VPRO’s Tegenlicht: Midden-Oosten, what if…

Vanavond in VPRO’s Tegenlicht het laatste deel van Het Midden-Oosten: Plaats des Oordeels. Onderwerp van de uitzending is de nabije toekomst van het Midden-Oosten. Zijn we op weg naar een doemscenario? Hieronder drie clipjes uit de uitzending:

Clip 1: Iraans-Britse politicoloog Anoush Ehteshami en Israëlisch militair historicus Martin van Creveld over de nucleaire activiteiten van Iran.

– Clip 2: Met Etgar Keret, de “Israëlische Arnon Grunberg”, over de kans dat een atoombom op Israël valt.

Clip 3: Voormalig stafchef van Colin Powell Lawrence Wilkerson over het belang van Israël voor de VS, een Derde (of Vierde) Wereldoorlog en de gevolgen voor het Amerikaanse leger, en of Israël een atoomwapen zal gebruiken.

De vraag aan de Sargasso-lezers: Wat is uw toekomstscenario voor het Midden-Oosten? Wat gaat Israël doen, wat is de volgende stap van Iran en hoe reageren de Verenigde Staten? Komt het ooit nog goed? Wat gebeurt er met de Tempelberg in Jeruzalem? Kortom: Hoe ziet ‘het nieuwe Midden-Oosten’ er volgens u uit?

Tegenlicht, Plaats des Ooordeels, 20.55 uur op Nederland 2. Of kijk online op de site van Tegenlicht.

  1. 2

    Nou je hoeft echt geen fundamenteel moslim te zijn om misschien toch een bom te verwensen op die AIPAC, wat een creeps!!

    Wat doet die democratische voorzitster van het huis van afgevaardigde daar ook?!? Mevrouw heeft zich ook al laten in palmen door de Joodse-lobby. Beetje jammer.

  2. 3

    Verder een mooi beeld, van hoe een eenzijdige neo-realistisch visie op de wereld van diegene die de macht hebben, deze wereld toch ook danig heeft veranderd.

  3. 5

    Tja, dat bedoelde ik eigenlijk ook @4, met mijn “Help”. Het is te waanzinnig en gecompliceerd om er ook maar één zinnig ding over te zeggen, behalve dan dat iedereen zich hopelijk rustig houdt. Die doem-scenario’s maakten mij behoorlijk angstig.

  4. 6

    Ik heb een antwoord:
    love, peace, happiness

    en om het iets minder idealogisch te maken:
    pacifistisch, vreedzaam, interdependentie.

    Het lijkt onhaalbaar, maar de enige reden dat dit niet zo gebeurd is omdat de woorden niet het vocubulair van een Neo-realist past.
    Vond dat deze aflevering wel aanknopingspunten gaf voor een oplossing in die richting. Maar als mensen (als mevrouw de speaker) dat vocabulair ook niet hardop durven uit te spreken, wordt het weer iets lastiger.

    Misschien moeten we toch eens aan de russen en chinezen vragen hoe zij er tegenaan kijken, die maken geen ruzie, doen zaken en stellen zich pasief op. Het kan dus prima.

  5. 7

    Israël doet helemaal niks zonder toestemming VS (op die schaal). Iran gaat verder met kat-en-muis spelletje/ nucleair programma. Geef ze eens ongelijk. En de tijd van “Caligula” is tanend/ voorbij. Leuk puzzeltje achterlatend voor democraten daarna. “Komt het ooit nog goed” Ja…ooit komt het goed. Ach..en tot die tijd zijn ze daar van de straat moet je maar denken.

    *vooral die Israëlische piloot vorige week..1000 ponder op een volkswijk..pff*

    Geen idee verder…geen grondtroepen in ieder geval…en Bush in de prairie met z’n maatjes nadenken over hetgeen hij bereikt heeft.. bonen en steak pruttelend op het knappend vuur…een aai over de bol…die dingen…

  6. 8

    Scary… vreemd gevoel van onmacht en gelatenheid.

    Mooi interview met die ‘should I stay or should I go’ schrijver. Alsof hij naast je op de bank het nog eens in je huiskamer komt vertellen.

