Wishful thinking versus peakoil

Het Internationale Energie Agentschap heeft haar schattingen voor onze energiebehoeftes bekend gemaakt. Carlos schreef daar al over op deze site. Die behoeftes zijn geschat aan de hand van hoe wij ons in de afgelopen decennia gedragen hebben. Al sinds 1970 wordt telkens hetzelfde verhaal afgedraaid. We willen meer transport voor een groeiende economie, meer plastics, meer kunstmest. Kernenergie is eng, wind- en zonne-energie zijn voor klimaathippies.

Het wordt tijd dat “links” inziet dat het klimaat niet langer het grootste gevaar is. Het grootste probleem speelt zich af in een domein dat wordt gezien als de rechterkant van de politiek. De economie uit het slop trekken gebeurt namelijk met ronkende dieselmotoren, die ’s ochtends om 5 uur in groot bouwlicht grond verzetten. Deze economie loopt op olie.

Als je de beschikbaarheid van de olie naast de prognose van het IEA legt, zie je dat de toename van de oliebehoefte volstrekt fictief is. Je kunt wel meer willen, maar meer is er niet.

Het merendeel van de olie die in de grond zit, is in kaart gebracht tot en met de polen aan toe. De olie die er vanzelf uit spuit, is op. Nu is de olie aan de beurt die je niet zomaar kunt winnen: Teerzanden, Deep Water Horizon, poolijs.

Er zit geen rek meer in de oliemarkt. Dit jaar boekten we het record. Het totale volume van de oliemarkt zal vanaf deze zomer alleen nog maar afnemen. Voor landen als Engeland, Denemarken en Noorwegen is deze krimp al jaren een feit. De VS is al decennia over de piek heen. Indonesië, de bakermat van Shell, is inmiddels een netto importeur van olie. Olietekort is een realiteit die ons mondiaal te wachten staat. Alleen: De aarde als geheel kan natuurlijk geen netto importeur van olie worden.

Het IEA noemt het klimaat als dé reden om te minderen, maar in het geval van olie en gas wórden we geminderd, of we nou willen of niet. In dat licht is de vraag die Journalist Gerard Reijn (Volkskrant van woensdag 10 november, pag.26) aan Michiel van Geelen van Greenpeace stelde veel prangender: “Wat is het alternatief? Jullie willen ook geen kernenergie en geen kolencentrales.”

Het onderwerp van het interview met Greenpeace is de bedenking die er is bij biobrandstof. Biobrandstof is niet zo logisch: Het is een extra druk op ontbossing en landbouwgrond waar je met regelgeving tegendruk op moet leveren. Biobrandstof helpt wel een beetje tegen de oliecrisis, maar veel meer dan een verdubbeling van het huidige volume zit er niet in.

De naderende energiecrisis zou juist een rechts thema moeten zijn. Alle wetenschappelijke informatie wijst er op dat dit niet vol te houden is, maar niemand wil daar aan. Het lijkt wel religie, die oliedorst.

Olie, geef ons heden ons dagelijks brood en leid ons niet in bekeuringen, verhoog de maximale snelheid.

  1. 1

    Het enige initiatief vanuit overheidswege dat ik langs heb zien komen is Nederland krijgt nieuwe energie.

    Nederland heeft nieuwe energie nodig. Er is een aanzienlijk risico dat de fossiele energiebronnen niet kunnen voorzien in de verwachte stijgende wereldwijde vraag naar betaalbare energie. Dit leidt tot prijsstijgingen, recessies, armoede, sociale onrust, geopolitieke spanningen en in het uiterste geval tot oorlog. Daarnaast leidt het huidige beleid tot een versterkte klimaatverandering met grote ecologische en economische schade tot gevolg.

    Helaas hoeven we geen visie van dit kabinet te verwachten gezien het regeerakkoord. Het kabinet schaaft wat bij en hoopt dat het hun tijd wel zal duren?

    Ondertussen wel veel vrijheidsbeperkende en hou-ze-in-de-gaten maatregelen, dus wellicht heeft men mitigatie al opgegeven en is het doel zo lang mogelijk zoveel mogelijk sociale orde te bewaren.

  2. 2

    “…zie je dat de toename van de oliebehoefte volstrekt fictief is”
    Die is toch niet fictief? o.a. China heeft een steeds groeiende behoefte en dat is geen sprookje.
    De toename van gewonnen olie is fictief.

