Thema Politiek

Servië en Kosovo weer aan de onderhandelingstafel

ELDERS - Aan de vooravond van nieuwe onderhandelingen met Kosovo demonstreren Serviërs in Belgrado tegen hun president Vucic. In Pristina, de hoofdstad van Kosovo, demonstreren veteranen vóór hun president Thaci (op de foto Vucic, rechts, en Thaci met voormalig buitenlandcoördinator Mogherini van de EU bij een vorige onderhandelingsronde).

Met overmacht won de regerende Servische Progressieve Partij (SPP) van president Alexandar Vucic op 21 juni de parlementsverkiezingen. De partij won 63% van de stemmen, terwijl de tweede partij, de socialistische SPS, niet verder kwam dan 10%. De opkomst was nog geen 50%. Na de protestbeweging van het afgelopen jaar riep een aantal oppositie partijen op tot een boycot. Zij vertrouwden er niet op dat de verkiezingen eerlijk zouden verlopen, met name vanwege de dominantie van de regeringsgezinde media.

Dinsdag en woensdag was Belgrado opnieuw het toneel van grote demonstraties. Directe aanleiding voor het protest was de aankondiging van de president dat hij de hoofdstad komend weekend op slot gooit. Van vrijdagavond tot maandagochtend mag niemand de deur uit. Maar de onvrede heeft er vooral mee te maken dat Vucic tot de verkiezingen van 21 juni deed alsof de pandemie voorbij was, terwijl het aantal besmettingen en doden in werkelijkheid opliep, schrijft de NRC. Een aanvankelijk vreedzaam verlopen demonstratie ontaardde tot tweemaal toe in heftige rellen. De oproerpolitie keerde met veel geweld een bestorming van het parlement. Veel journalisten werd het werk onmogelijk gemaakt door de politie, meldt Balkan Insight na de rellen van woensdag. In Belgrado zijn volgens de opgave van het ziekenhuis 19 politieagenten en 17 demonstranten gewond geraakt. Ook in Novi Sad, Nis, Kragujevac en Smederevo vonden demonstraties plaats

Extreem-rechtse groepen zouden een actieve rol hebben gespeeld in de opstand. Demonstranten riepen leuzen tegen immigranten en tegen Kosovo.  Ook lieten complotdenkers van zich horen die een verband zagen tussen COVID-19 en 5G mobiele netwerken. President Vucic gaf niet nader gespecificeerde buitenlandse krachten de schuld van de rellen. Hij meende verder dat de relschoppers er op uit zijn de positie van Servië in de onderhandelingen over Kosovo te verzwakken. Het plan voor een avondklok komend weekend is inmiddels wel vervangen door gematigder maatregelen.

Dan maar een gekozen minister-president?

OPINIE - Een gekozen minister-president is een slecht idee en de strijd om het premierschap uitvechten via de Tweede Kamerverkiezingen is eveneens ongepast, betoogt Tom van der Meer in een eerder bij Stuk Rood Vlees verschenen artikel.

Het lijsttrekkerschap is niet meer voldoende. Veel kandidaat-lijsttrekkers spreken direct ook de ambitie uit om premier te worden van Nederland. Nu komt die trend niet uit de lucht vallen. Politici, media en spindoctors voeden al jarenlang het frame dat de grootste partij automatisch ook de premier mag leveren. Tot begin jaren tachtig was dat niet vanzelfsprekend. Het was zelfs niet evident dat de grootste coalitiefractie het premierschap zou krijgen. Inmiddels is dat anders.

In een versplinterd partijlandschap zet je jezelf op achterstand als je niet zo’n premiersambitie uitspreekt. Media slikken deze ambitie als zoete koek, en dragen gretig bij aan het frame dat de lijsttrekker ook premierskandidaat is.

Macron verliest steun

ELDERS - De  zondag gehouden tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen is desastreus verlopen voor La République En Marche (LREM), de partij van president Macron. Op het internationale vlak nemen de spanningen met NAVO-bondgenoot Turkije toe.

LREM had alle hoop gevestigd op Parijs. Daar stond de voormalige minister van Gezondheid Agnès Buzyn kandidaat. Maar de meeste stemmen gingen naar de zittende burgemeester Anne Hidalgo, een socialiste, die met haar groene plannen ook de steun kreeg van Europe Ecologie Les Verts (EELV). De Groenen waren de grote winnaars van deze verkiezingen. Ze veroverden burgemeestersposten in onder andere Lyon, Bordeaux, Strasbourg, Annecy and Tours.  Maar de winst wordt overschaduwd door een record lage opkomst: maar liefst 59% van de Fransen bleef thuis. Volgens Jean-Luc Mélenchon van de radicaal linkse partij La France Insoumise (LFI) was er sprake van een ‘burgerstaking’, ‘een koude opstand’.