  7. 9

    Wat ik echt vet irritant vind is dat er een aflevering niet online staat. Ik heb geen televisie, maar ben wel lid van de omroep. Jammer dat auteursrechten zo tussen informatievoorziening komt te staan daar ik het volledige zesluik niet kan zien. Deze kijk ik morgen wel even, ben benieuwd!

  8. 10

    Het zijn drie filmpjes temidden van de driehonderd, drieduizend invalshoeken ?

    Er valt natuurlijk wel iets van te zeggen, want ook de huidige gespannen balans is een volkomen logische realiteit. Je kunt een paar dingen wel uitsluiten. Zo zal de VS nooit toestaan dat Israel in een niet-nucleaire militaire aanvalsoorlog wordt overrompeld en ingenomen door de buren. Op het moment dat er kernwapens worden gebruikt is dat een volkomen noodgreep van de kernwapengooier. Iran wil graag die gifpil hebben die Israel al heeft. Het is een duidelijk middel voor Israels behoud. Iran heeft intern problemen genoeg en heeft denk ik ook meer defensieve bedoelingen dan offensieve, wat de media er ook omheen spinnen.

    Dus waar gaat het heen.
    Klein: Israel. De last bits of idiocy in het Capitool zijn nu wel zo’n beetje verstomd. Realpolitik wordt het woord. Dat zou gepaard kunnen gaan met erkenning van de Israelische en Palestijnse leugens omtrent de intenties tot vrede. De PA, VS en Israel wilden daar eigenlijk nooit aan, maar dat volhouden wordt wordt een dure zure grap. Ik heb begrepen dat de Saoedi’s toch ook al wel graag zien dat Israel een min of meer normale buur wordt.
    Groot: Iran, Irak, Israel, het MO, olie Ik heb nooit begrepen wat de Amerikaanse strategie t.a.v Libanon en Syrie was. Ook in 2006 veto-den ze allerlei verstandige maatregelen tijdens de Isr. bombardementen op Beirout en Z-Libanon. Die alleen maar tot een verloren slag voor Israel leidden. Het lijkt me dat de VS visie vooral door Israel is ingefluisterd. Dat moet maar eens helemaal op de schop dan.

    Ik zou wel iets zien in Israel als Geografisch Gouden Ei waaromheen allerlei beloningsschillen zitten.

  9. 12

    Ze krijgen in die héle regio hopelijk ooit door dat ze met 2 of drie havens (o.a. Haifa..waar investeerders o.a. uit Nederland wegliepen), wat (handels)overeenkomsten/ verdragen and whatnot een soortement paradijs kunnen scheppen. Ooit.

    Tis daar goed toeven namelijk dacht ik.

  10. 13

    Het kutte van mijn plan is wel dat die Israelis allerlei VS beloningen voor zichzelf houden (hehe, die is binnen) en de buren een bord vol gort voor domme Jan geven. Nou ja, het is een beginnetje. Je kan ook zeggen als VS, we geven aan Jord, Eg, Syr, Lib een X bedrag, aan ISr een Y bedrag en laat ze maar handelen zodat er een prima reguio ontstaat: dan doen we er nog een Z-bedrag bij. Ieder jaar.

  11. 14

    Op zich had ik ook wel bewondering voor die schrijver die er zo eerlijk voor uit kwam dat hij al nood/vluchtscenario’s bedacht had om Israel uit te komen, naar Frankrijk, Duitsland of als t echt niet anders kon dan de VS, want als de bom valt, dan valt ‘ie op Israel. Nu ja dat lijkt me inderdaad niet waarschijnlijk vanwege:

    Maar ’t enige dat echt de moeite waard was, was de adviseur van Powell, wat een intelligente man!!! Die bovendien de voorspelling deed dat als er iets mis zou gaan, Israel zeker niet de tweede zou zijn die een bom zou laten vallen. (Waarmee wat die schrijver volhield,, over de bom op Jeruzalem, in een klap weersproken werd)
    Maar dat hadden we eerder al eens gezien in Tegenlicht waarin hij bovendien bijna t zelfde zei (of vergis ik me nu sterk)
    Wat een helder licht!!!
    Er zitten twee gekken aan de knoppen en je hebt de poppen aan het dansen, eigenlijk inderdaad net als de eerste wereldoorlog.
    Samen met een 1,2tje met Pearl (verders niet interessant maar wel in samenhang met Wilkerson) omdat ze lieten zien waarom amerika inderdaad gegijzeld is door Israel, het kan t niet zomaar in de steek laten op straffe van het voortbestaan van Israel,
    en t kan t ook niet zomaar niet in de steek laten, op straffe van WO3/4.
    De frontlijnen laten zich uittekenen, als is het nu nog niet helemaal duidelijk aan welke kant de periferie, China, Europa, Turkije, Rusland, etc uiteindelijk zal staan (dat is dan ook een kwestie van puur opportunisme en das dan ook de reden dat wij dit nog niet weten)
    Net als in WOI!! Duitsland had precies zo een strategische alliantie met Oostenrijk, Italie met Duitsland, Servie met Rusland met Frankrijk, Frankrijk met Engeland, Engeland met Belgie, ieder land met bijna elk ander land en je kreeg twee “power blocks” die een oorlog moesten voorkomen

    klop klop.

    Het enige dat kan om zo een strijd te voorkomen is een achter de schermen subtiel maar indringend dwingen van Israelische coalities met Arabische landen, zodat Iran verder geisoleerd wordt.
    Dan is het van belang dat benadrukt wordt dat de bevoking van Iran onderdrukt wordt door het eigen regime, een soort van Zuid Afrika maken van Iran. Want de enigen die zo een godsdienstwaanzinnig regime omver kunnen stoten daar, is de eigen bevolking. (zie Irak)
    Maar het gebeurt nu niet omdat de enige met invloed op Israel, (De VS, oftewel die 3 mld $$$) een eveneens godsdienstwaanzinnige leider heeft, die Israel net iets te veel steunt en overal hopeloze oorlogen begint, zodat de wereld niet weet welke kant t moet kiezen.

  12. 15

    Ik zou trouwens niet hopen dat na de verkiezingen Caligula verdwijnt, in de republikeinse gelederen staan alweer twee Caligula’s klaar. (die idooit van een *bombIran* McCain en Rudolph McHammer Giuliani)
    En ik zou mijn geld niet inzetten op een democratische overwinning, met het stemmachine-gedoe, republikeinen op strategische posities, en een vrouw danwel een neger als demokandidaat. (niet dat zoiets mij/NY/LA zou uitmaken, maar natuurlijk wel het midwesten dat regeert)

  13. 17

    Nu ja, op dezelfde manier als het Turkse leger de democratie respecteert zolang dat het land niet naar de afgrond helpt, zo moeten we de VS democratie maar niet al te veel respecteren als dat naar WO IV leidt. :(

  14. 18

    Je draaft een beetje door zaz. Die intelligente kolonel zegt wel goeie maar niet echt schokkende dingen vind ik. Je kijk hangt toch een beetje wat je zelf al wist. Of nog niet.

  15. 19

    Weet U @zaz, u smijt met oude overheersers in analogie met het heden…muggen en olifanten/appels en peren..wat buitennissig als ik zo vrij mag zijn.don’t cry wolf.

  16. 20

    Voila je weet wat ik ervan vind, ik kan niet veel met een “je draaft door” argument, die man zegt toch -en terecht- dat WOIV uitbreekt als de VS Iran aanvalt, terwijl de ander -en terecht- stelt dat het wel zal moeten om te voorkomen dat Iran nucleair bewapend wordt.
    Nu, als je WOIV niet schokkend vindt, prima. Ik maak me er vooralsnog even druk om.

  17. 22

    In good old Mokum neemt men een kopje rooibos op gevoelige momenten..zou ik ook doen nu @Zaz. Opwinding leidt tot niets…mini en macroschaal.

  18. 23

    …stelt dat het wel zal moeten.. ook maar een absurde mening vind ik. Dat is nou spin plus zorgvuldig verantwoord kersenplukken plus doordraven. Ik vind jouw doordraven sec idd wel leuker geloof ik nu. ;-)

  19. 26

    nu ja opwinding terugwinding vooruitwinding, ik wil maar zeggen, er maken hier zich een hoop mensen druk om een temperatuurstijging in de komende 50 jaar en kopen daarom op grote schaal lampen vol kwik, korte of lange termijn das natuurlijk een keuze die een ieder vrijstaat waarom een mens nagelbijt, als t daar maar regelmatig gesnoeid wordt.

