Zomercollege | Crisis of capitalism

David Harvey is een hoogleraar sociologie en nog een echte marxist. In een lezing van 40 minuten legt hij uit waarom het kapitalisme zijn eigen crises veroorzaakt, aan de hand van de huizenbubbel en schuldenbubbel. En daar is ook nog een heel goed te begrijpen animatie van gemaakt. Eerst een animatie, daaronder een lezing.



  1. 1

    Een sociologie die de Grote Recessie “verklaart”. Misschien net zo nuttig als een chemicus die antropogene klimaatverandering “weerlegt”.

  2. 11

    @10; ik vraag naar specifieke economische claims en jij komt naar een wiki-pagina naar een manifest, omdat je geen idee hebt waar je over praat en welke economische claims Marx precies gedaan heeft.

    Jou hoef ik dus voortaan niet meer serieus te nemen. Prima, weten we dat ook weer…

  3. 13

    @11 Nou, dat het met geweld democratiseren van productiemiddelen als vanzelf leidt tot een soort klassenloos paradijs van gelukzalige zzp’ers die aan zelfontplooiing doen, blijkt toch niet helemaal waar.

    Maar goed, je zou kunnen zeggen dat Marx daarin meer als socioloog uit de bocht is gegaan dan als econoom.

    @10 Iedere student sociologie krijgt Marx in zijn curriculum. En dat is geen links complot.

  4. 17

    @16: En waar begint wikipedia mee?

    The Austrian School of economics charges Marx’s economic system with being based on

    Mijn indruk was dat de ‘oostenrijkse school’ alleen serieus wordt genomen op de internets, maar nauwelijks in de economie zelf.

  5. 19

    Meningen ventileren: kennis van zaken hebben is optioneel.

    Marx was verder van mening dat het kapitalisme “zijn eigen grafdelver” zou zijn, doordat het – vanwege de tendens tot vorming van supergrote ondernemingen en monopoliën – in rap tempo de middenklasse van kleine ambachtslui en winkeliers zou vernietigen, die tot dusverre een belangrijke steunpilaar vormde voor de feodale en kapitalistische heersende klasse, omdat zij net als de boven haar gestelde klassen beducht was voor het proletariaat.

    Marx was van mening dat de “burgerlijke samenleving” uiteindelijk omver zou worden geworpen door een “Revolutie van het proletariaat” en dat er daarna een “klasseloze samenleving” zou komen.

  6. 20

    Goed, helder: ook Bjorn heeft geen idee waar hij over praat, maar roept wat in de ruimte

    “de economische claims van Marx zijn dan ook weerlegd (en niet alleen in de praktijk, ook in theorie).”

    om vervolgens terug te moeten vallen op wikipedia. Een wikoloog dus, onze Bjorn.

    Maar dat ergens ‘kritiek’ op is, zegt natuurlijk geen reet.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Criticisms_of_neoclassical_economics

    http://en.wikipedia.org/wiki/Criticism_of_fractional-reserve_banking

    http://en.wikipedia.org/wiki/Austrian_School#Criticism_of_the_Austrian_School

  7. 21

    @17: als je wat verder leest dan zie je dat ook Keynes – ondanks alles wél een geniaal econoom – het werk van Marx “scientifically erroneous” acht.

    De Oostenrijkse School wordt overigens in de economische wetenschap wel degelijk serieus genomen; het probleem is de afwijkende methodologie – alles willen beredeneren i.p.v. empirisch bewijs te zoeken – waardoor de Oostenrijkse School zich wat ‘buiten de discussie’ plaatst.

  8. 22

    @20: Zo blijven er weinig mensen over die “weten waarover ze het hebben”, of niet Prediker. Sheez, je hebt ongetwijfeld het hart op de juiste plaats maar waarom ben je zo’n hufter?

  9. 24

    “Marx was verder van mening dat het kapitalisme “zijn eigen grafdelver” zou zijn, doordat het – vanwege de tendens tot vorming van supergrote ondernemingen en monopoliën – in rap tempo de middenklasse van kleine ambachtslui en winkeliers zou vernietigen”

    En daar heeft Marx dus gewoon gelijk in. Kijk maar naar de Walmart, die de kleine middenstander er uit concurreert, en zie hoe Neelie Smit Kroes elke keer mega-ondernemingen boetes moest geven en opbreken vanwege monopolisme en kartelvorming.

