We the people

ANALYSE - Het is niet leuk kijken naar President Trump. Hij gedraagt zich als een proleet, zijn taal is die van een adolescent, zijn behoefte aan respect en steun ongezond, zijn paranoia  gestoord. Hij snoeft dat zijn ontvangst historisch is, zijn werk alles overtreft, dat hij alles begrijpt en doorziet. Zijn er mogelijkheden om hem uit zijn ambt te ontzetten?

Ondanks Trumps snoeverij is zijn verhouding tot het Huis van Afgevaardigden niet productief : Obamacare bestaat nog, de muur aan de Mexicaanse grens niet, het program voor reconstructie van de steden nog niet op gang, de belastingherziening niet geregeld.

Vanwaar deze treurige toestand? Misschien vooral door twee dingen:

  • De president begrijpt niet hoe regeren in de V.S. werkt. Hij denkt dat hij degene is waarmee deals gesloten moeten worden, maar dat ligt iets ingewikkelder. Zijn regering bestaat nog in hoge mate uit vacatures, terwijl de bezette plekken bemand zijn door mensen die hun beleidsterrein geen goed hart toedragen. (onderwijs, milieu)
  • De president is bezig met zijn eigen mediale show; met twitter is geen diepzinnigheid of nuance mogelijk, terwijl zijn bottomline “you’re fired” niet echt vrienden maakt. Maar haat en verachting zijn risico’s voor de machtigen: ”een samenzweerder toch gelooft altijd, dat hij het volk door de vorst te doden, dient”. (Macchiavelli)

Kan de wereld van deze riskante man verlost worden? Er zijn mogelijkheden, maar simpel zijn die niet. Nog drie jaar wachten op verkiezingen in 2020 is nog relatief gemakkelijk. Het veronderstelt wel een goede kandidaat van de Democraten.

Ook in 2018 zijn er mid-term elections: verandering van de parlementaire krachtsverhoudingen kan ook helpen. De schadelijkheid van Trump’s gedrag kan er door worden beteugeld.

Zou nog meer mogelijk zijn? Impeachment levert een dubieuze verbetering met vice president Pence, want dat wordt dan de opvolger.  Ook het 25ste amendement zou effect kunnen hebben.

Hoe gaat impeachment?

De procedure is nog wel te overzien. Robert Reich, ooit minister in de regering Clinton, geeft daarvan een helder beeld. Het Huis van Afgevaardigden beslist met een gewone meerderheid over een aanklacht, de Senaat gaat vervolgens, onder leiding van de opperrechter, een soort proces aan, waarin met 2/3 meerderheid wordt beslist.

Een initiatief is inmiddels op gang gebracht. De kansen op een soepel begin en een effectief vervolg worden laag ingeschat. De meerderheden zijn onvoldoende aanwezig. Mogelijk kunnen de verkiezingen van 2018 daar iets aan veranderen.

Een gids over Impeachment is geschreven door Cass Sunstein. Het is een compact en buitengewoon verhelderend boekje over de constructie van de machtenscheiding in de V.S. en hoe daarvan een eventuele afzetting van de president een sluitsteen vormt. Sunstein gaat op onderzoek bij de makers van de Constitutie en vindt impeachment niet iets politieks. Voor politieke conflicten zijn andere wegen in het systeem ingebouwd.

Maar wat ‘high crimes and misdemeanors’ precies zijn is nog niet zo eenvoudig te bepalen. De scharrel van Bill Clinton met Monica Lewinsky was moreel niet hoogstaand, maar geen misbruik van de bevoegdheden van het presidentschap. Mocht hij er over liegen? Twijfelachtig.

Het is een boeiend boekje geworden. Sunstein analyseert de basis, de terminologie, de geschiedenis van de discussies rond de Constitutie. Hij komt met 21 gevallen, waarin in hoge mate een zekere Trump te herkennen valt. De eerste negen zijn gemakkelijk: impeachable. Dan komen 5 lastige: not impeachable. Dan 6 twijfelgevallen.

