Weekendquote – Democratische provincie overbodig

Bij een debat zeiden provinciale lijsttrekkers me nog dat de kiezers met hen ‘afrekenen’. Dat geloof je toch zelf niet! Niemand heeft enig idee wat ze doen met de stem die je ooit gaf. Het is een niet functionerende, holle democratie. Dat weten ze heel goed en daar zitten mee in hun maag. Dat is de oorzaak.

Aldus Klaartje Peters in het NRC Handelsblad. Zij schreef een boek over het provinciaal bestuur met als fraaie titel “Opgeblazen bestuur“.
Ze stelt voor de provincies te ontdoen van hun democratisch bestuur en ze gewoon een decentrale rijksdienst te maken. Dat spaart verkiezingen waar niemand weet waar hij of zij voor stemt en het spaart al helemaal de krampachtige pogingen van provincies om zichzelf naar de burger te legitimeren.

  1. 1

    Politiek commentator Willem Breedveld was zelfs helemaal beduusd van haar boek, vandaag in Trouw.

    Kijk overigens, zoals indertijd aanbevolen op mijn weblog, naar de camstream van het radioprogramma DeSmet Live, van 5 februari. Merkwaardig komt mevrouw Peters aan het eind dan langer aan het woord dan op de podcast, of de audiostroom.

  2. 5

    In feite zijn de prov. verkiezingen nu al 1e kamer verkiezingen…

    Vind nog steeds dat de 2e kamer teveel wilde plannen maakt om de 1e kamer op te heffen. Maar verzin iets, basseer de 1e kamer desnoods op gemeentelijke uitslagen dan doe je tegelijk iets aan die wildgroei van lokale partijen die de binding van de burger met de landelijke politiek nou niet bepaald bevorderen…

    Volgens mij zitten er twee soorten mensen in de provinciale politiek; oude afgeserveerde mensen en jongen figuren die graag willen doorstromen. Mijn devies dus stem altijd op die laatste catogorie.

    De provinciale staten zijn echt dé wachtkamer voor de landelijke politiek.

  3. 6

    Ik stem ook alleen maar omdat het de samenstelling van de eerste kamer bepaalt. Ik geloof niet in christelijke, liberale of sociale rotondes.

  4. 7

    Het probleem zit hem natuurlijk in het gebrek aan macht voor die provincies. Decentraliseer eens wat meer. Geef bevoegdheden en budgetten/belastingen van de landelijke overheid aan de provincies. Dan kan er ook niemand meer zeiken over dat Den Haag dat zo ver van de burger staat (Den Haag IS gewoon ver weg).

  5. 9

    @7: Mwah, dan laat je het Noorden en (grote) delen van het Oosten een beetje aan hun lot over. Nederland is economisch gezien best onevenwichtig.

  6. 10

    Het schijnt dat Wim Kok onlangs een rapport over de provinciale bestuurslaag heeft ingediend dat gunstig is ontvangen door Balkenende. Kern: Noord en Oost samenvoegen, op termijn nog meer. Provincies helemaal niet blij natuurlijk. Maar ik zeg erbij, hearsay van de autoradio vóór de koffie.

  7. 11

    We hebben al een groot deel van het beleid voor de openbare ruimte naar beneden gehaald. Vervolgens gaat men klagen over de verrommeling. Want er is ook overkoepelend beleid nodig. dat geldt zelfs voor het landsbestuur want spoorlijnen aanleggen die geen logisch vervolg in het buitenland hebben, werkt ook niet.

    Als de provincie een rondweg wil aanleggen, zijn daar mensen voor en zijn daar mensen tegen. De scheidslijn loopt langs last en gemak en niet via traditionele politieke kaders. Dat is voor mij de reden dat verkiezingen voor de PS niet sexy zijn.

    De koppeling met de 1e kamer mag van mij direct worden verbroken. En de provincie als orgaan waarvan wij het bestuur kunnen kiezen is dan een goede tweede maatregel.

    O ja, bijna vergeten. Het kabinet heeft vlak voor de verkiezingen nog een maatregel genomen voor de aanleg van een groot industrieterrein bij mij in de buurt. Bevolking tegen, provincie tegen. Tweede kamer voor, dat is de regeringspartijen gesteund door een partij de mond vol heeft van luisteren naar de mensen en een kloof tussen politiek en de burgers. Gelukkig is dat nu teruggedraaid.