  10. 25

    @JSK: niet om prediker gelijk te geven, maar je mag toch wel verwachten van iemand die zegt dat ‘de claims van x zijn weerlegd’ uit kan leggen wat die claims waren, en hoe ze weerlegd zijn, in plaats van dat-ie met een generiek wikipedialinkje aan komt zetten.

    Kijk, als bjorn nou een antwoord had gegeven zoals jij dat in #18 deed, soit. Maar nu laat-ie zien dat-ie ook maar gewoon wat roept.

  11. 26

    @24: in 90% van de gevallen komen die kartels pas naar buiten als ze al gebroken zijn :-) Zelfs een openlijke kartel, zoals de OPEC, houdt geen stand.

  12. 28

    @24: Ja, in mijn winkelstraat geen enkele middenstander meer. Behalve de biologische slager tegenover, de bakker ernaast, de delicatesssenzaak op de hoek, de niet-biologische slager aan het eind van de straat…

  13. 29

    @23; ach, gut: meer uitvluchten van onze Marx-‘deskundige’

    Ik zit inmiddels al zo lang op internet dat ik al die wikideskundologen op kilometers afstand herken.

    Bijna niemand heeft Marx gelezen. Logisch, want het is dood- en doodsaai. Ik heb wel eens wat in het Communistisch Manifest gebladerd en in Trotski’s bloemlezing van Het Kapitaal. Niet om door te komen.

    Maar dat de arbeiders met hun arbeid waarde toevoegen en dat die waarde wordt afgeroomd door de eigenaren van de productiemiddelen, dat lijkt me nogal wiedes.

    Dus kom niet aan met dat gelul dat “de economische claims van Marx zijn dan ook weerlegd (en niet alleen in de praktijk, ook in theorie)”, want het was van meet af aan duidelijk dat je Marx helemaal niet gelezen hebt, en geen idee hebt waar je over praat.

  14. 30

    @29: “dat de arbeiders met hun arbeid waarde toevoegen en dat die waarde wordt afgeroomd door de eigenaren van de productiemiddelen, dat lijkt me nogal wiedes.”

    Wat Marx zegt – grappig dat ik zo te lezen meer van hem gelezen heb dan jij – is dat het probleem is dat de arbeiders, doordat er winst gemaakt wordt, meer produceren dan dat ze kunnen kopen. Dat is, zie de link van JSK hierboven, in de eerste plaats al alleen het geval als je de waarde van iets definieert volgens de methode van Marx, maar bovendien legt hij, Marx, nergens uit waaróm dit een probleem is.

    Wellicht kan jij dit als Marxisme-deskundige ophelderen?

  15. 31

    Jemig Prediker, mag ik vanavond ook gewoon even los uit de pols citeren. Maar ik zal even zoeken, brb.

    *Hier had ik de ‘Plaats Reactie’-knop in willen drukken*

    Enfin, komtie:

    Claim (Uit de door Herman Gorter vertaalde versie van het Communistisch Manifest):
    “Wanneer het proletariaat in de strijd tegen de bourgeoisie zich noodzakelijk tot klasse verenigt, door een omwenteling zich tot de heersende klasse maakt en als heersende klasse met geweld de oude productieverhoudingen opheft, dan heft het met deze productieverhoudingen de bestaansvoorwaarden van de klassentegenstelling, de klassen in het algemeen en daarmee zijn eigen heerschappij als klasse op.

    In de plaats van de oude burgerlijke maatschappij met haar klassen en klassentegenstellingen treedt een associatie, waarin de vrije ontwikkeling van ieder de voorwaarde voor de vrije ontwikkeling van allen is.”

    De weerlegging ga ik vanavond niet meer halen, maar dat kun je wellicht zelf wel. Maar ik denk nog het meest aan Rawls-achtige dingetjes als strijdigheid met ‘reasonable pluralism’, ‘distributive justice’ en de maatschappelijke noodzaak voor (gematigde) sociale en economische verschillen. Maar goed dat zijn sociaal-psychologische antwoorden, zul je wellicht terecht opmerken, en geen economische.

    Leesvoerlinkje bij: http://plato.stanford.edu/entries/rawls/#ReaPluPubPolCul
    http://plato.stanford.edu/entries/justice-distributive/#Strict

    Tot zover Prediker, ik ga bier.

