Dagelijkse Dosis Europese Grondwet – De Conclusie

Gastredacteur Steeph heeft de europese grondwet paragraaf-voor-paragraaf voor u doorgenomen en voorzien van zijn eigen commentaar. Vandaag sluit hij af met zijn conclusie. De volledige serie is te vinden op zijn eigen log:
Daily Dose of EU Constitution (Steeph’s Blog).

EU-Grondwet

Aankomende woensdag, 1 juni, wordt aan mij gevraagd een antwoord te geven op de volgende vraag:

Bent u voor of tegen instemming door Nederland met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa?

Ik heb drie dingen gedaan om deze vraag voor mezelf te beantwoorden. Het eerste was het zelf lezen van de voorgestelde grondwet. Het tweede was goed luisteren naar de meningen van andere mensen. Het derde was mezelf de vraag stellen aan welke belangrijke criteria ik nou vond dat zo’n Europese grondwet zou moeten voldoen.

Mijn criteria:

  1. Als de EU macht heeft, heeft het democratische controle nodig. De grondwet moet duidelijk maken hoe dit gaat werken.
  2. Het bestaan van de EU moet iets toevoegen dat individuele landen niet kunnen bereiken. De grondwet moet dit aangeven en inzichtelijk maken.
  3. Een grondwet moet politiek neutraal en ongevoelig voor tijd zijn (geen zaken bevatten die hun betekenis of context in een paar jaar verliezen).

Het is verder belangrijk om op te merken dat ik deze grondwet niet beoordeel ten opzichte van de huidige situatie. Ik ben al tot de conclusie gekomen dat het een verbetering is. Maar daar word ik niet gevraagd een oordeel over te geven.

Voordat ik de criteria afloop, geef ik eerst een overzicht van de voor mij belangrijkste goede en slechte punten van deze grondwet.

Goede punten:

  • De doelstellingen van de EU zijn duidelijk vastgelegd. En ik vind ze goed, behalve dan het “..interne markt waarin de mededinging vrij en onvervalst is…” stukje;
  • De rechten van de mens zijn nu een integraal onderdeel;
  • Het milieu en duurzaamheid spelen een rol;
  • We krijgen een gemeenschappelijk veiligheids, defensie en buitenlands beleid. Dat geeft ons een betere plaats in de wereld;
  • Geen mogelijkheid meer voor veto’s maar een vorm van complex meerderheidsstemmen dat geschikt is voor deze opzet;
  • Solidariteit op allerlei gebieden;
  • Een gemeenschappelijk immigratie beleid;
  • Open interne grenzen voor werk, wonen en reizen;
  • Een Europees hof met genoeg macht als uiteindelijke (scheids)rechter;
  • Een redelijk sociaal beleid;
  • Stimuleren van onderzoek op een Europees niveau.

Slechte punten:

  • Het vrije markt principe als integraal onderdeel van grote stukken van deze grondwet;
  • Geen volledige democratische controle op alle relevante niveaus van de EU;
  • Defensie en buitenlands beleid vallen buiten de controle van het Europees Parlement (EP);
  • De zucht naar altijd maar toenemende productie en consumptie (III-229);
  • De hoeveelheid details van sommige artikelen (zoals over wanneer een commissie moet vergaderen);
  • Het hebben van een gemeenschappelijk landbouwbeleid dat alleen met Europa rekening houdt en niet de rest van de wereld;
  • Uitzonderingen op veel van de regels (zoals regels over transport maar niet over vliegen en regels over dierenrechten maar met uitzondering van lokale tradities (zoals stierenvechten)).

Er zijn nog veel meer opmerkingen te maken, zowel positief als negatief als neutraal. Maar dan zou dit alleen maar een heel lang artikel worden.
Nu terug naar mijn criteria en in hoeverre deze grondwet zich daaraan kan meten.

Als de EU macht heeft, heeft het democratische controle nodig. De grondwet moet duidelijk maken hoe dit gaat werken.