    Als het puntje bij het paaltje komt, beslist het hoogste orgaan. Verkiezen van hiërarchisch lagere bestuurslagen zijn voor de bühne.

  8. 12

    @9: Dat valt denk ik wel mee! Het noorden haalt zijn geld nog wel een paar jaar uit aardgasbaten en daarnaast hoeft alles buiten de randstad ook minder geld uit te geven, want er zijn veel minder overbevolkingsproblemen. Bovendien suggereer jij volledige (economische) onafhankelijkheid.

  9. 13

    @9: Is trouwens die economische onevenwichtigheid (en een aantal nog veel grotere onevenwichtigheden) niet juist een argument voor meer loskoppeling tussen delen van het land? Nu wordt een sterk gecentraliseerde uniformele politiek op het hele land gedrukt die misschien in sommige delen goed, maar elders zeker meer kwaad doet.

  10. 14

    @Bismarck:

    Dat valt denk ik wel mee! Het noorden haalt zijn geld nog wel een paar jaar uit aardgasbaten

    Die aardgasbaten zijn gecollectiviseerd… je kan als Noorden wel de onafhankelijkheid verklaren, maar je moet beseffen dat Friesland en Drenthe nauwelijks gas hebben.

    en daarnaast hoeft alles buiten de randstad ook minder geld uit te geven, want er zijn veel minder overbevolkingsproblemen.

    Hmm… er zijn wel relatief afgelegen gebieden met een hoge (structurele) werkloosheid (Twente, de Mijnstreek).

    Bovendien suggereer jij volledige (economische) onafhankelijkheid.

    Decentralisatie zal – naar mijn mening – leiden tot een regressievere inkomensverdeling: als Den Haag cq de Randstad minder te zeggen krijgt, zal het waarschijnlijk ook minder willen bijdragen.

    Is trouwens die economische onevenwichtigheid (en een aantal nog veel grotere onevenwichtigheden) niet juist een argument voor meer loskoppeling tussen delen van het land? Nu wordt een sterk gecentraliseerde uniformele politiek op het hele land gedrukt die misschien in sommige delen goed, maar elders zeker meer kwaad doet.

    Hmm.. in welke zin?

  11. 15

    Decentralisatie zal – naar mijn mening – leiden tot een regressievere inkomensverdeling: als Den Haag cq de Randstad minder te zeggen krijgt, zal het waarschijnlijk ook minder willen bijdragen.

    “Duh, Twente, Groningen, Limburg dragen zo weinig bij, daar gaat de Randstad echt geen extra geld in steken. Randstad maakt het geld, Randstad heerst.” Als Groninger zou ik heel kwaad worden.

    Situatie vroeger, 17e eeuw, lees: Amsterdam ipv DH/Randstadt. Het probleem van de gezamenlijke belangen is al heel oud.

  12. 16

    ”Duh, Twente, Groningen, Limburg dragen zo weinig bij, daar gaat de Randstad echt geen extra geld in steken. Randstad maakt het geld, Randstad heerst.” Als Groninger zou ik heel kwaad worden.

    Ja… maar wat probeer je te zeggen?

  13. 17

    @JSK Een waardeoordeel. Jij accepteert wel heel gemakkelijk dat de aardgasbaten gecollectiviseerd zijn. Hier zitten al meteen twee à drie addertjes: Randstad grijpt altijd al naar het leeuwendeel. Groningen wordt niets extra’s gegund vanwege grote “verdienste” en blijft waterdrager voor Holland.

  14. 18

    Okee, maar het decollectiviseren van de gasvoorraad cq de onafhankelijkheid uitroepen betekent een paar jaar rijkdom voor Groningen en – nadat het gas op is – vrij bittere armoede. En dan heb ik het nogeneens over Drenthe en Friesland.

  15. 19

    en het spaart al helemaal de krampachtige pogingen van provincies om zichzelf naar de burger te legitimeren.

    De bewoners van alle dorpen die tegen hun stellige zin werden gedwongen door de provincie om met elkaar te fuseren (toch zo’n 65-85%) mag je daar vanaf trekken. Een gore, laffe nasmaak geeft nog altijd weer de herinnering aan “het nadenken” over het “democratisch proces” en de “noodzakelijke stappen” die “in het kader van” “modernisering van lokaal bestuur” moesten worden gezet.

  16. 20

    @JSK Nee, dat gaat niet op. Je kunt het Noorden ( de 3 Pr.) beter ontwikkelen met dat geld, (duurzaam alweer). Is dat gebeurd ? Of mag ik al 30 jaar lang, wat ik ook heb gedaan, terecht spreken van een Fries-Gronings-Drentse melkkoe ?