  16. 33

    Wel mooi: de voornaamste kritiek op de Oostenrijkse school is gebrek aan empirisch bewijs (of het gebruik van de wetenschappelijke methode) en toch serieus genomen worden in de wetenschappelijke wereld. Haha…

  17. 34

    @Hal: beredeneren is niet wetenschappelijk? Maar inderdaad, dat is de reden waarom ze buiten ‘de discussie’ staan. Wat is de grap precies?

  18. 35

    Als Sargasso mij nou een deel van die subsidie geeft, dan lees ik Keynes, Smith en Marx, allemaal twee keer, en dan sla ik iedereen hier om de oren met weergaloos traditioneel klinkende quotes.

  19. 37

    @33: ze worden alleen terzijde genoemd bij economen. Niet zo heel verwonderlijk; economen willen heel graag serieus genomen worden, en de manier om serieus genomen te worden is -denken ze- heel veel wiskunde gebruiken. Maar die wiskunde moet natuurlijk wel ergens betrekking op hebben, op meetwaardes of iets dergelijks. Iets waar de austrians een broertje dood aan hebben, omdat getallen de werkelijkheid teveel inkaderen naar hun mening.

  20. 38

    @21 Bjorn

    In 2100 zal wel gebleken zijn dat alle huidige opvattingen van economen “scientifically erroneous” waren. De meeste van de huidige economische opvattingen hebben overigens niet eens die houdbaarheidsdatum.

    De stelling dat het maatschappelijk denken bepaald wordt door het maatschappelijk zijn, lijkt overigens nog wel een paar jaar mee te kunnen gaan [Es ist nicht das Bewusstsein der Menschen, das ihr Sein, sondern umgekehrt ihr gesellschaftliches Sein, das ihr Bewusstsein bestimmt. K. Marx, Kritik der politischen Ökonomie, MEW 13, 9]

  21. 39

    @1 Niet alleen is de economie een Sociologisch verschijnsel, maar ook is een Chemicus belangrijk voor klimaat studies. Bijvoorbeeld de reactie van bepaalde gassen die in contact komen met onze atmospheer. Daarover kan een Chemicus zeker weten wel het een en ander over zeggen.

    Dat jij alleen maar dingen wilt horen uit de mond van mensen die het systeem bestudeert hebben omdat ze er zelf onderdeel van willen worden (Economie Studies), die hierdoor dus nooit buiten het doosje kunnen denken… tsja…

  22. 40

    @6 Ten eerste is er eigenlijk nog niks van Marks weerlegt. Ten tweede wat er weerlegt zijn dingen waar hij zelf ook later op terugkwam (er zijn meerdere uitgaven), Ten derde is de man niet perfect maar een man. Dus ook Marx maakt fouten net als Ayn Rand dat deed.

    Mijn idee van een Marxist is dat je het leest als inspiratie voor het probleem oplossen. Dus het niet als een universal truth of als een bijbel leest. Iets wat sommige socialisten en Marxisten wel doen. Deze mensen zijn dan heel vatbaar voor dictators die Marx alleen maar gebruiken om aan de macht te komen. Nee het is niks meer dan een inspiratie bron van een Groot Denker. Net als er zo vele grote Denkers zijn, waaronder ook zware kapitalisten zoals de Oostenrijkse denkwijze.

    Dit zijn allemaal grote denkers die je als inspiratie kunt gebruiken om problemen op te lossen. Maar waar je je ook bij moet realiseren dat er niet een oplossing is en dat deze mensen niet perfect zijn. Het blijven mensen met hun zwakheden en fouten. De beste manier is gewoon kijken welke oplossingen er mogelijk zijn voor een probleem en dit door een compromis te bereiken. Voor dit Compromis hebben wij democratie uitgevonden als mensheid, waarin wij onze leiders kiezen om met elkaar een compromis te sluiten.

    In NL werkt dit op het moment niet, maar dat is eerder omdat onze politici er meer voor hun eigen gewin zitten en het school voorbeeld zijn van machts politici.

  23. 41

    @24 De enige reden dat Kroes boetes uitdeelde was omdat andere grotere bedrijven het aan haar vroegen ;). Zo gauw dat er niet was en ze echt voor de burger zich in moest zetten, gaf ze niet thuis ;).

    Google lobbyde nog al bij haar. :P. Nu ben ik geen MS fan, verre van, maar Kroes krijgt gewoon teveel eer voor het opvolgen van de orders van een lobbygroep.