Deze grondwet legt inderdaad uit hoe de sturing van de EU gaat. Met veel te veel details als je het mij vraagt, maar dat is het punt niet.
De opzet is niet democratisch genoeg. We mogen allen maar stemmen voor het Europees Parlement. Dit EP kan alleen maar voorstellen accepteren of afwijzen. En dan niet eens alleen, daarbij moet namelijk ook nog de Raad meedoen.
Sommige mensen zeggen dan dat de Raad ook democratisch is omdat het is samengesteld uit vertegenwoordigers (ministers) van de lidstaten die ook weer gekozen zijn (indirect). Maar dat is niet wat ik wil.
Wanneer ik iemand voor de gemeenteraad kies, kijk ik naar wat die persoon kan doen voor de gemeente, niet voor het land. Wanneer ik iemand kies voor het parlement (en dus de regering), kijk ik naar wat die persoon kan doen voor mijn land, niet Europa.
Ik wil de mogelijkheid hebben direct te kiezen voor de meest relevante stukken van de Europese macht.
De Commissie is buiten bereik. Het kan alleen als geheel geaccepteerd of afgewezen worden door het EP. Niet goed genoeg.
En ik ben ook nog eens gebonden aan het stemmen voor leden van het EP uit mijn eigen land. Dat is ook niet wat ik wil. Ik wil kunnen stemmen voor vertegenwoordigers die de juiste ideeën over Europa hebben, ongeacht uit welk land ze komen.
Verder is het zo dat niet het EP de richting van de Unie bepaald, maar de Raad en de Commissie. En heel veel werk kan gedaan worden buiten de controle van het EP, de belangrijkste daarvan rondom buitenland en defensie beleid.
Dus uiteindelijk is deze grondwet gewoon niet democratisch genoeg.

Het bestaan van de EU moet iets toevoegen dat individuele landen niet kunnen bereiken. De grondwet moet dit aangeven en inzichtelijk maken.

Hierin slaagt deze grondwet. Samenwerking en solidariteit tussen landen op allerlei gebieden zijn gedefinieerd. Een gemeenschappelijk landbouwbeleid, gemeenschappelijke defensie, gemeenschappelijk buitenlands beleid, open grenzen, uitwisseling van kennis, etc.. etc… zijn onderdeel van deze grondwet.
Dus dat zit wel goed.

Een grondwet moet politiek neutraal en ongevoelig voor tijd zijn (geen zaken bevatten die hun betekenis of context in een paar jaar verliezen).

Er zijn veel te veel onderdelen in deze grondwet die iets te maken hebben met zaken die op dit moment gebeuren. Terrorisme en het stabiliteits pact om er maar twee te noemen. Dat soort artikelen veroorzaken problemen over 50 tot 100 jaar. Net als met de Amerikaanse grondwet waarin staat dat mensen wapens mogen bezitten. Dat was handig in de tijd dat het geschreven werd, maar een grote last in deze tijd (volgens mij).
Aangezien de grondwet niet zo gemakkelijk gewijzigd kan worden en artikelen in de loop der tijd het karakter krijgen van heilig (neem ons anti-discriminatie beginsel), moeten ze uiterst zorgvuldig gekozen worden. Deze grondwet haalt een onvoldoende op dat punt.
Het tweede problematische punt is dat bepaalde politieke visies een integraal onderdeel zijn van deze grondwet. Meest belangrijke daarvan is het consequent noemen van de vrije markt, privatisering en lage overheidsbemoeiingen. Een andere is te vinden in de uitspraken over het opbouwen van een gemeenschappelijke defensie organisatie dat met ieder jaar meer aan bijdragen van de lidstaten zal moeten ontvangen (geen uitzonderingen toegestaan dit keer). Los van of je het eens bent met die keuzes of niet, het laat gewoon geen ruimte over voor hoe mensen zaken willen omgaan op een bepaald moment in de tijd. Dan moet je de grondwet aanpassen.
Het zou genoeg moeten zijn om te zeggen dat je een gezamenlijk leger wilt en een gezamenlijk economisch beleid. De details kunnen dan besloten te worden op een democratische wijze, iedere keer weer opnieuw.
En op een minder neutrale toon, Ik heb heel veel moeite met de privatisering en het vrije markt principes zoals beschreven in deze grondwet. Ik wil dat overheden greep kunnen houden over bepaalde “markten” omdat ze dat belangrijk vinden voor het welzijn van hun mensen (openbaar vervoer, luchthavens, zwembaden, dierentuinen, energie, etc….).