  20. 32

    Doordraven en bezinnen, sec] en [i]rooibos, de spirit en de drank. Ik vond het wel een combinatie, de opmerking waard.

  21. 36

    @zazkia

    Zo een helder licht vond ik het ook niet, ik vond de visie van de man met de hazelip interressanter. Blijft staan dat beide eenzijdig neo-realistisch naar het probleem kijken en daamee deel van de oorzaak zijn.
    Verder mag duidelijk zijn aaan welke kant de chineze en russen zullen staan. Ze zullen de amerikanen zeker niet steunen, voor Europa is dat ook maar zeer de vraag, ik vraag me af of 1 van hen uberhaupt militair betrokken wil raken. En zoals de door jou geprezen man al stelde, zal de US-army ook leeglopen bij een dergelijk conflict. Kortom het gevaar voor een WO-III of IV is niet zo groot.

    Tot slot wil ik vooral stellen dat er toch voornamelijk 1 stel gekken aan de knoppen zit en dat zijn die lui in het witte huis. Wat doet die Iraniers precies verkeerd? Hij trekt zich niets aan van de wereldorde van de amerikanen, is dat niet gewoon een gezonde eigenschap?

  22. 37

    Het Midden Oosten staat redelijk pat. Israel en de Palestijen kunnen niet van elkaar winnen, maar de vrede is ver weg. De VS en de Irakezen houden elkaar in een wurggreep. In Libanon staan nog steeds regering en oppositie lijnrecht tegenover elkaar. Iran schijnt te werken aan een atoombom, maar het is nog lang niet zover en wordt aan alle kanten tegengewerkt. In potentie kan er van alles gebeuren, van een ware ontploffing tot het definitief uitbreken van de vrede, maar ik zie beide niet zo snel gebeuren: men houdt elkaar in evenwicht.

    Dat kan veranderen. Het eerste wat echt zal veranderen is de onvermijdelijke terugtrekking van de VS uit Irak, zeg over een jaar of 2. Gecombineerd met een nieuwe Amerikaanse regering die met nieuwe initiatieve komt kan dit een positieve draai aan het geheel geven (bijvoorbeeld, druk op Israel om nu eindelijk werk te maken van vrede met de Palestijnen, waarvan voor iedere buitenstaander duidelijk is hoe die er ongeveer uit zou moeten zien). Of Irak vervalt in chaos, verscheurd door een burgeroorlog en binnengevallen door de buren die belang bij de uitkomst hebben, met onvoorspelbare consequenties. Het een sluit het ander overigens niet uit.

    Wat ik niet denk: dat de VS Iran gaan binnenvallen, al weet je het nooit met die gekken in het witte huis. Ik denk ook niet dat Iran op korte termijn een atoombom heeft, en al helemaal niet dat ze de intentie hebben om die ook daadwerkelijk te gebruiken. De ayatollahs zijn misschien fanatiek, maar niet gek.

    En ik hoop dat iedereen zich eindelijk eens bewust wordt van de realiteit dat Israel nu al decennialang een groot deel van zijn inwoners als tweederangs burgers behandeld en in een soort van gevangenis heeft gestopt; een situatie vergelijkbaar met het Zuid-Afrika van de apartheid. En Mandela pleegde ook bomaanslagen.

  23. 38

    @ bismarck, ja daar dacht ik ook precies aan, maar power blocks is wel ingeburgerd. Grappig dat dat helder licht zonder hazelip dat ook zo ziet.

    @meester, nu ja wat er mis is met Iran, ze onderdrukken hun eigen bevolking, met fundamentalistisch opressivisme ronselen kiezers, sluien vrouwen voor eeuwen op als ze hun hoofddoek af lieten zakken en verbieden vrijwel alles dat de taliban ook weleens verboden heeft.
    http://regimechangeiniran.com/ (nomen hier geen omen)
    Maar Iran speel t t machtsspelletje inderdaad wel handig, godsdienstwaanzinnig is dan ook geen synoniem voor dom.
    Chinezen en Russen staan vooralsnog niet voor Iran hoor, China is weiswaar geinteresseerd in Iraanse grondstoffen, maar niet in een reactionaire staat met nucleaire wapens aan de zuidzij.
    Dito voor Rusland:
    http://news.independent.co.uk/world/politics/article1433423.ece

    Neemt niet weg dat ze inderdaad niet onwillig zijn om aan de Iraanse kant te gaan staan indien nodig.

