Waterschapsverkiezingen: vraag en antwoord

Water (Foto: Flickr/slinky2000)

Op de drempel van de waterschapsverkiezingen zullen velen nog door twijfels gegrepen zijn: niet alleen over welke partij te stemmen, maar vooral ook of stemmen enige zin heeft en, zo ja, hoe dat te doen. Daarom komt GeenCommentaar de dag voor de verkiezingen met een handig vraag en antwoord overzicht.

V: Wanneer zijn die verkiezingen dan eigenlijk?
A: Van 13 tot en 25 november.

V: Wat kiezen we? Het waterschapsparlement?
A: Wij kiezen algemeen bestuursleden voor de verschillende waterschappen, en die algemeen bestuursleden kiezen uit hun midden weer een dagelijks bestuur. Maar let op! Wij kiezen niet àlle bestuursleden. Anderen worden benoemd vanuit bepaalde belangengroeperingen, met name boeren en ondernemers. In de praktijk betekent dat dus dat LTO en VNO-NCW bestuurders leveren. De verhouding tussen belangenvertegenwoordigers en direct verkozen leden verschilt nogal per waterschap. Deze wordt bepaald door de provincie(s) waar het waterschap deel van uit maakt.

V: Dus de provincie bepaalt hoeveel invloed mijn vertegenwoordigers hebben tegenover belangenorganisaties? Is dat logisch?
A: Nee.

V: Ik woon niet in een waterschap maar in een hoogheemraadschap. Mag ik nu niet stemmen?
A: Nee, hoogheemraadschappen zijn hetzelfde als waterschappen, maar in Holland noemen ze ze zo omdat ze daar nu eenmaal graag interessant willen doen. Gewoon negeren.

V: Gaan die verkiezingen eigenlijk wel door?
A: Vandaag dient het kort geding dat wijvertrouwenstemcomputersniet.nl tegen de waterschapsverkiezingen heeft ingediend en tegen het begin van de middag zou de uitkomst daarvan bekend moeten zijn.

V: Kort geding? Wil dat zeggen dat de waterschapsverkiezingen nu al gekraakt zijn?
A: Ja en nee. De actiegroep heeft gelijk dat het in theorie mogelijk is voor onverlaten om te herleiden hoe mensen gestemd hebben. Daarvoor zouden ze wel extreem veel moeite moeten doen. Nog belangrijker misschien is dat je je kunt afvragen of het daadwerkelijk iemand kan schelen wat mensen stemmen voor de waterschapsverkiezingen. Dat is dus aan de rechter.

V: Zijn waterschapsverkiezingen niet volstrekt onbelangrijk?
A: In tegendeel. Zie hier een betoog waarom ze wél van belang zijn.

V: Dat is weliswaar een meesterlijk geschreven argumentatie, maar ik ben toch niet overtuigd. Zijn waterschappen niet eigenlijk alleen uitvoerende organen waarvoor helemaal geen verkiezingen zouden moeten bestaan?
A: Het is waar dat waterschappen veel uitvoerende taken hebben, en dat je daarom zou kunnen stellen dat waterschapsverkiezingen niet logisch zijn, zoals sommige wetenschappers en politieke partijen die niet meedoen aan de waterschapsverkiezingen (zoals SP en PVV) betogen. Aan de andere kant is het ook weer iets ingewikkelder dan dat. Want waterschappen zijn wel zelfstandige organen die dus niet klakkeloos hoeven doen wat provincies of gemeentes opdragen. Dus kunnen zij bijvoorbeeld de ontwikkeling van een natuurgebied of juist een agrarisch gebied behoorlijk frustreren als ze gedomineerd zijn door bepaalde belangen (boeren, ondernemers, milieuorganisaties). Er vallen dus wel degelijke politieke afwegingen te maken in een waterschap.

V: Wat schuift dat eigenlijk, zo’n waterschapsbestuurszetel?
A: Rijk zul je er niet van worden: zo’n 400 euro per maand.

V: Waarom stemmen we dit jaar eigenlijk op politieke partijen in plaats van individuen? En waarom allemaal tegelijk?
A: Omdat de Tweede Kamer dit zo besloten heeft, met als voornaamste argument de erbarmelijke opkomst van de verkiezingen zo op te krikken.

V: Ik vind de politisering van waterschappen onzin. Ik ga niet stemmen. Wat is daarvan het gevolg?
A: Dat is gunstig voor die partijen die de meest trouwe waterschapsstemmers hebben, hoogst waarschijnlijk in de eerste plaats het CDA.

V: Wat! Dus als ik niet ga stemmen help ik het CDA aan de macht?
A: Yep. Leg dat uw kleinkinderen maar eens uit.