De laatste stap in het beslissen wat ik nou zal gaan stemmen, bestond uit het achterover leunen en nadenken over wat ik nou belangrijk vind en wat niet. Bijvoorbeeld, weegt de aandacht voor het milieu op tegen de vrije markt principes? Het is appels en peren vergelijken. Dus dat proces kan ik hier niet beschrijven. Je moet me op mijn woord geloven dat ik er veel denkwerk aan heb besteed.

Na het allemaal gelezen te hebben, allerlei andere relevante stukken gelezen te hebben, er over geschreven te hebben, er over gedacht te hebben, er over gediscussieerd te hebben en het allemaal samengevat te hebben, kom ik tot de conclusie dat deze grondwet gewoon niet goed genoeg is. Europa verdient beter. De mensen van Europa verdienen beter.

Dus stem ik “tegen” deze grondwet.

Ik prijs het feit dat we dit keer in de gelegenheid zijn om onze mening kenbaar te maken.

Aan die mensen die zeggen dat we geen tweede kans krijgen, dat er geen nieuwe onderhandelingen komen, zeg ik: “Dan had je niet om dit referendum en mijn oordeel moeten vragen!”

  1. 1

    Steeph, bedankt dat je zoveel tijd en moeite in de Europese Grondwet hebt gestoken, en dat je je overpeinzingen hebt willen delen.

    Jouw criteria zijn niet de mijne, maar toch:
    chapeau!

  2. 3

    Steeph, je bent welliswaar een virtuele stamgast van me zo vaak als je tegen me heb staan praten maar mijn dank is geen virtuele maar verdomde echt..bedankt!

    Een week eerder geplaatst had je een goede kans gemaakt die ongelofelijk fraaie “zedenschets” van onze scherp kijkende en tekenende “huiskunstenaar” op je muur kunnen hebben.

  3. 4

    Gefeliciteerd, Steeph. Je hebt een enorme hoeveelheid werk verzet en bent, wat mij betreft, tot de juiste conclusie gekomen. Je afweging valt niet volledig samen met de mijne, maar ons beider ‘Nee’ is ‘Nee’ en dat is dat.

  4. 5

    Steeph, onafhankelijk van het feit dat ik je conclusie grotendeels deel, is de unieke meerwaarde die je aan het begrip Nederlandse media hebt weten te geven. Om nog maar eens duidelijk te maken aan de oude media dat weblogs een geheel eigen funcie hebben binnen het mediabestel. Hoed.

  5. 6

    85% van de kamerleden zal het niet leuk vinden, maar uiteindelijk heb ik na het lezen van jouw weblog ook een ‘tegen’ besloten. het bekende voor- en nadelen afwegen en de conclusie dat ‘elluk voordeel ook zun nadeel hebt’ maar niet elk nadeel een voordeel heeft, zet mij ertoe de nadelen zwaarder te laten wegen dan de voordelen…

    met dank aan Steeph (en een beetje Johan)

  6. 7

    Bedankt voor al het werk dat je in het verduidelijken van de grondwet hebt gestoken, het is mij nu duidelijker dan ooit ! Mijn nee krijgen ze woensdag vol overtuiging.

    Nog een opmerking tot slot… hoe is het mogelijk dat een minister van een democratisch land die zijn landgenoten oproept maar niet te gaan stemmen als ze het onderwerp niet begrijpen nu nog steeds in functie is, dat vind ik onbegrijpelijk !

  7. 8

    Steeph, ik heb de rest van je artikelen (helaas) niet gelezen, maar deze vind ik erg goed. Je argumenten snijden absoluut hout en ik neig het met je conclusie eens te zijn (ben namelijk nog ‘zwevend”). Ik vraag me echer wel iets af als ik jou keuze voor ‘nee’ lees. Hoe groot is de kans dat als deze grondwet er niet komt, de volgende beter is. Tenslotte geef je zelf al aan dat deze best goed is. Kortom, is dit wellicht het maximaal haalbare, en gaan we bij elke volgende balen omdat hij minder is dan deze?

  8. 9

    Steeph,

    ik heb de grondwet al een tijd geleden bestudeerd en kwam toen tot de conclusie dat het eerste deel een grondwet is en de rest van het document onleesbare bagger. Pas onlangs heb ik begrepen dat dat komt omdat een groot deel van bestaande verdragen zijn opgenomen. En zo doordenkend vraag ik me het volgende af: Bekijken we deze woordenbrij niet te veel als wet (duidelijke taal gewenst want een rechter moet er zijn/haar oordeel over kunnen vellen) en niet als verdrag (vaagheid gewenst want een politiek compromis)? En de tweede vraag daar achter aan: waarom noemen we het een grondwet en niet gewoon wat het is: het huishoudelijk regelement van de EU?

