het Verenigd Koninkrijk op de productie van olie en gas welke in maart 2011 werd verhoogd van 20% naar 32%. Dit leidde tot een stijging met 9,3% van het effectieve belastingtarief op de winst van Dyas in het Verenigd
    Koninkrijk in 2011. Daarnaast heeft de verhoging van de aanvullende belasting nog een extra latente belastingverplichting tot gevolg van € 33 miljoen, die ook is opgenomen in de resultaten voor 2011. Zonder NPM Capital en Dyas daalde het effectieve belastingtarief in 2011 naar 23%,
    tegenover 25% in 2010.”

    Dat percentage wijkt niet substantieel af van de 25 AEX-ondernemingen in 2011. http://tinyurl.com/c6v8oow

  4. 6

    Wacht even, waarom wordt er vergeleken met andere AEX-ondernemingen? Zijn die dan wel zo heilig?

    En, statutair zijn ze gevestigd op Bonaire. Maar dat is dan wel ter grootte van een brievenbus. Het hoofdkantoor zit in Utrecht en er is werkelijk geen bedrijfsonderdeel van SHV op Bonaire te vinden. Dus, als de Russen waren gekomen, dan kon gelukkig de post nog bezorgd worden op Bonaire of zo?

    Het interview wat je aanhaalt bevat overigens ook:
    “Bedrijven kunnen het zich niet meer veroorloven alleen maar winst na te streven.(…). BP is een goed voorbeeld. Een wereldnaam op het gebied van bewust ondernemen en het heeft ook nog de hoogste winst van alle oliemaatschappijen.”

    Tsja…

  5. 7

    En, statutair zijn ze gevestigd op Bonaire. Maar dat is dan wel ter grootte van een brievenbus. Het hoofdkantoor zit in Utrecht en er is werkelijk geen bedrijfsonderdeel van SHV op Bonaire te vinden. Dus, als de Russen waren gekomen, dan kon gelukkig de post nog bezorgd worden op Bonaire of zo?

    Dat heeft denk ik te maken dat bezittingen van dat bedrijf in landen waar de Ruski’s dan niet zaten nog steeds onder de vesteging op Bonaire vallen.
    Anders zou het bedrijf in Nederland (dat bezet zou zijn) de winsten en dergelijke uit andere landen naar zich toe kunnen halen.

  6. 9

    Nee hoor, hij die de statutaire zetel controleert, controleert feitelijk alle bezittingen van dat bedrijf.

    Bij de meeste bezettingen wordt er een regime in het bezette land gevestigd dat vriendelijk is voor de bezettende macht, dat regime zal dan langzaam maar zeker de controle over dat bedrijf overnemen en in het geval van een multi-national zullen ze ook zeker proberen om de buitenlandse vestegingen te gaan controleren en tenzij de vestegingen zich bevinden in een land dat zich tegen de bezetter heeft gekeerd lukt dat meestal ook gewoon.

    Met de statutaire zetel op de antillen hoeven buitenlandse vestegingen zich dan niks aan te trekken van wat er vanuit bezet nederland gedicteerd wordt omdat de bezetter dan enkel de Nederlandse vestegingen controleert en niet het gehele bedrijf.

  7. 10

    In Ierland betalen de spoorwegen namelijk gemiddeld 9% en in Nederland 25% aan belasting. De Nederlandse staatskas liep daardoor meer dan een kwart miljard euro aan inkomsten mis.

    Misschien ook wel belangrijk: Ierland streek mooi 90 miljoen belasting op zonder noemenswaardige tegenprestatie en van een bedrijf dat daar helemaal niet bezig is met haar corebusiness.

  8. 11

    De les die we hier uit leren, is om belastingtarieven voor spoorwegen tot onder het niveau van Ierland te brengen, zodat zelfs de Ierse spoorwegen hier belasting komen betalen. Er zijn vast nog wel wat publieke branches die je op deze manier naar Nederland kan halen, al zou ik de scheepsmagnaten maar in Griekenland laten, die daar geen belasting hoeven te betalen. Een negatieve belastingheffing is overigens wel het ideaal van hen die dat verdienen. Geld is tenslotte van niemand, tot het van hun is.

  9. 12

    Elke zichzelf respecterende onderneming probeert kosten te besparen, belastingen zijn voor een bedrijf gewoon kosten.
    Dus belastingconstructies zijn de gewoonste zaak van de wereld.
    Het is een spelletje tussen landen, de keus is tussen belasting heffen, of investeringen en werkgelegenheid mislopen.
    Maar het is heel goed mogelijk dat onnozele halzen als Domoor Diederik en dominee Buma dat niet begrijpen, van de EU en de euro snappen ze ook al niets.

  10. 16

    Welke investeringen heeft de NS in Ierland dan gedaan? Of Bono in Nederland? Of SHV in Bonaire? De truc van de belastingparadijzen is juist dat je er voor de rest niks in hoeft te doen.
    En de werkgelegenheid houdt vrees ik op bij twee fiscalisten, een advocaat en een secretaresse..

  11. 17

    De NS is een 100% overheidsbedrijf, indien de Ierland constructie tegen het belang van de enigste aandeelhouder in gaat, dan kan deze dus zelf ingrijpen. Ik ga er dus van uit dat de aandeelhouder, ook wij dus, er netto een bepaald voordeel mee hebben. Dat het een 100% overheidsbedrijf betekend tevens dat de betaler van de winstbelasting dezelfde is als die het ontvangt, een groot deel van het “misgelopen” geld is niet misgelopen, maar simpelweg niet rondgepompt. De overheid kan dus ook net zo goed de winstbelasting voor overheidsbedrijven op nul zetten en dan hoeven ze niets aan Ierland te betalen, scheelt nog een hoop administratie kosten ook.

  12. 18

    Anton B,

    Het maakt weinig uit of de NS geld aan de NL overheid geven als aandeelhoudersuitkering, of als belasting.
    Ik noem dat vestzak-broekzak, u noemt het rondpompen.

    Het maakt wel uit als de NS geld aan de Ierse overheid geeft.
    Dat is geen rondpompen, maar wegpompen.

    Als bedrijf handelen de NS in haar belang, niet in het belang van hun aandeelhouders. De aandeelhouder zou dus op de eerstvolgende aandeelhoudersvergadering orde op zaken kunnen stellen.

    Intussen worden de commissarissen geacht de belangen van de aandeelhouders te behartigen. Ik hoop dat de minister van verkeer en waterstaat de commissarissen wakker gemaakt heeft.

  13. 19

    “De les die we hier uit leren, is om belastingtarieven voor spoorwegen tot onder het niveau van Ierland te brengen, zodat zelfs de Ierse spoorwegen hier belasting komen betalen.”

    Ik hoop dat dit een grapje van je is. Als je dit echt wilt.. Een race naar de bodem in belastingbetalingen voor multinationals, en daarmee een race naar de top in belastingdruk voor de bewoners of afbraak van publieke voorzieningen. Geen solidariteit tussen Europese volken maar haat en nijd.

    Ik wil het omgekeerde: dat Europa in dit soort aspecten juist nauwer gaat samenwerken, zich niet tegen elkaar laat opzetten door multinationals en meer voor de bevolkingen opkomt. De enige partij die dit ook al jaren wil is de SP en daarom stem ik SP.