  24. 42

    @39: Ongetwijfeld, maar ik had het niet over zomaar een chemicus maar over Simon Rozendaal (de klimaatontkenner bij Elsevier). Punt is een beetje: je moet wel van hele goede huize komen wil je als wetenschappelijke buitenstaander iets zinnigs zeggen over een onderwerp buiten je discipline.

  25. 43

    Maar heren (excuse, c’est le vin), veel van de traditionele economische tradities, waaronder die van de Weense school maar vooral ook die van Hayek en met name Friedman gaan uit van de onfeilbaarheid van hun aannames die voor het grootste deel wetenschappenlijk allang naar de vuilnisbak zijn verwezen. Ik verval in herhaling, maar het boek van Beinhocker, The Origin of Wealth, is echt een aanrader waarin heel eloquent wordt samengevat wat er mis is met de traditionele economie. En wat nog erger is, dat tot op de dag van vandaag veel van onze maatschappelijke problemen niet kunnen worden opgelost omdat mainstream economie nog steeds gebaseerd is op foutieve basale aannames (de markt weet alles en is efficient, mensen zijn machines voor de bevrediging van hun eigen behoeftes; mensen zijn rationeel etc etc).

  26. 44

    ps. JSK (#42). Ik heb een negenjarige na een college over de oneindigheid van het heelal door Robbert Dijkgraaf een vraag horen stellen waar zelfs Dijkgraaf zich geen raad mee wist. Juist buitenstaanders met een frisse blik kunnen door paradigmas heen breken waar ook de knapste koppen in zitten.

  27. 45

    Bjorn steekt het liefst zijn vingers in zijn oren wanneer het de crisis betreft (of het vingertje naar een ander wijzen is een ander geijkte methode natuurlijk), gewoon ontkennen dan verdwijnt het vanzelf

    Ik heb nog geen enkele inhoudelijke kritiek gezien op de lezing. Maar dat is natuurlijk ook niet nodig om je gelijk te krijgen.

  28. 46

    Het wordt tijd dat ze de nep Nobelprijs voor de economie afschaffen (ook bekend onder de naam Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie)

  29. 47

    ouch ouch. Gewoon pijnlijk om te zien dat sommige gebruikers denken hier met een internetverwijzinkje de ideeen van Marx/Harvey denken te weerleggen. Ws hebben ze niet eens gekeken.

    Prediker heeft Engelengeduld.

  30. 48

    @47 Ik heb ook engelengeduld, en geen internetverwijzingkje. Mag dat? En ik heb het flmpje meermaals bekeken. En ik vind het – om je gerust te stellen – nog steeds een sterk betoog. Maar ik heb een puntje van aandacht.

    Zo zou ik bijvoobeeld graag willen weten waar vakbondsbestuurders de pensioengelden uit de fondsen van hun leden hebben ondergebracht. Is dat (a) geïnvesteerd in nieuwe banen in de maakindustrie of hebben ze (b) die miljarden op de kapitaalmarkt weggezet?

    In geval van (b) zou ik toch graag mijn vinger willen opsteken na de spreekbeurt van Harvey, omdat ik een vraagje heb.

  31. 49

    @48; 1) Nooit geweten dat pensioenfondsen worden geleid door vakbondsbestuurders.

    2) De huidige generatie vakbondsmensen hebben zich uitgeleverd aan neoliberale ideeën over markt en kapitaal als enige alternatief, waar ze vervolgens de scherpste randjes vanaf proberen te vijlen.

    3) Maar dat is toch ook waarom de werknemers (lees: arbeiders) nu bang en boos zijn? Omdat hen een bepaald pensioen is beloofd, maar het kapitaal waar dat pensioen op gebaseerd is, is verdampt?

    4) Verder zie ik niet zo goed hoe jouw vraag het betoog van Harvey ondergraaft over de crises die het kapitalisme zelf oproept, vanuit haar eigen aard. Dat kapitalisme zo normaal en allesdominerend is geworden, dat zelfs vakbondsbestuurders voor kapitalist gaan spelen, zegt namelijk niets over de mate waarin kapitalisme vanuit haar eigen aard steeds crises oproept.

  32. 50

    @48 – Vraag je nu of de vakbonden de pensioengelden rechtstreeks in productiemiddelen investeren, zonder de tussenkomst van….noem maar op?

    De vakbonden zijn toch brave sociaaldemocraten, die een betere verdeling van de inkomsten nastreven binnen de bestaande economische orde?