  9. 10

    @9 De EU grondwet is wet, verdrag en reglement. Het is m.i. bewuste propaganda geweest om hem een grondwet te noemen.

  10. 11

    @iedereen: Dank voor de complimenten. Dat maakt alle energie en tijd die er in is gaan zitten meer dan waard.

    @caprio: Ik deel jouw gevoel voor de nieuwe rol die de weblogs in media land zijn gaan spelen.Hoewel de traditionele media dat zelf nog niet helemaal in de gaten hebben.
    Ik ben ook erg content met de discussie die de laatste twee weken overal op het internet op gang is gekomen. Als ik zie op hoeveel discussie- en praat groepen de grondwet echt een onderwerp van gesprek is (af te leiden uit het aantal binnenkomende links) kunnen we gerust spreken van een brede maatschappelijke internet discussie. Alleen wat te laat naar mijn mening.

    @Rob: Misschien doet die minister dat wel na de stemming van woensdag.

    @bewipa: Volgens mij hangt de kwaliteit van de mogelijke nieuwe grondwet van twee dingen af. Ten eerste de hoeveelheid landen die tegenstemmen. Nu Frankrijk begonnen is met een Nee en mogelijk Nederland volgt, zie ik ook Denemarken en Engeland nog wel tegenstemmen (allemaal om verschillende redenen). Meer landen tegen betekent meer aanpassingen, waarschijnlijk het terugbrengen van de teksten tot een echte grondwet.
    Ten tweede denk ik dat door al deze referenda en de discussie de volgende praatronde veel meer belangstelling zal krijgen van iedereen. En dat dan dus ook veel meer weerwoord gegeven wordt in een vroeg stadium. Dat moet de kwaliteit ook ten goede komen.
    Maar eerst moeten de heren politici waarschijnlijk over hun teleurstelling heen stappen en vooral voorkomen dat ze ruziend over straat gaan rollen en de Unie in zwaar weer geraakt.

    @ALO: Jouw beide vragen komen op hetzelfde neer, is deze grondwet eigenlijk wel een grondwet en moeten we hem als zodanig behandelen.
    Ik vrees dat mijn antwoord Ja is. De tekst van dit voorstel laat er geen twijfel over bestaan dat alles wat er in beschreven staat vanaf de goedkeuring de uitgangspunten en wetten van de Unie bepaalt. En dat het boven de nationale wetten staat. Het zal dus geheel in de geest van een nationale grondwet gebruikt gaan worden. En ik denk ook dat de mensen zelf het zo willen gaan gebruiken, dat schept immers duidelijkheid.
    Als ze dat niet gewild hadden (maar een verdrag of een regelement), hadden ze de teksten heel anders moeten opstellen.

  11. 12

    Het valt me nu pas op dat de “grondwet” Nederland op z’n kop is: Er is een EP dat rechtstreeks door de bevolking gekozen wordt (Net als onze tweede kamer) en aleen wetten terug kan sturen (Net als onze eerste kamer). De ER wordt indirect gekozen (Zoals onze eerste kamer) en kan (zoals onze tweede kamer) richting geven aan het beleid.

    p.s. Nogmaals bedankt Steeph

  12. 13

    Steeph,

    Uw stelling dat het mogelijk moet zijn om te stemmen op niet- nederlandse EP leden “als die betere opvattingen hebben” is juist niet slim.

    Het EP bestaat uit 750 leden, waarvan tenminste 6 leden per lidstaat, maximaal 96(!), en die mag je kiezen. Dan komt een pleidooi voor het kiesrecht op bv een Europarlementarier uit Frankrijk nogal onlogisch over. Het principe lijkt juist op het eerste gezicht, en zal zeker bijdragen aan een kritischer presentatie van de Nederlandse parlementatiers, maar even afgezien van de versnippering die zo’n opzet teweeg brengt, geeft u daarmee als vanzelf feitelijk de eigen identiteit en Nederlandse invloed in Europa op.