Stel je voor: de president huurt een moordenaar om een tegenstander uit te schakelen. Het is geen misbruik van een presidentiële bevoegdheid, dus geen impeachment. Maar hoge functionarissen mogen geen zware privé misdragingen op hun conto hebben. Deze 21ste is een twijfelgeval.

Het 25ste amendement

Ook denkbaar is dat een president weg moet, omdat hij ‘unable’ is zijn taak te doen, een probleem van ‘incapacity.’ Sunstein vertelt er een mooi verhaal over. Hij was als jong broekje, in 1981, werkzaam bij het ministerie van Justitie.  Ronald Reagan was net een paar weken in functie. Zijn baas vroeg hem een formeel memorandum over het derde en vierde lid van het 25ste amendement te schrijven. Sunstein had geen idee wat daar stond, maar ging aan de slag.

Het derde lid zegt dat de president schriftelijk kan verklaren dat hij niet instaat is de verplichtingen van het ambt te vervullen, waardoor de vice-president het ambt (tijdelijk) overneemt.

Het vierde lid zegt dat een meerderheid van “principal officers of the executive departments or of such other body as Congress may by law provide”, ook zo’n verklaring van onvermogen kunnen opstellen, ter behandeling in Huis en Congres. De president kan zich daartegen verzetten.

Sunstein was verbaasd over zijn opdracht, maar ging aan de slag. Een maand later werd Reagan neergeschoten door John Hickley Jr. Ondanks zijn montere grappen in het ziekenhuis was hij er niet goed aan toe. De chef riep Sunstein, omdat hij de enige jurist was met verstand van dit amendement.  Hij kreeg de opdracht een verklaring van onvermogen te maken, die Reagan moest tekenen als hij dat kon. Een tweede verklaring zou dezelfde strekking hebben maar getekend door vicepresident Bush en de leden van het kabinet.

De opdracht was uiteraard geheim, dus Sunstein zat in een leeg departement achter een schrijfmachine, want een secretaresse zou de geheimhouding in gevaar brengen. Hij herinnerde zich elke letter van zijn memoranda, die de tijdelijke overdracht van het presidentschap van Reagan aan Bush formaliseerden. Dan gaat de telefoon, een journalist van de New York Times: “we have a report that the department has just sent over two memoranda, by which the vicepresident would assume the presidency. Can you confirm that?” Sunstein, verbijsterd en geschokt: “No comment”.

Wat nu?

Dit is een kleine ronde langs de mogelijkheden.

Impeachment kan, volgens een aantal Democraten. Maar nog geen meerderheid lijkt in zicht, want de Republikeinen hebben ook geen goede vervanger voor Trump.

De verklaring dat de president ‘unable’ is zijn plicht te vervullen, volgens het 25ste amendement, zou ook kunnen. Maar dan moet een duidelijke achteruitgang in de mentale kwaliteiten van Trump toch wel worden aangetoond. Er zijn gefundeerde speculaties over zijn taal, zijn verstrooidheid, zijn onstabiliteit, zijn narcistische behoeften. Maar zijn die toegenomen?

In de discussie over Rocketman en de bedreigingen van Noord Korea, kwam ineens een bondgenootschap van Tillerson en de generaals ter sprake: zij zouden geen ontslag van een hunner aanvaarden en zijn daar mee ook de “principal officers”, die een verklaring van onvermogen zouden kunnen afgeven. Dat zou kunnen als Kim een nieuwe provocatie afschiet, waar Trump militair op zou willen reageren.

Het is een dunne veiligheid voor de wereld, maar het lijkt iets meer dan niks. Misschien is het net genoeg om 2020 te halen.

Cass R. Sunstein, Impeachment: A Citizen’s Guide, ISBN 978-0-674-98379-3

  1. 1

    Ik begrijp dat het zowel laakbaar zou zijn als Trump effectief was (‘de muur’ – die er toch al grotendeels is, maar dat terzijde), maar ook als hij niet effectief was (‘hij begrijpt niet hoe regeren werkt’) – wat is het nou?