    Die vraag kan ik dus wel (plaatsvervangend) beantwoorden:

    Nee, aangezien de vakbonden de bestaande economische structuur ook als een gegeven hebben leren/moeten aanvaarden. Deze lezing stelt -alhoewel de vakbonden niet expliciet genoemd worden- juist ter discussie of die houding wel terecht is..

  33. 51

    @ Prediker – Complimenten voor het plaatsen van deze lezing.

    Al die verhalen waarvan Harvey stelt dat ze allemaal wel een zekere grond van waarheid hebben, die kennen we nu wel (en brengen ons geen steek verder).

  34. 52

    2) De huidige generatie vakbondsmensen hebben zich uitgeleverd aan neoliberale ideeën over markt en kapitaal als enige alternatief, waar ze vervolgens de scherpste randjes vanaf proberen te vijlen.

    De Nederlandse bonden, voor wat betreft de NVV en de confessionelen, zijn altijd nogal zakelijk ingesteld geweest. Echte rode bonden zijn sinds de eerste kwartaal van de 20e eeuw margespelers geworden hier.

  35. 53

    @49 Prediker: Ik zeg nergens dat ik een enorm zwaar alleondergravend argument heb. Ik heb een vraag.

    De ‘verenigde arbeiders’ zijn zelf aanzienlijke spelers op de kapitaalmarkt. Precies wat @50 zegt, Harvey zou dat explicieter kunnen zeggen. Want als het systeem werkelijk geen toekomst heeft en pensioenen verdampen, waarom blijven die fondsen dan deelnemen aan dat systeem?

    Geen alternatief? Investeer in arbeid, in woningen, in scholing. Of gebeurt dat niet omdat dat het rendement daar verstoord wordt door overheidsfinanciering? Enfin, Harvey geeft zelf precies aan wat ik mis in zijn betoog: alternatieven.

  36. 54

    @perik: precies. In vroeger tijden (begin 20e eeuw) kon je je nog kwaadmaken op grootindustrielen en andere rijkaards, maar wat moet je als het grootkapitaal gevormd wordt door het ABP? Het enige waar je dan nog over kunt protesteren is dat de ‘men in the middle’ wel erg hoge bonussen krijgen, en dat dat allemaal afgaat van de pensioenen, maar verder..

    (en dat zorgt er ook voor dat het niet zo makkelijk is om de rekening van de crisis bij de investeerders neer te leggen, want je hebt meteen een pensioenopstand..)

  37. 55

    Steve Keen, economist and author of the book Debunking Economics zegt bij Max Keiser Report dat de enige bron van welvaart is gelegen in technologische, industriële en wetenschappelijke innovatie !

    Maar het kapitalisme heeft twee gezichten: Het kwantitatieve woeker (rente) kapitalisme (meer van hetzelfde, quantitative easing) … en de kwalitatieve innovatie.
    In het kapitalisme overweegt dan eens de een dan weer de ander. Nu overheerst de woeker (waar Harvey welbegrepen onderdeel van uitmaakt).

    Sinds het door de val van de Berlijnse muur wegvallen van de met de arms en space race samenhangende innovatie en arbeidsproductiviteit is deze tot heden gestagneerd terwijl (zoals prof. Harvey correct zegt) de westerse imaginaire vermogens aanwas door speculatie, predatory lending, plastic money, auto-lease, woeker polissen, derivative products etc en … gedekt door 500.000 miljard waarde aan Credit Default Swaps absurdistisch is toegenomen.

    @ perik – Ook de internationale arbeiders- en ambtenaren pensioenfondsen (Noorwegen, Nederland, Japan, California etc. van Lodewijk de Waal en David Harvey moesten (Wolf pack) en zijn daarin generatieve hoofdrolspeler !)