  3. 3

    @1

    En hoe ga je je grondverzet machine op “nieuwe energie” laten lopen, met een lang snoer? En hoe doe je je bouwlamp aan als de zon niet schijnt en het niet waait, of krijgt iedereen collectief vrij tot het hard genoeg waait? Hoe laat je een hoogoven, een vliegtuig en een containerschip werken op “nieuwe energie”?

    Kortom “nieuwe energie” blijft een beetje sprookjesboek verhaal tot we dingen als kernfusie en alternatieve renewable brandstoffen op grote schaal hebben uitgevonden.

  4. 4

    @3:
    Precies, de maatschappij moet zich realiseren dat op oude voet door blijven gaan een aflopende zaak is. Hoe eerder je begint met het mitigeren van energieproblemen, hoe minder vervelend de komende periode hoeft te worden.

    We kiezen er zo te zien voor om pas op het aller-, allerlaatste moment na te gaan denken hoe we een complexe maatschappij als de onze enigszins acceptabel kunnen laten functioneren onder die omstandigheden.

    We zien dat de brug verderop open is, maar desondanks geven we vol gas.

  5. 5

    Tja, we zitten al een jaartje of 40 in een overshoot. Met een hoeveelheid mensen op deze planeet die we alleen maar kunnen onderhouden vanwege het lange tijd in overvloed beschikbaar zijn van fossiele brandstoffen: Met in Europa de jaren ’90 als ‘feesttopper’ vanwege de grote vraaguitval die het ineenstorten van de Soviet-Unie met zich meebracht.

    De komende decenia gaan een grote realitycheck worden… geen tijd voor idealisme meer.

  6. 6

    De politiek wil er niet aan omdat ze geen oplossing voor het komende energieprobleem kan bieden. Je gaat niet als politicus roepen dat er een probleem is zonder dat je een oplossing hebt.

  7. 7

    En hoe ga je je grondverzet machine op “nieuwe energie” laten lopen, met een lang snoer? En hoe doe je je bouwlamp aan als de zon niet schijnt en het niet waait, of krijgt iedereen collectief vrij tot het hard genoeg waait? Hoe laat je een hoogoven, een vliegtuig en een containerschip werken op “nieuwe energie”?

    Dat jij je niet laat hinderen door technische kennis wil niet zeggen dat al deze dingen niet mogelijk zijn.

  8. 8

    De teneur is terecht: het steeds kiezen voor economische groei, schaalvergroting, het eindeloos gesleep met goederen over de wereld, onze verslaving aan mobiliteit, het zijn grote risico’s waar we niks aan doen.
    Maar toch: de Chinezen hebben door wat het probleem is en zijn binnenkort wereldleider op het gebied van zonne-energie. Bovendien hebben zij een accu technologie, die voor ligt op hetgeen wij er van weten.
    Als je de technologische winst van moderne energieproductie en de prijs en prestatieverhouding van moderne electronica doortrekt, dan is een oplossing niet ver weg. Maar het betekent wel dat de energieproductie anders moet worden georganiseerd. Je auto moet tanken op de vergistingsintallatie die je met je eigen afval voedt.

  9. 10

    @6, spijker, kop.

    Een van de beste artikelen recent op The Oil Drum: http://www.theoildrum.com/node/6641

    Er is vooralsnog helemaal geen oplossing voor dit probleem en de samenleving als geheel is helemaal inderdaad niet in staat om een ‘verantwoorde keuze’ te maken. Mijn conclusie: Het wordt knokken, vraag is alleen wanneer. Zat laatst nog in een discussieavondje o.l.v. Simon Kalf van Peak Oil n.l. en hij beaamde dat desgevraagd ook. Niet dat je er vrolijk van wordt maarja…

  10. 13

    @2
    Moi: “…zie je dat de toename van de oliebehoefte volstrekt fictief is”
    Ernest: Die is toch niet fictief?

    Het gaat om de toename van nu tot over 25 jaar. In die jaren krijgen we ieder jaar minder olie. Er is nog veel olie, maar het aantal vaten per dag neemt af. Er wordt dus een afname afgedwongen. Dat het IEA volhoudt dat er sprake kan zijn van toename van de behoefte, is fictief, omdat de industrie en het vervoer zich in de komende 25 jaar moet omvormen.

    Ik heb het express fictief genoemd, want dat nodigt hopelijk een beetje uit om na te denken wat reëel is. Ik denk dat het reëel is om te verwachten dat we in 2035 terugverlangen naar de tijd dat plastics en kunstmest goedkoop waren. Daar kan je namelijk geen kernenergie voor aanwenden. En die plastics hebben we wel nodig voor het maken van windmolens en zonnecellen.

