Voor straf in het donker

Je hebt het vast weleens meegemaakt: je bent op een camping en wil een douche nemen. Je stopt een douchemuntje in het automaat, gaat onder de douche staan en doet shampoo in je haar. Wanneer de shampoo in een berg schuim verandert die zich langzaam richting je ogen beweegt, houdt het water ermee op. Je drukt wild op alle knoppen, toeters en bellen, maar het water komt niet meer: frustratie.

Stel je voor dat je tenminste een keer per dag met datzelfde gevoel geconfronteerd wordt. Niet omdat je te weinig muntjes gekocht hebt, maar omdat je onderworpen wordt aan een collectieve straf van je bezetter. In de Gazastrook wordt de elektriciteit van de Palestijnen iedere dag urenlang afgesloten doordat Israël de stroomtoevoer beperkt. Vier jaar geleden stelde Israël het inperken van de stroomtoevoer officieel in als strafmaatregel voor de Gazastrook, volledig in strijd met internationaal recht. Opgaaf van redenen: de raketten die vanuit de Gazastrook op Israël worden afgevuurd. Een jaar eerder had het Israëlische leger alle zes transformatoren van Gaza’s enige elektriciteitscentrale kapotgebombardeerd, in reactie op de gevangenneming van soldaat Gilad Shalit, met alle gevolgen voor de burgerbevolking van dien.

“Eergisteren was ik in de keuken bezig om brood te bakken. Ik had vijftig stukjes in de oven liggen toen ineens de stroom wegviel”, vertelt Hania (Um Kamal) zittend temidden van haar man en vier zoons, in hun bescheiden huis in Jabalia vluchtelingenkamp. Ze praat verder; “vervolgens heb ik al mijn broers en zelfs mijn oma gebeld. Uiteindelijk vond ik een plek om het brood af te bakken. Gelukkig maar, want anders hadden we veel geld voor niks uitgegeven.” En zo loopt ze dagelijks aan tegen de problemen van het schrijnende tekort aan elektriciteit in de Gazastrook. “Tussen 5.30u en 16.00u hebben we vaak geen elektriciteit, maar de tijden kunnen nogal wisselen en je weet dus nooit zeker wanneer je stroom zult hebben,” legt ze uit.

Hania en haar familie wonen in een donkere woning in het midden van Jabalia kamp. Er zitten vochtplekken op de muren en het is koud binnen. Marwan (Abu Kamal), de vader van het gezin, geeft aan dat ze allemaal wat grieperig zijn. Echt verbazingwekkend is het niet; de wind waait binnen via de openingen tussen het dak –gemaakt van (asbest) golfplaten- en de muren. Geld of elektriciteit voor een kacheltje is er niet.

“Drie maanden geleden, tijdens de Ramadan, kregen we de kans om een kleine generator te kopen. In de Ramadanmaand speelt het leven zich vooral ’s avonds en ’s nachts af, tussen zonsondergang en zonsopkomst. We hadden elektriciteit nodig voor het licht.” Tot die tijd gebruikte het gezin een oude kerosinelamp, maar gaf niet genoeg licht. De generator geeft alleen genoeg stroom voor de verlichting in de drie kamers en keuken en voor de televisie. “Wanneer er geen elektriciteit is, kunnen we andere apparaten niet gebruiken en hebben we bijvoorbeeld geen warm water,” zegt Hania geërgerd.

Te midden van alle ellende zit de jongste van het gezelschap, de drie jaar oude Mohammed, met een stralende glimlach. Hij vindt het één grote belevenis; een buitenlandse die bij hen thuis op visite komt. Wanneer hij ziet dat ik een camera bij me heb, kan de avond voor hem helemaal niet meer stuk en wil hij iedere vijf seconden op de foto. Hij maakt zijn oudere broers Kamal (20), Youssef (17) en Wasseem (15) aan het lachen met acrobatische kunsten die hij op tv heeft gezien in het hier oh zo populaire ‘American wrestling’.

Na een uurtje kletsen en thee drinken, zijn onze vele lagen kleding niet meer voldoende. Hania staat bibberend op en komt even later terug met een grote dikke deken. Ze gooit deze over mij en Mohammed heen en kruipt er vervolgens zelf ook onder. Ondertussen is Marwan bezig eten klaar te maken op een vuurtje in de ruimte tussen de kamers. “We koken geregeld op hout omdat  het gas drie keer zo duur als voor de blokkade,” legt Marwan uit.