    Er speelt ook een tweede probleem. De US dollar is veel sterker dan veel economen zich realiseren door de sinds 1945 ? overeengekomen afspraak wereldwijd olies waar en bij wie dan ook gekocht in US dollars af te rekenen. Dus als de hele wereld stopt met US dollars te kopen waardoor men zou verwachten dat de US dollars waardeloos wordt blijven de 2 miljard benzine slurpende autorijders gewoon US dollars kopen en de laatste een gewaardeerde internationale handelsmunt !
    Ten Tweede heeft Kissinger in 1973 Jamani gebeld om quasi een olie crisis te veroorzaken door oorlog te voeren tegen de democratische staat Israël en na wat vijven en zessen werd de olieprijs flink verhoogd waardoor Verolme mamoettankers failliet ging, Heerma North Sea off shore het licht zag, Noorwegen van Breivik het grootste pensioen fonds ter wereld kon opbouwen en de Saudi’s, Kuwait, Irak etc. etc. voor dat geld wapens konden kopen bij het US military arms complex …
    Ten derde is er al 15 jaar kunstmatig PeakOil door China en op afstand India. Bij Hans Labohm (Telder Stichting) heb ik de suprematie van Exxon, British Petroleum en Royal Dutch Shell als PRICE monopolist gister nog eens verdedigt. Met Labohm ben ik het eens dat de wereld barst van de energie.
    Maar de marktprijs setting zit nu in het kamp van de woeker-trade union socialisten van Reich, Harvey, Geithner, Bernanke, Zoelick, Trichet, Draghi etc.

    Ruwweg is er te liquideren
    A. 4 triljard USD bij de USA overheid
    B. 4 triljard USD private capital in US default Banks
    C. 1 triljard Euro bij EU overheden
    D. 4 triljard Euro privaat vermogen bij EU default banks
    E.1 triljard USD bij China en Japan

    De filosoof Karl Marx heeft de dialectische filosofie van Aristoteles, Hegel voor hem methodisch toegepast op de arbeidswaarden theorie van Adam Smith.
    Karl Marx was oprichter van een trade union die TOTAAL onafhankelijk moest zijn van de alles overheersende maatschappelijke invloed en indoctrinatie van de patroons, loges en Rooms-Protestante kerk.
    Marx was tegenstander van de vorming van een communistische politieke partij en wilde vanuit de vakbeweging een Franse revolutie van 1948. De rechtsgeleerde Lenin vond dat verkeerd aan de economische en sociale theorieën van Marx. De “econoom” Lenin was met de Nieuw Economische Politiek en gegeven de erbarmelijke deprivatie waarin 95 % van de Russische bevolking zich bevond meer een vroege VVDer. Vlieg en Ruimtevaart Ingenieursbureau’s bleven tot aan de val van de muur schijnbaar privaat. Daarvoor is Lenin zeer waarschijnlijk door medisch neglect vermoord.
    Econoom Robert Reich had net als David Harvey laatst ook zo’n teken video.

    De “marxistische econoom” David Harvey (ik zag hem maanden geleden nog in een interview bij de BBCtelevision) begint met een omslachtige culturele omschrijving van zijn dialectisch “bekritiseerde” (woeker) kapitalisme en eindigt daar ook mee.
    Dat begin en einde breidt Harvey ermee aan elkaar dat de welvaart van Harvey voortkomt uit consumptie (meer van hetzelfde)
    Harvey onderbouwt zijn variant van welvaart in zijn video daarmee dat:
    de consumptie betaalt moet worden met wages. Dat de wages of labor sinds the eighties achterblijven bij het finance capital van de rich. Dit is opgelegd door o.a. liberalisation, off shoring to China (hij bedoelt outsourcing) Dat het tekort aan buying power wordt gecompenseerd (in Amerika) met credit card money,

    David Harvey is meer een agent van de goedkope arbeidskrachten multiculturalisatie van de US liberals en EU sociaal-democratie.

  38. 56

    @29, Prediker: “Bijna niemand heeft Marx gelezen. Logisch, want het is dood- en doodsaai. Ik heb wel eens wat in het Communistisch Manifest gebladerd en in Trotski’s bloemlezing van Het Kapitaal. Niet om door te komen.”

    Als je het Communistisch Manifest toch aan het doorbladeren bent, kun je het net zo goed even lezen want het is maar iets van 30 pagina’s. Het Kapitaal is natuurlijk andere koek. Maar daar heeft Harvey nu juist een hele mooie reeks colleges over gegeven, online te kijken op http://davidharvey.org/reading-capital/

    Ik vind trouwens ook wel dat er enorm veel valt af te dingen op de leer van Marx, laat staan de rol die hij zelf speelde in het ‘organiseren van de arbeiders’. Zo zijn de ideeën van Marx en Engels niet echt orgineel: de meerwaarde, de concentratie van kapitaal en het historisch materialisme waren al bekend en beschreven voordat de heren zelf geboren waren. De onleesbaarheid van de boeken (duidelijk niet bedoeld voor simpele arbeiders!) is dus misschien wel opzettelijk om het een mystieke zweem van originele wetenschap te geven. De dialektische methode is inmiddels toch wel vaak genoeg verwezen naar het rijk der religies en andere fabelen.