  2. 2

    Vanwaar deze treurige toestand?

    De man is simpelweg geestesziek. De grote vraag is: in hoeverre heeft het Amerikaanse volk zich voor de gek laten houden en in hoeverre heeft een vreemde mogendheid hier een hand in gehad, dat het zover heeft kunnen komen? Binnenkort weten we het, in de grootste realitysoapserie die de mensheid ooit gekend heeft.

  3. 3

    @1: ik stel vast dat hij in wetgeving niet scoort en dat de reden daarvan is dat hij niet begrijpt wat regeren is. Over wat laakbaar is, laat ik me niet uit.
    Over smaak wel: ik vind het een weerzinwekkende opdracht de man te bekijken en te beluisteren. Daar mag KJH anders over denken, maar veel argumentatie zie ik niet.
    @2: of dat zo is, weet ik niet. Niet meer dan tijdens de verkiezingen, lijkt me. Maar als je het nieuws uit de V.S. volgt, zie je dat het nergens over gaat. Er wordt niet geregeerd, er wordt gelogen, ontweken, ontdoken, onderzocht.
    Het moeras wordt niet droog gelegd, de werkelijkheid gaat zijn gang. De sponsors van Trump vinden dat prima, die zien kans nog rijker te worden. Het is een reality soap, inderdaad.

  4. 5

    De man kent geen schaamte… Hij is de pot die de ketel verwijt dat ‘ie zwart ziet, als een zwart gat dat alle logica en realiteit met zich meezuigt.

    Waar nieuwsagentschappen nog een greintje fatsoen hebben en hun medewerkers op non-actief zetten indien zich beschuldigingen aandienen aangaande seksuele intimidatie, daar faalt het huidige Amerikaanse regime, zolang het land nog leeg te plukken valt met dereguleringen.

    De Verenigde Staten van Amerika lijden aan een parasitaire ziekte.

  5. 6

    “De meerderheden zijn onvoldoende aanwezig. Mogelijk kunnen de verkiezingen van 2018 daar iets aan veranderen.”

    Dat acht ik practisch uitgesloten:
    Van de 100 Senaatszetels zijn er maar 33 die van eigenaar kunnen wisselen in 2018. Daarvan zijn er maar 8 republikeinen, dus zelfs als de republikeinen overal verliezen, blijven er 44 zitten. Dat betekent dat er minimaal 11 nu al zittende republikeinen voor impeachment zullen moeten stemmen (vooropgesteld dat alle democraten en alle in 2018 gekozen senatoren, ongeacht partijgezinte, dat doen). Hoewel impeachment “niet iets politieks” is volgens Sunstein, vermoed ik dat de Republikeinse senatoren daar anders over denken en dus niet voor impeachment stemmen (ingeval Trump, bij Clinton deden ze dat in grote meerderheid wel, het gegeven dat daar grotendeels langs politieke lijnen gestemd werd, bewijst al het ongelijk van Sunstein), of er moet al een extreem grof schandaal uitkomen (van de orde Trump heeft Ivanka verkracht toen ze nog een kind was oid.).

  6. 8

    @5: ik struikelde over een tweet van Trump waarin Time hem gebeld zou hebben voor “Man of the Year”; hij had maar geweigerd want hij moest geinterviewd en gefotografeerd worden.
    Meteen volgt dan de tweet van Time, die zegt dat dit onjuist is, omdat over die uitverkiezing nooit vooraf gecommuniceerd wordt.
    Volgens mij is de boodschap van Time correct en is Trump een fabulerende snoever.
    @6: geheel eens Bismarck; ik speculeer alleen maar over gradaties. Kleinere meerderheden voor Republikeinen vergroten de kans op beperkingen voor de president.
    Sunstein zegt dat politieke tegenstellingen niet langs partijlijnen in impeachment procedures moeten komen. Dat is immers het systeem van de machtenscheiding. Dat de partijen dat wel doen, is een ander verhaal. Een motie van wantrouwen, die tot aftreden dwingt kent het systeem niet.