Ondanks dat de familie blij is met de extra uren verlichting in huis, is de situatie nog verre van ideaal. “Als de generatoren in het kamp draaien, trilt alles; de vloer, de muren, het voelt alsof zelfs de lucht meetrilt. Ik wen niet aan het akelige gevoel,” zegt Hania. Marwan ergert zich vooral aan de stank; “de geur van benzine dringt door in ons hele huis wanneer de generatoren aan staan. De herrie is ook ondraaglijk; het is een geluid om gek van te worden.” Behalve overlast, legt de generator ook druk op de financiële situatie van het gezin. “We zijn iedere maand veel geld kwijt aan brandstof voor de generator en het apparaat is om de haverklap stuk. De reparaties zijn ook niet voor niks,” zegt Marwan met een zucht.

De straten in het kamp zijn erg nauw en er is dus weinig ruimte om de generatoren een plek te geven. “Toen wij nog geen generator hadden, plaatsten onze buren die van hen in de steeg tussen onze huizen in, naast ons slaapkamerraam. We werden er helemaal gek van,” vertelt Marwan. “Nu we zelf een generator hebben, zijn we genoodzaakt hetzelfde te doen en onze buren overlast te bezorgen; ons dak kan het toestel niet dragen.”

Sinds het begin van de blokkade is er een enorme handel in allerhande generatoren via de smokkeltunnels met Egypte. Wanneer ik vraag of er in hun omgeving weleens ongelukken mee gebeuren, begint iedereen door elkaar te praten; ik vang iets op over een buurman, een vriend en een man die verderop in het kamp woont. Het ene verhaal na het andere wordt verteld. “Gisteren explodeerde de generator van een vriend van me. Hij had hem net aangezet en liep terug zijn huis in. Toen ontplofte het apparaat. Hij heeft geluk gehad,” vertelt Marwan. Youssef legt uit hoe een van zijn vrienden enkele dagen geleden werd geëlektrocuteerd door een stroomdraad van een generator. Hij kan het gelukkig navertellen, maar ligt nog in het ziekenhuis. Iedereen is zich bewust van de gevaren van de generatoren, zoals elektrocutie, koolmonoxidevergiftiging en explosies, maar niemand heeft een keuze; zonder generator, geen stroom.

“De Israeliërs sluiten de elektriciteit af om ons als een volk te straffen,” zegt Marwan. “Wat vinden ze in Nederland van de situatie hier?” vraagt hij? “Staat Nederland achter de bezetter?” Die twee vragen gaven genoeg gespreksstof voor de rest van de avond.

Dit verhaal verscheen ook op Groningen Jabalya

  1. 2

    Wat is nog de waarde van het internationaal recht als het door elk middelgrote macht al genegeerd kan worden zonder consequentie?

    En moet het int. recht niet een weergave zijn van de huidige normen?

  2. 3

    Lydia: Die twee vragen gaven genoeg gespreksstof voor de rest van de avond.

    Nu ben ik toch benieuwd. Want hoe leg je zoiets in godsnaam uit aan zulke mensen?

    En ik heb nog een praktische vraag, het zal wel komen omdat ik me nog niet heel goed kan voorstellen hoe het leven daar echt moet zijn. Maar even heel logisch geredeneerd: Al die losse kleine aggregaatjes zijn natuurlijk veel duurder (in aanschaf, onderhoud en brandstofkosten), lawaaiiger en gevaarlijker dan bijv. per straat of huizenblok een dieselmotor uit een oude auto, die voor meerdere families tegelijk stroom opwekt. Is men nog niet op dat idee gekomen of zijn er andere beletsels om zoiets te doen?

  3. 4

    Hamas heeft Israel feitelijk de oorlog verklaard, want het weigert de internationale Oslo vredesakkoorden weigert na te komen en raketten op burgers blijft afschieten, een – vrijwel dagelijks terugkerende – oorlogsmisdaad.

    Waarom zou Israel dan Hamas met de economie moeten helpen?
    Je hoort ook nooit protesten dat Zuid-Korea Noord-Korea niet helpt.
    Dat snapt iedereen wel.

  4. 6

    wat Brusselmans zegt.

    wat een leugens weer van jouw kant, Lik.

    + Zuid Korea helpt Noord Korea heel vaak.
    vergeet niet dat het familie is, net zoals de genenpoel in Palestina (dat wat jij Israel noemt) volstrekt homogeen is.

  5. 7

    Die wordt dan makkelijker kapotgeschoten omdat Hamas “weigert de internationale Oslo vredesakkoorden weigert na te komen” (dixit LikNed 004), of om een andere kutsmoes. Want om nou al die generatoren in iedere woning kapot te bombarderen omdat Hamas “weigert de internationale Oslo vredesakkoorden weigert na te komen”, dat levert waarschijnlijk wat teveel slachtoffers op, en dan ontstaat er weer een golf van antisemitisme in West-Europa. Dat moet je niet hebben.

