Quote du Jour | Makkelijk zoeken op foute familie?

Anderen tonen juichend hun screenshots van de achternamen van de mensen door wie ze geobsedeerd zijn. Duk! Niemöller! Blommestijn! Zie je wel! Het zal wel familie wezen! NSB-genen! Het Nationaal Archief, NIOD en aanverwante organisaties zijn bezig het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) digitaal openbaar te maken. Oorlogsarchief over collaboratie Volgens eigen zeggen is dit het grootste en meest geraadpleegde archief over de Tweede Wereldoorlog in Nederland, "met 30 miljoen pagina’s over personen die verdacht werden van samenwerking (collaboratie) met de Duitse bezetter. Naast juridische documenten bevat het CABR getuigenverklaringen, persoonlijke brieven en verhalen van slachtoffers." Bedoeling is dat het hele archief op termijn van enkele jaren online beschikbaar wordt. Het gaat om 485.000 zaken van ongeveer 425.000 Nederlanders die destijds van collaboratie werden verdacht en in dat kader werden onderzocht. Sinds enkele dagen kan iedereen in dat archief zoeken of daar wellicht een familielid o.i.d. tussen zat. Niet inzichtelijk Wil je meer weten, dan zul je vooralsnog naar het Nationaal Archief in Den Haag moeten afreizen om de dossiers in te zien. Nou ja, als de belangstelling wat is afgenomen, want inmiddels kan het Nationaal Archief de toeloop niet aan. En daar ligt nog wel een heikel punt, want als je familienaam in dat bestand opduikt, kunnen vreemden je zomaar aanwrijven dat je opa of oom wel fout zal zijn geweest in de oorlog. En omdat ze inmiddels zijn overleden, hebben zij maar een beperkt recht op privacy. Slechtste van twee werelden Priester en fervent twitteraar Jan-Jaap van Peperstraten vindt dit eigenlijk van alle uitkomsten de slechtste: je kunt via een familienaam wel in verband worden gebracht met mogelijke collaboratie, maar je kunt niet uitzoeken hoe het precies zat, laat staan de onschuld van deze of gene aantonen. Zo zijn we uit knulligheid de slechtste van twee werelden ingerommeld. Je familienaam wordt genoemd, zonder mogelijkheid om (op afzienbare termijn) duidelijkheid te krijgen over het hoe en wat. Schijn van verdenking De kans op een onterechte schijn van verdenking is aanzienlijk, aldus Van Peperstraten: Veel verdachten zijn immers nooit voor de rechter gekomen en er zijn er ook behoorlijk wat vrijgesproken. En er waren heel veel verdachten, want het net werd wijd uitgeworpen. Miljoenen Nederlanders worden hier dus mogelijk op enigerlei wijze door geraakt. Rommelig uitgevoerd dus, en het zal in elk geval tot 2027 duren voordat het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) echt inzichtelijk is.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.