Ye Olde Leesvoer: Barbarians at the gate

image: bol.com Alle superbonussen ten spijt gaan veel mensen, waaronder ikzelf, er nog steeds van uit dat het bedrijfsleven wordt geleid door verstandige mensen. Een mens zou tenslotte wel gek zijn om te spelen met de banen van soms tienduizenden mensen. Maar er is maar één Cees van der Hoeven nodig om ons op de feiten te wijzen: het is vaak pure mazzel dat het zo lang goed gaat. Jeroen Smit schreef twee jaar geleden een goed boek over het Ahold fiasco waarin megalomanie, incompetentie en graaien hoogtij vierde. Maar de voorganger en ongetwijfeld het voorbeeld van Smit is Barbarians at the gate van Wall Street Journal-journalisten Bryan Burrough en John Helyar. Het boek is geschreven in 1989, maar nog enorm actueel. Een aantal van de hoofdrolspelers uit het boek speelt namelijk op dit moment een opvallende rol in de Nederlandse Haute Finance.

Het boek gaat over een van de grootste overnames uit de Amerikaanse beursgeschiedenis: de overname van tabaks- en koekjesfabrikant RJR Nabisco in 1989. Hoofdrolspeler is de luid vloekende Canadese supergraaier Ross Johnson, ceo van RJR Nabisco, sportgek en liefhebber van de zoete kant van het goede leven. Johnson wil de aandeelhouders van zijn eigen bedrijf uitkopen via een zogenaamde leveraged buy-out (lbo), grofweg een financieringsconstructie om een bedrijf van de beurs te halen. Hij komt er in het boek niet best vanaf, maar vreemd genoeg krijg je gaandeweg steeds meer sympathie voor de man. Zijn tegenstrevers en eigenlijk alle andere hoofdpersonen zijn namelijk uit op wat anders dan geld: macht en invloed. Om zijn plan te laten lukken moet Johnson in zee gaan met banken en investeerders die allemaal hun eigen agenda hebben en totaal geen gevoel hebben bij het bedrijf zelf. Het lot van de tienduizenden werknemers van RJR Nabisco wordt beslist door onderlinge vetes, botsende karakters en “big swinging dicks”.
Maar het is een tragedie, dus het plan van Johnson mislukt, en het bedrijf wordt overgenomen door de onsympathieke Henry Kravis, baas van Kohlberg, Kravis and Roberts (KKR). Met RJR Nabisco is het nadien overigens niet best afgelopen.

Als de naam KKR u vaag iets zegt, dan kan dat kloppen. De kapitaalinvesteerder is in Nederland sinds 2004 eigenaar van Vendex/KBB (HEMA, V&D, Bijenkorf, 40.000 werknemers) en koopt binnenkort uitgever VNU. Ook daar staan de barbaren dus aan de poort. Of nee, ze zijn al binnen.

  1. 3

    In dit rijtje horen de volgende boeken thuis:
    – “The Predator’s Ball”, Connie Bruck
    – “Den of Thieves”, James B. Stewart

    Het gaat over de overname-craze, handel met voorkennis, manupilatie, alles in de jaren 80. Een aantal figuren uit “Barbarians at the Gate” wordt in deze boeken beter onderzocht.

  2. 5

    @michiel
    ‘Het bedrijfsleven wordt geleid door verstandige mensen’ hoe naief kan je zijn? Als er wel ergens wel kleffe vriendjespolitiek is, is het in het bedrijfsleven wel, zeg.
    Daarboven de enkele families die Nederland besturen en je Bananenmonarchie is compleet. Hoe komt het nou, dat het zo slecht gaat met de economie in Nederland? Ik zou het niet weten?

  3. 6


    …ja, de barbaren, ze zitten werkelijk overal ! Maar wat ik me afvroeg : ‘k heb ooit ’s iets gelezen over hoe één welbepaalde firma van merchant bankers eind jaren ’80 of begin jaren ’90 heeft gezegd : ’t is tijd voor de mergers, we moeten die line of business ontwikkelen.

    Wie waren dat ?

  4. 8

    @mescaline

    Het is ongetwijfeld niet een populair standpunt, maar ik begin in Putin steeds meer een van de weinige realisten te zien die deze wereld rijk is.

  5. 11

    In het rijtje hoort ook nog thuis: When Genius Failed. Over de teloorgang van Long Term Capital Management. Inhaligheid kreeg daar een hele nieuwe dimensie: Ross Johnson van RJR Nabisco zou er rode oortjes van krijgen.