  6. 8

    @004 Slechte vergelijking.
    Een economie hoef je niet helpen, maar om het leven en werken van onschuldige mensen nou naar de filistijnen te bombarderen, is weer iets heel anders. Zuid-Korea schiet Noord-Korea toch ook niet aan flarden? En honger leiden de Noord-Koreanen al genoeg zonder embargo’s en boycotts en cordons en muren van Zuid-Korea.
    Nee Likoed-Nederland, je mag een bevolking niet collectief straffen voor de misdaad van een enkeling. En je mag een burger niet straffen voor een daad van een soldaat. Dat mochten de Duitsers ook niet in Nederland, toen ze Putten uitmoordden of na de aanslag op Rauter of andere SS’ers. Maar ze deden het wel. Dat vonden de Nederlanders niet prettig. Dus bleven ze verzet plegen en bleven ze nog lange tijd de Duitsers klootzakken vinden.

  7. 9

    Een economie hoef je niet helpen, maar om het leven en werken van onschuldige mensen nou naar de filistijnen te bombarderen, is weer iets heel anders. Zuid-Korea schiet Noord-Korea toch ook niet aan flarden?
    waar

  8. 10

    Ik kan me voorstellen dat dat geldt voor een grote elektriciteitscentrale. Uit het verhaal van Lydia de Leeuw begrijp ik dat de echte centrale inderdaad op die manier buiten bedrijf is geraakt.

    Maar generatoren in schuurtjes zijn daar toch veel minder kwetsbaar voor. Dat is wat ik voorstel: geen permanente oplossing maar een manier om de blackouts door te komen. Een motorblok uit een sloopauto kan makkelijk een aantal gezinnen van energie voorzien.

    Ik besef me dat het voor mij maar een ideetje is en voor de mensen ter plaatse misschien wel volkomen onmogelijk.

  9. 11

    @007: Die worden niet door Hamas vernield, maar worden binnen de kortste keren als collateral damage afgeschreven voor het een of andere ‘anti-terrorisme’ bombardement.

    Raketten op burgers afschieten zou inderdaad verboden moeten worden, maar je kunt het vuurwerk wat ze in Palestina bijeen sprokkelen niet vergelijken met de precisie bombardementen die een van de meest geavanceerde oorlogsnaties in haar ‘eigen achtertuin’ uitvoert onder het mom van terrorisme bestrijding.

    Die Oslo akkoorden waar aan gerefereerd blijft worden omvatten niet veel meer dan een 5 jarig staakt het vuren en volledige terugtrekking van Israël uit de Palestijnse gebieden.

    Nu kun je 15 jaar na dato wel eisen dat Hamas al haar wapens inlevert, maar als de geschiedenis een les mag leren zal dit door Israël als een uitnodiging gezien worden om nog veel meer van het voormalige Palestina uit de geschiedenisboeken te verwijderen.
    Helaas hebben ze aan de Gazawie een koppiger volk getroffen dan de fictieve Galliërs van Goscinny. Tenzij er daadwerkelijk sprake kan zijn van respect en autonomie (sociaal, cultureel en economisch) zal het gebied geen vrede kennen.
    Zolang Israël haar uiterste best blijft doen alle nieuwgeborenen te brandmerken als terrorist zal dat waarschijnlijk ook de uitkomst worden en kan het gebied niet anders gezien worden dan een hele paupere versie van Guantanamo.

  10. 13

    “Dat snapt iedereen wel.” – Alsof hij een klas met kleine kinderen met een rhetorisch truukje op 1 lijn moet krijgen.

    Als Israel nou eens ophoudt met systematisch de rechten van de Palestijnen aan de laars de lappen, dan stopt Hamas misschien wel op met die raketten.

    Dat snapt iedereen wel.

  11. 14

    Olav, bedankt voor je reactie.
    Het Nederlandse beleid naar Israél/Palestina toe valt inderdaad niet uit te leggen. Zaken als het ‘Rights Forum’, actie-/pressiegroepen, en een bescheiden verbetering in de Nederlandse berichtgeving zijn lichtpuntjes die ik dan opnoem. Maar het algemene plaatje blijft somber.
    Ik maak wel onderscheid tussen onze rechtse, islamofobische regering en de Nederlandse burger. Onze regering weet heel goed wat hier speelt, maar kiest ervoor om aan de verkeerde van de geschiedenis te blijven staan. De gemiddelde Nederland leest korte berichten in de media waarvan ze de context totaal niet begrijpen. Zo blijft het voor hen ‘het eeuwigdurende religieuze conflict’ terwijl in werkelijkheid iets heel anders aan de hand is: kolonisatie, apartheid, bezetting.