  39. 57

    “Sinds het door de val van de Berlijnse muur wegvallen van de met de arms en space race samenhangende innovatie en arbeidsproductiviteit… ”

    Nou leg eens uit, welke innovaties hebben we allemaal te danken aan de space race? De balpen, toch? En hoeveel arbeidsproductiviteit hebben die NASA-projectjes opgeleverd?

    En wat de oorlogsindustrie betreft, die loopt sinds Reagan, Bush I, Clinton en Bush II op volle toeren en volledig uit de hand (net als het begrotingstekort). De credit-economie loopt al sinds begin jaren tachtig (lang voor de val van het IJzeren Gordijn).

    Evenals het ongelimiteerd kapitalisme (Wall Street is een jaren ’80 film) en het idee van trickle down economics: maak de rijken superrijk en dan drupt die rijkdom vanzelf naar beneden!

    Maar goed Theo Prinse hadden we in dit draadje al leren kennen als een obsessieve islamofoobrechtse ‘mechanical Turk’ die met knip-en-plakwerk van het internet zijn mening doordramt, omdat hij het gevoel heeft slag te moeten leveren tegen die vreselijke linkse naïevelingen op Sargasso (vertelt ‘ie zelf fier op DDS).

  40. 58

    Wat die oorlogsindustrie betreft: ik vraag me af of het wel goed gaat komen als die afgebouwd wordt (wat onderdeel zou zijn van ’t ‘debt-ceiling’-akkoord). D’r worden nu een hoop mensen met belastinggeld beziggehouden met het maken van nog meer ingenieus wapentuig, maar als dat ergens in 2015 niet meer kan want defensie moet ook bezuinigen, dan zie ik de werkloosheid in de vs nog wel boven de 10% komen.

  41. 59

    @55
    Nou Theo, je legt Harvey wel erg veel in de mond… en maakt hem ook nog even agent van een complot tegen de klassenstrijd. Tja, de wereld is moeilijk en verwarrend.

    @53 Perik: “Enfin, Harvey geeft zelf precies aan wat ik mis in zijn betoog: alternatieven.”

    Toevallig ken ik het werk van Harvey een beetje. Hij is trouwens ook geen ‘socioloog’ (@0) of ‘econoom” (@55), maar geograaf. Voor de alternatieven van Harvey, lees zijn werkje ‘Spaces of Hope’ uit 2000. Zie ook vanmorgen nog hier op Sargasso aangehaalde stukje ‘Feral Capitalism Hits the Streets’ (http://sargasso.nl/archief/2011/08/14/het-wilde-kapitalisme/)

    “But there are various glimmers of hope and Light around the world. The indignados movements in Spain and Greece, the revolutionary impulses in Latin America, the peasant movements in Asia, are all beginning to see through the vast scam that a predatory and feral global capitalism has unleashed upon the world. What will it take for the rest of us to see and act upon it? How can we begin all over again? What direction should we take? The answers are not easy. But one thing we do know for certain: we can only get to the right answers by asking the right questions.” (http://davidharvey.org/2011/08/feral-capitalism-hits-the-streets/)

    Ik snap je vraag wel hoor, Perik. Zo van: “ja, maar, wat wil je dan?” Maar je moet even het onderscheid maken tussen aan de ene kant de analyse van de huidige situatie/problematiek/crisis en aan de andere kant de mogelijke toekomstscenario’s/handelingsperspectieven. De ‘wetenschappers’ als Harvey (of neem een Chomsky) beperken zich gewoonlijk tot dat eerste en beantwoorden de wat-te-doen-vraag meestal met wat voorbeeldjes van ‘lokale’ opwellingen van woede. Hoopte je meer op een uitgewerkt stappenplan voor de eeuwige overwinning? Ik zie de ‘wetenschappelijke’ input toch vooral als een bevestiging van mijn overtuiging dat we zelf kunnen denken en handelen… Probeer dat eens. Stel jezelf eens wat vragen. In hoeverre ben je zelf bijvoorbeeld onderdeel van het probleem en zou je die onderdelen los kunnen laten om überhaupt ruimte te maken voor iets anders? Als je daartoe bereid bent, dan vind je mij naast je, en dan zoeken we intussen samen wel uit waar we ‘met z’n allen’ naartoe willen…

  42. 60

    @55 Hoi Theo. Welkom in deze intellectuele woestenij. Zoals je ziet zijn schelden en het lanceren van verdachtmakingen geaccepteerde discussietechnieken alhier, die zelfs met verve worden gebezigd door wat hier moet doorgaan voor redacteur/beheerder. Ergens wel logisch natuurlijk, want als je geen argumenten hebt, blijft er weinig anders over.