    Ook valt het mij tegen dat u voorbijgaat aan dat dit geen grondwet is, maar een verdrag dat “grondwet” gedoopt is.

  13. 14

    @Doede: Vrij vertaald is het systeem voor het EP gelijk aan een districtenstelsel. Dat wil ik in Nederland ook niet graag.

    En hoe hard er ook geroepen wordt dat dit document een verdrag is en geen grondwet, de tekst en het gebruik zullen er op neerkomen dat het de status van een grondwet zal hebben. En daarop heb ik het dan ook beoordeeld.

  14. 16

    @Steeph: Wat ik erg leuk vond is dat iemand die ik ken tegen gaat stemmen OMDAT jij dit gedaan hebt. Niet om je motivatie.

    De motivatie: Als er iemand nodig is zoals jij, geen politicus dus, die de grondwet gaat bespreken en inzichtelijk probeert te maken omdat niemand er anders een touw aan vast kan knopen is dat al het failliet van de grondwet EN van het kabinet dat het niet voor elkaar heeft gekregen haar punt over te brengen.
    Dat je hierbij zoveel mediaaandacht krijgt zegt tevens dat de materie zo complex en veel was dat er weinig tot geen mensen in Nederland zijn die hetzelfde hebben gedaan. Er had hier dus geen referendum over georganiseerd mogen worden.

    En zo ben je zelf ook onderdeel geworden van het onderbuikgevoel.

  15. 17

    @spuyt12: Ik deel dat gevoel. Als “onderwerp” van de belangstelling had ik als snel zoiets van “het is toch wel raar dat als een individu zich in de materie verdiept heeft dit kennelijk nieuws is”.
    Maar misschien als dit een maand eerder gebeurd was, dat dan de discussie nog wel heel breed gevoerd kon worden. Het is wel een groot stuk, maar als je de tijd neemt kom je een heel eind.

    Leuk om te horen dat ik mensen aanzet tot stemmen. Goed voor mijn democratische hartje.

  16. 18

    @Steeph,

    Ik zeik toch nog even door: Een grondwet regelt de rechten de burger en de plichten van de overheid. Redelijk zoals in het eerste deel. In Nederland worden nieuwe wetten door de Raad van State aan de grondwet getoetst. In de rest van het strafproces is toetsing aan de grondwet ook nog een mogelijkheid voor een verdediging. Ik zie dat in Europa niet en mocht het wel zo zijn, zal ik mij over het reeds kalende hoofd krabben omdat ik diverse artikelen redelijk vaag vind en zeker geen juridische taal.

  17. 19

    @ALO: Er is niet zoiets als een Raad van State orgaan binnen Europa. Maar op veel plaatsen in de grondwet worden zinnen gebruikt als “..mits passend binnen de kaders gesteld in deze grondwet..”. Dan voornamelijk bij artikelen die gaan over het nemen van besluiten en maken van beleid.
    Daarnaast heeft het Europese Hof natuurlijk als taak om bij twisten een uitspraak te doen. En die heeft nadrukkelijk de taak om deze grondwet als uitgangspunt te nemen.
    Dus de vergelijking blijft in grote lijnen opgaan volgens mij.

  18. 20

    @13

    Wat zeg je hier eigenlijk? dat je 1 europa wilt. 1 Europa geeft aan 1 parlement waarbij je op iedereen kan stemmen. Tevens zeg je dat je dat niet moet doen omdat we de Nederlandse invloed dan verminderen.

    Als we gaan voor 1 europa dan, dan moeten we er ook echt 1 europa van maken en dan moet je op iedereen kunnen stemmen. Als je toch Nederlandse invloed belangrijk vind, dan heb je dus geen vertrouwen in de burgers in de andere landen. Zou een samenwerking dan niet beter zijn?