    Voor de armste mensen in de kampen is een gedeelde generator geen oplossing; het is onbetaalbaar in de aanschaf en qua brandstof, zelfs wanneer de kosten gedeeld worden. Ook hebben ze dan geen controle over het gebruik en de kosten.

  12. 17

    Gezien de Israelische politiek, heeft de Hamas dat soort uitzendingen helemaal niet nodig om propaganda te bedrijven. Het zou raar zijn als kinderen die daar opgroeien er anders over denken.

  13. 18

    Jij ook bedankt voor je reactie.

    Ik was al bang dat het niet haalbaar was. Eén van de tragische dingen van armoede in het algemeen is dat je helemaal niets kan investeren om op de iets langere termijn juist geld te kunnen besparen. Daar moet dus al een overheid aan te pas komen, en die heeft in Gaza voor zover ik heb begrepen de prioriteiten anders liggen – en heeft natuurlijk ook geen overschot aan middelen.

    Wat je beschrijft in je artikel lijkt mij een heel normaal gezin. Aardige mensen maar met grote zorgen. Van hieruit kan ik ook niet meer doen dan ze toewensen dat het ooit beter wordt. En dat ze niet vergeten dat er nog wel degelijk menselijkheid bestaat, over grenzen en ook over allerlei tegenstellingen (politiek, religie, taal, enz.) heen. Je zou in zo’n situatie kunnen gaan geloven dat de hele wereld alleen maar tegen je is, maar dat is niet zo. Het is alleen maar zo dat de aardige, menselijke mensen helaas overal in de wereld in de minderheid zijn en de macht niet hebben.

  14. 20

    Wat hebben die oproepen met de Israelische politiek te maken?

    Het is religieus gefunceerd, dat soort oproepen deden Palestijnse leiders al voordat Israel zelfs maar bestond:
    “Dood de Joden waar je ze maar vinden kan. Dat is prijzenswaardig; voor Allah, de geschiedenis en onze religie.”

    (de eerste Palestijnse leider Al-Hoesseini op nazi-radio Berlijn in 1944.)

  15. 23

    Als Israël alleen de stroom van die uitzendingen tegen houdt, zal niemand daar tegen protesteren, hoor, want die hoeven ze niet te sponsoren. Maar als je niet alleen de stroom voor die uitzendingen kunt blokkeren en de rest gewoon door kunt laten, bedien je je van fascistische of stalinistische methodes. Je opmerking laat zien, waar jij voor staat.

  16. 26

    Op allerlei manieren schrijf jij dat je met Palestijnen in oorlog bent. Je noemt altijd hun oorlogstaal en -handelingen. Nooit schrijf je iets over de andere Palestijnen, die op vrede uit zijn. Nooit over een toekomstige situatie zonder conflict, wel over een lang verleden van geweld. Nooit over je eigen gewelddadige verleden, en niet over je eigen huidige minachting voor Palestijnen.
    Van jou valt in ieder geval geen vrede te verwachten.

  17. 28

    Likoed Nederland, eerlijke oorlogshitsers als altijd. Als Israël vrede wil dan komt er vrede. Als Palestijnen vrede willen mogen ze blij zijn dat ze niet worden opgepakt en zonder proces worden vastgezet in Israel vanwege zogenaamde terroristische activiteiten.

  18. 30

    Oh ja Likoed Nederland. Zeker dat alomvattende vredesvoorstel van Saudi Arabië van een jaar of tien terug vergeten? Het voorstel van de arabieren ligt er al lang. Neen, de conclusie moet zijn dat Israël streeft naar een groot Bijbels Israël, ten koste van alles.

  19. 35

    Hebben jullie nog wat zinnigs te melden op de constatering dat er al een jaar of tien een volledig vredesaanbod van de Arabische wereld onder aanvoering van Saudi Arabië ligt. Grenzen van 1967 in ruil voor erkenning van Israël? Zeker vergeten he?

    Likoed, jullie zijn echt waardeloze oorloghitsers.

  20. 36

    Toch opmerkelijk dat Likoed Nederland op deze manier helpt de Palestijnse zaak onder de aandacht te brengen. Zonder hem was ik dit draadje al weer vergeten.

    De lul heeft gewoon niet in de gaten dat zijn geloofwaardigheid al lang tot ver onder het nulpunt gedaald is.