  11. 14

    Dan nog deze discussie: “de Chinezen hebben door wat het probleem is en zijn binnenkort wereldleider op het gebied van zonne-energie. ” versus: “De chinezen bouwen in recordtempo kolenbakken dus dat is echt gelul…”

    Dat kan ook dichter bij huis: Duitsland staat vol windmolens en er zijn heel veel zonnecollectoren. In Nederland-molenland staan er veel te weinig. Allemaal afgeketst vanwege lawaai, een dooie meeuw, en berekeningen dat ze duurder zijn dan de energie die ze opleveren (tegen jaren 90 energieprijzen). Het kost in Nederland 7 jaar aan inspraakgelazer voor zo’n ding er staat, en dan zijn de particuliere investeerder al weer andere dingen aan het doen.

    Wat Nederland moet doen is:
    – onderkennen dat de economie zo afhankelijk is van olie, dat we ons niet kunnen permitteren dat die kraan afgeknepen wordt zonder dat we een alternatief hebben.
    – niet op 1 paard wedden. Dat betekent dat er niet gemauwd moet worden over wat het beste alternatief is, maar dat we vriendjes moeten worden met Rusland en Kazachstan (die hebben nog een toename van de olie-flow en gas), kerncentrales moeten bouwen (liefst van het type dat kan draaien op het afval dat bij Borsele ligt) windmolenparken voor de kust (dat was afgeblazen omdat er een toename van de scheepvaart werd verwacht, haha), windmolens naast elk gemaal, zonne-collectoren op huizen, allesbranders in de nieuwe elektriciteitscentrales (die alles stoken, van afval tot biobrandstoffen, de gehele plant, onbewerkt!)

    Zodra de actualiteit me daartoe aanzet, trek ik mijn cursor weer open.

  12. 15

    Nederland zit gewoon te slapen. Volkomen verkeerde insteek. Inzetten op CCS is gedoemd te mislukken. Inzetten op biobrandstof ook. Inzet van nieuwe kabinet op kernenergie is de volgende misrekening: niet goedkoop, niet veilig en niet duurzaam. http://bit.ly/9cMtF3

    Wat we wel moeten doen: inzetten op alle duurzame energievormen: zon, wind, waterkracht en aardwarmte. Ook direct inzetten op volledig elektrisch transport en we worden weer koploper.

    Die positie is nu voor China. Daar wordt gigantisch geinvesteerd in wind, zon en waterkracht. Eerste projecten van aardwarmte zijn er ook al. Toch niet zo dom, die Chinezen. http://bit.ly/9lH43X

  13. 16

    @15: Maar CCS is goedkoop (in eerste instantie veel goedkoper dan investeren in duurzame energie) en voldoet aan internationale afspraken. Waarom zou je moeilijk doen en denken aan morgen als je voor vandaag lekker makkelijk klaar kan zijn? Après Rutte, le déluge.

  14. 17

    @15 Nu het thema “windmolen” in dit artikel zijdelings aangeroerd wordt zou ik wel eens van iemand een behorlijke en duidelijke kosten vs. baten analyse willen zien.

    Ik heb dit nog nooit van iemand overzichtelijk te zien gekregen.

    Persoonlijk denk ik dat kernenergie de komende jaren vrij breed uitgebouwd zal gaan worden en elektriciteit een hoofdrol zal gaan spelen.

    Ik vermoed zelfs dat door de specifieke problematiek bij de opwekking van elektriciteit (het moet namelijk ook direct verbruikt worden, de energieprijzen zullen dalen.

    Ik verwacht zelfs ook dat de landen die geen behoorlijk E-netwerk hebben, zo tussen nu en 30 jaar in de problemen komen.

    Tenslotte verwacht ik dat de rol van fossiele brandstoffen kleiner wordt en dat daardoor geen grote stuwende prijswerking op fossiele brandstoffen te verwachten valt.

  15. 20

    Niet echt, maar @17 wilde een behoorlijk kosten-baten analyse zien. En dat is veel werk. De oplettende lezer haalt er ook de reden uit dat veel energiebedrijven, en dan met name bedrijven met flinke belangen in gas, tegen wind lobbyen. Wind drukt piekvermogen, in Europa vrijwel altijd gas, de markt uit.