Was drama Alphen te voorkomen?

De Telegraaf is er vandaag stellig over. En ook het ooit degelijke Het Parool wist het gisteren zeker: als de politie niet had liggen slapen, was het schietdrama in Alphen a/d Rijn voorkomen. In de nasleep van door mensen veroorzaakte drama’s is het begrijpelijk dat er naar schuldigen wordt gezocht, maar dat geeft journalisten en onderzoekers nog geen vrijbrief om bokkesprongen te maken met causaliteit.

De redenering is als volgt: zeven mensen hadden nu nog geleefd als Tristan van der Vlis zijn geweer niet had leeggeschoten als hij geen geweer had aangeschaft, als de politie zijn vergunning niet had geblokkeerd, als de politie wist van zijn psychiatrisch verleden als de politie maar goed in zijn eigen papierstapel had gekeken en het bericht had gevonden dat Van der Vlis in 2006 gedwongen was opgenomen in een kliniek.

In een ideale wereld, kom je met zo’n verklaring weg.Achteraf is het causale pad makkelijk te construeren. Maar draai je het tijdspad om en kom je in de echte wereld, dan ziet het beeld er anders uit. Op ieder beslismoment is niet sprake van één vaststaande mogelijkheid om verder te gaan, maar van meerdere. Misschien had de betreffende agent wel het bericht gevonden over de opname in de kliniek, maar vond hij die niet relevant. Niet zo’n gekke gedachte, omdat in Nederland dit soort schietpartijen tamelijk uniek zijn. En ook al had Van der Vlis geen vergunning gekregen, wellicht had hij dan andere opties dan een legaal geweer overwogen – een mes, een illegaal vuurwapen, een explosief. Misschien had de jongeman uit frustratie een grotere daad willen plegen en was de schade nog groter geweest. Van der Vlis liet zich inspireren door Columbine. Misschien had hij zijn plan gewijzigd en was hij een kinderdagverblijf binnengelopen.

Het zijn niet alleen journalisten die zich door een aanlokkelijk verklarend verhaal laten meeslepen. Het stoort me dat veel onderzoekscommissies en veiligheidsinstituties weliswaar prachtige risicomodellen, schema’s en modellen construeren, maar toch vaak in die deterministische val trappen. De Onderzoeksraad van Veiligheid (tot voor kort onder leiding van Van Vollenhoven) en Rosenthals COT Instituut voor Veiligheid en Crisismanagement weten ook altijd een schuldige aan te wijzen, zonder dat rekening wordt gehouden met het feit dat de samenleving en mensenlevens in feite open systemen zijn, die zich niet zo makkelijk laten sturen en zich achteraf ook niet zo makkelijk laten verklaren. Van Vollenhovens onderzoek over kindveiligheid is zo’n typisch voorbeeld: meer informatie over een aantal probleemgezinnen had drama’s kunnen voorkomen. De stelligheid van de prins is stuitend.

Is de politie dom geweest? Ja, geen enkele psychisch getroubleerde persoon mag een wapenvergunning krijgen wat mij betreft. Maar de politie had dit drama niet kunnen voorkomen. Er is maar een schuldige in dit verhaal en dat is Tristan van der Vlis.

  1. 1

    Na koninginnedag 2009 zou het duidelijk moeten zijn; het is niet het voorhanden hebben van een vuurwapen, maar vooral de aandrang dit soort onheil te willen aanrichten. Een baksteen, auto, vrachtwagen, vliegtuig.. allemaal gevaarlijk als wapen als iemand echt wil. Misschien als er meer geld naar hulpverlening zou gaan in plaats van terroristenspoken najagen zou zo’n persoon misschien wel een goede behandeling hebben kunnen krijgen.
    Er zijn mensen die vuurwapens gevaarlijk vinden. Ik niet, ik vind mensen gevaarlijk. En zeker groepen mensen die alles dichtmetselen in regels, toezichthouders, regelingen en procedures, aangevoerd door kortzichtige politici die zo makkelijk kunnen scoren.
    Hoe moet het verder als een uitgebluste ambtenaar van bijzondere wetten, het onderdeel van de politie die de verlofhouders controleert door stempeltjes te tellen, uit frustratie doordraait en met zijn door de staat ter beschikking gestelde dienstwapen een slachting aanricht?

  2. 2

    Volgens mij zijn het de ouders die hebben liggen slapen aangezien de jongen nog thuis woonde en daar zijn wapenopslag had. Het kan mi ook niet anders dat de ouders wisten van vermeende stemmen horen en opnemen met recorder. Justitie noemt het verschoningsrecht en probeert door te schuiven naar GGZ. Bravo wederom politie en justitie die op basis van incident de wet verandert willen zien worden. Ik zou zeggen hou het gewoon simpel en dat is geen wapens thuis!

  3. 3

    @1 Maar bakstenen, auto’s en vliegtuigen hebben niet als primaire functie het doden van anderen. Vuurwapens wel.

    “Guns don’t kill people, people kill people” is helemaal waar, maar dat neemt niet weg dat je een beetje raar bent als je er een thuis wil hebben.

  4. 4

    … zonder dat rekening wordt gehouden met het feit dat de samenleving en mensenlevens in feite open systemen zijn …

    Het valt me op dat wat je zegt waarschijnlijk terecht is maar dat je vergeet te vermelden dat het dit soort gebeurtenissen zijn die de instituties (overheden) de wereld doen willen veranderen in gesloten systemen waar volledige controle heerst.

  5. 5

    De Onderzoeksraad van Veiligheid (tot voor kort onder leiding van Van Vollenhoven) en Rosenthals COT Instituut voor Veiligheid en Crisismanagement weten ook altijd een schuldige aan te wijzen, zonder dat rekening wordt gehouden met het feit dat de samenleving en mensenlevens in feite open systemen zijn, die zich niet zo makkelijk laten sturen en zich achteraf ook niet zo makkelijk laten verklaren.

    Reageer je ook zo laconiek op de klimaatverandering of de kredietcrisis? Het klimaat en de economie zijn beide “in feite open systemen, die zich niet zo makkelijk laten sturen”.

  6. 6

    De vraag stellen of het drama Alphen was te voorkomen is hem beantwoorden.

    Betekent dit dat elke beperking op de handel in wapens dan maar moet worden opgeheven? Nee!

    Welke voorwaarden bestaan er voor het verlenen van een wapenvergunning en voldeed Tristan van der Vlis aan die voorwaarden?

    Als hij er aan voldeed, dan mankeert er kennelijk iets aan de voorwaarden.
    Als hij er niet aan voldeed, dan is die wapenvergunning ten onrechte toegekend.

    Zo moeilijk is het toch niet om de juiste vragen te stellen en de noodzakelijke conclusies te trekken?

    Nederlanders zijn geen bijgelovig volkje, maar desondanks sloeg het noodlot toe en dus kon/kan niemand er iets aan doen,
    De religieuze poldervariant.

  7. 7

    @4 Vuurwapens kunnen voor vele doeleinden gebruikt worden; competities, verzamelingen, jagen (wild en kleiduiven) en zeer zeker geweldadiger dingen.
    Als alles wat iedereen ‘raar’ zou vinden verboden zou zijn..

    Ik vind het echt stuitend dat iedereen dom meeblaat met de kudde. Allerlei meningen worden gevormd op basis van incidenten, vooral niet gehinderd door enige kennis van zaken. Door de televisie hebben veel mensen toch een wat overspannen beeld van vuurwapens. Lucky Luke, norse rappers met 2 pistolen uit de losse pols of Jack Bauer kunnen dingen die echte mensen niet kunnen. Op 10 meter een doel raken is best moeilijk :)

    Als vuurwapens niet thuis mogen worden bewaard gaan we ze dan opslaan in grote aantallen? Hoe zit het met dure antieke stukken? Wedstrijdschutters die speciale modellen hebben waar vaak aan gesleuteld wordt? Of alles maar verbieden wat potentieel dodelijk is? (drank en sigaretten? :)

  8. 8

    @Harm: Niet zozeer bijgeloof, eerder de Nederlandse neiging om in de eigen groep de lieve vrede te willen bewaren. Zie ook hoe PVV-ers reageren op gebroken verkiezingsbeloftes (AOW op 65): “ach ja, maar zus en zo”.

  9. 10

    @9 Wat ik mij vooral afvraag is hoe serieus die jongen die dreiging heeft genomen. Het lijkt me niet onwaarschijnlijk toen Tristan zei zichzelf dood te zullen schieten en anderen mee te nemen, hij iets heeft gedacht in de trant van: ‘Ja joh, zal wel.’ Zo vaak komt het immers niet voor dat iemand een dergelijk plan werkelijk uitvoert.

  10. 11

    @7: “verzamelingen … dure antieke stukken”

    Daar bestaat al een regeling voor. Zulke wapens moeten namelijk permanent onklaar gemaakt zijn. Wedstrijdschutters (daar vat ik kleiduivenschieters ook onder) daar zeg ik van jammer dan, dan maar geen olympische medailles. De wapens van die mensen kunnen op het terrein van schietclubs bewaard blijven en als de mensen graag de sport beoefenen kunnen ze dat daar doen. Hou je jagen over en ook daar geldt voor, daar kunnen we best zonder. Laat het schieten van wildplagen over aan overheidsambtenaren.

  11. 12

    We hebben meteen na die moordpartij al vernomen van collega’s van ‘m dat van der V. constant dingen zei als “ik schiet jullie allemaal kapot”.

    Als in, precies ja, #10 en #9. Hopen dat er een goede rechter op komt met resistentie voor die OM-gedreven volkstribunalen.

  12. 13

    @7
    Alles verbieden wat potentieel dodelijk is? Nee, ik ben ook zeker geen fundamentalist wat dit betreft.

    Zonder gordel autorijden is ook verboden, terwijl het toch voornamelijk je eigen probleem is. Maar als maatschappij vinden we het niet zo prettig als mensen uit hun auto gekatapulteerd worden.

    Het is gewoon een afweging die we maken en meestal beslist de meerderheid hoe de verhouding ligt tussen gevaarlijk en leuk. Alcohol kent toevallig veel liefhebbers, vuurwapens weinig.

  13. 15

    @11 Zie je wel? Weer een gebrek aan kennis. Antieke stukken hoeven _niet_ onklaar gemaakt te zijn. (Het idee zelfs!!)
    Trouwens, met zwartkruit wapens zul je een bankbediende wel diep onder de indruk laten zijn tijdens een beroving. Hopelijk heb je genoeg vuurstenen bij je :)

    Maar als ik je goed begrijp wil je dat alleen overheidsambtenaren over vuurwapens mogen beschikken… die draaien die nooit door en moorden ook geen gezinnen uit. Hmmmm…

    40,000 mensen die aan sportschieten doen, hoeveel agenten, militairen en weet ik wat en zo weinig incidenten. laten we ons richten op dingen die echt een probleem oplossen!

  14. 16

    @15 schrijft:”Laten we ons richten op dingen die echt een probleem oplossen!”

    OK, zeg het maar. Maar wel bij het onderwerp blijven natuurlijhk.

  15. 17

    Ach dit is niet te voorkomen, hoort bij de vrijheid (helaas?). Het is enkel te voorkomen door vrijheid in te leveren. Het incident zelf was ook zo kort, daar kan je bijna niet op reageren.

    Verder vind ik dat alle wapens in nederland vrij moeten zodat we ons kunnen wapenen tegen vrijheids beroving, en Griekse toestanden, iedereen kan eventueel een schietbewijs halen, zoals we dat nu voor de auto en andere gevaarlijke techniek doen.

  16. 18

    @17: goed plan! dan kunnen de anderhalf miljoen ontevreden nederlanders tenminste zelf in actie komen als de politie weer eens te laat is. Niet dan?

  17. 19

    @17 – Super – Handleiding: koop zo”n schrootgeval en probeer vooral niet te richten. Dwars door het midden, altijd raak.

    Wettelijk zit je altijd goed, zelfverdediging: had ie maar niet binnen schootsafstand moeten komen.

  18. 20

    @15: “Maar als ik je goed begrijp wil je dat alleen overheidsambtenaren over vuurwapens mogen beschikken… die draaien die nooit door en moorden ook geen gezinnen uit.”

    De kans is bij een goed gescreende en vaak gecontroleerde overheidsambtenaar in ieder geval aanmerkelijk kleiner dan bij een psychiatrische patiënt* die toch wapenvergunningen krijgt.

    *Hier mag je van mij ook Hell’s Angel of andere willekeurige crimineel invullen.

  19. 21

    Wie kan hier iets van maken? Nu de ouders (met instemming van OM) ook slachtoffer want politie en GGZ wilden niks doen?

    Ouders Tristan: geef geen vergunning AMSTERDAM – De ouders van Tristan van der Vlis wilden, vanwege de psychische toestand van hun zoon, niet dat hij een wapenvergunning zou krijgen. Dat heeft het Openbaar Ministerie bevestigd.

    Tristan van der Vlis richtte begin april een bloedbad aan in winkelcentrum De Ridderhof in Alphen aan den Rijn.
    De ouders van Tristan wisten hoe gevaarlijk deze combinatie kon zijn. Pogingen om Tristans wapenvergunning te ontheffen werden noch door de GGZ en noch door de politie gehonoreerd.

  20. 22

    Precies @21. Maar politie, OM en GGZ zijn niet verantwoordelijk laat staan medeplichtig. Alleen een vage kennis of collega van T. die zijn moordlustige neigingen niet meldde bij de instanties treft enige blaam.

  21. 23

    Natuurlijk is alleen Tristan van der Vlist schuldig aan het drama in Alphen. Maar de politie had het drama kunnen voorkomen door gewoon haar werk te doen en geen wapenvergunning te verstrekken. Het is het zoveelste voorbeeld van incompetentie bij de volkomen gepolitiseerde, van 9 tot 5 werkende politieambtenaren. De laagste oplossingpercentages van Noord-Europa, vooral bezig met politieke spelletjes en het binnenhalen met de tot een officieuze belasting verworden verkeersboetes en boeven vangen en de burgerij beschermen: ho maar!

  22. 24

    Die ambtenaren doen ook maar gewoon wat ze door het management opgelegd krijgen qua targets. Heeft niks met incompetentie te maken. Maar ik denk dat we het eens zijn dat de politie niet goed bezig is.

  23. 26

    Ok, nu heeft de politie daadwerkelijk die wapenvergunning niet afgegeven. Dacht u dan werkelijk dat van der V. niet aan een vuurwapen had weten te komen? Hij zat al in de kringen der sportschutters, dus dat lijkt me een koud kunstje.

    En volgens mij had van der V. ook vuurwapens waar hij geen vergunning voor had. Kortom, dat had/heeft dus helemaal niets uitgemaakt.

    De enige echte schuldige hier is van der V. Dat er op diverse andere fronten geblunderd is en dat er daar maatregelen nodig zijn, daar ben ik mee eens, maar ook in een andere situatie had het hier mis kunnen gaan.

  24. 27

    Maar natuurlijk had Tristan van der Vlis voorkomen kunnen worden en daarmee dit specifieke drama.
    Of Alphen a/d Rijn had nooit gebouwd mogen worden. Of winkelcentra….

    Verder zouden geesteszieke mensen niet mogen opgroeien in een goed gelovig gezin. Tristan is niet de enige die door de combinatie kwaal-religie het spoor bijster is geraakt.
    Had hij het maar bij zelfmutilatie of andere kids pesten gehouden, had je nooit wat van ‘m gehoord. Zou dat ‘m dwars hebben gezeten?

  25. 28

    Ok, nu heeft de politie daadwerkelijk die wapenvergunning niet afgegeven. Dacht u dan werkelijk dat van der V. niet aan een vuurwapen had weten te komen? Hij zat al in de kringen der sportschutters, dus dat lijkt me een koud kunstje.

    Ohja, beter pakken we ook geen drugsbendes aan. Je kan toch overal aan cocaine, speed of xtc komen. :P

  26. 29

    @26Hij zat al in de kringen der sportschutters, dus dat lijkt me een koud kunstje.

    Wil jij even ophouden sportschutters te besmeuren. Deze mensen zijn namelijk erg strikt in de regels en niet te verwarren met privé clubjes die de regels misbruiken om met wapens te kunnen spelen.

  27. 31

    @29
    Och…

    Iedereen weet toch hoe sportschutters zijn? Het zijn morsige, vergeetachtige figuren die er lol aan hebben een magazijn te legen. Als het doel maar genoeg beweegt.

    Regels? Als ze aan 1 ding een hekel hebben. Ze schieten er het liefst gaten in.

  28. 32

    @31

    Hé Sjiek: niet alle Marokkanen zijn kut, of wel?

    Verder kan ik me volledig vinden in het verhaal van de heer Tokmetzis. Ik heb er niets aan toe te voegen.

  29. 33

    #0 en #26: …”wellicht had hij dan andere opties dan een legaal geweer overwogen – een mes, een illegaal vuurwapen, een explosief” (en meer in die geest).

    Van der Vlis: introvert/ teruggetrokken…jullie zien hem al wheelen & dealen op zwarte markt en/ of ouwejongens krentenbrood op de schietvereniging?

    En in het kader van het niet kunnen totnen van een Psychotisch paspoort: criterium is een strafblad,

    http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/vragen-en-antwoorden/hoe-kom-ik-aan-een-wapenvergunning.html

    Verder zouden geesteszieke mensen niet mogen opgroeien in een goed gelovig gezin. @Peter

    Moet ik dit zien vanuit het perspectief van een zwaar gelovige offeh? Nee, omdat ik moest hier van de week namelijk al vreselijk om lachen…

  30. 34

    Ik bespeur dat ook onder socialisten het ideaal van een maakbare samenleving (ik neem aan één zonder “van der Vlis-en”) is opgegeven?
    Gelukkig, kunnen we iig stoppen met ‘bevlogen’ te doen en met beide benen op de grond blijven.
    *opgelucht*