  21. 41

    Dat Arabische plan richtte zich op de vernietiging van Israel: zowel een Palestijnse staat als 5 miljoen ‘vluchtelingen’ die naar Israel zouden mogen verhuizen.

    Het ook vanuit Saoedie-Arabie reele compromis van Clinton is door Arafat in 2000 afgewezen.

    Prins Bandar was namens Saoedi-Arabie bij de onderhandelingen. Hij is er van overtuigd dat het een geweldig aanbod is, het beste dat de Palestijnen ooit kunnen verwachten. Hij waarschuwde Arafat: “Als je dit weigert, is het geen tragedie, dat is een misdaad.”

    Arafat koos voor de misdaad….

  22. 42

    Ik kan het niet meer volgen Likoed … het S-Arabische plan heeft als doelstelling vlgs jou Israël’s “vernietiging” maar tegelijk was Bandar, namens S-Arabië, Arafat aan het pushen om Clinton’s geweldige voorstel (wat, mag ik aannemen, niet Israël’s vernietiging nastreefde want Israël was er zelf ook blij mee) te accepteren.

    Eerst S-Arabië neerzetten als de vijand die Israël wil vernietigen en een alinea later als stem van de redelijkheid, tja … je geloofwaardigheid hier wordt er zo niet beter op.

  23. 43

    ieder weldenkend mens (jij niet dus) weet dat Arafat een corrupte leider was.
    maar daar gaat het niet om. het door jou aangehaalde compromis is waar het om gaat.
    de feiten dan maar weer eens, lastig he Lik ?

    Bandar was niet bij de onderhandelingen op Camp David.

    het compromis was een eilandenrijk van palestijns gebied, doorsneden door israelische wegen en andere infrastructuur + nederzettingen.

    voor ieder weldenkend mens (niet voor jou, dat begrijpen we inmiddels wel) een onacceptabel voorstel.

    Bandar zit nog steeds in de dipliomatie en probeert nog steeds SA en I dichter bij elkaar te brengen, daarom zit hij tegenwoordig Iran achter de vodden.

  24. 44

    Volgens mij is LN’s definitie van vernietiging van Israël het verworden tot een seculiere staat waar eenieders rechten worden gerespecteerd in plaats van de theocratische apartheid van nu.

  25. 45

    Geblokt is hij niet. Misschien is hij pissig omdat hij op zijn vingers is getikt toen hij bij het modereren een beoordelingsfout maakte en kritiek op zichzelf begon te censureren.

    Misschien wacht hij op een actie van de lezers van Sargasso die hem missen en zijn terugkomst eisen. Ik wil graag degene zijn die daartoe de aanzet geeft: Prediker ik ben het vaak niet met je eens, maar ik mis op deze manier een bron van inspiratie!

    Overigens zijn Berlitz en Thomas ook volledig van het toneel verdwenen. In het geval van Berlitz lijkt me dat volledig terecht, maar Thomas was natuurlijk geen haar slechter dan een alt. johan of HPax.
    En Benach (voorheen Benech)?

    Ik heb ook al eens met de gedachte gespeeld dat er een verband zou bestaan, maar ik weet dat soort aanvallen van paranoia altijd vrij effectief te onderdrukken.

  26. 48

    Hier wek je de suggestie dat er sprake kan zijn van een multipele persoonlijkheid en dan hoeft maar één van hen een ongeluk te hebben gekregen en ze zijn allemaal weg.

  27. 53

    @43

    Het voorstel was: een Palestijnse staat in geheel Gaza en 93% van de Westbank, 5% grondcompensatie en Oost Jeruzalem (inclusief de Tempelberg) als hoofdstad. De Palestijnen krijgen tevens 30 miljard dollar schadevergoeding voor de vluchtelingen.

    Wat de Palestijnen zeggen te willen hebben, toch zeggen ze nee, tot verbijstering van prins Bandar.

    Waarom? Vanwege hun zeven drempels:
    http://likud.nl/2010/09/zeven-drempels-voor-vrede-onderhandelingen-abbas-en-netanjahoe-vluchtelingen-westbank-jeruzalem/

  28. 54

    @53 Dat heb je al eerder gezegd. Maar die 7% van de Westbank behelst: de toegang tot de 93% die ze krijgen, het water, de waterleidingen, de wegen etc. Zoiets als iemand een huis verkopen maar die persoon iedere dag bij jou langs laten gaan voor de voordeursleutel, en de centrale verwarmingsketel weghalen voor “stadsverwarming”, zodat jij kan bepalen wanneer en of het huis verwarmd wordt.