  43. 62

    @60 – Hoi Theo, ik ben rechts en dus een vriendje van je. Ik geef zelf nooit antwoord op dat linkse tuig. Ik zeg gewoon dat ze hun ogen in hun zak hebben en ook geen argumenten, want dan lijkt het net alsof ik die wel heb. Daarom ben ik altijd met 3 regels klaar. Wat zijn wij samen toch slim hè?

  44. 63

    Nou leg eens uit, welke innovaties hebben we allemaal te danken aan de space race? De balpen, toch?

    De moderne telecommunicatieindustrie en teflon?

  45. 64

    @ DSV @ Harm
    Ik lees bij Wiki dat Sargasso een samenwerkingsverband of overeenkomst hebben gesloten met tegenlicht van de VPRO ? Of is dat alweer ter ziele ?
    Sargasso heeft een mission !
    Ze schrijven in: over ons “Geef ons uw geld”

  46. 65

    @ 57 prediker 63 @ su
    Met de space race beperken de meeste mensen vanwege de Kennedy en vooral de president Johnson en senator Clinton Anderson politiek erachter tot de race voor de eerste mens op de Maan.
    Maar het begon ermee dat de Duitsers bedachten dat met een baan zo gekozen dat de granaat die weliswaar conventioneel gezien zijn doel tekort zou schieten … maar omdat de granaat de 100 kilometer hogere ruimte zou bereiken daar geen weerstand meer zou ondervinden en veel en veel verder zou door glijden naar een doel ver achter de horizon dan met een gewone baan ooit mogelijk was. Ramjet was al tegen de jaren 20 van de vorige eeuw bekend.
    Om twee vreedzame innovaties van die technologische race te noemen zijn de communicatie satellieten en het Global Positioning Satelite System.
    De waarde daarvan loopt in de triljarden.

  47. 66

    De meeste mensen spelen monopoly voor de lol hè. Maar dan zit er altijd eentje tussen die uitsluitend gaat für den Totalen Vernichtung. Die alles uit de kast trekt om te winnen: uit de bank stelen/ wisseltrucs uithalen/ medespelers intimideren tijdens onderhandelingen en ze uiteindelijk tot het bot vernederen door bij de noodgedwongen verkoop hun huisjes een-voor-een van het bord te pieken enz.enz…kent u dat soort zieke fanatieke geesten? Die nog net niet een geurvlag over het speelveld pissen als blijk van Dominantie?

    Nou *bekentenis*, daar spreekt u dus nu mee. Ssja: 0,0 toezicht dan krijg je dat. De spelregels werden naar eigen belang aangepast: de bank blééf maar geld poepen. Reguleren? joh rot op: er werd simpelweg geld van 3 spellen samengevoegd. The sky the limit: 5 hotels op de Kalverstraat die dingen een spelletje kon dááágen duren…meestal bij dreigend verlies uitmondend in dobbelstenen en huisjes die als smarties door de kamer vlogen.

    Vooral de functie van “De Bank”…een beetje zoals de FED zeg maar

  48. 67

    The FED (created in 1913 by the international bankers impenetrable insulated by law and the world’s treasures) the FED rules the world with the stroke of a fountain pen and with a money printing press which is more lethal than all the world arm forces and military capabilities put together. It has no legal obligation to be transparent or answerable to the American people.

    ——- *ff pauze (1913 – 2008)*

    Eventually, the political hegemony of money must end. As history has demonstrated again and again, the economic system can’t forever endure stable money. Sooner or later, the pendulum must move back in the other direction, either gradually or violently, if people wish to restore a vigorously expanding economy. If financial speculation and the developing vulnerabilities do indeed reach a climactic point of collapse, the shift in political values might be quite sudden. The confident money orthodoxy that has dominated will be smashed in a single illuminating moment, its illusion of stability finally exposed by the deeper fundamentals that has always been present.”

    Uit William Greider’s “Secrets of the Temple: How the Federal Reserve Runs the Country.”