  17. 23

    Zucht. Die gasbaten (waarvan een aanzienlijk deel terug gepompt is in het Noorden) zijn in absolute termen een betrekkelijk klein deel van de Nederlandse economie, ongeveer 4% dacht ik. Nu woont 10% van de Nederlandse bevolking in het Noorden. Ergo, zonder steun van Den Haag maar met de zelfbeschikking over de gasbaten, zouden de Noordelijke provincies aanzienlijk armer zijn dan de rest van de Nederland (wat nu ook het geval is, daar niet van).

    Niet dat ik iets tegen het Noorden heb. Groningen vind ik een erg leuke stad.

  18. 26

    Een decentrale rijksdienst van de provincies maken is een interessante optie. Vraag blijft dan wel hoe de Eerste Kamer moet worden samengesteld…

    Een andere optie zou kunnen zijn om de Provinciale Staten te laten samenstellen uit vertegenwoordigingen van de gemeenten. Die hebben vrij grote belangen bij de provincie en er dus een groter interesse in dan de burgers zelf.
    Op die manier kan dan ook de Eerste Kamer, dubbelgetrapt dus, door de Provinciale Staten gekozen blijven worden…

    Bovendien is deze laatste oplossing ook “historisch verantwoord”, want oorspronkelijk waren de Statenvergaderingen immers ook samengesteld uit o.a. afgevaardigden van de steden…

  19. 27

    @Henk Daalder
    [quote=”Henk Daalder”] De provincies moeten gewoon blijven.
    En ze moeten beter hun best doen zich democratisch te gedragen
    Er is een laag nodig die gemeentes tot samenwerking beweegt.
    Den Haag bekommert zich volstrekt onvoldoende over de regio.[/quote]

    Helemaal eens, Henk.

    Mijn advies is om maar eens op (totaal) anderen te gaan stemmen. Je zult dan zien dat de huidige kliek haar strategie heel snel zal veranderen. Het is daar niet voor niets zo stil en hebben er nu geen enkel belang bij op de voorgrond te treden.

    Dat zou ook de zeer gewenste bestuurlijke vernieuwing eindelijk weleens in gang kunnen zetten.

    Bovendien, in de taakverdelingen op de verschillende niveau´s is die provincie hard nodig. Middels het decentraliseren hebben vooral gemeenten er nu veel taken bij. Een uitbreiding/(her)verdeling naar provincies toe is nodig om gemeenten op het juiste spoor/richting te zetten. *Daar* politiek invloed op uit kunnen oefenen wordt juist in de toekomst met Europa heel belangrijk.

    Den Haag bekommerd zich veel te weing om de democratie. *Dat* is waar we tegen aan lopen, maar ook daar hebben die er alle belang bij.

    Bismarck (@7) weet kennelijk al helemaal niet meer waar het over gaat. :)

  20. 28

    Eigenlijk is NL gewoon te klein voor onafhankelijk proviciebestuur…, als we nou maatje Duitsland waren waar een deelstaat de omvang van NL heeft.

  21. 33

    In je link kun je zien dat daar een eind aan komt. Daarnaast blijken meerl anden een bankgeheim te kennen. Ik ben dus ten zeerste benieuwd naar de relevantie van post #30.

    Ik denk dat klein gewoon beter werkt. Overal in Europa doen de kleine landen het beter dan hun omliggende grote buren.

  22. 34

    De bestuurlijke spagetti is ook in werkelijkheid letterlijk waar te nemen. Kijk naar de aanleg van het Bentwoud tussen Waddinxveen en Zoetermeer, een initiatief van de provincie, min of meer opgedragen door regels van VROM welke moet zorgen voor voldoende groen gebieden welke gelijke trend houdt met de verstedelijking.

    Eerst gaat de HSL er over, daarna komt een ander orgaan, die er een 380KV lijn plant, dan komt een gemeente die er een rondweg aan de rand wil plannen, een waterschap die bepaalt dat er voldoende afwatering/wateroppervlak moet komen, rijkswaterstaat wil een nieuwe weg om sluipverkeer tegen te gaan bij de aanleg van de kruising A12/N209, een andere gemeente wil windmolens aan de rand etc. etc. Een ware spagetti als je het huidige ontwerp/plattegrond ziet! Maar wie is nou de eigenaar, die zoveel hectare groen garandeert?