  7. 10

    [ Maar dan moet een duidelijke achteruitgang in de mentale kwaliteiten van Trump toch wel worden aangetoond. ]
    Trump bekende dat hij “grab them by the pussy” heeft gezegd, maar probeert het nu alsnog als fake news te framen.
    Trump bekende dat Obama werkelijk in de VS geboren is, maar probeert nu opnieuw twijfel te zaaien.

    Maar impeachment op zijn huidige gedrag zal nooit lukken omdat de Republikeinen liever een nutcase in het WH hebben dan toegeven dat ze de boel verkloot hebben door Trump uit carrièreoogpunt te steunen.

  8. 11

    Mark Hoofnagle schreef vorig jaar, pal nadat Trump gekozen was, al dat Trump als president maar weinig voor elkaar zou krijgen. Omdat hij een incompetente, narcistische complotdenker is. Volgens mij zijn de voorspellingen van Hoofnagle behoorlijk goed uitgekomen: So, you’ve elected a conspiracy theorist.

    Voor het 2018 is, eerst maar eens afwachten wat er over twee weken in Alabama gebeurt. Het zou zomaar kunnen, als is het nog lang niet zeker, dat ze in die spreekwoordelijke redneck-staat een Democraat als nieuwe senator kiezen. Mocht het nieuwe belastingplan waar ze nu zoveel drukte over maken ook nog eens op een fiasco uitdraaien, dan zullen enkele Republikeinen zo langzamerhand ook wel behoorlijk moedeloos worden, zo lijkt me.

    De grote griezelige vraag is wat mij betreft: wat gaat Trump doen als hij steeds verder in het nauw komt? Oorlog voeren, lijkt het voor de hand liggende antwoord. Maar hopen dat hij ook te incompetent is om dat voor elkaar te krijgen.

  9. 12

    Trump en Pence zijn history.

    Michael Flynn is geflipt en is nu aan het leeglopen bij Robert Mueller.

    “People are going to jail”

    https://www.youtube.com/watch?v=pGAvd5OpPMY

    Verder schijnt Mueller bewijs te hebben dat de Russen stemmachines gehackt hebben en deze aangepast hebben in het voordeel van Trump.

    https://twitter.com/PuestoLoco/status/903380229489664005

    https://twitter.com/PuestoLoco/status/934482932961595392

    http://nymag.com/daily/intelligencer/2017/06/leaked-nsa-report-suggests-russia-could-have-hacked-election.html

  10. 15

    @12 De links-liberale preekheer Keith Olbermann rekent zich in ieder geval al rijk: dit is het begin van het einde voor Trump.

    Volgens hem gaan de Republikeinen vroeger of later, en eerder vroeger dan later, hun knopen tellen en zullen ze Trump dwingen af te treden, net zoals iets meer dan veertig jaar geleden men bij Nixon deed.

    Het kan nog wel een aantal maanden duren, maar de auto is eigenlijk al van de klippen gereden.

  11. 16

    @11: het lijkt mij ook dat Trump oorlog zal maken, als hij grond onder de voeten verliest. Daarom schenk ik in mijn uitsmijter aandacht aan de boodschap over Tillerson en de drie Generaals, die elkaar dekken en geen ontslag van één hunner accepteren. Het is precies het scenario waar je op wijst.
    Maar generaals kennen de prijs van oorlog. Ik had ook niet gedacht dat ‘mad dog Mattis’ de hoop op overleving zou zijn. Het systeem verdedigt zich.
    @15: Olbermann weet al maanden dat het verkeerd zal aflopen met Trump. Ik schat Robert Reich hoger in. Die analyseert de gebeurtenissen en plannen, ‘connect the dots’, maar houdt er serieus rekening mee dat we tot 2020 met Trump zullen moeten leven. Ik vrees dat hij de democratische verhoudingen in de V.S. nog verder zal verzieken.
    Misschien is het isolationisme wat hoopvoller: als de generaals militaire avonturen tot elke prijs verhinderen, dan gaat er nog iets goed in de wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren