Waar zijn de dromers anno nu?

Mijn ouders hadden het makkelijk. Geboren in de jaren ´50 hadden ze de dromen voor het uitzoeken. Voor iedereen was er een droom op maat. Verkopers brachten hun waar op excellente wijze aan de man. Denk maar aan dominee King, hij droomde van een wereld waarin ieder mens gelijk was.Luister naar het beroemde liedje van John Lennon, waarin hij zich een wereld zonder grenzen voorstelt. Hoor de beroemde speech van Kennedy in Berlijn in 1962, waarin hij sprak over vrijheid. ¨Freedom is indivisible, and when one man is enslaved, all are not free¨ Verkiezingen voor de Val van de Muur kon je vergelijken met een zevenspong. Iedere richting bracht je naar een andere, mooiere en betere wereld. Nu lijken verkiezingen meer op een snelweg. Een snelweg vol conformisten: iedereen rijdt gedachteloos dezelfde kant uit. De schijnkeuze is de linker- of de rechterrijbaan, maar de eindbestemming blijft gelijk. Meer produceren, meer consumeren, meer welvaart. Waarom niet: meer ontspannen, meer gezondheid en meer geluk?

Niet alleen de politiek kent dromenverkopers, iedereen kan dromenverkoper worden. Wat te denken van popmuzikanten? Bob Dylan, The Stones, Janis Joplin: dat waren de dromenverkopers van de jeugd van mijn ouders. Nu zouden de genadeloze Nick en Simon wel raad weten met dat stelletje onbenullen. Matige zangkwaliteiten, rare danspasjes en een te afwijkende sound. Kortom: geen hitpotentie. Lady Gaga is het idool van nu. Ze zingt niet vals en ze heeft het best met de wereld voor. Maar waar droomt ze van? Dat weten we niet. Dat komt, omdat ze niet echt bestaat. Ze is een product. Een product van deze tijd, bedacht door verkopers die veel geld willen verdienen. Toegegeven, ze hebben hun werk goed gedaan, maar ik geef toch de voorkeur aan een mens van vlees en bloed.

Vroeger was niet alles beter. Ook vroeger waren er visieloze politici en commerciële liedjes. Maar toch. Een samenleving heeft dromers nodig. Het dromen is belangrijker dan de droom. Van mijn eigen tijd zijn er weinigen die me vol in de hartstreek raken met hun woorden, muziek of beelden. Geen enkele muzikant en slechts twee politici: Obama en Mandela. Ze hebben niet al hun idealen gerealiseerd, maar ik blijf liever positief en zie wat ze wel bereikt hebben. Hoe pover steken die twee namen af bij het rijtje wat ik kan noemen van de jaren ’60. Ghandi, Castro, Che, Robert en John F. Kennedy, Malcolm X, Ali, Dubček en dan laat ik de oneindig langere rij muzikanten nog achterwege. Het gaat mij nu niet om wat zij dromen, maar simpelweg het feit dat zij dromen.

Met de kennis van nu is het makkelijk om kritisch te zijn op de dromers van toen. Op de meesten valt genoeg aan te merken en lang niet alle dromen zijn verwezenlijkt. Maar de laatste twee decennia lijkt er een chronisch gebrek aan grote dromers te zijn. Hebben we het maximale uit ons mens-zijn bereikt? Is dit het dan? Ik geloof het niet. Beter gezegd: ik droom lekker een eindje verder. Want wie niet droomt, die leeft ook maar half.

  1. 1

    Dromen lijkt me ook makkelijker als je zelf of de mensen in je directe omgeving niks hebben en alles om naar uit te kijken.
    Waar moet ik nou nog van dromen, in het redelijk welvarende, en an sich niet slecht geregelde kikkerlandje.
    Enige wat ik me kan bedenken is dromen voor een betere wereld in die gebieden waar dat nu nog slechts een klein lichtje aan het einde van de tunnel lijkt.
    Maar ja, dat is dan weer een ver-van-me-bed show, waar je toch niet zo snel voor warm loopt.

  2. 3

    @Cracken, Juist dat navelstaren op ons eigen landje vind ik jammer. Milieuproblemen zijn niet kleiner geworden sinds de jaren ’60. Mensen gaan door armoede, oorlog en ziekten die genezen kunnen worden nog steeds bij bosjes dood. Alleen niet hier, maar dat was 40 jaar terug ook al net het geval.

    In 1970 ging het hier in Nederland ook al aardig. Alleen was de onverschilligheid over ‘de toestand van de wereld(net wat) minder groot dan nu.

  3. 7

    @5 Dat sommige dromen meer lijken op een nachtmerrie wil niet zeggen dat je het dromen maar moet afschaffen.

    Iets met kind en badwater luidt het gezegde…

  4. 8

    Nostalgie. Weg ermee!

    Bij mij op het werk waar de onderste lagen van de beroepsbevolking worden gedisciplineerd wordt nog volop gedroomd!

  5. 12

    Waarschijnlijk moeten we niks meer hebben van de eerste dromer die weer voorbij komt. Die wordt gelijk afgestraft omdat zijn ideeën niet reëel en concreet genoeg zijn, maar slechts vage dromen, niet ondersteund door iets. Dat zegt denk ik meer over hoe het grootste deel van de bevolking de wereld wil zien, dan over het niet meer bestaan van dromers.

  6. 13

    @3 Er zijn zat maatschappelijke/kerkelijke/anderssoortige organisaties die zich inzetten voor een betere wereld, en ook de overheid geeft nog steeds bakken met geld (alhoewel uiteraard altijd kan worden gediscussieerd wat veel dan wel weinig is) dus er is volgens mij zat interesse.
    Eens in de zoveel tijd wordt je vanzelf een ‘guilt-trip’ aangepraat door deze of gene organisatie om over de balk te komen en ik betaal belastingen, is dat niet genoeg?
    @4
    Nee hoor, niet het grootste goed.
    Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik in Nederland niet zulke taferelen zie dat ik denk dat een grootse droom daar echt iets aan gaat veranderen, aangezien we het “in the grand scheme of things” zo slecht niet hebben.

  7. 15

    @Cracken: wat zou je denken van “vrijheid”?
    Juist in dat overgeorganiseerde kikkerlandje is elke wensdroom verpulverd onder de bureaucratische wensdroom van de politiek. Een droom dient in 7-voud te worden ingediend en vervolgens door één of andere commissie worden goedgekeurd, alvorens te mogen worden uitgevoerd.

    Want tsja, iedereen kan wel willen dromen, hè. Dat moet toch in rechte banen geleid worden?

    Ik droom van een Kafka-vrije samenleving, waarin Kafka weer humor is, in plaats van bittere realiteit. Is dat teveel gedroomd?

  8. 16

    @12: Ik ben een dromer.
    (http://www.casaphi.net)

    En ik moet heel eerlijk toegeven dat het waarmaken ervan me steeds beter afgaat. Steeds meer mensen beginnen ook echt mee te dromen. Dus dromen werkt nog steeds. Sterker nog: het is nu de tijd om te gaan dromen, juist omdat iedereen is murw geslagen door “it’s the economy, stupid”.

  9. 17

    @15
    Uiteraard zijn er verbeterpunten mogelijk, maar dromen op het niveau van een Martin Luther King?
    Zo weinig vrijheid hebben we nou toch ook weer niet.
    Persoonlijk vind ik het met mijn vrijheid redelijk gesteld in Nederland als ik zo is naar grote delen van de wereld kijk.

  10. 18

    @appie: besmeer je boterham met tevredenheid ouwe en hang niet zo naar die goeie ouwe tijd.. de man met de zeis komt je halen, wen er maar vast aan

  11. 19

    maar MOT ( meer on topic) niet iedere droom hoeft een droom te zijn over “de samenleving” ouwe.. ik droom daar zelf bij voorkeur NIET over.. ik droom liever over vliegen, zwemmen (en mooie vrouwen).. kan ik je erg aanbevelen

  12. 20

    Je bent wat milder wat wat vergevingsgezinder de laatste tijd sikbock ik kan er m’n vinger niet helemaal opleggen.

    Nieuw bankstel of je secretaresse heeft eindelijk heimelijk toegegeven over de oren de smoor in je te hebben…een-van-twee

  13. 24

    Misschien dat er met een iets te roze bril naar het verleden gekeken wordt.
    De eerste 60 jaar van de vorige eeuw werd voornamelijk gekenmerkt door een verstikkend conservatief burgerlijk milieu.
    Toen destijds het conservatieve juk ondraaglijk werd, onstond er langzaam een beweging in de richting van vrijheid, van weg met de sompige alles omvattende deken van bevoogding door de staat, baas, kerk en ouderlijk gezag. Het waren geen dromen over een roze toekomst, het waren smeekbedes om eindelijk wakker te worden uit die nachtmerrie van onderdrukking en te gaan vechten voor vrijheid.
    Wederom is deze strijd verloren voor hij echt begonnen was. Toegeven, vallen voor, en daarna ongeremd omarmen van de verlokkingen van de, door dezelfde oude krachten opgestarte, tegenbeweging van ongebreideld hedonistisch consumentisme leek, en bleek, makkelijker dan het verwezenlijken van een symphatieke en solidaire wereld. Het is een doodlopende weg gebleken, maar beladen met steeds meer gadgets en hypotheekschuld is men weer angstig weggekropen onder diezelfde bruine kleffe benauwde deken en reutelt over dromen van vroeger. Met de wereld draait door als populaire gangmaker herleven we de nachtmerrie en lopen in jaren vijftig jasjes en dragen zware brillen. Wordt nou eens wakker, vroeger is dood en morgen bestaat nog niet.