    Over cerridwen denk ik nog na.

  24. 39

    @cerridwen
    ” de realiteit dat Israel nu al decennialang een groot deel van zijn inwoners als tweederangs burgers behandeld”

    Je bedoelt zoals de Tunesiërs, Irakezen, Iraniërs, Saoedi’s, Jordanen, Egyptenaren, Libiërs en Syriërs in de jaren 40-80 hun Joden het land uit schopten of ombrachten. Die eruit geflikkerd werden, kregen in Israël een baan en huis aangeboden.
    De arabische inwoners die in ’48 – ’73 vluchtten uit datgene dat Israël werd, werd door hun broeders opgevangen en in kampen gestopt. Ja, Jordaanse en Egyptische kampen, waar betaald werd met Jordaanse dinnars … lees je geschiedenis, of bezoek die regio’s eens een paar keer. Deed ik ook, leerzaam. Mijn ogen als niet-echt-pro-Israëliër gingen echt open.

    Ik ben het met je eens dat er een verschil zit tussen de manier waarop bevolkingsgroepen worden behandeld in Israël en daar ben ik het ook zeker niet mee eens. Maar feit is wel dat heeft meer te maken met het wel of niet hebben van een militaire geschiedenis, dan met je geloof en dat ook de ultra fanatieke Joden in Israël door het merendeel niet serieus genomen worden. Overigens, un het mooie Haïfa staan de kerk, moskee en synagoge op 50 meter van elkaar, zonder geweld. Heb je voor mij even een Arabische plaats waar je ook gewoon naar een Christelijke kerk mag en waar de klokken mogen luiden? Oef … lastig heh?
    Wist je overigens dat 21% van de Israëliërs Moslim is, maar dat het israëlische VRIJWILLIGERS leger voor 33% uit Moslims bestaat? Keuze … geen dwang.

    Gelukkig kun je als ‘niet moslim’ wel veilig wonen in Gaza. Oh, ook niet (zie BBC verslaggever). Dan als Moslim toch zeker wel? Ook niet, want je betaalt 6 x belasting, aangezien er altijd wel een gewapende fractie is die je wijkje bestuurt of beheerst. Ik begrijp dat dit allemaal te maken heeft met de Joodse onderdrukking en dat het niets te maken heeft met het oerprobleem van de regio: er waren eens 10 stammen, waarvan 8 niet-joods.

  25. 40

    @Roy:
    Ik ben er van overtuigd dat Israel een fijn land is om te wonen – fijner dan in de buurlanden. Ook geloof ik graag dat er in Israel heel veel aardige tolerante mensen wonen – net als overal op de wereld.

    Maar dat is het punt niet. Sinds 1967 houdt Israel nu al de Westoever en de Gazastrook bezet – zonder duidelijke status voor de mensen die daar wonen. De Palestijnen nemen niet deel aan het democratisch proces in Israel, maar zijn wel onderworpen aan de beslissingen van Isrealische regering en leger. De Palestijnse Autoriteit geeft iets daarvan terug, maar de soevereiniteit is zeer beperkt en bestaat alleen in zover Israel het toestaat. In de praktijk betekent dit dat Palestijnen overgeleverd zijn aan de Israelische bureacratie: bij checkpoints, op familiebezoek, bij buitenlandse reizen, bij economische activiteiten. Niemand die wat doet tegen de grootschalige landroof en vernietiging van onroerend goed in de Palestijnse gebieden. En dan zijn daar nog de vele acties van het Israelische leger, met veel burgerslachtoffers tot gevolg. Een situatie goed te vergelijken met de apartheid in Zuid-Afrika, en genoeg reden voor protest lijkt me, zonder elke keer te moeten zeggen dat Isrealiërs vast heel aardige mensen zijn en Israel toch heus een democratie is.

    To slot: er zijn ook christelijke Palestijnen. En atheïstische. ‘Palestijnen’ gelijkstellen met ‘moslims’ is net zo erg als ‘Joden’ met ‘Israeliërs’. Beide doe ik niet.