  19. 21

    Steeph,

    Grotendeels had ik jouw argumenten zelf al bedacht, maar jij verwoord ze wel heel helder en kort. Ook voel ik met gesterkt in mijn mening omdat jij er zo veel werkt in hebt gestoken en tot dezelfde conclusies komt. Heel erg bedankt!
    Aan Imgikke:
    Ik denk dat uiteindelijk 1 Europa onvermijdelijk is, maar dat we er nog lang niet aan toe zijn. De bevoegdheden voor de EU moeten daarom voorlopig nog beperkt blijven. De dingen waar de EU wel over kan beslissen moeten echter wel democratisch gebeuren. Alleen op die manier laat je de burgers van de EU merken dat ze via verkiezingen rechtstreeks invloed hebben op het beleid in de EU en komt er draagvlak voor dat beleid. Dan kun je over de komende tientallen tot honderd jaar steeds meer bevoegdheden naar de EU overdragen, maar ook dan weer pas als de bevolking van Europa (niet de bevolking van NL of Duitsland) er achter staat. Ik denk dat het grootste deel van het anti Europa sentiment van de Nederlanders komt omdat ze al heel lang het gevoel hebben geen greep te hebben op wat er in de EU gebeurt, naast de onvrede over Balkenende II uiteraard.

  20. 22

    @ imgikke/20:

    Wat ik wil zeggen is niet dat ik per se 1 Europa wil. Ik denk dat de economische samenwerking die we met Europa wilden bereiken het belangrijkste punt is, en het verder aan elkaar smeden van zoveel landen en culturen gevaarlijker is dan wij op dit moment denken.
    Er wordt geschermd met economische, politieke gevolgen en zelfs oorlog, wat ik zwaar overdreven vind. Conflicten hebben in het algemeen een economische of culturele grondslag, en economie wordt derhalve gezien als HET middel om die te voorkomen, en daarmee de ideologie van Europa. Ik denk dat dat een gotspe zou kunnen blijken in de toekomst, ik ben niet overtuigd dat Europa dat risico vermindert, misschien zelfs het tegendeel.

    Wat betreft het parlement – ik denk dat het voor veel Nederlanders belangrijk is dat ze zich vertegenwoordigd voelen. En dan vertegenwoordigd door mensen die door Nederlanders gekozen zijn, en niemand anders. Wat doe je dan bijvoorbeeld als een Nederlander wordt gekozen, maar dan met meer Duitse stemmen dan Nederlandse? Welk land vertegenwoordigt zij/hij dan? En hoe bepaal je dan het percentage stemmen op een EP lid? Als percentage van de Nederlandse opkomst? Hoe kan je dan de Duitse stem meetellen? Of dan toch de Europese? Zijn die verkiezingen gelijktijdig op hetzelfde moment dat dat ueberhaupt kan?

  21. 23

    @Doede
    Kijk jij in de 2e kamer ook uit welke provincie een kamerlid komt? Vraag je je ook af welke provincie die vertegenwoordigt? Het voordeel van de EU is juist dat we niet als afzonderlijke landen tegen elkaar strijden, maar dat we samenwerken. Daarbij moet je dus loslaten of iemand de belangen van “mijn land” vertegenwoordigt, maar of ik het met die persoon eens ben of niet. Ik ben het soms meer eens met politici uit andere landen dan met politici uit mijn eigen land. Dan wil ik daar op kunnen stemmen. Sommige mensen uit Frankrijk zullen het soms meer eens zijn met Nederlandse politici die meer belang hechten aan een vrije martk economie en andersom zullen er Nederlanders zijn die liever een socialer beleid zien dan het Nederlandse. Ik wil dan op EU niveau niet verplicht zijn op Nederlandse vertegenwoordigers te stemmen die mij niet KUNNEN vertegenwoordigen terwijl een politicus uit een ander land dat wel kan.

    Ik denk dat we voorlopig zo veel mogelijk op nationaal niveau moeten regelen, maar als we het dan op EU niveau regelen, dan moeten we het ook als een EU punt zien, en niet als een nationaal belang.

  22. 24

    Wat mij zo verbaast is dat je maar weinig hoort over de totstandkoming van die Grondwet. Laat het volk die Grondwet dan rustig samenstellen, ga daarna over de inhoud ervan referenda houden, maar ga niet nog eens achteraf, als die Grondwet reeds ondemocratisch afraffelig in elkaar is geknald (want echt goed is er niet over nagedacht door die Fransman) doen alsof wij het er sowieso al mee eens moeten zijn, en daar een referendum over houden als zou het volk reeds besloten hebben dat die Grondwet helemaal pico-bello naar wens (en democratisch) zou zijn opgesteld.
    Dat heet huichelarij.

    De stupiditeit van machthebbers die een referendum houden over iets waarvan de uitslag alleen maar JA mag zijn lijkt me bovendien wat angstaanjagend.

    Ik zag laatst de wereld-high-score voor bittorrent verkeer op internet; Per hoofd van de bevolking staat Nederland daarmee ver boven alle andere Europese landen. Dus wat willen ze nou? Dat we een strijd aangaan met de US of A en Azië en doen alsof we niet meer dat werelddoorvoer- en import-kanaal van alle culturen en talen zijn? Dat we de AMSIX afschaffen en ons peeceetje inleveren of zo?

    Na 25 jaar lang te hebben genoten op en van De Hoge Duikplank in het De Mirandabad in Amsterdam moest deze rond 2000 verdwijnen vanwege een – u raadt het al – Europese veiligheids-richtlijn.
    Typisch dan toch, hoe wij als land die 25 jaar zonder grote ongelukken door zijn gekomen met deze prachtige springplank! Enige wat nog over is, is een miezerig laf laag plankje.

    Zelfde zult u zien gebeuren met andere dingen waar u reeds lange tijd aan gewend was geraakt, als u vóór die Grondwet stemt. Besef dat.

  23. 25

    Beste Steeph,

    Volgens de leden van ons kabinet ben jij niet goed geïnformeerd over de grondwet, want je bent tegen ;-)

    Ik neem mijn pet diep af voor je doorzettingsvermogen. Eigenlijk hoef je alleen maar je conclusie te lezen over het democratisch gehalte van deze grondwet om tegen te zijn volgens mij.

    Een directe vertegenwoordiging(EP) die de richting bepaalt behoort toch wel tot de basis van wat je mag verwachten van een grondwet.

  24. 26

    @Banzai: Dat geluid over “niet goed geinformeerd” zijn hoor ik inderdaad ook. Soms denk ik dan ook wel eens dat ik een andere grondwet gelezen heb dan waar zij het over hebben ;-)

  25. 27

    Complimenten voor je excercitie. Volgens mij zijn de Nederlanders die de hele Grondwet, inclusief bijlagen hebben gelezen, op een hand te tellen, nou misschien twee handen.
    Je angst voor de markt deel ik niet, die juich ik persoonlijk toe. Evenals je problemen met de democratische beginselen. Het feit dat we bijvoorbeeld mensen uit Nederland kunnen kiezen verstrekt juist mijn overtuiging dat er vertegenwoordigers in Brussel zitten met oog en hart voor de problemen in Nederland.
    Mijn stem blijft dan ook Ja, hoewel ik een aantal van je tegenwerpingen (Europees landbouwbeleid, zucht naar al maar meer consumptie) absoluut sterk vind. Ik vrees alleen dat we die zaken niet oplossen met een andere Grondwet, maar andere waarden, spiritueel en maatschappelijk. Dat vergt dus volstrekt andere veranderingen.
    Maar verder nogmaals, mijn complimenten voor je werk en voor het op de kaart zetten van het fenomeen Bloggen in Nederland!

  26. 28

    Ik vind het heel prettig dat ik deze analyse heb kunnen lezen. Die bevestigt voor een groot deel mijn eigen standpunt dat echter niet was gebaseerd op zoveel kennis. Ik heb een goede inhoudelijke discussie erg gemist. De laatste dagen heb ik eindelijk wat houvast gekregen en dit weblog heeft daar zeker aan bijgedragen. Hartelijk dank. Ik zal de weblog blijven bezoeken.

  27. 29

    onder het moto lekker door rotzooien in de haag het goede antwoord is NEE wij als nederlanders kunnen alleen maar meer betalen en balkvanelende loop naar de kloten met je grondwet in den haag zitten de grootst criminelen nederland is naar de KLOTEN

  28. 31

    Steeph heeft hier een prachtige, waarschijnlijk de best geinformeerde afweging van Nederland of zelfs van Europa gemaakt. Als voorstemmer heeft het me opnieuw aan het denken gebracht. Maar wat ik me vooral afvraag is het volgende: de redenen waarom morgen al die mensen nee zullen gaan stemmen zijn op heel andere argumenten gebaseerd. Die ook begrepen moeten worden, maar wel op zo’n manier dat ze onderscheiden worden van wat er mis is met de grondwet volgens Steeph. Welke politieke processen zullen er op gang gaan komen na eerst het Franse en straks waarschijnlijk het Nederlandse nee? ZOu daar eventueel een betere grondwet uitkomen? Ik ben ervan overtuigd dat er grotere politieke samenwerking moet komen op EU niveau om internationaal iets te betekenen, werkelijk iets aan milieuproblematiek te doen, en om de gevolgen van globalisering in goede banen te leiden. Maar door de manier waarop ze het debat hebben gevoerd hebben nationale politici de deur wagenwijd opgengezet naar populisme. Steeph, ik vind dat je jouw afweging niet alleen op dit blog van de daken moet schreeuwen, maar op nog veel meer plekken. En ik hoop dat de politici iets doen met de onderbuikgevoelens waaruit het nee voortkomt, en niet blijven roepen dat het volk te stom is om dit te begrijpen. Zo’n premier mag inderdaad wat mij betreft eens gaan nadenken over wat democratie nu eigenlijk betekent. Ik hoop dus dat je ook in het ontleden van de uitkomst van dit referendum een woordje meepraat. Als je niet te uitgeput bent ;-)

  29. 34

    Je hoort bij de weinigen, die moeite heeft gedaan om op een objectieve manier een mening op te bouwen en toegankelijk te maken voor anderen.
    De overheid heeft het volk de laatste jaren nauwelijks tot niet van informatie voorzien. Natuurlijk wel met oneliners en subjectieve slappe meningen.
    De regering, onze leiders, zijn een campagne gaan voeren. I.p.v simpel een inhoudelijke discussie te voeren en het volk zo volledig mogelijk in te lichten. Zodat het volk op juiste grond een ja of nee stem kan uitbrengen. Onze leiders hebben de verantwoordelijkheid op zich genomen om ons zo dom mogelijk te houden en vervolgens met allerlei oneliners en drogredenaties te overtuigen voor een ja of een nee. Hierbij stel ik dus dat de integriteit van onze huidige regering beneden alle peil is.

  30. 35

    Steeph,

    Goed werk, zonder jouw vertaling (van de vertaling) had ik alleen op een onderbuik gevoel kunnen beslissen. Tijd om zo’n pakket van ruim 500 A4 door te worstelen heb ik niet ivm werk, gezin. Voor mij zijn de overmatige complexiteit, en aangekondigde inperkingen van de vrijheid(anonimiteit) van meningsuiting t.o.v. de staat tezamen met de ronduit betuttelende en demagogische (laten we het woord nu dan maar gebruiken) “ja” campagne, de belangrijkste redenen om “NEE” te stemmen. Voor alle duidelijkheid : niet omdat ik tegen Europa zou zijn, of gefrustreerd over de Euro, of dat Balkenende zijn gezicht me niet aanstaat of… of…

  31. 38

    Uiteindelijk is een belangrijk punt de inperking van het vetorecht – op dit ogenblik kunnen kleine lidstaten wetsvoorstellen tegenhouden als die bijvoorbeeld niet zo goed zijn voor hun economie, terwijl de overige lidstaten er wel veel baat bij hebben. Denk bijvoorbeeld aan een importbeperking van goederen uit China – als de chinezen zo slim zijn om 1 regering zover te krijgen om tegen te stemmen (bijvoorbeeld door te beloven een distributiecentrum op te zetten voor die goederen in dat land, wat banen creert), dan zal die importbeperking er niet komen. Dat maakt de huidige besluitvorming stroperig, iets dat echt wel beter moet.

  32. 39

    Ik weet… ik reageer laat. Je hebt van die mensen. Maar ik was hier eerder en ben onder de indruk van het niveau van de analyse (scherp en terzake) en de reacties. Steeph voor staatsecretaris van Europese Zaken ! (ik geef toe, het klinkt minder wervend dan ‘Steeph for president’, maar is meer to the point, denk ik). Ikzelf stemde ondanks veel twijfels (hier verder gevoed) vóór, omdat ik blijf geloven dat samen in Europa beter is dan ieder voor zich. Maar een grondwet moet inderdaad aan de criteria van Steeph voldoen: Europa moet iets toevoegen (anders per land regelen), voldoen aan democratische controle en tijdloos zijn. Daarnaast moet het te lezen en begrijpen zijn en dus een compacte grondwet zijn: die van Nederland beslaat 15 pagina’s en die van de VS eveneens. Daar steken de 400 van de EU schril bij af.