Voorgekauwde musicals

Poster Les MiserablesCiske de Rat. Tarzan. Evita. Dirty Dancing. De Fabeltjeskrant De Musical. Als je de musicals van het nieuwe theaterseizoen zo bekijkt, kun je maar één ding constateren: Het is blijkbaar heel moeilijk om met iets vernieuwends te komen.

Bijna alle musicalproducers spelen op veilig: Òf een musical gaat over een persoon die iedereen kent (Rembrandt, Billie Holiday), òf het is een ?vermusicallisering? van een bekend boek (Brieven voor de koning), òf het zijn musicals die al zo vaak zijn gespeeld dat het ook bekend is (Les Miserables, Hair).

Slechts een paar namen vind je in de theaterprogrammaboekjes die niet bekend klinken. Maar dan zijn het vaak weer musicals waarin hele bekende liedjes worden gezonden (Route 66 of Doe Maar).

Het ziet ernaar uit dat het bij musicals niet om creativiteit draait, maar puur om geld verdienen. Tenslotte zijn musicals over het algemeen dure producties – dat moet wel terugverdiend worden. Dus wordt er maar op safe gespeeld. Dat daarbij schouwburgdirecteuren en musicalproducers hun publiek onderschatten, dat nemen ze blijkbaar maar voor lief. Het kan toch niet echt zo zijn dat musicalpubliek alleen maar kaartjes wil kopen voor iets dat het eigenlijk al kent?

Misschien is dat juist het geval, en overschat ik bezoekers van musicals wel. Vorig jaar zat ik in Carré bij het voor mij tenenkrommende Rembrandt De Musical. De teksten waren in zulke slechte Sinterklaasrijm dat het me op de lachspieren werkte. Blijkbaar was ik de enige in heel Carré die dat vond, want na afloop was een lange, staande ovatie.

Toen nog dacht ik dat het door het aanbod kwam: het publiek verwacht niet beter omdat het niets beters kent. Maar het kan ook zo zijn dat het publiek niet anders wil. Hadden de schouwburgdirecteuren en musicalproducers het al voorzien en wil iedereen niets anders meer dan voorgekauwde (en herkauwde) brokken. Vernieuwende dingen zien? Dan blijf je maar thuis!

  1. 2

    MAar wat versta je dan onder een vernieuwende musical? Ik dacht altijd dat musicals belegen hoorde te zijn. En waarschijnlijk zal het ook zo zijn dat mensen een avond fijn spectakel willen zonder al teveel na te denken. (als ik tenminste kijk naar de musicalgangers in mijn directe omgeving)

  2. 4

    Hmm, wat hautain… Hoezo onderschatten schouwburgdirecteuren en producers hun publiek? Spektakel en weinig vernieuwend is wat de meeste mensen willen, dus dat wordt gewoon opgevoerd. Dat is altijd al zo geweest en dat zal altijd zo blijven.

    Het heeft weinig zin om in Carré een experimenteel stuk op te voeren, misschien komen alle Groene Amsterdammers kijken, maar daar hou je het theater ook niet mee open.

  3. 5

    En dan vergeet je nog de keuze van de cast. Daarbij speelt de naam die op de poster komt vaak een grotere rol dan de kwaliteit.

    Zonde, zo houdt een heel genre haar eigen slechte reputatie in stand. Terwijl er best goede dingen gemaakt worden…

  4. 6

    @4 – Ik denk graag dat theaterpubliek ook wel eens iets intelligenter vermaak wil in plaats van dom spektakel.
    Vroeger kon bijvoorbeeld een musical als Foxtrot (het origineel van de jaren 70, niet de remake!) makkelijk Carré vol krijgen. Het ‘spektakel’ zat ‘m daar in de teksten, de prima zang en muzikaal zat het ook nog eens goed in elkaar.
    Vernieuwend hoeft niet meteen experimenteel te zijn.

  5. 7

    @6: Tja, maar ik denk dat dat denkbeeld ver bezijden de werkelijkheid is. Musicals hebben wat mij betreft evenveel te maken met theater als Youp van ’t Hek met literatuur, maar dat maakt die duizenden mensen die het bezoeken resp. kopen niet uit. Als het publiek werkelijk op zoek was naar intelligenter vermaak, draaiden al die dertien-in-een-dozijn musicals niet een jaar lang twee keer op een dag.

    Liefhebbers van Hochkultur weten waarschijnlijk wel waar ze heen moeten voor iets vernieuwends.

  6. 8

    @7 – Is dat werkelijk zo? Willen mensen plat vermaak? Of willen ze dat omdat ze niets beters krijgen / kunnen vinden?

    Want laten we eerlijk zijn: als je iets anders wilt dan zo’n ‘dertien-in-een-dozijn musical’, moet je wel even je best doen om het te vinden.

  7. 9

    @8: Kul, in Nederland is genoeg te vinden. Hoeveel mensen kijken er wekelijks naar “Sterren dansen op het ijs” of al die zangwedstrijdjes? Zijn dat mensen die niks anders te kiezen hadden, of hebben ze gewoon geen zin om naar “De vloer op”, “Vrije Geluiden” of “NPS Arena” te kijken?

    De kijcijfers van die programma’s doet het laatste vermoeden.

  8. 11

    @10: En waarom denk je dat die populaire programma’s primetime geprogrammeerd zijn?

    En als het op een ander moment dan primetime naar de tv kijken “moeite” is, lijkt me dat mijn stelling alleen maar bevestigen.

  9. 12

    @11 – Ik ben een behoorlijke Over De Vloer-adept, maar omdat het op zo’n irritant tijdstip staat, heb ik het heel vaak gemist. Is geen onwil, is gewoon omdat ik op vrijdagavond laat andere dingen doe.

    Misschien iets minder high culture, maar wel dat het mijn punt van moeite doen/geen moeite doen onderstreept: Onder De Tram stond op een raar tijdstip geprogrammeerd, waardoor er maar een paar mensen naar keken. Nu het programma onder de naam Tussen de Oren wordt uitgezonden primetime op Net5 kijken er opeens een stuk meer mensen naar.

  10. 13

    @12: Nou, als het dan zo simpel is… Dan moeten “De vloer op”, “NPS Arena”, “Boeken” en “Vrije Geluiden” gewoon naar primetime. Dan doen we De Wereld Draait Door naar een uurtje of twaalf en die soaps alleen rond twee uur ´s middags.

    Gemiddeld Nederland, dat voorheen nog zo van zingende sterren op het ijs hield, blijft apathisch zitten kijken en slurpt passief de uitgezonden Hochkultur op gelijk een bananenmilkshake.

    Kom, dat geloof je toch zelf ook niet?

  11. 16

    @13 – Nee, ik zeg alleen dat het niet zo simpel ligt als: mensen kijken niet omdat ze alleen plat vermaak willen.
    Mensen kijken óók niet omdat ze moeite moeten doen om iets anders te krijgen dan plat vermaak.

  12. 17

    Ga dan gewoon lekker naar het ballet, annoesjka. Musicals worden nu eenmaal als volksvermaak gemaakt. Maar misschien vergis ik me en weet jij wel een heleboel musicals uit het verleden op te noemen, die niet als volksvermaak gemaakt zijn? Misschien lukt het je wel om mij daarmee uiteindelijk toch eens voor musicals te interesseren.

  13. 18

    @17 – Dat heeft weinig zin, pedro. Want dat zijn vooral musicals uit de jaren 70 en die staan nu niet meer in de theaters.
    Ik heb Foxtrot al genoemd. (H)eerlijk Duurt Het Langst is een ander voorbeeld.