V: Ik ben overtuigd! Ik ga stemmen. Maar ik weet nog steeds niet waarop?
A: Er doen inderdaad erg veel partijen mee, zoals ook uit dit overzicht blijkt. Daarnaast kunt u gebruiken van de stemwijzer van kieskompas. Komt u er dan nog echt niet uit, dan kunt u morgenochtend op GC een extragratis stemadvies vinden (als de verkiezingen doorgaan ten minste).

V: Is dit hele vraag en antwoordformat niet schaamteloos gejat van Trouw?
A: Zeker, maar wij doen het beter en spreiden ze niet over meedere dagen om meer kranten te verkopen.

V: Zijn er eigenlijk GeenCommentaar-redacteuren verkiesbaar?
A: Nee. Wij zijn politieke nerds, maar ook weer niet zò erg…

  1. 1

    Ah, als ik het vraaggesprek goed begrijp is er voor mij geen reden te stemmen. In mijn waterschap haalt het CDA alleen al 50% van de stemmen op en aangevuld met de bestuursleden die de LLTB ongetwijfeld mag leveren is dat dus al een onoverkomelijke CDA-meerderheid. Wat maakt het uit of 80% of 100% van de algemene bestuursleden CDA zijn? In beide gevallen is het hele DB CDA.

  2. 3

    Uit de gang van zaken tot toe vallen al wat lesjes te trekken.

    1. Burgers hebben grenzeloos vertrouwen in boeren.
    ot nu toe maakte niemand zich druk over het hoe en wat van die waterschappen. Ook bij de gewijzigde opzet nu, is de animo te gaan stemmen niet veel groter.

    2. Burgers hebben mateloos vertrouwen in bestuurders.
    Er is maar bar weinig reuring over het feit dat juist de bestuurders niet direct gekozen kunnen worden.
    Maar dar is ook zo bij burgemeesters, wethouders, mp’s, ministers, etc.

    3. De waterschappen doen het uitstekend.
    Blijkbaar is gans nederland zeer tevreden over het kraanwater, het grondwaterpeil, de terreurbestrijding van de muskusrat en de aanleg van wandelpaden door de polder.
    Zou het een zootje zijn geweest, hadden we toch allang de ene waterschapscrisis na de ander hebben gehad?

    Tot slot: misschien heb ik de eerdere stukjes over de waterschappen niet goed gelezen, maar kan GC uitleggen wie in de 2e kamer nu voor deze waterverkiezingen nieuwe stijl waren?

  3. 4

    @3: voor zover ik kan vinden hebben in 2006 alle fracties in principe ingestemd met de wijziging, met daarbij de kanttekening van PvdA en SP dat ze eigenlijk de waterschappen als onafhankelijke bestuurslaag willen afschaffen.

  4. 5

    Wat een farce zeg. Allereerst is het aantal “geborgde” zetels in mijn waterschap maximaal (9), waarvan 4 aan LLTB, 3 aan KvK en 2 aan het Bosschap (dat zou je kunnen vertalen als 9xCDA).

    Dan de kieslijsten, 4 van de 9 lijsten zijn ook het CDA. Het aantal verkiesbare zetels is verlaagd naar 16 (uit de reglementen valt op te maken dat er dat vroeger meer waren), alsof men bang is voor democratie. Wat moet ik hier nou mee?

  5. 8

    Maar Zuid-Limburg is de veiligste plek om te gaan wonen als de waterschappen falen, danwel onvoldoende vooruitzien ivm. stijgende waterpeilen (Itteren en Borgharen uitgezonderd) en afnemende waterkwaliteit.

  6. 9

    opmerkelijke resultaten met dat kieskompas: ik zit ergens tussen CU/SGP en de Socialistische Waterschapspartij. Huh? Om eerlijk te zijn denk ik dat noch de bijbel noch mao’s rode boekje (oid) nuttige dingen over waterschapsbestuur zeiden.

    vroeger was het makkelijk: je koos NIET voor een boer en je koos NIET voor een milieufreak en dan bleven er in de regel maar 1 of 2 opties over.

  7. 11

    Stel dat er verkiezingen in een bananenrepubliek gehouden zouden worden waarbij de overheid kon achterhalen wie op welke partij heeft gestemd. Dan zouden we daar schande van spreken…en terecht.
    In Nederland blijft het stil nu blijkt dat het stemgeheim bij de waterschapsverkiezingen niet volledig gegarandeerd kan worden. Interesseert het ons niets omdat we voor nu tot in de eeuwigheid alle vertrouwen hebben in de overheid, omdat ons de waterschapsverkiezingen niet interesseren of omdat we er ons niet druk over (willen) maken dat onze gegevens in steeds meer databestanden verdwijnen?

  8. 12

    Het interesseert mij best en ik vind ook dat het bij de volgende verkiezingen anders moet. Ik vond het echter idd niet belangrijk genoeg om dee verkiezingen voor stop te zetten.