Het rechtse Rassemblement national (RN) van Marine Le Pen behaalde gematigde resultaten. Ze verloor in haar bolwerk Marseille. Daarentegen wist haar voormalige levenspartner Louis Aliot wel de zuidelijke stad Perpignan te veroveren, overigens zonder enige verwijzing naar RN op zijn lijst. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 won Le Pen 1.438 raadszetels in 463 plaatsen. Afgelopen zondag bleef ze steken op 840 zetels in 258 gemeentes. Le Pen weet duidelijk niet te profiteren van de geringe binnenlandse populariteit van de man die haar enkele jaren geleden versloeg bij de presidentsverkiezingen.

Quote du Jour | Meer oog voor de voedselbank

Quote du Jour

We mogen niet ontkennen dat ook in Nederland veel mensen onder de armoedegrens leven. De voedselbank is cruciaal om hen te helpen. Dit kabinet moet voedselbanken ondersteunen. Daarom dient Kamerlid @EvertJanSlootwe de initiatiefnota ‘meer oog voor de voedselbank’ in.

Omdat de voedselbanken het niet meer kunnen bolwerken, moet de overheid volgens het CDA de voedselbanken gaan ondersteunen. Bij voorkeur met EU-subsidies.

In een welvarend land als Nederland zou het fenomeen van voedselbanken niet eens nodig moeten zijn. Het CDA kan zich beter richten op de oorzaak van het feit dat veel mensen onder de armoedegrens leven in plaats van aan symptoombestrijding te doen.

We zien graag de initiatiefnota van het CDA ‘meer oog voor de armen’ tegemoet.

De dikke vinger van de KLM

COLUMN - Volgens mij ging het fout bij de luchtvaart: daar mochten ze ineens alles weer van het kabinet, zonder enige rem op de capaciteit. De cabines konden hutjemutje vol, afstand houden was niet nodig, ‘want anders is het economisch niet rendabel’. Hopla, alle principes en afspraken die Rutte het volk maandenlang had ingeprent, gingen in één klap overboord – maar uitsluitend voor die ene sector.

‘Fuck,’ dachten de café- en restauranthouders, de film- en theaterzalen, de concert- en poppodia, de bus- en de treinbedrijven terecht. ‘En wij dan? Wij houden ons hoofd ook niet boven water als die anderhalvemeterregel gehandhaafd blijft.’ Waarom werd de luchtvaart als enige uitgezonderd, terwijl de KLM bovendien miljardensteun en -garanties kreeg?

Het effect: het draagvlak voor de afstandsregel stortte prompt overal ineen.

Quote du Jour | Gemeentefinanciën en ongehoorzame wethouders

© Sargasso logo Quote du Jour

Bleargh, SAAI, gemeentefinanciën boeien who cares? Nou ja, tot het zwembad dichtgaat, of de bibliotheek, of de WOZ-belasting of parkeertarieven stijgen natuurlijk. Maar dat soort zaken lijkt onvermijdelijk in veel gemeenten, want het water klots gemeenten al jaren over de kruin en er komen steeds minder belletjes naar boven. Een aantal wethouders is het helemaal zat:

Rosier en Groeneveld hopen dat er donderdag, als de Kamer met Ollongren debatteert over de gemeentelijke financiën, beweging komt. ‘Als er dan niets gebeurt, vind ik dat de VNG, onze koepel, alle gesprekken met het rijk moet stopzetten’, aldus Rosier. ‘Daarnaast zouden alle gemeenten een niet-sluitende begroting moeten inleveren, zodat er 355 gemeenten onder financieel toezicht komen te staan’, stelt Groeneveld.

Dit is best bijzonder, want gemeenten zijn verplicht om een sluitende begroting te hebben, en wethouders, nou ja, de naam zegt het al een beetje. Maar dat de situatie in veel gemeenten onhoudbaar is, is ook duidelijk:

‘Het is een gotspe dat minister Ollongren in haar Kamerbrief van vorige week zegt dat het te vroeg is om met structureel extra geld over de brug te komen’, aldus Rosier. Not amused is hij ook over de opmerking in haar brief dat gemeenten een eigen rol hebben in de kostenbeheersing. Hij wijst op de brief van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland die, vanwege de penibele financiële situatie van gemeenten, aan minister-president Rutte, hebben laten weten het toezicht te versoepelen als gemeenten geen extra geld krijgen. ‘Het is fijn dat er vanuit die hoek steun komt, maar het is de omgekeerde wereld dat de provincie hun toezichthoudende kaders aanpassen omdat gemeenten in financiële nood zitten.’

Een soap, een komedie, een ramp

RECENSIE - © Uitgeverij Prometheus boekomslag Order, order van Peter de Waard en Patrick van IJzendoornEind 2018 bereikte Brexit zijn absolute dieptepunt. Eerste minister Theresa May was er half november in geslaagd om een akkoord met de EU te sluiten. Bijna tweeënhalf jaar na het referendum, tweeënhalf jaar van oplopende verwarring, leek er dan eindelijk een akkoord te liggen voor een ordelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU.

Er lagen afspraken over de rechten van expats, over de financiële afwikkeling (de Britten moesten nog 40 miljard pond betalen) en over een handelsakkoord. Althans, het Verenigd Koninkrijk zou op 29 maart 2019 uit de EU treden. Daarna hadden de Britten binnen de EU niets meer te vertellen. En daarna waren er nog 21 maanden, tot 1 januari 2021, om een dergelijk handelsakkoord op te stellen. Dat zou op zich al ongelofelijk snel zijn – maar dan was er nog het heikele punt van de Iers-Noord-Ierse grens. Die grens bestond niet meer maar zou in het geval van een handelsakkoord terugkeren – en als dat gebeurde, betekende dat het einde van de Goede-Vrijdagakkoorden die een einde hadden gemaakt aan de burgeroorlog in Noord-Ierland.

Ongevraagd advies aan Sigrid Kaag

COLUMN - Ik ben zwevend kiezer, waarbij de uitersten zich bevinden tussen Groen Links en de VVD. Over het algemeen kan ik namelijk in elk standpunt wel een zekere rationaliteit ontwaren. Voor lijsttrekkers ben ik beducht omdat ze me te machtsgeil zijn, maar als je voorbij de waan van de dag en de hysterie van de week kijkt, zijn de meeste politici geen charlatans. Meestal breng ik een voorkeurstem uit.

Van Engelshoven

Maar nu zit ik toch met een probleem. Ik zou eigenlijk willen stemmen op Sigrid Kaag (dus toch een keer een stem op een lijsttrekker), maar aan haar kleeft een moeilijk overkomelijk bezwaar: ze is lid van D66. Dat is – ik leg het even uit voor lezers in Vlaanderen – de partij van de huidige minister Van Engelshoven, die werkelijk alles doet om onderwijs, cultuur, en wetenschap te vernietigen.

Een kabinet vol kikkers die wachten op een zoen van het electoraat

COLUMN - Wopke dus niet, Hugo en Sigrid wel. Zondag maakte Sigrid Kaag bekend een gooi te willen doen naar het leiderschap van D66. In een exclusief gesprek met Jinek en, later, aangeschoven bij OP1, moest ze al direct schipperen tussen haar ministerschap in het kabinet en haar nieuwe rol als lijsttrekker (D66 voor meer geld verpleging, kabinet: lastig).

Arme Rutte.

De komende maanden heeft hij in ieder geval drie kemphanen met dadendrang in zijn kabinet zitten: als Kaag zich gaat profileren, kunnen Keizer en De Jong, onderling ook verwikkeld in een strijd, niet achterblijven. Op zichzelf kunnen liberalen daar naar eigen zeggen goed tegen (de VVD is bij elke interne discussie een ‘gezonde partij’ waar mensen het oneens met elkaar mogen zijn), maar het is al gespannen binnen de coalitie. En D66 is van die onrust vaak een aanstichter.

Trump ingezet voor Poolse presidentsverkiezingen

ELDERS - Zondag kiest Polen een nieuwe president.

De Poolse president Andrzej Duda gaat zondag in de verkiezingen voor een tweede termijn. De kandidaat van PiS, de conservatieve partij ‘Recht en Rechtvaardigheid’, heeft met ruim 40% in de polls een flinke voorsprong op de andere kandidaten. Maar niet genoeg om in één ronde gekozen te worden. En het is allerminst zeker dat dit in de tweede ronde wel zal lukken als hij alleen komt te staan tegenover oppositiekandidaat Rafał Trzaskowski.

Duda heeft in zijn functie als president in de verkiezingscampagne een grote voorsprong opgebouwd op de andere kandidaten. De coronacrisis maakte campagne voeren in de afgelopen maanden erg moeilijk, behalve voor de president die de staatsmedia tot zijn beschikking had om dagelijks in beeld te komen. Toch lijkt er ook in de rijen van PiS twijfel te bestaan over Duda’s succes. Nadat begin mei een poging mislukte om Duda door middel van een stemming per brief zonder een problematische tweede ronde aan de macht te houden heeft de PiS nu twee zware wapens ingezet: Trump en de homofobie.